NEW BOT Телеграм, страница

داستان خلق پول (به زبان ساده)

سیستم بانکی را به عنوان یک کل در نظر بگیرید (فرض کنید فقط یک بانک داریم)، کار بانک ها این است که پول را از سپرده گذاران می گیرند و آن پول را به کسانی که نیاز به سرمایه دارند، وام می دهند، به اولی سود می دهند و از دومی بهره می گیرند و ما به التفاوت این دو هم متعلق به آنهاست. همچنین گفته می شود بانک ها کارشان خلق پول است، ولی این چگونه صورت می گیرد:

آقای احمدی 10 میلیارد ریال پولش را در سیستم بانکی سپرده گذاری می کند، در اینجا بانک 10 میلیارد ریال منبع به دست می آورد که باید بخشی از آن، مثلا 5 درصد، را محض احتیاط نگه دارد (سپرده قانونی) و بقیه را می تواند وام بدهد. البته به همان مقدار که وام داده است، برایش تعهد و بدهی ایجاد می شود. بانک این را به آقای بهاری وام می دهد، حال چه اتفاقی می افتد؟

تا اینجا بانک 9.5 میلیارد ریال در حساب وام هایش ثبت می کند و آقای بهاری هم البته این پول را دربالش زیر سرش نمی گذارد، آن را به حساب خودش در بانک واریز می کند یا غیر مستقیم پول دوباره به بانک بر می گردد (فرض کنید وام را در جایی هزینه می کند و دستگاه ها و ماشین آلات می خرد باز هم در اصل قضیه تفاوتی ایجاد نمی کند، فروشنده دستگاه و ماشین آلات پول که پول را دریافت کرده است هم مستقیم یا غیرمستقیم آن را به حساب خودش در بانک واریز می کند، فرقی نمی کند کدام بانک و شعبه، یادمان باشد سیستم بانکی را یک کل فرض کرده ایم). این بار سیستم بانکی 9.5 میلیارد ریال در اختیار دارد که باز می تواند آن را وام بدهد، باز بخشی را نگه می دارد و باقی را وام می دهد.

این روال برگشت پول به بانک و وام دادن می تواند آنقدر تکرار می شود که دیگر چیزی از 10 میلیارد ریال اولیه ته کیسه نماند. آنها که ریاضی شان خوب است می دانند که با فرض آن 5 درصد احتیاطی، بانک می تواند تا بیست برابر یعنی 200 میلیارد ریال پول ایجاد کند (اگر بانک محتاط تر شود و 10 درصد احتیاطی نگه دارد تا ده برابر یعنی 100 میلیارد ریال)!

با این وصف به نظر اوضاع بانک ها همیشه کویت است، اما کاش کار به این سادگی بود، فرض ها و ساده سازی های داستان را در نظر داشته باشیم: تقاضا برای وام همیشه وجود دارد، پول به سیستم بانکی بر می گردد، هیچ ریسکی وجود ندارد و ... واقعیت پیچیده تر از داستان های ماست.

کانال راهبرد
@RahbordChannel

49 views09:06