میدان فردوسی تهران دهۀ چهل خورشیدی- از مجموعه اسلایدهای کتابخانه مرکزی
این دومین مجسمه‌ای بود که در میدان فردوسی نصب شد و بعدها در مهرماه سال ۱۳۵۰ با مجسمه‌ای جدید جایگزین گردید. برای اطلاعات بیشتر در باره تندیس های میدان فردوسی به مقاله یک میدان و سه تندیس که پیش‌تر در همین کانال بارگذاری شده مراجعه نمایید.
@UT_Central_Library

پایان نامه‌ای دستنویس از مجموعه پایان‌نامه های کتابخانه مرکزی با عنوان مقصود و بیان شیخ بهایی در دو مثنوی نان و حلوا و شیرو شکر و شرح لغات و اصطلاحات این دو مثنوی به راهنمایی دکتر ذبیح‌الله صفا در سال 1334 خورشیدی
@UT_Central_Library

تصویری از قلعه بمپور در سال 1314 از مجموعه عکسهای قدیمی کتابخانه مرکزی
بمپور از شهرستان‌های کهن سیستان و بلوچستان است، در ۲۲ کیلومتری ایرانشهر واقع شده و پیشینه‌اش به دوران ساسانیان و پیش‌تر می‌رسد.
قلعه بمپور یا «کلات»، بنایی باشکوه و استراتژیک از دوران صفوی است که بر تپه‌ای دست‌ساز به ارتفاع حدود ۲۰ متر ساخته شده و زمانی از مهم‌ترین قلعه‌های نظامی شرق ایران و خاورمیانه بوده است. این قلعه با ساختاری از خشت و گل، شامل برج‌وبارو، ارگ حاکم‌نشین، سربازخانه و اصطبل است و نمادی از تاریخ، فرهنگ و هویت بلوچستان به شمار می‌رود.
@UT_Central_Library

این کتاب روایت‌گر سیر تحول نثر معاصر ایران از سال ۱۳۰۰ خورشیدی است. نویسنده با نگاهی تحلیلی، از دوره فترت آغازین تا شکوفایی ادبیات، تأثیر بازگشت محصلان خارج‌رفته، و دگرگونی‌های فرهنگی و فکری جامعه را بررسی می‌کند.
در فصل‌های میانی، به نقش اندیشمندان و نویسندگانی چون زرین‌کوب، شریعتی، هدایت، علوی، آل‌احمد، گلشیری و دیگران می‌پردازد و ویژگی‌های برجسته‌ی هر دوره را می‌کاود. سپس با مروری بر رمان و نمایشنامه‌نویسی معاصر، از «تهران مخوف» تا آثار بیضایی و رادی، مسیر پویای ادبیات داستانی ایران را ترسیم می‌کند.
کتاب در پایان با نگاهی به نقد ادبی و نشر فکری دوران، سیمای روشن و پویای نویسندگان پیشرو ایران را به‌زیبایی بازمی‌نماید.
@UT_Central_Library

🔰 گزارش ابن‌سینا از مشاهده ابرنواختر «SN 1006»

  ابن‌سینا در کتاب شفاء خود، گزارشی از مشاهده یک شیء آسمانی موقت و متغیر در سال ۳۹۷  هجری قمری ارائه کرده است. در سال ۲۰۱۶ گروهی از پژوهشگران در آلمان با تطبیق آن با سایر گزارش‌های تاریخی، نشان دادند که ابن‌سینا در واقع ابرنواختر «SN 1006» را مشاهده کرده است. گزارش ابن‌سینا، به ویژه از جهت گزارش تغییر رنگ، ویژگی‌های متمایز و مهمی دارد.

در این گزارش می‌خوانیم:
  «مانند آن چیزی که در سال ۳۹۷ هجری ظاهر شد؛ نزدیک به سه ماه باقی ماند و کم‌کم ضعیف‌تر شد تا ناپدید شد. در ابتدا به سمت تاریکی و سبزی بود، سپس شروع کرد به پرتاب مداوم شراره، و سپس سفیدتر و سپس ضعیف‌تر شد و ناپدید شد»

🔗 پیوند گزارش کامل

▪️برگرفته از کانال «علم، فلسفه و الهیات»
▫️بازنشر به مناسبت روز بزرگداشت ابن‌سینا

🆔 @Zharfa90

غزلیات عماد فقیه اصفهانی در نسخه خطی 3945 کتابخانه ایاصوفیه در شهر استانبول- فایل این غزلیات به پیوست قابل دسترسی است

نقشه‌ای از سرزمین‌های خاورمیانه از مجموعه نقشه‌های تاریخی کتابخانه مرکزی، اثری از رابرت دو ووگون‌دی، جغرافی‌دان نامدار فرانسوی در سال ۱۷۵۳ میلادی است. این نقشه گستره‌ی پهناور خاورمیانه را از دریای سیاه تا کرانه‌های جنوبی عربستان و از سواحل مدیترانه تا مرزهای هند به تصویر می‌کشد و سرزمین‌های امروزی ایران، ترکیه، عربستان، مصر، عراق، شام و بخش‌هایی از هند و یونان را در بر می‌گیرد.
https://news.1rj.ru/str/UT_Central_Library/14995

💡در متون و نسخ خطی به فارسی سرچ کنید

📣با کمک این سایت کلمات فارسی رو درون متن نسخه‌های خطی پیدا کنید 🤯

digitale-sammlungen.de/en/

🗣️این سایت مربوط به «مجموعه‌های دیجیتال MDZ» است که امکان جستجو در فراداده‌ها و متون کامل را فراهم می‌کند. این مجموعه شامل ۳,۱۱۹,۰۳۹ نسخه دیجیتالی شده از دست‌نوشته‌ها، چاپ‌ها، موسیقی، نقشه‌ها، عکس‌ها، روزنامه‌ها و مجلات است که حدود ۹۹ درصد از آن‌ها به صورت آنلاین قابل دسترسی هستند.

#نسخ_خطی
@ContentTherapy محتواتراپی

📣 ساینیتو با همراهی ایرانداک برگزار می‌کند:

💻 وبینار

"بهینه‌سازی پژوهش با هوش مصنوعی: تجربه‌ای جامع از چرخه کامل پژوهش با SCiNiTO AI"

🔹کاوش سناریوهای پژوهشگران و کتابداران در تجربه پژوهش هوشمند

🗓 دوشنبه 5 آبان 1404

⏰ 11 الی 13

🌐 لینک شرکت در وبینار

▫️با ما همراه باشید

🆔@SCINITOAI_IRAN

تصویر حسینیه بازار نو اردکان در مجموعه عکسهای تاریخی کتابخانه مرکزی در سال 1315 خورشیدی
https://news.1rj.ru/str/UT_Central_Library

تصویری از برج کبوترخانه گَوَرت در مجموعه عکس‌های کتابخانه مرکزی، متعلق به حدود ۹۰ سال پیش.
این برج در شرق اصفهان یکی از بزرگ‌ترین و شگفت‌انگیزترین کبوترخانه‌های ایران است. با شکل استوانه‌ای و دو پوسته داخلی و خارجی، نمونه‌ای برجسته از معماری سنتی برای جمع‌آوری کود کبوتران و استفاده در کشاورزی به شمار می‌رود. قدمت آن به دوران ایلخانی، صفوی و قاجار بازمی‌گردد و امروزه تنها چند برج بازسازی‌شده از حدود سی برج باقی مانده است.
علاقه‌مندان می‌توانند برای مطالعه بیشتر به کتاب «برج‌های کبوتر اصفهان» که پیش‌تر در همین کانال منتشر شده، مراجعه کنند.
https://news.1rj.ru/str/UT_Central_Library

مجله «نامه ری» که توسط علی جواهرکلام در تهران از 1313 با موضوع ادبیات منتشر شد، در 6 فایل آپلود شد. پی دی اف اولین شماره آن تقدیم می شود.
@UT_Central_Library

مجله «نامه راه» که از خرداد 1319توسط محمد سعیدی و حسین حجاری در وزارت راه منتشر شد و دارای تصویر، نقشه، جدول، نمودار است و در رابطه با طرح و برنامه ریزی راههای ایران است، در 63 فایل آپلود شد. پی دی اف اولین شماره تقدیم می شود.
@UT_Central_Library

تصویری از مسجد جامع شهر قائن در خراسان جنوبی در سال 1315 خورشیدی از مجموعه عکسهای قدیمی کتابخانه مرکزی
مسجد جامع قائن از کهن‌ترین و باشکوه‌ترین مساجد ایران در مرکز شهر تاریخی قائن است. این بنا بر پایه‌های نیایشگاهی ساسانی بنا شده و در دوره ایلخانی بازسازی گردیده است.
ایوان رفیع، طاق‌های استوار و تزیینات نفیس آن جلوه‌ای از شکوه معماری ایرانی را نمایان می‌سازد. مسجد دارای دو محراب است؛ یکی رو به قبله و دیگری رو به نیایشگاه کهن، که نشانه‌ای از دگرگونی کاربری یا اختلاف در قبله‌یابی روزگار گذشته است.
@UT_Central_Library

آمار فروش کتاب در ۸ ماه نخست ۲۰۲۵

گزارش پابلیشینگ پرسپکتیوز از تحلیل داده‌های شرکت نیلسن بوک‌دیتا در دورۀ ۸ ماهه ژانویه تا اوت ۲۰۲۵ نشان می‌دهد که ۱۱ کشور (از ۱۹ منطقۀ پایش‌شده) رشد فروش کتاب داشته‌اند و بقیه با کاهش جزئی روبه‌رو بوده‌اند

فرانسه: ۱۸۵.۹ میلیون نسخه (کاهش ۲.۲ ٪)
انگلستان: ۱۱۵.۳ میلیون نسخه (کاهش ۲.۶ ٪)
ایتالیا: ۶۱.۲ میلیون نسخه (کاهش ۳.۰ ٪)
اسپانیا: ۴۸.۶ میلیون نسخه (بدون تغییر)

استرالیا: ۴۳.۲ میلیون نسخه (افزایش ۲.۰ ٪)
برزیل: ۴۰.۱ میلیون نسخه (افزایش ۱۰.۰ ٪)
هند: ۳۵.۴ میلیون نسخه (افزایش ۲۷.۱ ٪)
لهستان: ۲۷.۳ میلیون نسخه (کاهش ۱.۶ ٪)

هلند: ۲۴.۰ میلیون نسخه (کاهش ۴.۵ ٪)
مکزیک: ۱۵.۵ میلیون نسخه (افزایش ۲.۶ ٪)
بلژیک فرانسوی‌زبان: ۱۰.۱ میلیون نسخه (کاهش ۲.۲ ٪)
پرتغال: ۸.۹ میلیون نسخه (افزایش ۷.۰ ٪)

بلژیک هلندی‌زبان: ۷.۸ میلیون نسخه (کاهش ۲.۰ ٪)
ایرلند: ۷.۲ میلیون نسخه (کاهش ۰.۵ ٪)
آفریقای جنوبی: ۴.۶ میلیون نسخه (افزایش ۳.۹ ٪)
کلمبیا: ۴.۴ میلیون نسخه (افزایش ۷.۰ ٪)

نیوزیلند: ۳.۹ میلیون نسخه (افزایش ۸.۴ ٪)
سوئیس آلمانی‌زبان: ۳.۳ میلیون نسخه (کاهش ۲.۲ ٪)
سوئیس فرانسوی‌زبان: ۳.۳ میلیون نسخه (کاهش ۴.۷ ٪)

📚 کاغذک

یان لِکون: مدل‌های زبانی، هوش مصنوعی واقعی نیستند
گزارشی از دیدگاه یکی از بنیان‌گذاران هوش مصنوعی مدرن

یان لکون، از پیشگامان یادگیری عمیق و دانشمند ارشد هوش مصنوعی در شرکت متا (Meta AI)، در گفت‌وگوها و سخنرانی‌های اخیر خود هشدار داده است که مدل‌های زبانی بزرگ (LLMs) — مانند ChatGPT یا Gemini — با وجود توانایی‌های خیره‌کننده در تولید متن، فاقد درک واقعی از جهان‌اند و نمی‌توانند مسیر رسیدن به «هوش مصنوعی عمومی» یا همان AI انسانی‌گونه را هموار کنند.

🔹 متن‌محوری کافی نیست
به گفته‌ی لکون، این مدل‌ها تنها از روی حجم عظیمی از متون انسانی آموزش دیده‌اند و اساس کارشان پیش‌بینی «کلمه‌ی بعدی» است.
اما درک واقعی جهان نیازمند چیزی فراتر از متن است — نیازمند تجربه‌ی حسی، مشاهده، و تعامل با محیط.
او در گفت‌وگو با روزنامه‌ی Financial Times گفت:
«این مدل‌ها جهان را نمی‌فهمند، فقط آماره‌ی زبان را بازتولید می‌کنند.»
به باور او، LLMها نمی‌توانند پدیده‌هایی مانند علیت، زمان، فیزیک، یا احساسات را بفهمند؛ زیرا در جهان واقعی زندگی نکرده‌اند، بلکه فقط از روی توصیف‌های زبانی درباره‌ی آن یاد گرفته‌اند.

🔹 مسیر آینده: یادگیری از مشاهده
یان لکون مسیر رسیدن به هوش مصنوعی واقعی را در یادگیری از داده‌های حسی و تصویری می‌داند — همان‌طور که انسان از دوران نوزادی، با دیدن، شنیدن و تجربه‌کردن محیط اطراف، درک خود را از جهان می‌سازد.

او می‌گوید:
«هوش مصنوعی باید از طریق دیدن، شنیدن و تجربه‌کردن یاد بگیرد، نه فقط از طریق خواندن متن.»
به اعتقاد او، بینایی رایانه‌ای (computer vision)، تحلیل ویدئو و داده‌های چندحسی (multi-modal data) کلید دستیابی به «مدل‌های جهان» (world models) هستند؛ مدل‌هایی که به سیستم اجازه می‌دهند پیش‌بینی کند «اگر این کار را انجام دهد، چه اتفاقی می‌افتد». این همان چیزی است که مغز انسان در هر لحظه انجام می‌دهد.

🔹 نقد بر مسیر فعلی صنعت AI
یان لکون برخلاف برخی از همکاران خود (مانند جفری هینتون یا سم آلتمن)، اعتقاد دارد که افزایش اندازه و پارامترهای LLMها به‌تنهایی آینده‌ی هوش مصنوعی را تضمین نمی‌کند.
او در یکی از سخنرانی‌هایش گفت:
«ما با مدل‌های زبانی بزرگ فقط به نسخه‌های بزرگ‌تری از همان محدودیت‌ها می‌رسیم.»
او معتقد است که مدل‌های آینده باید بتوانند «بر اساس ادراک و تجربه، خودشان مدل ذهنی از جهان بسازند»؛ چیزی که او از آن با عنوان “objective-driven AI” یاد می‌کند.

🔹 پیام آموزشی و پژوهشی
سخنان لکون، بازتابی از شکاف فکری مهم در جامعه‌ی هوش مصنوعی امروز است:
آیا باید راه کنونی را ادامه داد و مدل‌های زبانی را هرچه بیشتر بزرگ کرد؟
یا باید به سمت ترکیب زبان با حس، بینایی و تعامل با محیط رفت؟
برای پژوهشگران و دانشجویان، این دیدگاه‌ها یادآور آن است که درک، تعامل و تجربه — نه فقط متن — اجزای اصلی مسیر واقعی درک هوشمندانه‌ی جهان‌اند.

🔸 منابع خبری معتبر
Financial Times: Meta AI chief says large language models will not reach human intelligence
Business Insider: World-Model AI Explained
Northeastern University News: Yann LeCun on limits of large language models

@UT_Central_Library

نقشه‌ای با عنوان مسیر فتوحات اسکندر مقدونی در مجموعه نقشه های تاریخی کتابخانه مرکزی
نقشه‌ای از آبراهام اورتلیوس، جغرافی‌دان و نقشه‌نگار برجسته سده شانزدهم میلادی، مسیر فتوحات اسکندر مقدونی را از مقدونیه تا شرق هند به‌تصویر می‌کشد. این اثر بر پایه پژوهش‌های تاریخی و جغرافیایی دقیق ترسیم شده است.
@UT_Central_Library

تصویر حسینیه بازار نو اردکان در مجموعه عکسهای تاریخی کتابخانه مرکزی در سال 1315 خورشیدی
@UT_Central_Library