🔬 تحقیق جدید: انگشت‌کردن در بینی ممکن است ارتباطی غیرمنتظره با آلزایمر داشته باشد

مطالعه‌ای که در سال ۲۰۲۲ منتشر شد نشان داد که ممکن است یک ارتباط ضعیف اما قابل‌قبول میان انگشت‌کردن در بینی و افزایش خطر ابتلا به زوال عقل وجود داشته باشد.

به گزارش ساینس آلرت، در مواردی که دست‌کاری بینی باعث آسیب‌رساندن به بافت‌های داخلی شود، گونه‌های مهمی از باکتری‌ها مسیر آسان‌تری برای رسیدن به مغز پیدا می‌کنند. مغز نیز به حضور این باکتری‌ها به شیوه‌ای واکنش نشان می‌دهد که شباهت‌هایی با نشانه‌های بیماری آلزایمر دارد. نتایج این تحقیقات در مجله نیچر منتشر شده است.

البته برخی محدودیت‌های قابل‌توجه هنوز وجود دارد. برای مثال، پژوهش‌های پشتیبان تاکنون روی موش‌ها انجام شده‌اند و نه انسان‌ها. بااین‌حال، این یافته‌ها قطعاً ارزش بررسی‌های بیشتر را دارند و می‌توانند به درک بهتر ما از چگونگی آغاز بیماری آلزایمر کمک کنند؛ موضوعی که هنوز تا حد زیادی ناشناخته باقی مانده است.

تیمی از پژوهشگران به رهبری دانشمندانی از دانشگاه گریفیث در استرالیا، آزمایش‌هایی را با یک باکتری به نام کلامیدیا پنومونیه (Chlamydia pneumoniae) انجام دادند. این باکتری می‌تواند انسان را آلوده کرده و باعث ذات‌الریه شود. همچنین C. pneumoniae در بخش عمده‌ای از مغزهای انسان‌های مبتلا به زوال عقل با شروع دیرهنگام دیده شده است.

تحقیقات مشخص کرد که در موش‌ها، این باکتری می‌تواند از طریق عصب بویایی که حفره بینی را به مغز متصل می‌کند به سمت مغز حرکت کند. علاوه بر این، هنگامی که اپی‌تلیوم بینی یا همان بافت نازکی که در امتداد سقف حفره بینی قرار دارد دچار آسیب می‌شد، شدت عفونت‌های عصبی افزایش می‌یافت.

در نتیجه، مغز موش‌ها مقدار بیشتری از پروتئین آمیلوئید -بتا را رسوب می‌داد؛ پروتئینی که در پاسخ به عفونت‌ها آزاد می‌شود. پلاک‌های این پروتئین نیز در تعداد قابل‌توجهی در مغز افراد مبتلا به بیماری آلزایمر یافت می‌شوند.

دانشمندان همچنین از سرعت گسترش C. pneumoniae در سیستم عصبی مرکزی موش‌ها شگفت‌زده شدند؛ به‌طوری که اولین عفونت ظرف ۲۴ تا ۷۲ ساعت رخ داد. تصور می‌شود که باکتری‌ها و ویروس‌ها بینی را به‌عنوان مسیری سریع برای رسیدن به مغز انتخاب می‌کنند.

┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates

⭕️ کمبود امگا-۳؛ تهدید پنهان سلامت قلب، مغز و بینایی.

میزان ناکافی امگا-۳ با افزایش خطر حمله قلبی و مرگ قلبی ناگهانی، بالا رفتن تری‌گلیسریدها، بی‌نظمی ضربان قلب و تشکیل پلاک در شریان‌ها ارتباط دارد

بر اساس پژوهشی جدید، کمبود اسیدهای چرب امگا-۳ می‌تواند خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی و دیگر مشکلات سلامت را افزایش دهد.

به گزارش فاکس نیوز، این تحقیق که در نشریه «مرور پژوهش‌های تغذیه» (Nutrition Research Reviews) منتشر شده است، نشان می‌دهد بیش از سه‌چهارم جمعیت جهان میزان توصیه‌شده دو اسید چرب کلیدی امگا-۳، یعنی ایکوزاپنتانوییک اسید (EPA) و دوکوزاهگزانوییک اسید (DHA) را دریافت نمی‌کنند‌ــ ترکیباتی که برای سلامت قلب ضروری‌اند.

این تحلیل را پژوهشگران دانشگاه ایست انگلیا، دانشگاه ساوت‌همپتون و شرکت هلند اند بارت انجام داده‌اند و الگوی مصرف امگا-۳ را در کشورهای مختلف و گروه‌های سنی گوناگون بررسی کرده‌اند. بر اساس یافته‌ها، ۷۶ درصد مردم جهان به سطح توصیه‌شده ئی‌پی‌ای و دی‌اچ‌‌ای نمی‌رسند.

این بررسی همچنین توصیه‌های نهادهای سلامت جهانی را مبنا قرار داده و میزان پایبندی به این توصیه‌ها را ارزیابی کرده است. به گفته پژوهشگران، بیشتر بزرگسالان باید روزانه دست‌کم ۲۵۰ میلی‌گرم ئی‌پی‌ای و دی‌اچ‌ای مصرف کنند، اما میزان واقعی مصرف در بسیاری از مناطق بسیار کمتر از این مقدار است.

میشل روتنشتاین، متخصص تغذیه در حوزه پیشگیری از بیماری‌های قلبی، تاکید می‌کند سطح پایین امگا-۳ می‌تواند تاثیر قابل‌توجهی بر سلامت قلب، عملکرد شناختی و میزان التهاب در بدن داشته باشد. به گفته او، میزان ناکافی امگا-۳ با افزایش خطر حمله قلبی و مرگ قلبی ناگهانی، بالا رفتن تری‌گلیسریدها، بی‌نظمی ضربان قلب و تشکیل پلاک در شریان‌ها ارتباط دارد.

کمبود امگا-۳ همچنین با تغییر در عملکرد مغز از جمله افت سریع‌تر توان شناختی، افزایش خطر ابتلا به آلزایمر و شیوع بیشتر افسردگی مرتبط است.

روتنشتاین در ادامه می‌افزاید سطوح پایین این اسیدهای چرب می‌تواند التهاب ناشی از بیماری‌های خودایمنی مانند پسوریازیس را تشدید کند و بر سلامت چشم نیز اثر منفی بگذارد، زیرا امگا-۳ نقش ساختاری مهمی در شبکیه چشم دارد.

به گفته این متخصص تغذیه، ماهی‌های چرب مانند سمن (سالمون)، ماکرل، ساردین، شاه‌ماهی، قزل‌آلا و انچوی غنی‌ترین منابع غذایی ئی‌پی‌ای و دی‌اچ‌ای محسوب می‌شوند. بسیاری از افراد با افزایش مصرف این نوع ماهی‌ها، معمولا سه تا چهار بار در هفته، می‌توانند سطح امگا-۳ خود را بهبود بخشند.

افرادی که مرتب ماهی نمی‌خورند، می‌توانند مکمل‌های ئی‌پی‌ای و دی‌اچ‌ای مصرف کنند. دوز مکمل‌ باید بر اساس نتایج آزمایشگاهی، داروهای مصرفی، سطح فعلی امگا-۳ و سابقه پزشکی فرد تعیین شود.

آزمایش شاخص امگا-۳ که میزان ئی‌پی‌ای و دی‌چی‌ای را در گلبول‌های قرمز خون می‌سنجد، یکی از معتبرترین روش‌ها برای ارزیابی وضعیت بدن از نظر امگا-۳ به شمار می‌رود.

به گفته روتنشتاین، سطح حدود ۸ درصد خطر قلبی‌عروقی را کاهش می‌دهد و مقدار زیر ۴ درصد سطح پایین در نظر گرفته می‌شود.

┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates

🔴 اثری فراتر از احساسات؛ علم نشان می‌دهد نوستالژی می‌تواند درد فیزیکی را تسکین دهد. تحقیقات جدید در حوزه علوم اعصاب، مکانیزم دقیق مغز در هنگام یادآوری خاطرات خوش را آشکار کرده و از آن به عنوان یک مسکّن طبیعی برای سیستم عصبی نام برده‌اند. 🧠

بر اساس این یافته‌ها، خاطره‌بازی یک فرایند عصبی-شیمیایی قدرتمند است:

🔹 طبق مطالعه‌ای در ژورنال معتبر Journal of Neuroscience، نوستالژی فعالیت «تالاموس»، بخش مسئول پردازش سیگنال‌های حسی در مغز، را تغییر می‌دهد.

🔹 این فرایند باعث می‌شود مغز سیگنال‌های درد را ضعیف‌تر پردازش کند و در نتیجه، درک ما از درد فیزیکی کاهش یابد.

🔹 همزمان، مغز با آزاد کردن دوپامین و اکسی‌توسین، به کاهش استرس و بهبود وضعیت روانی نیز کمک می‌کند.

#زومیت #علوم_اعصاب #مغز
#Neuroscience #Nostalgia
┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates

🧠 قشر سینگولیت قدامی و کنترل شناختی

مطالعه‌ای در سال ۲۰۱۵ نشان داد قشر سینگولیت قدامی (ACC) برای مدیریت تعارض‌های شناختی و تنظیم توجه ضروری است. در این پژوهش، با ایجاد آسیب در ACC موش‌ها، توانایی آن‌ها برای سازگاری سریع با محرک‌های متناقض بررسی شد.

✅ مشاهدات کلیدی:
🔸️موش‌های سالم در مواجهه‌ی دوم با محرک‌های متناقض عملکرد بهتری داشتند.
🔸️آسیب به ACC این سازگاری شناختی را از بین برد.
🔸️اختلال عملکرد ACC با ADHD، اسکیزوفرنی و OCD مرتبط است.
این ACC مثل ترمز و فرمان مغز عمل می‌کند؛بدون آن، مغز در مواجهه با تعارض نمی‌تواند رفتار و توجه خود را به‌درستی تنظیم کند.

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25051488/

┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates

🎙 پادکست تردید

اپیزود 44
فصل دوم
تفکر نقادانه
قسمت بیست‌ویکم
قبلی
بعدی

موضوع: استدلال چیست؟


👈 برای دسترسی به فصل اول پادکست تردید با موضوع " تفکر علمی" اينجا" کلیک کنید

علی روستایی
#پادکست
Castbox

@tardidpodcast

📢 تصویر روز ناسا

🗓 جمعه ۵ دی ۱۴۰۴

عنوان: عبور دنباله‌دار 3I/ATLAS
عکس: دن بارتلت

دنباله‌دار بین‌ستاره‌ای 3I/ATLAS که توجه خیلی‌ها رو جلب کرده، در تاریخ ۱۹ دسامبر از فاصله ۱.۸ واحد نجومی از کنار سیاره ما رد شد. این فاصله تقریباً معادل ۹۰۰ ثانیه نوری هست. با اینکه خیلی نزدیک نبود، اما این عکس با نوردهی طولانی، دنباله‌دار رو نشون می‌ده که داره به آرومی از جلوی ستاره‌های کم‌نور صورت فلکی اسد حدود ۴ روز قبل‌تر، یعنی شب ۱۵ دسامبر، عبور می‌کنه. هرچند دنباله‌دار کم‌نور بود، ولی با تاکید روی رنگ‌ها در عکس، می‌تونیم دم زردرنگ گرد و غبار و دم آبی یونی اون رو همراه با هاله سبزرنگش ببینیم. حتی با اینکه تلسکوپ‌ها و فضاپیماهای زیادی از زمین اون رو زیر نظر داشتن، دنباله‌دار 3I/ATLAS الان داره از منظومه شمسی خارج می‌شه. الان با سرعت حدود ۶۴ کیلومتر در ثانیه نسبت به خورشید حرکت می‌کنه که اینقدر زیاده که دیگه جاذبه خورشید نمی‌تونه اون رو نگه داره.... 🔗

┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates

⚠️ چهار عادت که شکم را پر از چربی خطرناک می‌کند.

خواب نامناسب، استرس، کم‌تحرکی و مصرف زیاد غذاهای فوق‌فراوری‌شده از مهم‌ترین عواملی‌اند که به افزایش چربی احشایی کمک می‌کنند.

پژوهش‌ها نشان می‌دهد برخی عادات ساده و روزمره، از کم‌خوابی گرفته تا بی‌تحرکی و مصرف غذاهای فراوری‌شده، می‌توانند چربی احشایی را در بدن افزایش دهند.

چربی احشایی با چربی زیرپوستی تفاوت اساسی دارد، چون محل تجمع آن متفاوت است و در بدن هم واکنش‌هایی متفاوتی ایجاد می‌کند. این نوع چربی که دور اندام‌های داخلی شکم را می‌پوشاند، نه قابل دیدن است و نه قابل گرفتن با دست و فقط با تصویربرداری قابل‌مشاهده است. در حالی که چربی زیرپوستی همانطور که از نامش پیدا است، درست زیر پوست قرار دارد و به‌راحتی قابل گرفتن یا فشردن است.

داشتن مقداری چربی احشایی در بدن طبیعی و حتی مفید است، اما مقدار زیاد آن می‌تواند در طولانی‌مدت، آثاری زیانبار داشته باشد، زیرا با ایجاد مقاومت به انسولین، دیابت نوع ۲، بیماری قلبی، فشار خون بالا، کبد چرب و حتی برخی سرطان‌ها مرتبط است. همچنین از نظر متابولیک فعال‌تر از چربی زیرپوستی است و سیتوکین‌هایی آزاد می‌کند که التهاب و خطر بیماری را افزایش می‌دهند.

چهار عادت روزمره‌ را که می‌توانند بدن را به ذخیره‌ بیشتر چربی احشایی سوق دهند و راهکارهای کاهش آن را بررسی می‌کند.

کم‌تحرکی و نداشتن فعالیت روزانه

نشستن‌های طولانی‌مدت و نداشتن تحرک کافی یکی از مهم‌ترین عوامل افزایش چربی احشایی‌اند. وقتی بدن به‌طور منظم تحرک ندارد، مصرف انرژی کاهش می‌یابد و حساسیت به انسولین پایین می‌آید. وقتی عضلات فعال نباشند، بدن تمایل دارد چربی را بیشتر به‌صورت احشایی ذخیره کند تا زیرپوستی.

مصرف زیاد غذاهای فوق‌فراوری‌شده

غذاهای فوق‌فراوری‌شده سرشار از کربوهیدرات‌های تصفیه‌شده، شکر افزوده و چربی‌های اشباع‌اند و مصرف مداوم آن‌ها ذخیره چربی احشایی را افزایش می‌دهد. در واقع الگوی نامتوازن مصرف درشت‌مغذی‌ها به‌ویژه مصرف زیاد کربوهیدرات‌های تصفیه‌شده و چربی اشباع همراه با کمبود پروتئین و فیبر، به مرور زمان باعث ذخیره بیشتر کالری به شکل چربی احشایی می‌شود.

خواب ناکافی یا بی‌کیفیت

کمبود خواب فقط باعث خستگی نمی‌شود. سوخت‌وساز بدن را نیز مختل می‌کند. خواب ناکافی هورمون‌های گرسنگی (لپتین و گرلین) را تغییر و کورتیزول را افزایش می‌دهد و باعث افزایش اشتها و ذخیره چربی شکمی می‌شود.

تحقیقات نشان می‌دهد حتی اندکی کمبود خواب هم می‌تواند تعادل هورمون‌های تنظیم‌کننده اشتها، حساسیت به انسولین و محل ذخیره انرژی در بدن را مختل کند و حتی بدون تغییر محسوس در وزن، به ذخیره بیشتر چربی احشایی منجر شود.

استرس مزمن

استرس دائمی فقط حال‌وهوای شما را خراب نمی‌کند، بلکه نحوه ذخیره چربی در بدنتان را هم تغییر می‌دهد. استرس مزمن باعث ترشح کورتیزول می‌شود که می‌تواند به تجمع چربی احشایی منجر شود، زیرا وقتی کورتیزول مدت طولانی بالا بماند، اشتها را افزایش می‌دهد و سیگنال‌های طبیعی گرسنگی را مختل می‌کند و این نحوه سوخت‌وساز و ذخیره انرژی را تغییر می‌دهد.

علاوه بر این، سلول‌های چربی احشایی گیرنده‌های بیشتری دارند که به کورتیزول حساس‌ترند، در حالی که چربی سطحی و زیر پوستی چنین حساسیتی ندارد. بنابراین استرس طولانی‌مدت می‌تواند چربی‌ها را در عمق شکم جمع کند که خطرناک‌ است.

نحوه کاهش چربی احشایی

تغذیه‌ متعادل، ورزش منظم، پرهیز از نشستن طولانی‌مدت و خواب باکیفیت از موثرترین راهکارها برای کاهش چربی احشایی‌اند. کنترل استرس نیز نقش کلیدی دارد. این تغییرات ساده اما پایدار می‌توانند به کاهش خطر ابتلا به بیماری‌های مزمن و حفظ سلامتی در بلندمدت کمک کنند.

Source

┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates

آیا خود ارضایی باعث عضله‌سوزی می‌شود؟

خیر. شواهد علمی نشان می‌دهد خودارضایی به‌طور مستقیم باعث کاتابولیسم عضلانی یا تخریب بافت عضله نمی‌شود. عضله سوزی زمانی رخ می‌دهد که دریافت انرژی و پروتئین ناکافی باشد، تمرین بیش‌ از حد انجام شود یا خواب مختل گردد.

تغییرات هورمونی کوتاه‌ مدت پس از انزال (مانند افت بسیار خفیف و موقت تستوسترون) از نظر فیزیولوژیک برای از دست رفتن عضله معنادار نیست.

جزئیات بیشتر

┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates

🧲 مایکل فارادی کشف کرد که یک میدان مغناطیسی متغیر می‌تواند یک جریان الکتریکی ایجاد کند (یا القا کند). این ایده القای الکترومغناطیس نامیده می‌شود.

برای آزمایش، او یک آهنربا را نزدیک یک سیم‌پیچ حرکت داد. وقتی آهنربا حرکت می‌کرد، جریان برق به وجود می‌آمد. وقتی آهنربا متوقف می‌شد، جریان نیز متوقف می‌شد. این نشان داد که حرکت و تغییر (نه صرفاً وجود خود آهنربا) است که الکتریسیته را ایجاد می‌کند.

ساده بگم:
#فارادی فهمید که اگه آهنربایی رو نزدیک یه حلقه سیم تکون بدیم(یا اونو داخل و خارج حلقه حرکت بدیم)، در سیم برق تولید می‌شه. این برق فقط در حین حرکت آهنربا وجود داره. این اصل پایه‌ی کار ژنراتورهای برقه که با چرخش یک آهنربا در میان سیم‌پیچ‌ها، برق تولید می‌کنن.

#مایکل_فارادی
#مغناطیس
#برق
┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates

ساده‌ترین راه برای درک #نسبیت انیشتین:

تصور کن آرام روی صندلی یک قطار در حال۶ حرکت نشسته‌ای احساس می‌کنی اصلاً حرکت نمی‌کنی.
به بیرون نگاه کنی دنیا با سرعت ۲۰۰ کیلومتربرساعت به عقب می‌رود (در حال گذشتن است).

حالا تصور کن یک نفر روی سکو (ایستگاه) به تو نگاه می‌کند...
از نگاه او، این تو هستی که با سرعت می‌گذری!
هیچ حرکت مطلق و ثابتی وجود ندارد.
همه چیز نسبی است.

این ایده اصلی است که فیزیک را برای همیشه تغییر داد.


توضیح خلاصه و ساده‌:
#انیشتین گفت: وقتی با سرعت ثابت حرکت می‌کنی (مثلاً در قطار)، خودت نمی‌تونی بفهمی حرکت می‌کنی مگه این‌که به چیزی بیرون نگاه کنی.
اگه پنجره‌ها بسته باشن و قطار نلرزه، ممکنه فکر کنی قطار ثابته و دنیای بیرون در حرکته!
در واقع سرعت و حرکت همیشه نسبت به یک ناظر (بیننده) سنجیده می‌شن.
این اصل ساده اما عمیق، اساس نظریه نسبیت خاص انیشتین شد.

┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates

⭕️ هفت تغییر مثبت که با ۳۰ روز ننوشیدن الکل در بدن ایجاد می‌شود.

افرادی که مصرف الکل را به‌مدت چهار هفته قطع کرده‌اند بهبود خواب، خلق‌وخو‌ی متعادل‌تر، عملکرد بهتر کبد و فشار خون مناسب‌تر را گزارش داده‌اند، علاوه بر اینکه کاهش وزن و انرژی بیشتری نیز داشته‌اند

بررسی جدیدی نشان می‌دهد فقط یک ماه ترک الکل می‌تواند آثار قابل توجهی بر سلامت جسم و روان داشته باشد. به گزارش نیوزویک، در این بررسی پژوهشگران دانشگاه براون و مدرسه پزشکی وارن آلپرت ۱۶ مطالعه شامل بیش از ۱۵۰ هزار نفر را تحلیل کرده‌اند تا مشخص شود در فاصله کوتاهی پس از توقف مصرف الکل چه تغییراتی در بدن رخ می‌دهد.

نتایج نشان داد افرادی که مصرف الکل را به‌مدت چهار هفته قطع کرده‌اند بهبود خواب، خلق‌وخو‌ی متعادل‌تر، عملکرد بهتر کبد و فشار خون مناسب‌تر را گزارش داده‌اند، علاوه بر اینکه کاهش وزن و انرژی بیشتری نیز داشته‌اند. برخی شرکت‌کنندگان همچنین از تمرکز بهتر و احساس شادابی بیشتر خبر داده‌اند.

به گفته پژوهشگران، حتی کسانی که مصرف را قطع نکرده‌ و فقط مقدار یا دفعات نوشیدن را کاهش داده‌اند، تغییرات مشابهی را گزارش کرده‌اند. همچنین، مشخص شد کسانی که در این دوره از مصرف الکل خودداری کردند، پس از پایان دوره نیز میزان مصرف را در سطح کمتر از قبل نگه داشته‌‌اند.

مگان استروگر، نویسنده اصلی، اعلام کرد توقف مصرف الکل به‌مدت یک ماه «به اعتدال پایدار» منجر می‌شود و شرکت‌کنندگان معمولا میزان مصرف را پس از پایان دوره افزایش نمی‌دهند. به گفته او، بسیاری از این افراد در ابتدا خود را مصرف‌کننده سنگین‌تر از حد متوسط معرفی کرده‌اند و این گروه معمولا از طریق برنامه‌های مداخله‌ رسمی کمتر در دسترس‌اند.

به گفته پژوهشگران، اکنون نگاه متفاوتی به سبک زندگی بدون الکل وجود دارد و حمایت اجتماعی بیشتری می‌شود.

سوزان کولبی، استاد علوم رفتاری و اجتماعی، گفت ترک موقت مصرف الکل می‌تواند تجربه‌ای مثبت تلقی شود و هنجارهای اجتماعی درباره پرهیز از الکل در حال تغییر است.

┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates

🧠 وقتی مغز بیدارتر از ماست!

همه ما تقریباً یک‌سوم عمر خود را در خواب می‌گذرانیم، اما این ساعت‌های به ظاهر آرام، میزبان یکی از فعال‌ترین و شگفت‌انگیزترین پدیده‌های عصبی هستند؛ مرحله REM.

در مرحله‌ی REM، مغز وارد حالتی از بیشترین فعالیت عصبی می‌شود؛ زمانی که هیجانات تنظیم می‌شوند و ذهن روایت‌هایی می‌سازد که آن‌ها را «خواب» می‌نامیم.

خواب‌ دیدن صرفاً یک پدیده‌ی شبانه نیست؛ بلکه فرآیندی ضروری برای تثبیت یادگیری، تعادل روانی و بقای شناختی انسان است.

اَوین عظیمی
https://youtu.be/lIaZ5y2ovsw?si=43GaA-5Op5cCVQOc
┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates

🔬 بهبود عملکرد میتوکندری و کند شدن پیری سلولی

در یک مطالعه جدید، پژوهشگران نشان داده‌اند که افزایش کارایی تولید انرژی در میتوکندری می‌تواند روند پیری را در سطح سلولی کُند کند. تمرکز این تحقیق بر بهبود زندگی سالم بود؛ یعنی حفظ عملکرد متابولیک و سلامت بافت‌ها در سنین بالاتر، نه صرفاً افزایش طول عمر.

در این پژوهش، نقش پروتئین "COX7RP" که در تشکیل سوپرکمپلکس‌های زنجیره تنفسی میتوکندری مؤثر است، بررسی شد. مدل‌های موشی که بیان بالاتری از این پروتئین داشتند، به‌طور میانگین ۶.۶ درصد افزایش طول عمر نشان دادند و از نظر حساسیت به انسولین، پروفایل چربی خون، استقامت عضلانی و سلامت کبد وضعیت بهتری داشتند. این تغییرات با افزایش تولید ATP و کاهش استرس اکسیداتیو همراه بود.

تحلیل‌های سلولی نیز کاهش شاخص‌های کلیدی پیری را تأیید کرد؛ از جمله افزایش سطح NAD⁺، کاهش ROS و سرکوب ژن‌های التهابی مرتبط با پیری سلولی (SASP). این یافته‌ها نشان می‌دهد که تقویت سازمان‌یافتگی و بازده میتوکندری می‌تواند به‌عنوان یک راهبرد بالقوه برای کند کردن پیری و پیشگیری از اختلالات متابولیک وابسته به سن مطرح شود.

مترجم: مهدی سجادی
https://www.sciencedaily.com/releases/2025/12/251218060557.htm
┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates

🧠 گناه و شرم؛ دو احساس اخلاقی با مدارهای مغزی متفاوت

پژوهشی جدید که در مجله eLife منتشر شده نشان می‌دهد «احساس گناه» و «احساس شرم» اگرچه اغلب با هم تجربه می‌شوند، اما از مسیرهای شناختی و عصبی متفاوتی شکل می‌گیرند. نتایج نشان می‌دهد شدت آسیبی که به دیگران وارد می‌کنیم بیشتر احساس گناه را فعال می‌کند، در حالی که میزان مسئولیتی که برای آن آسیب احساس می‌کنیم نقش اصلی را در شکل‌گیری شرم دارد.

نتایج مهم پژوهش:
گناه مستقیماً افراد را به جبران خسارت و رفتارهای altruistic (بشردوستانه) سوق می‌دهد
شرم برای تبدیل شدن به عمل، به کنترل شناختی بیشتری نیاز دارد
گناه و شرم شبکه‌های عصبی جداگانه‌ای را در مغز فعال می‌کنند
این تفاوت‌ها در نواحی‌ای مثل اینسولای خلفی، استریاتوم و قشر پیش‌پیشانی جانبی دیده شده‌اند

این یافته‌ها نشان می‌دهد مغز ما «چرا»ی رفتار اخلاقی را دقیق‌تر از آنچه فکر می‌کردیم پردازش می‌کند. درک تفاوت گناه و شرم می‌تواند به فهم بهتر رفتار اجتماعی، سیاست‌گذاری عمومی و حتی درمان اختلالات مرتبط با اضطراب و افسردگی کمک کند.
آکادمی علوم اعصاب ايران
eLife

┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates

بیش از پنجاه سال پس از آنکه فسیل موسوم به «لوسی» در اتیوپی از دل خاک بیرون آورده شد، امروز درباره نحوه زندگی و مرگ او اطلاعات بسیار بیشتری در اختیار داریم.
➡️ https://l.euronews.com/gD5x

┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates

👡 براساس گزارش‌های علمی، استفاده از کفش نامناسب عامل اصلی ۶۰٪ مصدومیت‌های مفصلی در ورزشکاران آماتور است.

🏃کفش مناسب دویدن باید با قوس پای شما (پرونیشن) هماهنگ باشد، در قسمت پنجه بین ۱۰ تا ۱۲ میلی‌متر فضای خالی داشته باشد و دراپ (تفاوت ارتفاع پاشنه و پنجه) آن با نحوه فرود پایتان سازگار باشد. اگر کف پایتان صاف است، کفش‌های Stability و اگر قوس زیادی دارید، کفش‌های Neutral Cushioned بهترین انتخاب هستند.

👟به طور کلی، کفش مناسب دویدن باید سبک‌وزن، بادوام و دارای انعطاف‌پذیری کافی باشد، طوری که انگشتان پا هنگام دویدن به راحتی خم شوند و عضلات ساق پا مجبور نباشند کار اضافی انجام دهند. البته بخش پاشنه باید به اندازه‌ای محکم باشد که پایداری لازم را ایجاد کند.

جزئیات بیشتر

┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates

📢 تصویر روز ناسا

🗓 شنبه ۶ دی ۱۴۰۴

عنوان: سفینه ماه‌نشین آپولو ۱۷

ماژول ماه‌نشین آپولو ۱۷ به اسم چلنجر، ظاهر زاویه‌دار و عجیبی داشت و مخصوص پرواز در خلأ نزدیک فضا ساخته شده بود. این عکس که با پردازش دیجیتال بهتر شده، از داخل ماژول فرماندهی آپولو ۱۷ به اسم آمریکا گرفته شده و مرحله صعود چلنجر را در مدار ماه نشان می‌دهد. موتورهای کوچک کنترل حرکت در دو طرف سفینه دیده می‌شوند و موتور اصلی صعود هم زیر آن قرار دارد. دری که فضانوردان از آن به سطح ماه می‌رفتند، جلو سفینه است و بالای آن هم یک آنتن راداری گرد دیده می‌شود. فرمانده مأموریت، جین سرنان، از پنجره مثلثی شکل به وضوح پیداست. این سفینه خیلی خوب کارش را انجام داد و فضانوردان را روی ماه نشاند و بعد دوباره به ماژول فرماندهی که دور ماه می‌چرخید برگرداند.

┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates

⚠️ علت افت خون در ورزش


افت قند خون هنگام ورزش معمولاً زمانی اتفاق می‌افتد که مصرف گلوکز توسط عضلات از میزان گلوکز ورودی یا آزادشده از کبد بیشتر شود.

🟢 تمرین با معده خالی، فاصله طولانی از آخرین وعده غذایی، مصرف ناکافی کربوهیدرات، تمرینات طولانی یا هوازی، و در برخی افراد تنظیم نادرست انسولین، مهم‌ترین دلایل هیپوگلیسمی ورزشی هستند. شناخت این عوامل و اصلاح تغذیه و زمان‌بندی تمرین، نقش کلیدی در پیشگیری از افت قند خون و حفظ عملکرد ورزشی دارد.

جزئیات بیشتر

┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates

یکی از مهم‌ترین یافته‌های علمی تاریخ ممکن است نادرست باشد و قرن‌ها فیزیک را در هم بکوبد.

برای قرن‌ها، اکثر دانشمندان به این باور مشترک رسیده‌اند که نور هم به صورت موج و هم به صورت ذره رفتار می‌کند. این ایده بعدها به مؤلفه مرکزی نظریه کوانتوم تبدیل شد و زمینه علمی معروف به مکانیک کوانتومی را پدید آورد.

آزمایش دو شکاف از این ایده پشتیبانی کرد و با نمایش نوارهای روشن و تاریک که نشان‌دهنده تداخل موج‌گونه بودند، آن را تأیید کرد. اما اکنون، یک مطالعه جدید نشان می‌دهد که این آزمایش لزوماً ما را مجبور به دیدن نور به عنوان موج نمی‌کند.

به گفته کارشناسان :
می‌توانیم آن نوارهای تداخلی را صرفاً با استفاده از ذرات کوانتومی تفسیر کنیم.
این پژوهش به رهبری گرهارد رمپه، مدیر مؤسسه ماکس پلانک برای اپتیک کوانتومی انجام شد. او با همکارانی از دانشگاه فدرال سائوکارلوس و مؤسسه فناوری فدرال زوریخ در این مطالعه همکاری کرد.

فیزیک مدرن و نور
در سال ۱۸۰۱، توماس یانگ با تاباندن نور از دو شکاف باریک و تولید نوارهای تداخلی روی یک صفحه، آزمایش معروف خود را معرفی کرد. یافته‌های او بسیاری را به این نتیجه رساند که نور باید موج باشد.

یک قرن بعد، مکانیک کوانتومی شکل گرفت و نشان داد که ذرات کوانتومی مانند الکترون‌ها نیز می‌توانند تداخل موج‌گونه نور را تقلید کنند.

کار آلبرت انیشتین درباره اثر فوتوالکتریک نشان داد که نور در بسته‌های گسسته‌ای به نام فوتون سفر می‌کند. نیلز بور سپس دوگانگی موج-ذره را بسط داد و یکی از سنگ‌بناهای فیزیک مدرن را پایه‌گذاری کرد.

فوتون‌های تاریک و مرئی
رویکرد جدید تیم پژوهشی، مفهوم مُدهای روشن و تاریک را کاوش می‌کند.
به دیدگاه آن‌ها، الگوهای تداخلی می‌توانند از ترکیب حالت‌های فوتونی «قابل‌تشخیص» و «غیرقابل‌تشخیص» پدید آیند. این حالت‌های روشن با ناظر برهم‌کنش می‌کنند، در حالی که حالت‌های تاریک پنهان باقی می‌مانند.

چنین فوتون‌های پنهانی ممکن است در مکان‌هایی باقی بمانند که در شرایط عادی فکر می‌کنیم نور حذف شده است. ناظرانی که سعی می‌کنند مسیر این فوتون‌ها را ردیابی کنند، حالت آن‌ها را تغییر داده و آنچه تاریک بوده را به روشن تبدیل می‌کنند یا برعکس.

از این منظر، مسیرهای نور را می‌توان به عنوان برهم‌نهی‌های کوانتومی در نظر گرفت، نه صرفاً تداخل موجی کلاسیک.

ذرات کوانتومی و تداخل نور

رمپه گفت:
«به نظر فروتنانه من، توصیف ما معنادار است زیرا تصویری کوانتومی (با ذرات) از تداخل کلاسیک (با امواج) ارائه می‌دهد: بیشینه‌ها و کمینه‌ها از حالت‌های ذره‌ای روشن (که برهم‌کنش می‌کنند) و تاریک (که برهم‌کنش نمی‌کنند) درهم‌تنیده ناشی می‌شوند.»

فیزیکدانان زمانی باور داشتند که هر نقطه از تداخل تخریبی کامل، از برهم‌کنش نور با ماده جلوگیری می‌کند.

در چارچوب جدید، حتی مکانی با میدان الکتریکی متوسط صفر نیز می‌تواند میزبان ذراتی باشد که دستگاه‌های اندازه‌گیری استاندارد ممکن است آن‌ها را از دست بدهند. این گروه تأکید می‌کند که این یافته‌ها نتایج گذشته را کنار نمی‌گذارند، بلکه لایه جدیدی از جزئیات را آشکار می‌سازند.

نظریه‌های موج‌محور در برابر فوتون‌های تاریک
فیزیک کلاسیک می‌تواند اکثر پدیده‌های نوری روزمره را توضیح دهد. با این حال، برخی آزمایش‌ها در اپتیک کوانتومی نتایجی را برجسته می‌کنند که نظریه‌های صرفاً مبتنی بر موج قادر به توضیح آن‌ها نیستند.

پژوهشگران مدتهاست می‌دانند که معادلات ماکسول در سناریوهایی که فوتون‌های منفرد با اتم‌ها در مقیاس‌های بسیار کوچک برهم‌کنش می‌کنند، شروع به شکست می‌کنند.

این چارچوب جدید، ذرات را در قلب پدیده تداخل قرار می‌دهد. نوارهای موج‌گونه ممکن است صرفاً نقشه‌های آماری از میزان روشن یا تاریک بودن این حالت‌های کوانتومی باشند.

اندازه‌گیری همه چیز را تغییر می‌دهد
هر تلاشی برای تعیین دقیق مسیر یک فوتون از میان دو شکاف، به اصل عدم قطعیت معروف برمی‌خورد. حتی یک نگاه سریع ممکن است الگوی نوارهای تداخلی را از بین ببرد.

در این مطالعات، اندازه‌گیری فوتون کمتر مربوط به اعمال یک «ضربه تکانه» به آن است و بیشتر درباره تبدیل حالت تاریک به حالت روشن است.

دهه‌ها کار در علم اطلاعات کوانتومی حاکی از آن بوده که سیستم‌های ظریف می‌توانند «مشاهده» شوند بی‌آنکه به طور کامل فروبپاشند.

تفسیر جدید بر این مفهوم بنا شده است. اگر ناظر با فوتون پنهان در یک ناحیه تاریک جفت شود، حالت ممکن است به اندازه کافی روشن شود که ثبت گردد.

Source
-
Channel of science is for all
┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates

حواس پنج‌گانه؟
انسان می‌تواند ۳۳ حس متفاوت داشته باشد!

پژوهش‌های جدید علوم اعصاب نشان می‌دهد که انسان‌ها فقط به پنج حس محدود نیستند؛ بلکه ممکن است بین ۲۲ تا ۳۳ حس متفاوت در بدن را دارا باشند. مغز این موارد را به‌طور همزمان پردازش و با هم ترکیب می‌کند تا تصویری منسجم و یکپارچه از بدن و محیط اطراف بسازد.

برخی از این حس‌ها کمتر شناخته‌شده‌اند، از جمله حس عمقی، تعادل، حس درونی بدن (مثل گرسنگی و ضربان قلب)، حس مالکیت و عاملیت، حتی تجربه طعم غذا تنها از چشایی نیست؛ بو و لامسه هم نقش مهمی در درک طعم ایفا می‌کنند و نشان می‌دهند که حواس انسان به‌شدت با یکدیگر مرتبط هستند.

در مجموع، انسان‌ها فراتر از پنج حس کلاسیک تجربه می‌کنند و این شبکه پیچیده حسی نقش مهمی در درک بدن و محیط اطراف دارد. شناخت بهتر این حواس می‌تواند نگاه ما به تجربه‌های روزمره و ارتباط مغز با بدن را عمیق‌تر و دقیق‌تر کند.

زهرا آکریم علمدار
https://medicalxpress.com/news/2025-12-humans.html

┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates

💉 محققان استنفورد: واکسن زونا خطر ابتلا به زوال عقل را ۲۰ درصد کاهش می‌دهد

تحقیق جدید دانشکده پزشکی دانشگاه استنفورد نشان می‌دهد افرادی که واکسن بیماری پوستی زونا را دریافت کرده‌اند، ۲۰ درصد کمتر از دیگران در معرض ابتلا به زوال عقل قرار دارند.

براساس گزارش SciTechDaily، این واکسن در اصل برای پیشگیری از بیماری زونا (که باعث ضایعه پوستی دردناک می‌شود) طراحی شده است، اما تأثیر جانبی آن روی مغز چشمگیر بوده است. زونا توسط همان ویروسی ایجاد می‌شود که عامل آبله‌مرغان است. این ویروس پس از بهبودی آبله‌مرغان در کودکی، از بدن خارج نمی‌شود؛ بلکه در سلول‌های عصبی به خواب می‌رود و در سنین بالا دوباره فعال می‌شود.

تئوری دانشمندان این است که فعال‌شدن مجدد این ویروس در سیستم عصبی می‌تواند باعث التهاب مغزی و آسیب‌هایی شود که درنهایت به زوال عقل ختم می‌شود. واکسن زونا با سرکوب این ویروس و جلوگیری از بیدارشدن آن، از التهاب عصبی جلوگیری می‌کند و ریسک زوال عقل را کاهش می‌دهد.

مطالعه جدید استنفورد نسبت به مطالعات مشابه دیگر یک مزیت دارد. در سال ۲۰۱۳، دولت ولز قانونی گذاشت که کسانی که متولد بعد از ۲ سپتامبر ۱۹۳۳ بودند، واجد شرایط دریافت واکسن رایگان می‌شدند. محققان داده‌های این افراد را که تنها چند هفته با هم اختلاف سنی داشتند (یک گروه واکسن زدند و گروه دیگر نه) مقایسه کردند. چون این دو گروه از نظر سطح سواد، درآمد و سلامت عمومی کاملاً مشابه بودند، کاهش ۲۰ درصدی ابتلا به زوال عقل در گروه واکسینه‌شده، دلیلی محکم بر اثربخشی واکسن است.

نتایج تحقیق جدید دیگری نیز نشان داد که واکسن زونا نه‌تنها پیشگیرانه است، بلکه پتانسیل درمانی هم دارد. به گفته محققان تزریق این واکسن به افرادی که قبلاً تشخیص زوال عقل دریافت کرده‌اند، می‌تواند سرعت پیشرفت بیماری را کاهش دهد و طول عمر آنها را نسبت به بیماران واکسینه‌نشده افزایش دهد.

نکته جالب دیگر این است که اثر محافظتی واکسن در زنان بسیار قوی‌تر از مردان مشاهده شده است. درکل زنان معمولاً پاسخ آنتی‌بادی قوی‌تری به واکسن‌ها می‌دهند؛ همچنین زونا در زنان شایع‌تر از مردان است.

یافته‌های پژوهش محققان استنفورد در ژورنال نیچر منتشر شده است.

┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates