شش راهکار کاربردی برای استفاده مؤثر از ابزار «Deep Research» در Scopus AI
وبسایت Scopus Blog در اوت ۲۰۲۵ شش نکتهی عملی برای استفاده بهینه از Deep Research، ابزار هوش مصنوعی پیشرفتهی Scopus AI، منتشر کرد که میتواند فرآیند پژوهش علمی را سریعتر و دقیقتر کند. Deep Research نوعی هوش مصنوعی «عاملمحور» است که با تحلیل جامع ادبیات علمی موجود در پایگاه Scopus پرسشهای پیچیده پژوهشی را میشکند، جستوجو میکند و در قالب گزارشهای چندصفحهای نتایج را ارائه میدهد.
اولین توصیه این است که از این ابزار برای سؤالات پیچیده، میانرشتهای یا باز استفاده کنید، زیرا توانایی بالاتری نسبت به ابزارهای استاندارد جستوجو دارد.
برای بهبود نتایج، سؤال را به زبان طبیعی با زمینه و هدف روشن مطرح کنید تا Deep Research بهتر بتواند منظور پژوهشی شما را درک کند.
کاربران همچنین میتوانند جستوجو را محدود کنند –مثلاً بر اساس کشور، بازه زمانی، نوع سند یا شمارش استنادات– تا تحلیل دقیقتری از حوزه مورد نظر بهدست آورند.
پس از ایجاد گزارش اولیه، ابزار ویژگی گفتگوی پیدرپی (Conversational follow-up) دارد که به شما اجازه میدهد سؤالات اضافی یا تفصیلی مطرح کنید و یافتهها را گسترش دهید.
گزارشهای Deep Research برای ایدهپردازی و کشف ارتباطهای نو طراحی شدهاند؛ این گزارشها شامل پاسخهای مستقیم، اتصالات غیرمنتظره، محدودیتهای پژوهش و فرصتهای آینده هستند.
همچنین بخشی از گزارش «سنتز بینشها» به شما کمک میکند تا درک عمیقتری از نتایج کلیدی بهدست آورید و راهکارهای عملی برای پیشبرد کارتان بیابید. Deep Research از چکیدههای مقالات منتشر شده از سال ۲۰۰۳ در Scopus استفاده میکند و تلاش دارد دامنهی دانش پژوهشی را گسترش دهد، گرچه توسعه منابع تحت تحلیل همچنان در حال برنامهریزی است.
این ابزار میتواند بهعنوان دستیار پژوهشی آموزشی برای دانشجویان، پژوهشگران و کتابداران بهکار رود تا جمعآوری، تحلیل و فهم ادبیات علمی را سریعتر و کارآمدتر انجام دهند.
منبع: Scopus Blog، منتشر شده در ۲۸ اوت ۲۰۲۵
https://blog.scopus.com/six-tips-for-using-scopus-ai-deep-research
گزارشگر: فرزانه قنادینژاد
کارمند کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
@UT_Central_Library
وبسایت Scopus Blog در اوت ۲۰۲۵ شش نکتهی عملی برای استفاده بهینه از Deep Research، ابزار هوش مصنوعی پیشرفتهی Scopus AI، منتشر کرد که میتواند فرآیند پژوهش علمی را سریعتر و دقیقتر کند. Deep Research نوعی هوش مصنوعی «عاملمحور» است که با تحلیل جامع ادبیات علمی موجود در پایگاه Scopus پرسشهای پیچیده پژوهشی را میشکند، جستوجو میکند و در قالب گزارشهای چندصفحهای نتایج را ارائه میدهد.
اولین توصیه این است که از این ابزار برای سؤالات پیچیده، میانرشتهای یا باز استفاده کنید، زیرا توانایی بالاتری نسبت به ابزارهای استاندارد جستوجو دارد.
برای بهبود نتایج، سؤال را به زبان طبیعی با زمینه و هدف روشن مطرح کنید تا Deep Research بهتر بتواند منظور پژوهشی شما را درک کند.
کاربران همچنین میتوانند جستوجو را محدود کنند –مثلاً بر اساس کشور، بازه زمانی، نوع سند یا شمارش استنادات– تا تحلیل دقیقتری از حوزه مورد نظر بهدست آورند.
پس از ایجاد گزارش اولیه، ابزار ویژگی گفتگوی پیدرپی (Conversational follow-up) دارد که به شما اجازه میدهد سؤالات اضافی یا تفصیلی مطرح کنید و یافتهها را گسترش دهید.
گزارشهای Deep Research برای ایدهپردازی و کشف ارتباطهای نو طراحی شدهاند؛ این گزارشها شامل پاسخهای مستقیم، اتصالات غیرمنتظره، محدودیتهای پژوهش و فرصتهای آینده هستند.
همچنین بخشی از گزارش «سنتز بینشها» به شما کمک میکند تا درک عمیقتری از نتایج کلیدی بهدست آورید و راهکارهای عملی برای پیشبرد کارتان بیابید. Deep Research از چکیدههای مقالات منتشر شده از سال ۲۰۰۳ در Scopus استفاده میکند و تلاش دارد دامنهی دانش پژوهشی را گسترش دهد، گرچه توسعه منابع تحت تحلیل همچنان در حال برنامهریزی است.
این ابزار میتواند بهعنوان دستیار پژوهشی آموزشی برای دانشجویان، پژوهشگران و کتابداران بهکار رود تا جمعآوری، تحلیل و فهم ادبیات علمی را سریعتر و کارآمدتر انجام دهند.
منبع: Scopus Blog، منتشر شده در ۲۸ اوت ۲۰۲۵
https://blog.scopus.com/six-tips-for-using-scopus-ai-deep-research
گزارشگر: فرزانه قنادینژاد
کارمند کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
@UT_Central_Library
Elsevier Scopus Blog
Six tips for using Scopus AI Deep Research - Elsevier Scopus Blog
While researchers and librarians are leveraging the power of Scopus AI to quickly build research topic insights, identify possible collaborators, and reveal potential areas for exploration, it is increasingly recognized as an important tool for those on the…
در طول سال جاری، کتابخانه مرکزی ـ به جز هزاران کتاب اهدایی که به کتابخانه واگذار شده است ـ تعداد 3851 عنوان کتاب خریداری کرده و به مجموعه افزوده شده است.
کتاب مرکزی که تا اواخر سال گذشته 36 هزار پایان نامه روی وبسایت خود داشته است، این رقم را در بهمن ماه سال جاری (1404) به 116 هزار رسیده است.
کتابخانه مرکزی، همچنان منتظر کتابهای اهدایی شما عزیزان است تا مجموعه خود را غنی تر کند.
کتاب مرکزی که تا اواخر سال گذشته 36 هزار پایان نامه روی وبسایت خود داشته است، این رقم را در بهمن ماه سال جاری (1404) به 116 هزار رسیده است.
کتابخانه مرکزی، همچنان منتظر کتابهای اهدایی شما عزیزان است تا مجموعه خود را غنی تر کند.
امروز بازدید دکتر امید و معاونان ایشان از کتابخانه مرکزی. بخشی از این بازید، اختصاص به بازدید از بخش خطی کتابخانه مرکزی داشت. در گزارشی که رئیس کتابخانه ارائه کرد، در باره دو مجموعه سند اهدایی از سوی خاندان نظام مافی و جناب آقای دکتر علی قیصری، سخن گفت. این اسناد در حال اسکن است و بلافاصله برای استفاده عموم بارگذاری خواهد شد.
کتابخانهها در خط مقدم حفظ صداقت علمی: نقش کلیدی در حمایت از یک پژوهش قابل اعتماد
گزارش Research Information بهصورت آموزشی و خبری تاکید میکند که حفظ صداقت علمی (Research Integrity) اکنون یکی از کلیدیترین چالشها در محیطهای علمی است و کتابخانهها در این زمینه نقشی پیشگامانه و حیاتی ایفا میکنند. این مقاله نشان میدهد که با افزایش نگرانیها درباره کیفیت پژوهشها و منابع علمی، کتابداران و زیرساختهای احراز هویت اطلاعات نقش مهمی در هدایت پژوهشگران برای دسترسی به منابع معتبر و دارای اعتبار ایفا میکنند. یکی از مهمترین فعالیتها، فراهمکردن مسیرهای دسترسی امن و کنترلشده به منابع علمی معتبر است تا پژوهشگران در جستوجوی اطلاعات اشتباه به منابع نامطمئن یا بیکیفیت که در جستوجوی عمومی وب پیدا میشوند نیفتند.
کتابخانهها با ساختارهای احراز هویت و نمایهسازی منابع کمک میکنند تا محتواهایی که از نظر علمی تأیید شدهاند بهراحتی در دسترس قرار گیرند و بار خطاهای پژوهشی کاهش یابد. این رویکرد آموزشی به پژوهشگران یادآوری میکند که استفاده از منابع کنترلشده و معتبر علمی نه تنها اعتبار نتایج را افزایش میدهد، بلکه ورود اطلاعات غلط به پروژههای پژوهشی را نیز کاهش میدهد.
بخش دیگری از نقش کتابخانهها شامل آموزش روشهای ارزیابی کیفیت اطلاعات و کمک به کاربران برای تشخیص منابع قابل اعتماد از منابع مشکوک است؛ این آموزشها باعث تقویت مهارتهای سواد اطلاعاتی پژوهشگران میشود. کتابخانهها همچنین با همکاری با بخشهای مختلف دانشگاهی و مؤسسات پژوهشی در تدوین سیاستهای اطلاعاتی و استانداردهای دسترسی به دادههای علمی مشارکت میکنند که این امر ارتباط بین پژوهش، آموزش و سیاستگذاری علمی را تقویت میکند.
بهعلاوه، کتابخانهها از طریق شبکههای همکاری با دیگر بازیگران علمی مانند ناشران، موسسات پژوهشي و سیاستگذاران علمی به توسعه چارچوبهای جامع برای حمایت از صداقت پژوهشی کمک میکنند.
این گزارش آموزشی به مدیران و کتابداران پیشنهاد میکند که تقویت زیرساختها، آموزش کاربران و دسترسی به منابع معتبر را بهعنوان بخشی اساسی از ماموریت حرفهای خود بپذیرند تا از پژوهشهای قابلاعتماد، اثربخش و اخلاقمحور حمایت کنند.
در نهایت، مقاله نشان میدهد که حضور فعال کتابخانهها در پیشگیری از هنجارشکنیهای علمی، تقویت فرآیندهای اعتبارسنجی و تضمین کیفیت پژوهش یکی از ابزارهای مهم برای حفظ اعتماد عمومی به علم و پژوهش است.
منبع:Research Information ، منتشر شده در ۴ فوریه ۲۰۲۶
https://www.researchinformation.info/analysis-opinion/libraries-on-the-frontline-protecting-research-integrity/
گزارشگر: فرزانه قنادينژاد
كارمند كتابخانه مركزي دانشگاه تهران
@UT_Central_Library
گزارش Research Information بهصورت آموزشی و خبری تاکید میکند که حفظ صداقت علمی (Research Integrity) اکنون یکی از کلیدیترین چالشها در محیطهای علمی است و کتابخانهها در این زمینه نقشی پیشگامانه و حیاتی ایفا میکنند. این مقاله نشان میدهد که با افزایش نگرانیها درباره کیفیت پژوهشها و منابع علمی، کتابداران و زیرساختهای احراز هویت اطلاعات نقش مهمی در هدایت پژوهشگران برای دسترسی به منابع معتبر و دارای اعتبار ایفا میکنند. یکی از مهمترین فعالیتها، فراهمکردن مسیرهای دسترسی امن و کنترلشده به منابع علمی معتبر است تا پژوهشگران در جستوجوی اطلاعات اشتباه به منابع نامطمئن یا بیکیفیت که در جستوجوی عمومی وب پیدا میشوند نیفتند.
کتابخانهها با ساختارهای احراز هویت و نمایهسازی منابع کمک میکنند تا محتواهایی که از نظر علمی تأیید شدهاند بهراحتی در دسترس قرار گیرند و بار خطاهای پژوهشی کاهش یابد. این رویکرد آموزشی به پژوهشگران یادآوری میکند که استفاده از منابع کنترلشده و معتبر علمی نه تنها اعتبار نتایج را افزایش میدهد، بلکه ورود اطلاعات غلط به پروژههای پژوهشی را نیز کاهش میدهد.
بخش دیگری از نقش کتابخانهها شامل آموزش روشهای ارزیابی کیفیت اطلاعات و کمک به کاربران برای تشخیص منابع قابل اعتماد از منابع مشکوک است؛ این آموزشها باعث تقویت مهارتهای سواد اطلاعاتی پژوهشگران میشود. کتابخانهها همچنین با همکاری با بخشهای مختلف دانشگاهی و مؤسسات پژوهشی در تدوین سیاستهای اطلاعاتی و استانداردهای دسترسی به دادههای علمی مشارکت میکنند که این امر ارتباط بین پژوهش، آموزش و سیاستگذاری علمی را تقویت میکند.
بهعلاوه، کتابخانهها از طریق شبکههای همکاری با دیگر بازیگران علمی مانند ناشران، موسسات پژوهشي و سیاستگذاران علمی به توسعه چارچوبهای جامع برای حمایت از صداقت پژوهشی کمک میکنند.
این گزارش آموزشی به مدیران و کتابداران پیشنهاد میکند که تقویت زیرساختها، آموزش کاربران و دسترسی به منابع معتبر را بهعنوان بخشی اساسی از ماموریت حرفهای خود بپذیرند تا از پژوهشهای قابلاعتماد، اثربخش و اخلاقمحور حمایت کنند.
در نهایت، مقاله نشان میدهد که حضور فعال کتابخانهها در پیشگیری از هنجارشکنیهای علمی، تقویت فرآیندهای اعتبارسنجی و تضمین کیفیت پژوهش یکی از ابزارهای مهم برای حفظ اعتماد عمومی به علم و پژوهش است.
منبع:Research Information ، منتشر شده در ۴ فوریه ۲۰۲۶
https://www.researchinformation.info/analysis-opinion/libraries-on-the-frontline-protecting-research-integrity/
گزارشگر: فرزانه قنادينژاد
كارمند كتابخانه مركزي دانشگاه تهران
@UT_Central_Library
Research Information
Libraries on the frontline: protecting research integrity
In the fight to safeguard academic credibility, authentication infrastructure is a vital line of defence, says Jon Bentley
کلاریویت ابزار «Nexus» را معرفی کرد؛ اتصال هوش مصنوعی به منابع علمی معتبر برای پژوهش بهتر
شرکت Clarivate ابزار جدیدی به نام Clarivate Nexus را معرفی کرده است که بهعنوان دستیار آکادمیک مبتنی بر هوش مصنوعی طراحی شده و هدف آن پیوند دادن پژوهشگران و دانشجویان به منابع علمی معتبر در محیطهایی است که معمولاً با AI کار میکنند.
این ابزار بهگونهای عمل میکند که منابع کتابخانهای و خدمات اطلاعاتی را در ابزارهایAI، صفحات وب، سیستمهای آموزشی و محیطهای دانشگاهی قابلدسترس کند، تا کاربران هنگام پژوهش دسترسی مستقیم به منابع معتبر داشته باشند.
بسیاری از پژوهشگران و دانشجویان اکنون کارهای پژوهشی خود را در چتهای هوش مصنوعی یا محیطهای خارج از سیستم کتابخانه انجام میدهند؛ Nexus میخواهد این خلا را با قرار دادن محتوا و خدمات کتابخانه در همان مکانها پُر کند.
از جمله قابلیتهای کلیدی این ابزار میتوان به ورودی یکپارچه به منابع کتابخانه، دسترسی به متن کامل اسناد، تأیید اعتبار منابع ذکر شده در خروجیهای AI و پیشنهاد منابع مرتبط اشاره کرد.
همچنین Nexus میتواند خدمات کتابخانهای مانند راهنماهای پژوهش، پشتیبانی تخصصی، و اطلاعات عملی (مثل ساعات کاری) را در محیط AI به نمایش بگذارد و کتابخانه را در مسیر کار پژوهشی مرکزیتر کند.
این ابزار از شاخصها و مجموعههای معتبر مانند Web of Science، Primo و ProQuest بهره میبرد تا خروجیها و پیشنهادهایش را بر اساس دادههای علمی و استاندارد ارائه دهد.
نسخهی اول Nexus بهصورت افزونه مرورگر (browser extension) عرضه میشود، تا کاربران بتوانند مستقیماً داخل ابزارهای AI و موتورهای جستوجو از آن استفاده کنند.
در آینده، این ابزار قرار است در سیستمهای دانشگاهی و پورتالهای کتابخانهای نیز ادغام شود تا دسترسی و تجربه کاربری در محیطهای آموزشی بهصورت گستردهتر فراهم گردد.
طراحی Nexus توجه ویژهای به حفظ حریم خصوصی کاربران و حقوق دسترسی موسسه دارد و تضمین میکند که تنها منابع مجاز و امن برای کاربر نمایش داده شود.
این ابتکار آموزشی نشان میدهد که چگونه هوش مصنوعی و منابع معتبر علمی میتوانند بهطور همزمان استفاده شوند تا پژوهشگران با اطمینان و دقت بیشتر پژوهشهای خود را انجام دهند و نقش کتابخانهها در اکوسیستم علمی تقویت شود.
منبع: Research Information، منتشر شده ۲۲ ژانویه ۲۰۲۶
https://www.researchinformation.info/news/new-clarivate-tool-connects-ai-users-to-trusted-academic-resources/
گزارشگر: فرزانه قنادينژاد
كارمند كتابخانه مركزي دانشگاه تهران
@UT_Central_Library
شرکت Clarivate ابزار جدیدی به نام Clarivate Nexus را معرفی کرده است که بهعنوان دستیار آکادمیک مبتنی بر هوش مصنوعی طراحی شده و هدف آن پیوند دادن پژوهشگران و دانشجویان به منابع علمی معتبر در محیطهایی است که معمولاً با AI کار میکنند.
این ابزار بهگونهای عمل میکند که منابع کتابخانهای و خدمات اطلاعاتی را در ابزارهایAI، صفحات وب، سیستمهای آموزشی و محیطهای دانشگاهی قابلدسترس کند، تا کاربران هنگام پژوهش دسترسی مستقیم به منابع معتبر داشته باشند.
بسیاری از پژوهشگران و دانشجویان اکنون کارهای پژوهشی خود را در چتهای هوش مصنوعی یا محیطهای خارج از سیستم کتابخانه انجام میدهند؛ Nexus میخواهد این خلا را با قرار دادن محتوا و خدمات کتابخانه در همان مکانها پُر کند.
از جمله قابلیتهای کلیدی این ابزار میتوان به ورودی یکپارچه به منابع کتابخانه، دسترسی به متن کامل اسناد، تأیید اعتبار منابع ذکر شده در خروجیهای AI و پیشنهاد منابع مرتبط اشاره کرد.
همچنین Nexus میتواند خدمات کتابخانهای مانند راهنماهای پژوهش، پشتیبانی تخصصی، و اطلاعات عملی (مثل ساعات کاری) را در محیط AI به نمایش بگذارد و کتابخانه را در مسیر کار پژوهشی مرکزیتر کند.
این ابزار از شاخصها و مجموعههای معتبر مانند Web of Science، Primo و ProQuest بهره میبرد تا خروجیها و پیشنهادهایش را بر اساس دادههای علمی و استاندارد ارائه دهد.
نسخهی اول Nexus بهصورت افزونه مرورگر (browser extension) عرضه میشود، تا کاربران بتوانند مستقیماً داخل ابزارهای AI و موتورهای جستوجو از آن استفاده کنند.
در آینده، این ابزار قرار است در سیستمهای دانشگاهی و پورتالهای کتابخانهای نیز ادغام شود تا دسترسی و تجربه کاربری در محیطهای آموزشی بهصورت گستردهتر فراهم گردد.
طراحی Nexus توجه ویژهای به حفظ حریم خصوصی کاربران و حقوق دسترسی موسسه دارد و تضمین میکند که تنها منابع مجاز و امن برای کاربر نمایش داده شود.
این ابتکار آموزشی نشان میدهد که چگونه هوش مصنوعی و منابع معتبر علمی میتوانند بهطور همزمان استفاده شوند تا پژوهشگران با اطمینان و دقت بیشتر پژوهشهای خود را انجام دهند و نقش کتابخانهها در اکوسیستم علمی تقویت شود.
منبع: Research Information، منتشر شده ۲۲ ژانویه ۲۰۲۶
https://www.researchinformation.info/news/new-clarivate-tool-connects-ai-users-to-trusted-academic-resources/
گزارشگر: فرزانه قنادينژاد
كارمند كتابخانه مركزي دانشگاه تهران
@UT_Central_Library
Research Information
New Clarivate tool “connects AI users to trusted academic resources”
Nexus integrates academic content and services into the AI tools increasingly used by students and researchers
کارگاه آموزشی مندلی برگزار شد: مندلی (Mendeley) یک نرمافزار مدیریت منابع علمی است که بهمنظور ساماندهی، ذخیره و بازیابی مراجع پژوهشی طراحی شده است.
این ابزار به پژوهشگران امکان میدهد مقالات و فایلهای علمی را مدیریت کرده و اطلاعات کتابشناختی آنها را بهصورت خودکار استخراج و ویرایش کنند.
مندلی با پشتیبانی از انواع سبکهای رفرنسدهی، فرآیند ارجاعدهی در متون علمی را تسهیل میکند. همچنین با اتصال به نرمافزارهای واژهپرداز، درج منابع و فهرست مراجع را بهصورت خودکار انجام میدهد. این نرمافزار نقش مؤثری در افزایش دقت، سرعت و نظم در نگارش پژوهشهای علمی دارد.
این جلسه با حضور شماری از دانشجویان و تعداد40 نفر به صورت غیر حضوری برگزار گردید.
این ابزار به پژوهشگران امکان میدهد مقالات و فایلهای علمی را مدیریت کرده و اطلاعات کتابشناختی آنها را بهصورت خودکار استخراج و ویرایش کنند.
مندلی با پشتیبانی از انواع سبکهای رفرنسدهی، فرآیند ارجاعدهی در متون علمی را تسهیل میکند. همچنین با اتصال به نرمافزارهای واژهپرداز، درج منابع و فهرست مراجع را بهصورت خودکار انجام میدهد. این نرمافزار نقش مؤثری در افزایش دقت، سرعت و نظم در نگارش پژوهشهای علمی دارد.
این جلسه با حضور شماری از دانشجویان و تعداد40 نفر به صورت غیر حضوری برگزار گردید.
📚 #معرفی_کتاب
🔺درگاه خلیفه: مفهومشناسی دربار در خلافت امویان اندلس
🔺The Door of the Caliph: Concepts of the Court in the Umayyad Caliphate of al-Andalus
👈🏻 نویسنده: Elsa Cardoso
👈🏻 ناشر: Routledge
👈🏻 سال انتشار : (2023)
👈🏻شابک: 9781032207162
معرفی ناشر
این کتاب به واکاوی مفاهیم دربار، مجموعه کاخ و مقام حاکم در دوران خلافت امویان اندلس میپردازد. واژگان و اصطلاحات غربی همچنان در بازنمایی دربارهای بیگانه نقشی تعیینکننده دارند و مفاهیمی را تحمیل میکنند که با بستر زمانی، پویایی و ویژگیهای منحصربهفرد دربارهای اسلامی همخوانی چندانی ندارند. اگرچه «مطالعات دربار» در حوزه جوامع مدرن غربی شاخهای بالنده و توسعهیافته است، پژوهش دربارهی دربارهای اسلامی قرونوسطی همچنان فاقد انسجام لازم است.
منابع تاریخی، ادبیات و اصطلاحات ویژهای را برای توصیف جوامع درباری مسلمان در قرون وسطا به دست میدهند. بهطور خاص در خلافت اموی اندلس، از دربار غالباً با عنوان «باب سُدّه الخلیفه» (درگاه سُدّه خلیفه) – که ارجاعی است به وجه نمادین دروازه اصلی شهر قرطبه – و یا به اختصار «باب» یاد میشود. «باب سُدّه الخلیفه» به نمادینترین مفهوم برای اطلاق به کاخ اموی و جامعهی وابسته به آن بدل گشت؛ مفهومی که در این کتاب در چارچوبِ «اجرای آیینهای تشریفاتی» بازخوانی میشود. مفهومسازیِ نیرومند دربار اموی قرطبه از طریق نظمبخشی به تشریفات برجسته میشود؛ تشریفاتی که بهمثابهی صحنهآراییِ این مفاهیم عمل کرده و با زبان بدن، نشانهای حکومتی و سلسلهمراتب نمود مییافتند.
این رویکرد تطبیقیِ مقدماتی با خلافت امویان دمشق، خلافتهای عباسی و فاطمی و نیز امپراتوری بیزانس، زمینه را برای بررسی الگوی اموی اندلس در قیاس با دیگر سلسلهها فراهم میآورد. اگرچه کانون توجه این اثر مفهومسازی و صورتبندیِ تشریفات اموی است، این الگو در بستر تاریخی مدیترانه و شرق در قرنهای دهم و یازدهم میلادی به بحث گذاشته میشود و بدین ترتیب دامنهی اهمیت کتاب را برای سایر حوزههای پژوهشی نیز وسعت میبخشد.
فهرست مطالب
بخش نخست
۱) درآمد
۲) منابع و وضعیت کنونی پژوهش
منابع
وضعیت کنونی پژوهش
دربارهای اسلامی
دربار بیزانس
۳) مفاهیم
دربارِ برساخته: انگارهپردازی غربی
مفهوم دربار
خلیفه اموی: خلیفه-خورشید؟
«باب سُدّه الخلیفه» یا دربار خلیفه: نوعی باب عالی اموی؟
قصر الخلافه: فضا و جامعه
بخش دوم
۴) زبان تشریفاتی مشترک در مدیترانه: آیینهای درباری در یک چشمانداز تطبیقی
بیعت: درآمدی بر مراسم کاخ
نشانهای خلافت و امپراتوری
اعیاد مذهبی، کاروانهای نمایشی و رژههای نظامی: تحلیلی بر تشریفات درباری و عمومی
مناسک خون؟ ارزیابی اعدامهای عمومیِ آیینمند در عصر خلیفه عبدالرحمن سوم
۵) جمعبندی
📌مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبانهای اروپایی
@Islamicstudies
🔺درگاه خلیفه: مفهومشناسی دربار در خلافت امویان اندلس
🔺The Door of the Caliph: Concepts of the Court in the Umayyad Caliphate of al-Andalus
👈🏻 نویسنده: Elsa Cardoso
👈🏻 ناشر: Routledge
👈🏻 سال انتشار : (2023)
👈🏻شابک: 9781032207162
معرفی ناشر
این کتاب به واکاوی مفاهیم دربار، مجموعه کاخ و مقام حاکم در دوران خلافت امویان اندلس میپردازد. واژگان و اصطلاحات غربی همچنان در بازنمایی دربارهای بیگانه نقشی تعیینکننده دارند و مفاهیمی را تحمیل میکنند که با بستر زمانی، پویایی و ویژگیهای منحصربهفرد دربارهای اسلامی همخوانی چندانی ندارند. اگرچه «مطالعات دربار» در حوزه جوامع مدرن غربی شاخهای بالنده و توسعهیافته است، پژوهش دربارهی دربارهای اسلامی قرونوسطی همچنان فاقد انسجام لازم است.
منابع تاریخی، ادبیات و اصطلاحات ویژهای را برای توصیف جوامع درباری مسلمان در قرون وسطا به دست میدهند. بهطور خاص در خلافت اموی اندلس، از دربار غالباً با عنوان «باب سُدّه الخلیفه» (درگاه سُدّه خلیفه) – که ارجاعی است به وجه نمادین دروازه اصلی شهر قرطبه – و یا به اختصار «باب» یاد میشود. «باب سُدّه الخلیفه» به نمادینترین مفهوم برای اطلاق به کاخ اموی و جامعهی وابسته به آن بدل گشت؛ مفهومی که در این کتاب در چارچوبِ «اجرای آیینهای تشریفاتی» بازخوانی میشود. مفهومسازیِ نیرومند دربار اموی قرطبه از طریق نظمبخشی به تشریفات برجسته میشود؛ تشریفاتی که بهمثابهی صحنهآراییِ این مفاهیم عمل کرده و با زبان بدن، نشانهای حکومتی و سلسلهمراتب نمود مییافتند.
این رویکرد تطبیقیِ مقدماتی با خلافت امویان دمشق، خلافتهای عباسی و فاطمی و نیز امپراتوری بیزانس، زمینه را برای بررسی الگوی اموی اندلس در قیاس با دیگر سلسلهها فراهم میآورد. اگرچه کانون توجه این اثر مفهومسازی و صورتبندیِ تشریفات اموی است، این الگو در بستر تاریخی مدیترانه و شرق در قرنهای دهم و یازدهم میلادی به بحث گذاشته میشود و بدین ترتیب دامنهی اهمیت کتاب را برای سایر حوزههای پژوهشی نیز وسعت میبخشد.
فهرست مطالب
بخش نخست
۱) درآمد
۲) منابع و وضعیت کنونی پژوهش
منابع
وضعیت کنونی پژوهش
دربارهای اسلامی
دربار بیزانس
۳) مفاهیم
دربارِ برساخته: انگارهپردازی غربی
مفهوم دربار
خلیفه اموی: خلیفه-خورشید؟
«باب سُدّه الخلیفه» یا دربار خلیفه: نوعی باب عالی اموی؟
قصر الخلافه: فضا و جامعه
بخش دوم
۴) زبان تشریفاتی مشترک در مدیترانه: آیینهای درباری در یک چشمانداز تطبیقی
بیعت: درآمدی بر مراسم کاخ
نشانهای خلافت و امپراتوری
اعیاد مذهبی، کاروانهای نمایشی و رژههای نظامی: تحلیلی بر تشریفات درباری و عمومی
مناسک خون؟ ارزیابی اعدامهای عمومیِ آیینمند در عصر خلیفه عبدالرحمن سوم
۵) جمعبندی
📌مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبانهای اروپایی
@Islamicstudies
مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبان های اروپایی
درگاه خلیفه: مفهومشناسی دربار در خلافت امویان اندلس - مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبان های اروپایی
این کتاب به واکاوی مفاهیم دربار، مجموعه کاخ و مقام حاکم در دوران خلافت امویان اندلس میپردازد. واژگان و اصطلاحات غربی همچنان در بازنمایی دربارهای بیگانه نقشی تعیینکننده دارند و مفاهیمی را تحمیل میکنند که با بستر زمانی، پویایی و ویژگیهای منحصربهفرد دربارهای…
📚 #معرفی_کتاب #تازههای_نشر
🔺سفر در ایران، ۱۶۱۷-۱۶۲۲
🔺Travels in Persia, 1617–1622
👈🏻 نویسنده: Pietro della Valle (author); Willem Floor (translaotr)
👈🏻 ناشر: Mage Publishers
👈🏻 سال انتشار : (2026)
👈🏻شابک: 9781949445954
معرفی ناشر
نقطهی عطفی در ادبیات سفرنامهنویسی سده هفدهم — که اینک برای نخستین بار در قالب ترجمهای انگلیسی، کامل و همراه با شرح و تعلیقات جامع در دسترس قرار گرفته است. سال ۱۶۱۴ که پیترو دلا واله، نجیبزاده رمی، بار سفر به سوی مشرقزمین بست، سودای سفری زیارتی در سر داشت؛ اما آنچه در نهایت پدید آورد، یکی از زندهترین و دقیقترین توصیفاتی است که تاکنون از ایران عصر صفوی نگاشته شده است. نامههای او از اصفهان، شیراز، فرحآباد، قزوین و بصره — که آمیزهای است از گزارشنویسی، قومنگاری و حدیثِ نفس — جهانی را که در سایهی حکومت شاه عباس کبیر دستخوش دگرگونی بود، جاودانه کرده است.
دلا واله در لابهلای این صفحات، آیینهای درباری و بازارها، باغها و کاخها، خواص کانیها و طبابتها، و زیست روزمرهی ایرانیان، ارامنه، ترکان، کردها و هندیان را به رشته تحریر درآورده است. او همزمان با تسلط و صمیمیت از سیاست و معماری، رسوم ازدواج و موسیقی، و روزگار کاروانی و تجارت سخن میگوید. روایت او از اصفهان — با آن میدان، کاخها، کاروانسراها و خیابانهای درختکاریشدهاش — همچنان یکی از شاخصترین توصیفات شهری در جهان اوایل دوران مدرن محسوب میشود.
علیرغم محبوبیت چشمگیر کتاب ویاجی در سده هفدهم، هرگز ترجمهی انگلیسی کاملی از آن وجود نداشته است. اینک ویلم فلور با اتکا بر نسخه معتبر دوجلدی ۱۸۴۳ (چاپ برایتون)، تمامی نامههای مربوط به ایران، شامل نامههای بغداد و بخشهای مرتبط با مسقط و بصره را ترجمه و تشریح کرده است. حاصل کار، اثری سترگ است: بیش از ۱۱۰۰ صفحه متن ترجمه شده — معادل ۵۷ درصد از نسخه اصلی ویاجی — که با یادداشتهای موشکافانه، اسامی بهروز شدهی اشخاص و اماکن، و نمایه و کتابشناسی مفصل آراسته شده است.
سفرنامه ایران، ۱۶۱۷-۱۶۲۲ اثر پیترو دلا واله، کتابی فاخر، صمیمی و دایرهالمعارفگونه است که دریچهای بیهمتا را به روی ایران صفوی میگشاید و بهعنوان منبعی اجتنابناپذیر برای مورخان، پژوهشگران و خوانندگان علاقهمند به خاورمیانه در اوایل دوران مدرن، خودنمایی میکند.
📌مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبانهای اروپایی
@Islamicstudies
🔺سفر در ایران، ۱۶۱۷-۱۶۲۲
🔺Travels in Persia, 1617–1622
👈🏻 نویسنده: Pietro della Valle (author); Willem Floor (translaotr)
👈🏻 ناشر: Mage Publishers
👈🏻 سال انتشار : (2026)
👈🏻شابک: 9781949445954
معرفی ناشر
نقطهی عطفی در ادبیات سفرنامهنویسی سده هفدهم — که اینک برای نخستین بار در قالب ترجمهای انگلیسی، کامل و همراه با شرح و تعلیقات جامع در دسترس قرار گرفته است. سال ۱۶۱۴ که پیترو دلا واله، نجیبزاده رمی، بار سفر به سوی مشرقزمین بست، سودای سفری زیارتی در سر داشت؛ اما آنچه در نهایت پدید آورد، یکی از زندهترین و دقیقترین توصیفاتی است که تاکنون از ایران عصر صفوی نگاشته شده است. نامههای او از اصفهان، شیراز، فرحآباد، قزوین و بصره — که آمیزهای است از گزارشنویسی، قومنگاری و حدیثِ نفس — جهانی را که در سایهی حکومت شاه عباس کبیر دستخوش دگرگونی بود، جاودانه کرده است.
دلا واله در لابهلای این صفحات، آیینهای درباری و بازارها، باغها و کاخها، خواص کانیها و طبابتها، و زیست روزمرهی ایرانیان، ارامنه، ترکان، کردها و هندیان را به رشته تحریر درآورده است. او همزمان با تسلط و صمیمیت از سیاست و معماری، رسوم ازدواج و موسیقی، و روزگار کاروانی و تجارت سخن میگوید. روایت او از اصفهان — با آن میدان، کاخها، کاروانسراها و خیابانهای درختکاریشدهاش — همچنان یکی از شاخصترین توصیفات شهری در جهان اوایل دوران مدرن محسوب میشود.
علیرغم محبوبیت چشمگیر کتاب ویاجی در سده هفدهم، هرگز ترجمهی انگلیسی کاملی از آن وجود نداشته است. اینک ویلم فلور با اتکا بر نسخه معتبر دوجلدی ۱۸۴۳ (چاپ برایتون)، تمامی نامههای مربوط به ایران، شامل نامههای بغداد و بخشهای مرتبط با مسقط و بصره را ترجمه و تشریح کرده است. حاصل کار، اثری سترگ است: بیش از ۱۱۰۰ صفحه متن ترجمه شده — معادل ۵۷ درصد از نسخه اصلی ویاجی — که با یادداشتهای موشکافانه، اسامی بهروز شدهی اشخاص و اماکن، و نمایه و کتابشناسی مفصل آراسته شده است.
سفرنامه ایران، ۱۶۱۷-۱۶۲۲ اثر پیترو دلا واله، کتابی فاخر، صمیمی و دایرهالمعارفگونه است که دریچهای بیهمتا را به روی ایران صفوی میگشاید و بهعنوان منبعی اجتنابناپذیر برای مورخان، پژوهشگران و خوانندگان علاقهمند به خاورمیانه در اوایل دوران مدرن، خودنمایی میکند.
📌مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبانهای اروپایی
@Islamicstudies
مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبان های اروپایی
سفر در ایران، ۱۶۱۷-۱۶۲۲ - مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبان های اروپایی
نقطهی عطفی در ادبیات سفرنامهنویسی سده هفدهم — که اینک برای نخستین بار در قالب ترجمهای انگلیسی، کامل و همراه با شرح و تعلیقات جامع در دسترس قرار گرفته است. سال ۱۶۱۴ که پیترو دلا واله، نجیبزاده رومی، بار سفر به سوی مشرقزمین بست، سودای سفری زیارتی در سر…
کاهش سهم بازار ChatGPT و افزایش رقابت با Gemini و Grok در ۲۰۲۶
گزارش Fortune نشان میدهد که سهم بازار اپلیکیشن ChatGPT در سال ۲۰۲۶ نسبت به سال قبل بهطرز قابلتوجهی کاهش یافته است، که این امر بیانگر بخشی از تغییرات سریع در رقابت بازار هوش مصنوعی است.
طبق دادههای Apptopia، سهم بازار اپلیکیشن ChatGPT در آمریکا از حدود ۶۹.۱٪ در ژانویه ۲۰۲۵ به ۴۵.۳٪ در ژانویه ۲۰۲۶ رسیده است، در حالی که Google Gemini سهم خود را از ۱۴.۷٪ به ۲۵.۲٪ افزایش داده است.
در کنار Gemini، سرویسهای دیگر مثل Grok نیز رشد داشتهاند و سهم بازار Grok به ۱۵.۲٪ رسیده که نشاندهنده گسترش رقابت در بازار چتباتهای AI است.
این تغییرات تنها در بازار اپلیکیشن نیست؛ دادههای ترافیک وب نشان میدهد که ترافیک صفحات مرتبط با Gemini در دسامبر ۲۰۲۵ از ChatGPT سبقت گرفته و فاصله را کاهش داده است.
تحولات بازار هوش مصنوعی میتواند بر آینده تجاری شرکتها اثر بگذارد؛ بهویژه برای OpenAI که برنامهریزی برای عرضه عمومی سهام (IPO) در سال ۲۰۲۶ داشته و کاهش سهم بازار ممکن است چالش ایجاد کند.
رشد رقبا نشان میدهد که کاربران در انتخاب ابزارها تنوع بیشتری یافتهاند و از چندین پلتفرم AI همزمان استفاده میکنند، که این امر به نوعی بازار را از حالت تکقطبی به چندقطبی تغییر داده است.
این روند در سطح آموزشی اهمیت دارد زیرا نشان میدهد که پژوهشگران، توسعهدهندگان و تصمیمگیران فناوری باید تحلیل بازار را جدی بگیرند تا بتوانند ابزارهای مناسب را برای کارهای پژوهش، نوآوری و خدمات اطلاعاتی انتخاب کنند.
رشد پلتفرمهایی مانند Gemini و Grok بیانگر این است که دسترسی بهتر، ادغام با سرویسهای دیگر و تجربه کاربری قویتر میتواند سهم بازار را بهطور معنیداری جابهجا کند. تحولات فعلی همچنین اثبات استفاده رو به رشد از AI در کاربردهای روزمره و تخصصی است و نشان میدهد که محیط رقابتی AI در ۲۰۲۶ بسیار فعالتر و چندجانبهتر از گذشته شده است.
در مجموع، کاهش سهم بازار ChatGPT و افزایش سهم Gemini و دیگر رقبا نشانهای از بلوغ و پویایی بازار هوش مصنوعی است که باید در تصمیمگیریهای فناورانه و آموزشی لحاظ شود.
منبع: Fortune، منتشر شده ۵ فوریه ۲۰۲۶
https://fortune.com/2026/02/05/chatgpt-openai-market-share-app-slip-google-rivals-close-the-gap/
گزارشگر: فرزانه قنادينژاد
كارمند كتابخانه مركزي دانشگاه تهران
@UT_Central_Library
گزارش Fortune نشان میدهد که سهم بازار اپلیکیشن ChatGPT در سال ۲۰۲۶ نسبت به سال قبل بهطرز قابلتوجهی کاهش یافته است، که این امر بیانگر بخشی از تغییرات سریع در رقابت بازار هوش مصنوعی است.
طبق دادههای Apptopia، سهم بازار اپلیکیشن ChatGPT در آمریکا از حدود ۶۹.۱٪ در ژانویه ۲۰۲۵ به ۴۵.۳٪ در ژانویه ۲۰۲۶ رسیده است، در حالی که Google Gemini سهم خود را از ۱۴.۷٪ به ۲۵.۲٪ افزایش داده است.
در کنار Gemini، سرویسهای دیگر مثل Grok نیز رشد داشتهاند و سهم بازار Grok به ۱۵.۲٪ رسیده که نشاندهنده گسترش رقابت در بازار چتباتهای AI است.
این تغییرات تنها در بازار اپلیکیشن نیست؛ دادههای ترافیک وب نشان میدهد که ترافیک صفحات مرتبط با Gemini در دسامبر ۲۰۲۵ از ChatGPT سبقت گرفته و فاصله را کاهش داده است.
تحولات بازار هوش مصنوعی میتواند بر آینده تجاری شرکتها اثر بگذارد؛ بهویژه برای OpenAI که برنامهریزی برای عرضه عمومی سهام (IPO) در سال ۲۰۲۶ داشته و کاهش سهم بازار ممکن است چالش ایجاد کند.
رشد رقبا نشان میدهد که کاربران در انتخاب ابزارها تنوع بیشتری یافتهاند و از چندین پلتفرم AI همزمان استفاده میکنند، که این امر به نوعی بازار را از حالت تکقطبی به چندقطبی تغییر داده است.
این روند در سطح آموزشی اهمیت دارد زیرا نشان میدهد که پژوهشگران، توسعهدهندگان و تصمیمگیران فناوری باید تحلیل بازار را جدی بگیرند تا بتوانند ابزارهای مناسب را برای کارهای پژوهش، نوآوری و خدمات اطلاعاتی انتخاب کنند.
رشد پلتفرمهایی مانند Gemini و Grok بیانگر این است که دسترسی بهتر، ادغام با سرویسهای دیگر و تجربه کاربری قویتر میتواند سهم بازار را بهطور معنیداری جابهجا کند. تحولات فعلی همچنین اثبات استفاده رو به رشد از AI در کاربردهای روزمره و تخصصی است و نشان میدهد که محیط رقابتی AI در ۲۰۲۶ بسیار فعالتر و چندجانبهتر از گذشته شده است.
در مجموع، کاهش سهم بازار ChatGPT و افزایش سهم Gemini و دیگر رقبا نشانهای از بلوغ و پویایی بازار هوش مصنوعی است که باید در تصمیمگیریهای فناورانه و آموزشی لحاظ شود.
منبع: Fortune، منتشر شده ۵ فوریه ۲۰۲۶
https://fortune.com/2026/02/05/chatgpt-openai-market-share-app-slip-google-rivals-close-the-gap/
گزارشگر: فرزانه قنادينژاد
كارمند كتابخانه مركزي دانشگاه تهران
@UT_Central_Library
Fortune
ChatGPT's market share is slipping as Google and rivals close the gap, new app tracker data shows | Fortune
ChatGPT's app market share has plummeted from 69% to 45% in a year as Google's Gemini gains ground—potentially complicating OpenAI's reported IPO plans
Audio
عنوان کتاب: Demystifying the Academic Research Enterprise
مولف: Kelvin K. Droegemeier
ناشر: The MIT Press
سال انتشار: 2023
کتاب «ابهامزدایی از تشکیلات پژوهش دانشگاهی» این اثر راهنمایی جامع برای درک ساختار پیچیده و رقابتی دنیای دانش در محیطهای آکادمیک است. نویسنده با بهرهگیری از دههها تجربه، فرآیندهای حیاتی مانند تأمین بودجه ، نگارش پروپوزالهای پژوهشی و مدیریت مالکیت معنوی را تشریح میکند تا مسیر موفقیت را برای محققان نسل جدید هموار سازد. متن بر اهمیت اخلاق پژوهشی، شفافیت علمی و همکاریهای بینرشتهای تأکید ورزیده و نقش حیاتی نوآوری را در پیشرفت رفاه اجتماعی و امنیت ملی تبیین میکند. در نهایت، این اثر با بررسی چالشهای پیش رو، بر ضرورت تنوعبخشی به نیروی کار و حفظ ارزشهای آزادی علمی برای استمرار پیشتازی در عرصه جهانی اصرار میورزد.
@KETABCAST_AI_LIB_UT_AC
مولف: Kelvin K. Droegemeier
ناشر: The MIT Press
سال انتشار: 2023
کتاب «ابهامزدایی از تشکیلات پژوهش دانشگاهی» این اثر راهنمایی جامع برای درک ساختار پیچیده و رقابتی دنیای دانش در محیطهای آکادمیک است. نویسنده با بهرهگیری از دههها تجربه، فرآیندهای حیاتی مانند تأمین بودجه ، نگارش پروپوزالهای پژوهشی و مدیریت مالکیت معنوی را تشریح میکند تا مسیر موفقیت را برای محققان نسل جدید هموار سازد. متن بر اهمیت اخلاق پژوهشی، شفافیت علمی و همکاریهای بینرشتهای تأکید ورزیده و نقش حیاتی نوآوری را در پیشرفت رفاه اجتماعی و امنیت ملی تبیین میکند. در نهایت، این اثر با بررسی چالشهای پیش رو، بر ضرورت تنوعبخشی به نیروی کار و حفظ ارزشهای آزادی علمی برای استمرار پیشتازی در عرصه جهانی اصرار میورزد.
@KETABCAST_AI_LIB_UT_AC
https://news.1rj.ru/str/KETABCAST_AI_LIB_UT_AC
از کانال کتاب کست هوشمند کتابخانه مرکزی بازدید فرمایید
در این کانال تاکنون از بیش از 310 اثر علمی، پادکست تهیه شده و گوش دادن آنها، شما را در جریان خلاصه دقیقی از کتاب قرار می دهد.
از کانال کتاب کست هوشمند کتابخانه مرکزی بازدید فرمایید
در این کانال تاکنون از بیش از 310 اثر علمی، پادکست تهیه شده و گوش دادن آنها، شما را در جریان خلاصه دقیقی از کتاب قرار می دهد.
Telegram
کتاب کست هوشمند کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران
این کانال توسط کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران، با هدف تولید پادکستهای کوتاه از کتابها و مقالات مختلف ایجاد شده است. این پادکستها صرفا در جهت معرفی، بیان ساختار و ایدههای کلی کتاب یا مقاله ارائه میشوند.
ارتباط با ادمین:
@KetabCast_AI_Library_UT_AC
ارتباط با ادمین:
@KetabCast_AI_Library_UT_AC
https://library.ut.ac.ir/fa/news/52530/%D8%AD%D8%B6%D9%88%D8%B1-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%88%D9%86%DB%8C%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D8%B4%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2%DB%8C-%D9%88-%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2-%D8%A7%D8%B3%D9%86%D8%A7%D8%AF
گزارش بازدید هیئت رئیسه دانشگاه تهران از کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران
گزارش بازدید هیئت رئیسه دانشگاه تهران از کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران
بیست سال تحول در کتابهای الکترونیکی (eBook)؛ چگونه کتابخانهها دسترسی جهانی به دانش را دگرگون کردند
در گزارشی آموزشی – خبری،Springer Nature به ۲ دهه تحول eBook در کتابخانههای دانشگاهی میپردازد و نشان میدهد که این تحول چگونه دسترسی به منابع علمی را تسریع و بهشکلگیری آموزش و پژوهش مدرن کمک کرده است.
در اوایل دهه ۲۰۰۰، انتقال از کتابهای چاپی به الکترونیکی آرام آغاز شد، اما بهتدریج مشخص شد که eBookها میتوانند نسبت به منابع فیزیکی، دسترسی سریع، جهانی و بیوقفه فراهم کنند، بهویژه در زمانی که نیاز به محتوا از زنجیره عرضه سنتی فراتر رفت.
راهاندازی برنامه eBook در ۲۰۰۶ و ایجاد کلکسیونهای موضوعی به کتابداران اجازه داد دسترسی به منابع را در همه رشتهها برنامهریزی و گسترش دهند، که این امر باعث شد منابعی که قبلاً محدود بودند در مقیاس وسیعتری قابلدسترس شوند.
امروزه بیش از ۲۶۰,۰۰۰ عنوان eBook در حوزههای علوم پایه، مهندسی، پزشکی، علوم انسانی و اجتماعی در پورتفولیوی (Portfolio) Springer Nature وجود دارد که هر ساله هزاران عنوان جدید به آن افزوده میشود.
یکی از پیشرفتهای مهم، ارائه دسترسی DRM-free با امکان چندکاربره است، بهطوریکه کاربران بهطور همزمان و بدون محدودیت میتوانند محتوا را دانلود، نقلقول و استفاده کنند؛ این قابلیت بهویژه در زمانهای اوج تقاضا مانند روزهای امتحان اهمیت دارد.
گزارش تأکید دارد که دسترسیپذیری برای همه کاربران نیز بهعنوان یک اصل اساسی در نظر گرفته شده و طبق استانداردهای قانون دسترسپذیری اروپا (EAA) از سال ۲۰۲۵، eBookها باید برای استفاده با صفحهخوان و ابزارهای کمکی مناسب طراحی شوند.
در فرایند توسعه eBookها، ادغام اصول کیفیت و اعتبار علمی از طریق داوری همتا و ابزارهای کمکی مدرن مانند بررسیهای هوش مصنوعی انجام میشود تا آثار دیجیتال از نظر علمی قابلاعتماد باقی بمانند.
گزارش همچنین نشان میدهد که تحول دیجیتال نهفقط فناورانه بوده، بلکه تغییری فرهنگی است که کتابخانهها در آن نقش محوری داشتهاند و بهطور فعال به ترویج تمرکز بر دسترسی، مشارکت و خدمات کاربرمحور کمک کردهاند.
این دو دهه تجربه نشان میدهد که پوشش جامع، دسترسی نامحدود و طراحی کاربرپسند eBookها باعث شده محتواهای علمی بهسرعت در اختیار دانشجویان و پژوهشگران در سراسر جهان قرار گیرد.
در نهایت، مقاله اشاره میکند که آینده eBookها در سفارشیسازی تجربه یادگیری، انعطاف در استفاده و انطباق با نیازهای پژوهشی نهفته است و کتابخانهها همچنان نقش تسهیلگر و محافظ دانش دیجیتال را ایفا خواهند کرد.
منبع: Springer Nature، منتشر شده ۱۳ ژانویه ۲۰۲۶
https://www.springernature.com/gp/librarians/the-link/ebooks-blogpost/20-years-ebooks-libraries-global-digital-access/27838938?utm_medium=organic_social&utm_source=LinkedIn&utm_campaign=SMT_%266836247859
گزارشگر: فرزانه قنادينژاد
كارمند كتابخانه مركزي دانشگاه تهران
@UT_Central_Library
در گزارشی آموزشی – خبری،Springer Nature به ۲ دهه تحول eBook در کتابخانههای دانشگاهی میپردازد و نشان میدهد که این تحول چگونه دسترسی به منابع علمی را تسریع و بهشکلگیری آموزش و پژوهش مدرن کمک کرده است.
در اوایل دهه ۲۰۰۰، انتقال از کتابهای چاپی به الکترونیکی آرام آغاز شد، اما بهتدریج مشخص شد که eBookها میتوانند نسبت به منابع فیزیکی، دسترسی سریع، جهانی و بیوقفه فراهم کنند، بهویژه در زمانی که نیاز به محتوا از زنجیره عرضه سنتی فراتر رفت.
راهاندازی برنامه eBook در ۲۰۰۶ و ایجاد کلکسیونهای موضوعی به کتابداران اجازه داد دسترسی به منابع را در همه رشتهها برنامهریزی و گسترش دهند، که این امر باعث شد منابعی که قبلاً محدود بودند در مقیاس وسیعتری قابلدسترس شوند.
امروزه بیش از ۲۶۰,۰۰۰ عنوان eBook در حوزههای علوم پایه، مهندسی، پزشکی، علوم انسانی و اجتماعی در پورتفولیوی (Portfolio) Springer Nature وجود دارد که هر ساله هزاران عنوان جدید به آن افزوده میشود.
یکی از پیشرفتهای مهم، ارائه دسترسی DRM-free با امکان چندکاربره است، بهطوریکه کاربران بهطور همزمان و بدون محدودیت میتوانند محتوا را دانلود، نقلقول و استفاده کنند؛ این قابلیت بهویژه در زمانهای اوج تقاضا مانند روزهای امتحان اهمیت دارد.
گزارش تأکید دارد که دسترسیپذیری برای همه کاربران نیز بهعنوان یک اصل اساسی در نظر گرفته شده و طبق استانداردهای قانون دسترسپذیری اروپا (EAA) از سال ۲۰۲۵، eBookها باید برای استفاده با صفحهخوان و ابزارهای کمکی مناسب طراحی شوند.
در فرایند توسعه eBookها، ادغام اصول کیفیت و اعتبار علمی از طریق داوری همتا و ابزارهای کمکی مدرن مانند بررسیهای هوش مصنوعی انجام میشود تا آثار دیجیتال از نظر علمی قابلاعتماد باقی بمانند.
گزارش همچنین نشان میدهد که تحول دیجیتال نهفقط فناورانه بوده، بلکه تغییری فرهنگی است که کتابخانهها در آن نقش محوری داشتهاند و بهطور فعال به ترویج تمرکز بر دسترسی، مشارکت و خدمات کاربرمحور کمک کردهاند.
این دو دهه تجربه نشان میدهد که پوشش جامع، دسترسی نامحدود و طراحی کاربرپسند eBookها باعث شده محتواهای علمی بهسرعت در اختیار دانشجویان و پژوهشگران در سراسر جهان قرار گیرد.
در نهایت، مقاله اشاره میکند که آینده eBookها در سفارشیسازی تجربه یادگیری، انعطاف در استفاده و انطباق با نیازهای پژوهشی نهفته است و کتابخانهها همچنان نقش تسهیلگر و محافظ دانش دیجیتال را ایفا خواهند کرد.
منبع: Springer Nature، منتشر شده ۱۳ ژانویه ۲۰۲۶
https://www.springernature.com/gp/librarians/the-link/ebooks-blogpost/20-years-ebooks-libraries-global-digital-access/27838938?utm_medium=organic_social&utm_source=LinkedIn&utm_campaign=SMT_%266836247859
گزارشگر: فرزانه قنادينژاد
كارمند كتابخانه مركزي دانشگاه تهران
@UT_Central_Library
Springernature
Twenty years of eBooks: How libraries turned a quiet shift into a global revolution in digital access | For Librarians | Springer…
Marking 20 years of eBooks: how libraries transformed access with curated collections, DRM-free access and accessibility