مبانی فلسفی فیزیک کلاسیک

جلسه اول

قدیر جعفری

لینک آپارات

کانال فیزیک نظری
@Theoretical_Physics_News

🔰مدرسه بهاره «علم، فلسفه، الهیات»

🔺مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران، یک مدرسه بهاره در زمینه «#علم_فلسفه_الهیات» ترتیب داده است که به مدّت چهار روز در روزهای 24، 25 و 31 اردیبهشت و 1 خرداد (دو چهارشنبه و پنجشنبه متوالی)، از ساعت 8:30 صبح تا 18 عصر برگزار می‌شود.

🔹در این مدرسه، اساتید برجسته و شناخته شده بین‌المللی و داخلی، از قبیل #ویلیام_کریگ (هیوستون)، #فیلیپ_کلایتون (کلرمونت)، #کلوس_فون_اشتوش (بن)، دکتر #محمدحسین_نامجو (IPM)، دکتر #محمدصالح_زارع‌پور (منچستر)، دکتر #رضا_اکبری (امام صادق(ع))، دکتر #سید_محمدرضا_حسینی_بهشتی (تهران)، دکتر #شهرام_پازوکی (مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران) و... ارائه سخنرانی خواهند داشت.

🔸بنده هم در پنل #فیزیک_و_الهیات این مدرسه، درباره کیهان‌شناسی و الهیات سخن خواهم گفت.

❗️جهت اطلاعات بیشتر و ثبت نام به آدرس های زیر مراجعه فرمایید:
📍https://news.1rj.ru/str/spt_springschool
🔗https://evnd.co/evjxL

🔴 کانال علم، فلسفه و الهیات
🆔 @TheoCosmology

🔰 «استدلال مک‌تاگارت دربارهٔ غیرواقعی بودن زمان»
McTaggart's Argument for the unreality of time

🔺مک‌تاگارت (McTaggart)، فيلسوف برجسته قرن بیستم، در سال 1908 در مقاله‌ای استدلال کرد که زمان، امری واقعی و حقیقی نیست. اهمیت این استدلال به حدی است، که بخش مهمی از ادبیات فلسفه زمان را تا کنون شکل داده است. استدلال او سه گام دارد: 

1⃣ دو نوع توصیف از زمان وجود دارد: سلسله رویدادهای زمانی را به دو نحو می‌توان توصیف کرد، سری A و ‌سری B:
🔸سری A زمان را با مفاهیم «گذشته»،  «حال» و «آینده» توصیف می‌کند. این نگاه پویاست، چون رویدادها از آینده به حال و سپس به گذشته تبدیل می‌شوند. بنابراین وصفی که از هر رویداد میکنیم (گذشته/حال/آینده)، تغییر می‌کند.
🔸 سری B رابطه بین سلسله رویدادها را فقط با روابط «قبل از» و «بعد از» نشان می‌دهد، بدون هیچ اشاره‌ای به مفاهیم گذشته، حال یا آینده. این نگاه ایستاست و فاقد هیچگونه تبدیل و پویایی است. بنابراین، هیچ‌گونه تغییری در وصف رویدادها (بعد/قبل از رویداد x) رخ نمی‌دهد.

2⃣ اساس زمان، تغییر و پویایی است. توصیفی از زمان که شامل تغییر و پویایی نباشد، کامل و بنیادین نیست. پس سری A اصالت دارد و بنیادین است و سری B بدون سری A توصیفی ناقص است.

3⃣ سری A دارای تناقض است. زیرا اگر زمان از منفی بی‌نهایت تا مثبت بی‌نهایت بگذرد، هر رویداد به‌ناچار، هم در آینده خواهد بود، هم در حال، و هم در گذشته. این سه ویژگی متناقض‌اند و نمی‌توانند با هم بر یک رویداد صدق کنند. به عبارت دیگر، سری A دچار تناقض است زیرا در این سری، هر رویداد باید سه وصف متضاد را به صورت یکجا داشته باشد: گذشته، حال و آینده؛ که این امری ناممکن است.

🔺👈 در نتیجه، زمان واقعی نیست چون توصیف کامل سازگاری از آن وجود ندارد. چرا که تنها توصیف کامل و بنیادین از زمان، سری A است که آن نیز دارای تناقض است.

🔹 در مقابل مک تاگارت، عده‌ای معتقدند که سری A توصیف سازگاری از زمان است که به آن‌ها طرفداران نظریه A می‌گویند (A-theorists)، و عده‌ای دیگر معتقدند که سری B توصیف کامل و اصیلی است که به آن‌ها طرفداران نظریه B می‌گویند (B-theorists).

❗️ان‌شاءالله در مطالب آتی، به برخی از نقدهایی که به استدلال فوق وارد شده خواهم پرداخت.

🔴 کانال علم، فلسفه و الهیات
🆔@TheoCosmology

📚 پیشنهاد چند کتاب علم و دین برای نمایشگاه کتاب

🔍 پایان عصر اکتشاف
✍️ راسل استانارد | ترجمه امیرمسعود جهان‌بین

این کتاب برای مخاطبانی مناسب است که به فلسفه علم، مرزهای دانش بشری و رابطه میان علم و سایر حوزه‌های معرفت علاقه‌مند هستند. استانارد خوانندگان را به تأملی عمیق درباره ماهیت دانش، محدودیت‌های روش علمی و معنای جستجوی بشر برای درک جهان دعوت می‌کند. پذیرش محدودیت‌های دانش علمی، به معنای کنار گذاشتن علم نیست، بلکه درکی واقع‌بینانه‌تر از آنچه علم می‌تواند به ما بگوید و آنچه ممکن است فراتر از دسترس ما باشد. فصلی از پادکست رادیو موازی بر اساس این کتاب تهیه شده که می‌توانید آن را از لینک دریافت کنید.

🎧 فصلی از رادیو موازی هم بر اساس این کتاب ساخته شده که می‌توانید از اینجا گوش کنید.


🧠 اراده آزاد و چالش‌های علمی و فلسفی معاصر
✍️ روزبه زارع و همکاران

کتاب “اراده آزاد و چالش‌های علمی و فلسفی معاصر” اثر مشترک روزبه زارع، جمال کدخداپور، نیما نریمانی و نیلوفر شاهین‌نیا، به یکی از پیچیده‌ترین و حل‌نشده‌ترین مسائل فلسفی می‌پردازد. نویسندگان با رویکردی جامع، چالش‌های پیش روی مفهوم اراده آزاد را در بستر علمی و فلسفی معاصر بررسی می‌کنند و نشان می‌دهند چگونه این مفهوم با مقبولات تفکر بشر در چالش است، اما همزمان نمی‌توان آن را از زیست عقلانی و عملی انسان جدا کرد.

این کتاب برای دانشجویان و علاقه‌مندان به فلسفه ذهن، فلسفه علم، علوم شناختی و مباحث میان‌رشته‌ای مناسب است. خوانندگان با مطالعه شش فصل کتاب، با مباحثی چون جبر فلسفی، برهان پیامد، برهان شانس، چالش‌های علم‌گرایانه، علیت ذهنی و بستار فیزیکی، و مفهوم کنش‌گری آشنا می‌شوند. نویسندگان با زبانی دقیق اما قابل فهم، تلاش کرده‌اند مسیری روشن برای درک این مفهوم پیچیده و چالش‌های آن در دنیای معاصر ترسیم کنند.

🌌 فیزیک خداباوری
✍️ جفری کوپرسکی | ترجمه امیرمسعود جهان‌بین

این کتاب برای مخاطبانی مناسب است که به رابطه میان علم و دین، فلسفه فیزیک و مباحث میان‌رشته‌ای علاقه‌مند هستند. کوپرسکی استدلال می‌کند که قلمرو بحث‌های علم و دین نه در حوزه علم محض و نه در حوزه دین محض، بلکه در عرصه فلسفه علم قرار دارد. او با بررسی هفت موضوع کلیدی، از مقدمات رابطه علم و دین گرفته تا مباحث پیچیده‌تر مانند فروکاهش و پیدایش، تلاش می‌کند ابزارهای فلسفه علم را برای پژوهشگران دین، الهیات و فلسفه دین معرفی کند.

🧬 معجزه سلول
✍️ مایکل دنتون | ترجمه اعظم خرام

این کتاب برای علاقه‌مندان به زیست‌شناسی سلولی، بیوشیمی، فلسفه زیست‌شناسی و مباحث مرتبط با طراحی هوشمند مناسب است. دنتون که خود آگنوستیک (لاادری) است، با رویکردی علمی استدلال می‌کند که تناسب دقیق طبیعت برای حیات سلولی نشان‌دهنده نوعی طراحی است. کتاب در هشت فصل، از معرفی سلول شگفت‌انگیز تا بررسی اتم‌های برگزیده، مارپیچ دوتایی DNA، تأمین انرژی سلول، نقش فلزات در زیست‌شناسی و در نهایت طرح اصلی آغازین حیات را بررسی می‌کند.

🌍 سیاره‌ی خداوند
✍️ اوون گینگریچ | ترجمه دکتر میثم توکلی‌بینا

این کتاب برای مخاطبانی مناسب است که به تاریخ علم، فلسفه علم و رابطه میان علم و باورهای دینی علاقه‌مند هستند و به خصوص برای شروع مطالعه در این حوزه‌های میان‌رشته‌ای گزینه‌ای بسیار مناسب است. گینگریچ که خود یک مسیحی متعهد است، با بررسی همپوشانی دستگاه‌های مرجعیت مختلف در طول تاریخ علم، نشان می‌دهد که علم هرگز کاملاً عاری از نظرات شخصی و اعتقادات نبوده است. او در نهایت استدلال می‌کند که ثابت‌های فیزیکی به گونه‌ای تنظیم شده‌اند که حیات هوشمند در جهان به وجود آید. فصلی از رادیو موازی نیز به این کتاب اختصاص پیدا کرده که می‌توانید از این لینک آن را بشنوید.

🎧 رادیو موازی فصلی هم به این کتاب اختصاص داده که می‌توانید از اینجا بشنوید.

#معرفی_کتاب

➖➖➖➖
🆔 @mowazi_mag | مسیرهای‌موازی‌پیرامون‌ما
وبسایت | اینستاگرام | پادکست

🎤 #فایل_صوتی میزگرد پایانی مدرسه بهاره «علم، فلسفه، الاهیات»

📌 موضوع: آیا #مهبانگ و #تنظیم_ظریف در کیهان‌شناسی، دلالتی برای الاهیات دارند؟

❇️ با حضور
👤دکتر میثم توکلی‌بینا (عضو هیئت علمی مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران)
👤علیرضا جلالی‌فر (پژوهشگر مستقل حوزه علم و فلسفه)
👤دکتر حامد منوچهری (پژوهشگر پسادکتری علم و دین در دانشگاه شهید بهشتی)
👤دکتر محمدحسین نامجو (عضو هیئت علمی پژوهشکده نجوم پژوهشگاه IPM)

📆  پنجشنبه 1 خردادماه 1404

🌐@House_philortheo

🔴 کانال علم، فلسفه و الهیات
🆔 @TheoCosmology

🔰طرح درس «فیزیک و فلسفه1»

🔹گروه فلسفه علم دانشگاه صنعتی شریف

🔸ترم پاییز 1404

⏰ شنبه ها ساعت 13:30 تا 16:30

🔹مدرس: حامد منوچهری

❇️ @philsharif

🔴 کانال علم، فلسفه و الهیات
🆔 @TheoCosmology

انجمن علمی-دانشجویی فلسفهٔ دانشگاه علامه طباطبایی با همراهی انجمن حکمت و فلسفه و دانشکدهٔ ادبیات دانشگاه علامه طباطبایی برگزار می‌کند:
▫️نشست گفتگو درباره «زیست فلسفی»

📌ساعت ۱۳ الی ۱۵ روز سه‌شنبه، ۱۸ آذرماه

با حضور (به‌ترتیب حروف الفبا):
دکتر شهین اعوانی، دکتر سعید انواری، دکتر سیدمحمدجواد سیدی، دکتر سیدعلی سیدی‌فرد، دکتر امیرعباس سولی‌خانی، دکتر امین قائمی و دکتر حامد منوچهری

ورود برای عموم علاقمندان آزاد است.

📍مکان برگزاری: سعادت‌آباد، خیابان علامه جنوبی، دانشکدهٔ ادبیات فارسی، طبقه سوم، سالن مطهری

@PHILOSOPHY_ATU

گروه فلسفه علم دانشگاه صنعتی شریف برگزار می‌کند.

◆ میزگرد «جایگاه فلسفه در زندگی انسانی»

◈ با حضور:
دکتر ابراهیم آزادگان(دانشگاه صنعتی شریف)
دکتر امید کریم‌زاده(دانشگاه شهید بهشتی)(ipm)

◈ با هدایتگری:
دکتر حامد منوچهری(دانشگاه صنعتی شریف)


◈ زمان: چهارشنبه ۱۹ آذر ماه ساعت ۱۳:۳۰
◈مکان: دانشگاه صنعتی شریف، گروه فلسفه علم، تالار دکتر گلشنی

⭕️ مهم! مشخصات خود را در این قسمت جهت ورود به دانشگاه وارد کنید.

◆ انجمن علمی فلسفه علم شریف

◆ برای ثبت نام در میزگرد «جایگاه فلسفه در زندگی انسانی» تا ساعت ۹ صبح روز چهارشنبه ۱۹ آذر می‌توانید مشخصات خود را ثبت کنید.