🟥 اشتباهات رایج والدین
1. واکنش احساسی، تند یا تنبیهی
خیلی از والدین با خشم، فریاد، تهدید یا تنبیه واکنش نشون میدن. این باعث میشه نوجوان احساس شرم، ترس یا پنهانکاری کنه، نه اینکه واقعاً چیزی یاد بگیره یا رشد کنه.
🔹 بهتره والدین اول از همه احساسات خودشون رو کنترل کنن و بعد با آرامش گفتوگو رو شروع کنن.
2. قضاوت یا برچسبزدن
جملاتی مثل «بیادب شدی»، «آبرو بردی»، «پسر/دختر خوب این کارا رو نمیکنه» فقط باعث تخریب عزتنفس نوجوان میشه و فاصلهی عاطفی بین او و والدین ایجاد میکنه.
🔹 بهتره تمرکز والدین روی درک موقعیت، احساسات و نیازهای نوجوان باشه، نه قضاوت شخصیت او.
3. تجسس یا کنترل افراطی
بررسی گوشی، پیامها، یا دنبال کردن مخفیانه نوجوان نهتنها اعتماد رو از بین میبره، بلکه باعث میشه نوجوان دروغ بگه یا پنهانکاری کنه.
🔹 گفتوگوی باز دربارهی حریم خصوصی و مسئولیتپذیری خیلی مؤثرتر از کنترل پنهانیه.
4. نادیده گرفتن احساسات نوجوان
بعضی والدین رابطهی نوجوان رو «بیارزش» یا «بچگانه» میدونن. درحالیکه برای خود نوجوان ممکنه احساسات عمیقی در کار باشه.
🔹 والدین بهتره احساسات فرزندشون رو جدی بگیرن، حتی اگه با اون رابطه موافق نباشن.
5. ترساندن یا تهدید به نتایج غیرواقعی
مثل: «اگه ادامه بدی، همه ازت متنفر میشن» یا «میفرستم مدرسهی شبانهروزی». این حرفها بیشتر اضطراب و دروغگویی ایجاد میکنن.
🔹 گفتوگو دربارهی واقعیتها و پیامدهای منطقی (مثل آسیب عاطفی یا مرزهای اخلاقی) آموزندهتره.
6. ممنوعیت مطلق بدون توضیح
فقط گفتن «نباید» بدون دلیل و گفتوگو، معمولاً نتیجهی معکوس داره و حس کنجکاوی و مقاومت رو تقویت میکنه.
🔹 توضیح دربارهی ارزشها، فرهنگ، و پیامدها همراه با احترام، مؤثرتر از دستور خشک است.
7. فراموش کردن آموزش دربارهی روابط سالم
خیلی از والدین فقط «نه» میگن ولی دربارهی چگونه ارتباط سالم و محترمانه داشته باشیم حرفی نمیزنن.
🔹 نوجوان باید بدونه چطور مرز بذاره، احترام متقابل رو حفظ کنه، و از خودش محافظت کنه.
1. واکنش احساسی، تند یا تنبیهی
خیلی از والدین با خشم، فریاد، تهدید یا تنبیه واکنش نشون میدن. این باعث میشه نوجوان احساس شرم، ترس یا پنهانکاری کنه، نه اینکه واقعاً چیزی یاد بگیره یا رشد کنه.
🔹 بهتره والدین اول از همه احساسات خودشون رو کنترل کنن و بعد با آرامش گفتوگو رو شروع کنن.
2. قضاوت یا برچسبزدن
جملاتی مثل «بیادب شدی»، «آبرو بردی»، «پسر/دختر خوب این کارا رو نمیکنه» فقط باعث تخریب عزتنفس نوجوان میشه و فاصلهی عاطفی بین او و والدین ایجاد میکنه.
🔹 بهتره تمرکز والدین روی درک موقعیت، احساسات و نیازهای نوجوان باشه، نه قضاوت شخصیت او.
3. تجسس یا کنترل افراطی
بررسی گوشی، پیامها، یا دنبال کردن مخفیانه نوجوان نهتنها اعتماد رو از بین میبره، بلکه باعث میشه نوجوان دروغ بگه یا پنهانکاری کنه.
🔹 گفتوگوی باز دربارهی حریم خصوصی و مسئولیتپذیری خیلی مؤثرتر از کنترل پنهانیه.
4. نادیده گرفتن احساسات نوجوان
بعضی والدین رابطهی نوجوان رو «بیارزش» یا «بچگانه» میدونن. درحالیکه برای خود نوجوان ممکنه احساسات عمیقی در کار باشه.
🔹 والدین بهتره احساسات فرزندشون رو جدی بگیرن، حتی اگه با اون رابطه موافق نباشن.
5. ترساندن یا تهدید به نتایج غیرواقعی
مثل: «اگه ادامه بدی، همه ازت متنفر میشن» یا «میفرستم مدرسهی شبانهروزی». این حرفها بیشتر اضطراب و دروغگویی ایجاد میکنن.
🔹 گفتوگو دربارهی واقعیتها و پیامدهای منطقی (مثل آسیب عاطفی یا مرزهای اخلاقی) آموزندهتره.
6. ممنوعیت مطلق بدون توضیح
فقط گفتن «نباید» بدون دلیل و گفتوگو، معمولاً نتیجهی معکوس داره و حس کنجکاوی و مقاومت رو تقویت میکنه.
🔹 توضیح دربارهی ارزشها، فرهنگ، و پیامدها همراه با احترام، مؤثرتر از دستور خشک است.
7. فراموش کردن آموزش دربارهی روابط سالم
خیلی از والدین فقط «نه» میگن ولی دربارهی چگونه ارتباط سالم و محترمانه داشته باشیم حرفی نمیزنن.
🔹 نوجوان باید بدونه چطور مرز بذاره، احترام متقابل رو حفظ کنه، و از خودش محافظت کنه.
و یه راهکار مناسب برات دارم:
اصول گفت و گوی باز و بدون قضاوت
که طبق مراحل زیر باید پیش بری👇🏻
اصول گفت و گوی باز و بدون قضاوت
که طبق مراحل زیر باید پیش بری👇🏻
🌿 ۱. آرامسازی و کنترل احساسات خود والدین
•پیش از هر گفتوگو، والد باید احساسات خودش رو بشناسه (ترس، خشم، نگرانی، سردرگمی...).
•نباید در لحظهی کشف، واکنش شدید نشون بده (مثل فریاد، تهدید، سرزنش یا بازجویی).
•هدف اینه که نوجوان حس کنه «امنیت عاطفی» برای صحبت کردن وجود داره.
جمله مناسب: «میدونم ممکنه برات سخت باشه، اما من میخوام بفهمم چی توی دلت میگذره، نه اینکه قضاوتت کنم.»
🌿 ۲. شروع گفتوگو با کنجکاوی محترمانه، نه بازجویی
از سؤالهای باز استفاده بشه، نه اتهامی.
❌ «چرا این کار رو کردی؟!»
✅ «میخوام بدونم چی باعث شد با اون شخص نزدیک بشی؟ برات چه احساسی داشت؟»
با زبان بدن آرام و تماس چشمی دوستانه، فضا رو امن کنن.
🌿 ۳. گوش دادن فعال (Active Listening)
قطع نکردن صحبت نوجوان، حتی اگر والد مخالف نظر اوست.
تکرار یا بازتاب دادن احساس او برای نشان دادن درک:
«به نظر میرسه برات مهمه که کسی درکت کنه.»
قضاوت نکردن کلماتش، حتی اگر والد از نظر ارزشی یا فرهنگی با آن مخالف باشد.
🌿 ۴. تفکیک احساس از رفتار
میشه احساسات نوجوان (مثل علاقه، کنجکاوی، نیاز به صمیمیت) رو تأیید کرد، بدون تأیید رفتار خاصی.
«این طبیعیه که به کسی احساس علاقه پیدا کنی، اما بیایم با هم درباره حد و مرزهای سالم رابطه حرف بزنیم.»
🌿 ۵. آموزش غیرمستقیم و گفتوگوی دوطرفه
به جای «نصیحت یا تهدید»، از «همفکری» استفاده کنن.
«به نظرت چه چیزهایی باعث میشن یه رابطه سالم و محترمانه بمونه؟»
این روش حس مسئولیت رو در نوجوان تقویت میکنه.
•پیش از هر گفتوگو، والد باید احساسات خودش رو بشناسه (ترس، خشم، نگرانی، سردرگمی...).
•نباید در لحظهی کشف، واکنش شدید نشون بده (مثل فریاد، تهدید، سرزنش یا بازجویی).
•هدف اینه که نوجوان حس کنه «امنیت عاطفی» برای صحبت کردن وجود داره.
جمله مناسب: «میدونم ممکنه برات سخت باشه، اما من میخوام بفهمم چی توی دلت میگذره، نه اینکه قضاوتت کنم.»
🌿 ۲. شروع گفتوگو با کنجکاوی محترمانه، نه بازجویی
از سؤالهای باز استفاده بشه، نه اتهامی.
❌ «چرا این کار رو کردی؟!»
✅ «میخوام بدونم چی باعث شد با اون شخص نزدیک بشی؟ برات چه احساسی داشت؟»
با زبان بدن آرام و تماس چشمی دوستانه، فضا رو امن کنن.
🌿 ۳. گوش دادن فعال (Active Listening)
قطع نکردن صحبت نوجوان، حتی اگر والد مخالف نظر اوست.
تکرار یا بازتاب دادن احساس او برای نشان دادن درک:
«به نظر میرسه برات مهمه که کسی درکت کنه.»
قضاوت نکردن کلماتش، حتی اگر والد از نظر ارزشی یا فرهنگی با آن مخالف باشد.
🌿 ۴. تفکیک احساس از رفتار
میشه احساسات نوجوان (مثل علاقه، کنجکاوی، نیاز به صمیمیت) رو تأیید کرد، بدون تأیید رفتار خاصی.
«این طبیعیه که به کسی احساس علاقه پیدا کنی، اما بیایم با هم درباره حد و مرزهای سالم رابطه حرف بزنیم.»
🌿 ۵. آموزش غیرمستقیم و گفتوگوی دوطرفه
به جای «نصیحت یا تهدید»، از «همفکری» استفاده کنن.
«به نظرت چه چیزهایی باعث میشن یه رابطه سالم و محترمانه بمونه؟»
این روش حس مسئولیت رو در نوجوان تقویت میکنه.
🌿 ۶. مرزگذاری محترمانه
•گفتوگو باز و بدون قضاوت به معنی بیقانونی نیست.
•والد میتونه ارزشها و چارچوبهای خانواده رو شفاف و محترمانه بیان کنه، بدون توهین یا تحقیر.
«در خانوادهی ما رابطه باید در چارچوب احترام و شناخت درست شکل بگیره. من میخوام کمک کنم که انتخابت آگاهانه باشه.»
🌿 ۷. حفظ اعتماد
اگر نوجوان حس کنه صحبتهایش منجر به سرزنش یا افشا میشه، دیگه صادقانه حرف نمیزنه.
اعتماد با شنیدن، احترام و ثبات در رفتار ساخته میشه، نه با کنترل و تهدید.
🌿 ۸. تمرکز بر رشد عاطفی، نه صرفاً کنترل رفتاری
هدف گفتوگو باید آموزش مهارتهای تصمیمگیری، مرزبندی شخصی، شناخت هیجانات و مسئولیتپذیری باشه.
•گفتوگو باز و بدون قضاوت به معنی بیقانونی نیست.
•والد میتونه ارزشها و چارچوبهای خانواده رو شفاف و محترمانه بیان کنه، بدون توهین یا تحقیر.
«در خانوادهی ما رابطه باید در چارچوب احترام و شناخت درست شکل بگیره. من میخوام کمک کنم که انتخابت آگاهانه باشه.»
🌿 ۷. حفظ اعتماد
اگر نوجوان حس کنه صحبتهایش منجر به سرزنش یا افشا میشه، دیگه صادقانه حرف نمیزنه.
اعتماد با شنیدن، احترام و ثبات در رفتار ساخته میشه، نه با کنترل و تهدید.
🌿 ۸. تمرکز بر رشد عاطفی، نه صرفاً کنترل رفتاری
هدف گفتوگو باید آموزش مهارتهای تصمیمگیری، مرزبندی شخصی، شناخت هیجانات و مسئولیتپذیری باشه.
تمرین امروز 📝
یه جمله جایگزین
برای یکی از نصیحت های قدیمیت
بنویس.
یه جمله جایگزین
برای یکی از نصیحت های قدیمیت
بنویس.
و در مرحله اخر میریم سراغ
قانون گذاری ولی بدون تحمیل🤨
قانون گذاری ولی بدون تحمیل🤨
مرز سالم یعنی «نه زیادی ول کردن، نه زیادی کنترل کردن».
🔹 اگر مرز شُل باشه (یعنی والدین
خیلی آزاد بذارن)، نوجوان ممکنه احساس سردرگمی یا بیتوجهی کنه، چون حس میکنه کسی حواسش بهش نیست.
🔹 اگر مرز سفت باشه (یعنی والدین بخوان همه چیز رو کنترل کنن)، نوجوان حس خفگی پیدا میکنه، پنهانکار میشه یا لجبازی میکنه.
مرز سالم جاییه که:
•والدین هنوز نقش راهنما دارن، ولی تصمیم نهایی بعضی چیزها (مثل انتخاب لباس یا دوست) رو به نوجوان میدن.
•نوجوان میتونه احساساتش رو راحت بگه بدون اینکه والدین قضاوتش کنن.
•احترام دوطرفه وجود داره؛ یعنی نه والدین فریاد میزنن، نه نوجوان بیادب میشه.
یه جملهی خلاصه:
👉 «مرز سالم یعنی بدونی کی باید رها کنی، کی باید همراهی کنی.»
🔹 اگر مرز شُل باشه (یعنی والدین
خیلی آزاد بذارن)، نوجوان ممکنه احساس سردرگمی یا بیتوجهی کنه، چون حس میکنه کسی حواسش بهش نیست.
🔹 اگر مرز سفت باشه (یعنی والدین بخوان همه چیز رو کنترل کنن)، نوجوان حس خفگی پیدا میکنه، پنهانکار میشه یا لجبازی میکنه.
مرز سالم جاییه که:
•والدین هنوز نقش راهنما دارن، ولی تصمیم نهایی بعضی چیزها (مثل انتخاب لباس یا دوست) رو به نوجوان میدن.
•نوجوان میتونه احساساتش رو راحت بگه بدون اینکه والدین قضاوتش کنن.
•احترام دوطرفه وجود داره؛ یعنی نه والدین فریاد میزنن، نه نوجوان بیادب میشه.
یه جملهی خلاصه:
👉 «مرز سالم یعنی بدونی کی باید رها کنی، کی باید همراهی کنی.»
اول از همه
مفهمون مرز سالم بین والد و نوجوان رو باید بدونی👇🏻
مفهمون مرز سالم بین والد و نوجوان رو باید بدونی👇🏻
🌿 ۱. اول گوش بده، بعد حرف بزن
قبل از اینکه قانون بذاری، ازش بپرس:
«به نظرت رابطه با جنس مخالف چه حد و مرزی باید داشته باشه؟»
«چی باعث میشه احساس امنیت یا احترام بکنی؟»
وقتی خودش نظرش رو بگه، احساس مالکیت نسبت به اون قانون پیدا میکنه، و دیگه حس نمیکنه یه چیزی از بالا بهش دیکته شده.
🌿 ۲. نیتت رو توضیح بده، نه فقط “دستور”
به جای اینکه بگی «حق نداری با کسی دوست شی»، بگو مثلاً:
«من میدونم برقراری رابطه طبیعیه و کنجکاوی هم داری، ولی نگران آسیبهایی هستم که ممکنه احساسی یا روانی بهت وارد بشه. دوست دارم یاد بگیری چطور مرز بذاری.»
وقتی هدف از قانون رو توضیح میدی، نوجوان حس کنترل نمیکنه، بلکه احساس امنیت میگیره.
🌿 ۳. قانون رو با “باهم تصمیم گرفتن” بنویسید
مثلاً بپرس:
«به نظرت چه حدی برات مناسبه؟ مثلاً تماس، چت، دیدار؟ چه چیزایی آزاردهنده یا خطرناک میتونه باشه؟»
بعد با هم به توافق برسید. مثلاً:
•صحبت کردن فقط در محیطهای عمومی یا با اطلاع والدین.
•حفظ احترام متقابل و پرهیز از حرفهای جنسی یا تحقیرآمیز.
•در صورتی که احساس ناراحتی یا فشار کردی، بیای با هم حرف بزنیم.
•وقتی خودش در قانونگذاری شریک باشه، رعایتش براش سادهتره.
قبل از اینکه قانون بذاری، ازش بپرس:
«به نظرت رابطه با جنس مخالف چه حد و مرزی باید داشته باشه؟»
«چی باعث میشه احساس امنیت یا احترام بکنی؟»
وقتی خودش نظرش رو بگه، احساس مالکیت نسبت به اون قانون پیدا میکنه، و دیگه حس نمیکنه یه چیزی از بالا بهش دیکته شده.
🌿 ۲. نیتت رو توضیح بده، نه فقط “دستور”
به جای اینکه بگی «حق نداری با کسی دوست شی»، بگو مثلاً:
«من میدونم برقراری رابطه طبیعیه و کنجکاوی هم داری، ولی نگران آسیبهایی هستم که ممکنه احساسی یا روانی بهت وارد بشه. دوست دارم یاد بگیری چطور مرز بذاری.»
وقتی هدف از قانون رو توضیح میدی، نوجوان حس کنترل نمیکنه، بلکه احساس امنیت میگیره.
🌿 ۳. قانون رو با “باهم تصمیم گرفتن” بنویسید
مثلاً بپرس:
«به نظرت چه حدی برات مناسبه؟ مثلاً تماس، چت، دیدار؟ چه چیزایی آزاردهنده یا خطرناک میتونه باشه؟»
بعد با هم به توافق برسید. مثلاً:
•صحبت کردن فقط در محیطهای عمومی یا با اطلاع والدین.
•حفظ احترام متقابل و پرهیز از حرفهای جنسی یا تحقیرآمیز.
•در صورتی که احساس ناراحتی یا فشار کردی، بیای با هم حرف بزنیم.
•وقتی خودش در قانونگذاری شریک باشه، رعایتش براش سادهتره.
🌿 ۴. الگوسازی کن، نه کنترل
اگر نوجوان ببینه خودت در رابطههات (با همسرت، دوستانت) چطور محترمانه و سالم رفتار میکنی، خودش ناخودآگاه ازت یاد میگیره.
نصیحت خشک، کمتر اثر داره تا دیدن رفتار واقعی.
🌿 ۵. در نهایت، “قانون انعطافپذیر” باشه
یعنی بگو:
«ممکنه هر از گاهی بشینیم با هم مرور کنیم که آیا این قانون جواب میده یا نه.»
این حس “اعتماد دوطرفه” میده، نه “کنترل”.
اگر نوجوان ببینه خودت در رابطههات (با همسرت، دوستانت) چطور محترمانه و سالم رفتار میکنی، خودش ناخودآگاه ازت یاد میگیره.
نصیحت خشک، کمتر اثر داره تا دیدن رفتار واقعی.
🌿 ۵. در نهایت، “قانون انعطافپذیر” باشه
یعنی بگو:
«ممکنه هر از گاهی بشینیم با هم مرور کنیم که آیا این قانون جواب میده یا نه.»
این حس “اعتماد دوطرفه” میده، نه “کنترل”.
و تکلیف اخر 📝👇🏻
یه گفت و گو با فرزندت داشته باش
و فقطططط گوش بده
بدون هییچ نصیحتی!
حله؟😉
یه گفت و گو با فرزندت داشته باش
و فقطططط گوش بده
بدون هییچ نصیحتی!
حله؟😉
👌2
Forwarded from روانشناس کودک
💕💕
همه فکر میکنند تحسین زیادی بچه را به هیولایی حق به جانب تبدیل میکند، اما ماجرا اصلاً به این سادگی نیست.
پژوهشی در سال ۲۰۰۷ در دانشگاه کالیفرنیا نشان داد والدینی که فرزندان پیش دبستانی اشان را به خاطر رفتار و آداب خوبشان تحسین میکنند، بچههایی با مهارتهای اجتماعی بالاتر دارند.
همچنین دوسالههایی که مادرانشان آنها را تشویق میکردند تا به تنهایی به کاوش بپردازند، یک سال بعد مستقلتر از کودکانی بودند که مادرانشان آنها را تحسین نمیکرد.
توجه داشته باشید که تحسین بیش از حد فرزندان (تو فوقالعادهای!) ممکن است این احساس را در بچه ها به وجود آورد که استانداردهای شما خیلی بلند و بالا هستند، به طوری که بترسند نتوانند همیشه آنها را برآورده کنند یا بالعکس.
@ChildPsychologist
همه فکر میکنند تحسین زیادی بچه را به هیولایی حق به جانب تبدیل میکند، اما ماجرا اصلاً به این سادگی نیست.
پژوهشی در سال ۲۰۰۷ در دانشگاه کالیفرنیا نشان داد والدینی که فرزندان پیش دبستانی اشان را به خاطر رفتار و آداب خوبشان تحسین میکنند، بچههایی با مهارتهای اجتماعی بالاتر دارند.
همچنین دوسالههایی که مادرانشان آنها را تشویق میکردند تا به تنهایی به کاوش بپردازند، یک سال بعد مستقلتر از کودکانی بودند که مادرانشان آنها را تحسین نمیکرد.
توجه داشته باشید که تحسین بیش از حد فرزندان (تو فوقالعادهای!) ممکن است این احساس را در بچه ها به وجود آورد که استانداردهای شما خیلی بلند و بالا هستند، به طوری که بترسند نتوانند همیشه آنها را برآورده کنند یا بالعکس.
@ChildPsychologist
🔥2❤1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
بر اساس واقعیت 🖐🏻😫
سال پیش دقیقا همین موقع ها مریضی داشتم ک دختر بچه شو اورده بود و میگفت این دوته ها همیشه میزنه چند بار ریموو کردیم و باز تکرار میشههههه😣
و این داستان ادامه داشت….
بفرستید برای مادرا ک اگاه بشن
سال پیش دقیقا همین موقع ها مریضی داشتم ک دختر بچه شو اورده بود و میگفت این دوته ها همیشه میزنه چند بار ریموو کردیم و باز تکرار میشههههه😣
و این داستان ادامه داشت….
بفرستید برای مادرا ک اگاه بشن
😢2
Forwarded from روانشناس کودک
در شاهنامه فردوسی،
سیمرغ به زال سه پر داد و گفت هر وقت درماندی بسوزان
و آرزو کن
پر اول سوخت، آرزو برآورده شد رستم به دنیا آمد.
پر دوم سوخت آرزو برآورده شد رستم زنده ماند
اما پر سوم هرگز استفاده نشد.فردوسی پر سوم را برای
آیندگان نگه داشت. برای روزی که پر سوم برای ایران بسوزد
@ChildPsychologist
سیمرغ به زال سه پر داد و گفت هر وقت درماندی بسوزان
و آرزو کن
پر اول سوخت، آرزو برآورده شد رستم به دنیا آمد.
پر دوم سوخت آرزو برآورده شد رستم زنده ماند
اما پر سوم هرگز استفاده نشد.فردوسی پر سوم را برای
آیندگان نگه داشت. برای روزی که پر سوم برای ایران بسوزد
@ChildPsychologist
❤3🕊2