📜 آب در سیستم عایق کاغذی ترانسفورماتور:
💧 برخلاف ⚫️روغن عایقی معدنی که 💧آب گریز است، عایق کاغذی مورد استفاده در ترانسفورماتور 💧آب دوست بوده و مقادیر زیادی رطوبت به خود جذب می کند. در زمان تولید ترانسفورماتور با کمک فرآیندهای مختلف مانند کوره، تلاش بسیاری می شود که رطوبت عایق کاغذی به حداقل ممکن برسد. منتها زمانی که ترانسفورماتور از 🏭کارخانه سازنده خارج می شود مقدار رطوبت کاغذ آن، در بهترین حالت، کمی از یک درصد کمتر است.
💧 همانطور که ذکر شد در طی بهره برداری از ترانسفورماتور بدلایل مختلفی چون رطوبت محیط، وجود نشتی در ترانس، نقض در سیستم آب بندی محفظه رطوبت گیر، اشباع سیلیکاژل، پارگی ایربگ و همچنین پیری عایق کاغذی براثر پیری، مقدار رطوبت عایق کاغذی افزایش یافته که می تواند به نوبه خود باعث کاهش قابلیت بارگیری، کاهش قابلیت اطمینان و در نهایت کاهش عمر ترانسفورماتور شود.

کاهش عمر عایق کاغذی با افزایش رطوبت
www.Transformer-Magazine.ir

🔴 گرچه نتایج بسیاری از آزمونهای ترانسفورماتور مانند ولتاژ شکست روغن، مقاومت عایقی (میگر)، تانژانت دلتا و ... تحت تاثیر مقدار آب محلول در روغن و رطوبت عایق کاغذی است، لیکن تنها دو آزمون برای شناسائی مقدار رطوبت عایق کاغذی وجود دارد:
📈 استفاده از منحنیهای تعادلی برای تخمین رطوبت عایق کاغذی از روی مقدار آب محلول در روغن و دمای نمونه برداری
📉 آزمون FDS: Frequency Domain Spectroscopy
✅ این دو آزمون بطورکامل در روزهای آتی در کانال معرفی خواهند شد.

یک نمونه ترانسفورماتور سوخته بر اثر نشت روغن و ریز گردها
کوت عبدالله _ اهواز
آقای مصطفی فریدونی توزیع برق پلدختر

@mazandpower

وضعیت ترانس ٣١٥kva قبل سرویس و تعمیرات دوره ایی

📸
(سيد محمد ابراهيم نژاد،اداره تعميرات ترانسفورماتور)
@mazandpower

لینک گروه ترانسفورماتور:
https://telegram.me/joinchat/BpY0kDwCcp3ErHBt4nkqMA
لینک کانال ترانسفورماتور:
https://telegram.me/joinchat/BerPQTwWeTHKAgfARgCUfA
وبسایت:
www.transformer-magazine.ir

🔴 پیش از ورود به بحث نحوه اندازه گیری رطوبت💧 عایق کاغذی با کمک آزمونهای آب محلول در روغن⚫️ و FDS ، لازم است با توجه به اهمیت موضوع مجددا در خصوص روغنهای عایقی معدنی کلاس یک🌕 و دو⚪️ و تفاوتهای آنها اشاراتی داشت:

مشخصات فنی روغن کلاس یک
www.Transformer-Magazine.ir

مشخصات فنی روغن کلاس دو
www.Transformer-Magazine.ir

✅ تفاوتهای روغنهای عایقی معدنی کلاس 1️⃣یک و کلاس2️⃣ دو:
⚫️ گرانروی (ویسکوزیته) در دمای 40 درجه سانتیگراد: در روغنهای کلاس دو کمتر از 12 و در روغنهای کلاس یک بیشتر از 12 است.
❄️ نقطه ریزش: در روغنهای کلاس دو کمتر از 40- درجه سانتیگراد و در روغنهای کلاس یک بیشتر از 30- درجه سانتیگراد است.
🌈رنگ: معمولا روغن نو کلاس دو بی رنگ (مانند آب) ⚪️ و روغن نو کلاس یک زرد رنگ 🌕 است.
💨 پس از انجام تست پایداری در برابر اکسیداسیون در 164 ساعت، مقدار اسیدیته روغن کلاس یک کمتر از 0.4 و اسیدیته روغن کلاس دو کمتر از 1/2 می باشد.
🔥 نقطه اشتعال روغن کلاس یک بیشتر از 140 درجه سانتیگراد (معمولا بین 150 و 160) ونقطه اشتعال روغن کلاس دو بیشتر از 135 درجه سانتیگراد (معمولا بین 135 و 145) می باشد.

دستورالعمل توانیر برای استفاده از روغن در ترانسفورماتور توزیع نرمال:
مناطق گرمسیر و معمولی (سبز و قرمز): روغن کلاس یک
مناطق سردسیر (آبی): روغن کلاس دو
www.Transformer-Magazine.ir

دستورالعمل توانیر برای خرید روغن عایقی معدنی ترانسفورماتورهای توزیع
www.Transformer-magazine.ir

🔴 چند نکته مهم در خصوص روغنهای کلاس یک و دو:
📕در ویرایش سال 2012 استاندارد IEC60296 کلاسهای مختلف روغن حذف شده است لیکن برای ترانسفورماتورهای توزیع (نرمال) همچنان روغن کلاس یک مورد تایید توانیر می باشد. (دستورالعمل فوق)
📜مطابق دستورالعمل توانیر از روغن کلاس 1️⃣ در ترانسفورماتورهای توزیع نرمال و از روغن کلاس 2️⃣ (منطبق بر IEC60296) در ترانسفورماتورهای توزیع کم تلفات و ترانسهای قدرت استفاده می شود.
💯اغلب ترانسفورماتورهای توزیع در حال بهره برداری در شبکه از نوع نرمال بوده و روغن موجود در آنها کلاس یک می باشد.
🌤با توجه به بالا بودن نقطه اشتعال روغن کلاس یک بهتر است از این روغن در مناطق گرمسیر 🌞و با توجه به پایین بودن نقطه ریزش روغن کلاس دو بهتر است از این روغن در مناطق سردسیر ❄️ استفاده شود. درصورتیکه حداقل درجه حرارت محل نصب ترانسفورماتور از 30- کمتر باشد (سردتر باشد) حتی در ترانس توزیع نرمال نیز می بایست از روغن کلاس دو استفاده نمود.
⚠️ در زمان سرریز یا تعویض روغن لازم است به نوع روغن موجود در ترانس دقت نموده لازم است از همان کلاس روغنی استفاده شود که در حال حاضر در ترانس وجود دارد. کلاسهای مختلف روغن را نباید با یکدیگر مخلوط نمود.
📖 مطابق استاندارد IEC60422 ویرایش سال 2013 در صورتیکه برای سرریز روغن از دو کلاس مختلف استفاده شود، انجام آزمون قابلیت انطباق یا Compatibility test الزامی است. این آزمون بسیار زمانبر و پرهزینه بوده و انجام آن برای بهره برداران ترانسفورماتورهای توزیع پیشنهاد نمی شود.
✅ در صورتیکه بهره بردار اطلاعی از کلاس روغن مورد استفاده در ترانسفورماتور توزیع خود ندارد می تواند با انجام دو آزمون گرانروی (ویسکوزیته) و نقطه ریزش به راحتی کلاس روغن را شناسائی و از همان کلاس برای سرریز یا تعویض استفاده نماید. اگر امکان ارسال نمونه به آزمایشگاه نیز وجود نداشت کافی است به کم تلفات یا نرمال بودن ترانس توزیع دقت کرد. اگر ترانس توزیع کم تلفات باشد برای سرریز یا تعویض از کلاس دو و اگر ترانس نرمال باشد (اغلب ترانسفورماتورهای تولید شده قبل از سال 1393 نرمال هستند) برای سرریز یا تعویض روغن باید از کلاس یک استفاده نمود.

👆👆👆👆👆👆
⚫️ روغن کلاس 1️⃣ و 2️⃣ مورد استفاده در ترانسفورماتورهای توزیع و قدرت

🔴 گرچه نتایج بسیاری از آزمونهای ترانسفورماتور مانند ولتاژ شکست روغن، مقاومت عایقی (میگر)، تانژانت دلتا و ... تحت تاثیر مقدار آب محلول در روغن و رطوبت عایق کاغذی است، لیکن تنها دو آزمون برای شناسائی مقدار رطوبت عایق کاغذی وجود دارد:
📈 استفاده از منحنیهای تعادلی برای تخمین رطوبت عایق کاغذی از روی مقدار آب محلول در روغن و دمای نمونه برداری
📉 آزمون FDS: Frequency Domain Spectroscopy
✅ این دو آزمون بطورکامل در روزهای آتی در کانال معرفی خواهند شد.

📈تخمین رطوبت عایق کاغذی با کمک مقدار 💧آب محلول در روغن و 🌡درجه حرارت روغن در زمان نمونه برداری:
1) یکی از روشهای مورد استفاده در تخمین کیفی رطوبت عایق کاغذی استفاده از استاندارد IEEE C57.106 مطابق جدول ذیل می باشد:

تخمین میزان رطوبت عایق کاغذی ترانسفورماتور
www.Transformer-Magazine.ir

🔵 در جدول فوق ستون سمت راست مقدار رطوبت نسبی روغن است (و نه کاغذ) و جدول سمت چپ وضعیت عایق کاغذی از لحاظ رطوبت بصورت کیفی بیان شده است. نحوه محاسبه رطوبت نسبی روغن بدین شکل است: