حبیب‌الله هدایت

#تقویم_فرهنگی امروز، ۱۷ مهر ۱۳۹۷

۵ سال پیش در چنین روزی در سال ۱۳۹۲، پروفسور حبیب‌الله هدایت ـ پایه‌گذار مؤسسه‌ی تغذیه و علوم غذایی و پدر علم تغذیه در ایران ـ درگذشت. حبیب‌الله هدایت در سال ۱۲۹۹ در شهرضا (قمشه)ی اصفهان زاده شد. او فرزند حاج علی معروف به حاج ناظم بود. دوره‌ی ابتدایی را در زادگاهش گذراند و دوره‌ی دبیرستان را در اصفهان به پایان برد. پس از این مراحل، تحصیلاتش را در دانشکده‌ی پزشکی تهران ادامه داد و دوره‌ی انترنی را در بخش جراحی زنان و زایمان به پایان رساند. در سال ۱۳۲۷ به فرانسه رفت و در طی دوره‌ی تخصصی زنان و زایمان، دوره‌های تخصصی بهداشت صنعتی و طب کار را نیز با موفقیت گذراند.
دکتر هدایت در رشته‌های دکتری پزشکی در شاخه‌ی تخصص زنان و بهداشت عمومی و صنعتی از فرانسه و علوم تغذیه از انگلستان دانش آموخت و پس از بازگشت به ایران در سال ۱۳۳۱، «انستیتو علوم تغذیه»، «انجمن دیابت ایران» و «انستیتو بهداشت کار» را تأسیس کرد. کارهای برجسته‌ی دکتر هدایت در علوم تغذیه در طول ۵۰ سال گذشته، مورد توجه جامعه‌ی دانشگاهی، صنعتی و سازمان‌های دولتی ایران و مقامات جهانی تغذیه‌ای ایران به رسمیت شناخته شده است. تألیف ۶ کتاب ، ۳۳ مقاله‌ی علمی و بیش از ۵۰ گزارش تحقیقاتی بر تغذیه، و بیش از ۱۰۰ حضور در کنفرانس‌های ملی و بین‌المللی، در کارنامه‌ی فعالیت‌های پربار علمی دکتر هدایت دیده می‌شود. او پایه‌گذار «مجله‌ی تغذیه» نیز هست. مهمترین دستاورد علمی وی نظارت بر ارزیابی چگونگی تغذیه و نیازهای تغذیه‌ای مردم ایران است. این ارزیابی در ۳۰ بخش شهری، روستایی، قبیله‌ای و صنعتی صورت گرفته است. نتایج این تحقیقات به فائو (سازمان خواروبار جهانی) گزارش شد که به عنوان نتایج تحقیقاتی که در جهان سوم درباره‌ی تغذیه به انجام رسیده، مانند یک مرجع در کشورهای در حال توسعه مورد استفاده قرار گرفت. جشنواره‌ی صنایع غذایی دکتر هدایت نیز به افتخار ایشان هرساله توسط انجمن علوم و صنایع غذایی ایران برگزار می‌شود. پروفسور حبیب‌الله هدایت ـ پزشک و دانشمند حوزه‌های بهداشت عمومی و تغذیه، پدر علم تغذیه‌ی ایران ـ در ۱۷ مهر ۱۳۹۲ در ۹۳ سالگی شمع وجودش خاموش گشت و پس از تشییع از مقابل انستیتو تحقیقات تغذیه‌ای و صنایع غذایی ایران، در خاک آرمید.

@UT_Central_Library

بازنویسی و تنظیم: #آرش_امجدی

سید محمد مشکوة

#تقویم_فرهنگی امروز، ۱۸ مهر ۱۳۹۷

۳۸ سال پیش در چنین روزی در سال ۱۳۵۹، سید محمد مشکوة ـ نسخه‌شناس و از مفاخر فرهنگی ایران ـ درگذشت.
سید محمد مشکوة در سال ۱۲۷۹ در خانواده‌ای روحانی از سادات جلیل‌القدر شهر بیرجند به دنیا آمد. تحصیلات ابتدایی را در مکتبخانه گذراند. مدتی نیز به کسب و تجارت مشغول شد و در ضمن کار، به فراگیری زبان فرانسه پرداخت. سید محمد مشکوة در سال ۱۲۹۳ در مدرسه‌ی علمیه‌ی بیرجند، صرف و نحو، منطق، معانی و بیان و مقدمات فقه و اصول را آموخت. پس از این مراحل، در ۱۲۹۶ راهی مشهد مقدس شد و در حوزه‌ی علمیه‌ی آن ‌جا، نزد ادیب نیشابوری و آقازاده‌ی خراسانی درس خواند. آنگاه به عتبات عالیات رفت و به تکمیل تحصیلات علوم دینی پرداخت. سید محمد مشکوة در بازگشت به وطن در ۱۳۱۱، به دعوت وزارت معارف وقت، به تدریس فلسفه در مدرسه‌ی سپهسالار (مدرسه‌ی عالی شهید مطهری کنونی) پرداخت. در ۱۳۱۵ از دانشگاه تهران در رشته‌ی زبان و ادبیات فارسی دانشنامه‌ی دکتری گرفت و در ۱۳۱۶ نشان درجه‌ ۲ علمی به او داده شد. در سال ۱۳۲۹ نیز به درجه‌ی استادی در دانشگاه تهران رسید. استاد دکتر مشکوة در نسخه‌شناسی و کتاب‌شناسی تبحر بسیار داشت. اهل شعر نیز بود. از کارهای ارزشمند وی، اهدای کتابخانه‌ی شخصی‌ مشتمل بر ۱۳۲۱ عنوان نسخه‌ی خطی به دانشگاه تهران در سال ۱۳۲۸ است. او با این کار نام خود را در شمار بنیان‌گذاران کتابخانه‌ی مرکزی دانشگاه تهران ثبت کرده است. «رگ‌شناسی» یا «رساله در نبض» ابن سینا، «ارسطاطالیس حکیم» و «فوائد الدریه» شامل چند رساله از ابن سینا، بخشی از آثار این دانشمند علوم انسانی است که بیش از هفتاد اثر در زمینه‌ی تصحیح متون و تألیف دارد. استاد دکتر سید محمد مشکوة در ۱۸ مهر ۱۳۵۹ در ۸۰سالگی در لندن شمع وجودش خاموش گشت و پیکرش پس از انتقال به ایران، در حرم حضرت معصومه سلام‌الله علیها در قم به خاک سپرده شد. انجمن آثار و مفاخر ملّی، استاد دکتر سید محمد مشکوة را به عنوان یکی از مفاخر ایران‌زمین معرفی کرده است.

@UT_Central_Library

بازنویسی و تنظیم: #آرش_امجدی

سید کریم امیری فیروزکوهی

#تقویم_فرهنگی امروز، ۱۸ مهر ۱۳۹۷

۳۴ سال پیش در چنین روزی در سال ۱۳۶۳، امیری فیروزکوهی ـ شاعر و ادیب ـ درگذشت.
سید کریم امیری فیروزکوهی در سال ۱۲۸۹ در فیروزکوه به دنیا آمد. در ۷ سالگی به تهران آمد و پس از گذراندن تحصیلات ابتدایی و متوسطه، به تحصیل علوم قدیمه پرداخت و ادبیات عرب، منطق، کلام، حکمت و فقه و اصول را فراگرفت.
امیری فیروزکوهی از شاعرانی بود که به سبک هندی شعر می‌سرود. او از شیفتگان صائب تبریزی بود. در قالب‌های دیگر ـ غیر از غزل ـ هم توانا بود. قصیده و ترکیب‌بند را هم نیکو می‌سرود.
سید کریم امیری فیروزکوهی در ۱۸ مهر ۱۳۶۳ در ۷۴ سالگی در تهران درگذشت و در آستانه‌ی امامزاده طاهر در صحن حضرت عبدالعظیم حسنی در شهر ری به خاک سپرده شد.

@UT_Central_Library

بازنویسی و تنظیم: #آرش_امجدی

#تقویم_فرهنگی امروز، ۱۸ مهر ۱۳۹۷

۲۰ سال پیش در چنین روزی در سال ۱۳۷۷، دکتر مصطفی مقربی ـ ادیب و زبان‌شناس ـ درگذشت.
مصطفی مقرّبی در سال ۱۲۹۳ در تهران به دنیا آمد. پس از گذراندن دوران ابتداییِ تحصیلات، وارد دانشسرای عالی شد و در ۱۳۱۵ دانشنامه‌ی لیسانس زبان و ادب فارسی گرفت. وی همگام با تدریس، به ادامه‌ی تحصیل پرداخت و موفق به دریافت دانشنامه‌ی دکتری در زبان و ادبیات فارسی شد.
دکتر مقربی افزون بر همکاری با سازمان کتاب‌های درسی، در تألیف و تدوین دائرةالمعارف فارسی فعالیت داشت و به عنوان عضو پیوسته‌ی فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزیده شد. از این ادیب معاصر آثار قلمی فراوانی بر جای مانده که ترجمه‌های «تاریخ جهان برای خردسالان» و «سقوط قسطنطنیه» و تألیف «هژده گفتار» از آن جمله‌اند.
دکتر مصطفی مقربی در ۱۸ مهر ۱۳۷۷ در ۸۶ سالگی در تهران درگذشت و در قطعه‌ی فرهیختگان بهشت زهرا به خاک سپرده شد.

@UT_Central_Library

بازنویسی و تنظیم: #آرش_امجدی

امروز چهل عنوان کتاب از سوی موزه هنرهای معاصر تهران، به کتابخانه مرکزی اهدا شد.
@UT_Central_Library

یکی از قدیمی ترین نقشه های چاپی شهر اصفهان از سال 1302ش توسط بخش مرمت کتابخانه مرکزی، مرمت، و برای تحویل به موزه این کتابخانه آماده شد.
@UT_Central_Library

بخشی از این نقشه که اطلاعات مربوط به آن را می توان مطالعه کرد
@UT_Central_Library

محمدرضا شفیعی کدکنی

#تقویم_فرهنگی امروز، ۱۹ مهر ۱۳۹۷

۷۹ سال پیش در چنین روزی در سال ۱۳۱۸، محمدرضا شفیعی کدکنی ـ ادیب، مصحح، محقق و پژوهشگر ـ متولد شد. محمدرضا شفیعی کدکنی در ۱۹ مهر ۱۳۱۸ در روستای کدکن از نواحی نیشابور قدیم زاده شد. پس از فراگیری مقدمات علوم دینی نزد پدر، تحصیلاتش را در حوزه‌ی علمیه‌ی‌ خراسان دنبال کرد. در آن جا محضر استادان بزرگی چون؛ حاج شیخ هاشم قزوینی و ادیب نیشابوری را درک نمود. برای ادامه‌ی تحصیل به دانشکده‌ی ادبیات دانشگاه مشهد رفت و در رشته‌ی زبان و ادبیات فارسی دانشنامه‌ی لیسانس گرفت. سپس در دانشگاه تهران دوره‌ی دکتری زبان و ادبیات فارسی را به پایان رساند.
استاد دکتر شفیعی کدکنی شعر نیز می‌سراید و م. سرشک تخلص می‌کند. او در سال ۱۳۴۴ با انتشار کتاب «زمزمه‌ها»، توانایی خود را برای نخستین بار در سرودن غزل نشان داد.
استاد شفیعی کدکنی، پس از مدتی، قالب سنتی را رها کرد و به سوی شکل و زبان شعر نیمایی روی آورد. وی شعر غِنایی و تغزّلی را کم و بیش کنار گذاشت و به شعر اجتماعی و حماسی پرداخت. از آثار شعری این پژوهشگر، ادیب و شاعر نامدار، «در کوچه باغ‌های نشابور»، «مثل درخت در شب باران»، «بوی جوی مولیان» و «از بودن و سرودن» است و نیز «هزاره‌ی دوم آهوی کوهی».
دکتر محمدرضا شفیعی کدکنی در عرصه‌ی تألیف، ترجمه، تصحیح متون کهن و نقد ادبی، آثار متعددی از خود بر جای گذاشته، از آن میان: «صُوَر خیال در شعر فارسی»، «موسیقی شعر»، «تازیانه‌های سلوک» و «بیدل، شاعر آیینه‌ها». تصحیح «غزلیات شمس تبریزی»، «اسرارالتوحید عطار»، «تاریخ نیشابور» و ترجمه و تصحیح «البِدء و التّاریخ» نیز از اوست.
استاد دکتر محمدرضا شفیعی کدکنی ـ ادیب، پژوهشگر و مصحح نامدار روزگار ما ـ امروز ۷۹امین شمع زندگانی‎اش روشن می‌شود. سال‌هاست که روزهای سه‎شنبه‌ی هر هفته در دانشکده‌ی ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران، طالبان دانش از هر کجای ایران و جهان، گرد استاد شفیعی کدکنی حلقه می‌زنند و بحث و درس او را به گوش جان می‎نیوشند.

@UT_Central_Library

بازنویسی و تنظیم: #آرش_امجدی

🔺رئیس‌جمهور برای حضور در مراسم آغاز سال تحصیلی هفته آینده به دانشگاه تهران می‌ آید.

🔹در این مراسم برخی از اساتید و دانشجویان به‌نمایندگی از جامعه دانشگاهی سخنرانی می‌کنند.

@UT_Central_Library

🔔 اطلاعیه مهم کتابخانه مرکزی:
📣 قابل توجه دانشجویان ومراجعین محترم
🔹 باتوجه به مراسم آغاز سال تحصیلی دانشگاهها ومراکز آموزش عالی و حضور ریاست محترم جمهور , کتابخانه مرکزی ومرکز اسناد از ساعت 13 روز شنبه مورخ 21/7/97 لغایت ساعت 12روز یکشنبه مورخ 22/ 7/ 97 از ارائه خدمات به مراجعین ودانشجویان محترم معذور است. ضمنا دانشجویان محترم از به همراه آوردن کیف در روز شنبه جدا خودداری نمایند.

🔹 با تشکر و سپاس
روابط عمومی کتابخانه مرکزی
@UT_Central_Library

قابل توجه دانشجویان گرامی

🌿 کارگاه آموزشی آشنایی با پایگاه‌های ایرانداک روز سه شنبه ۲۴ مهر ۹۷ از ساعت ۸:۴۵ الی ۱۲ در کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد -طبقه منفی یک (زیرزمین) - سالن ایرج افشار برگزار خواهد شد.

🔹پایگاه گنج: شامل مجموعه پایان نامه‌ها و مقالات موجود در ایرانداک
🔹 پایگاه همانند جو: برای مشابهت یابی در مقالات و پایان نامه‌ها
🔹سامانه ساعت: پایگاه عرضه و تقاضای پژوهش و سامانه
🔹سامانه درخواست پیشینه پژوهش

لطفاً متقاضیان آمادگی خود را جهت شرکت در گارگاه به پست الکترونیکی dss@ut.ac.ir اعلام کنند.
🗞 برای شرکت کنندگان گواهی حضور در کارگاه صادر خواهد شد

#تقویم_فرهنگی امروز، ۲۰ مهر ۱۳۹۷

امروز در ایران، «روز بزرگداشت حافظ» است.
شمس‌الدین محمدِ حافظ، ملقب به «خواجه حافظ شیرازی» و مشهور به «لسانُ‌الغیب» و «ترجُمانُ‌الاسرار»، در شیراز متولد شد. درباره‌ی تاریخ ولادت، نام و هویت پدر حافظ، در منابع مورد اعتماد قدیم ذکری به میان نیامده است. حافظ در جوانی به آموختن قرآن، ادبیات عرب و علوم اسلامی پرداخت و در تفسیر، کلام، حکمت و ادب تبحر یافت. از آن‌جا که قرآن را از بر بود، «حافظ» تخلّص می‌کرد. دوران جوانی حافظ با افول سلسله‌ی محلّی اتابکان فارس و تسلط خاندان اینجو مصادف بود. حافظ که در همان دوره به شهرت والایی دست یافته بود، مورد توجه امرای اینجو قرار گرفت و پس از راه یافتن به دربار شیخ ابواسحاق اینجو، مقام و مرتبه‌ی والایی یافت. شیخ ابواسحاق اینجو امیری عادل، دانشمند و ادب‌دوست بود و حافظ از لطف او بهره‌مند شد. از این رو، شیخ ابواسحاق اینجو ممدوح حافظ گردید. بعد از دوران یادشده، دوره‌ی امارت امیر مبارزالدین محمدِ مظفر ـ مؤسس سلسله‌ی آل مظفر ـ آغاز شد. این دوره با سختگیری و تعصب بسیار همراه بود و سبب نارضایتی حافظ را فراهم آورد.
اگرچه امیر مبارزالدین از زبان حافظ به نیکی یاد نشده است، اما از آن‌جا که دوران حکمرانی جانشینان امیر مبارزالدین ـ یعنی شاه شجاع و شاه منصور ـ برای وی مطلوب بود، حافظ آن‌ها را مدح کرده است. خواجه حافظ شیرازی احتمالاً در سال ۷۹۱ هجری درگذشته است. او بیشتر عمر خود را در شیراز گذراند و جز یک سفر کوتاه به یزد و بندر هرمز، همواره در شیراز بود. دیوان حافظ بنابر مشهور، نخستین بار به وسیله‌ی یکی از یاران و شاگردانش به نام «محمد گلندام» تدوین یافته است. تا کنون تصحیح‌ها و شرح‌های متعددی بر دیوان حافظ نگاشته شده و ترجمه‌های گوناگونی به زبان‌های مختلف از این اثر صورت گرفته است. حافظ از شاعران برجسته‌ی ادب فارسیِ پیش از خود چون فردوسی، نظامی و سعدی، تأثیر گرفته و بر شاعران پس از خود نیز تأثیر فراوانی نهاده است. تفأل به دیوان حافظ و حکایات بسیاری که در این باره وجود دارد، نشان از شهرت و قبول فوق‌العاده‌ی او در نزد فارسی‌زبانان دارد. آرامگاه حافظ در شیراز است در جایی که به نام او «حافظیه» خوانده می‌شود. «بر سر تربت ما چون گذری همت خواه، که زیارتگه رندان جهان خواهد بود».

@UT_Central_Library

بازنویسی و تنظیم: #آرش_امجدی

احمد فرهاد معتمد

#تقویم_فرهنگی امروز، ۲۰ مهر ۱۳۹۷

۴۷ سال پیش در چنین روزی در سال ۱۳۵۰، دکتر احمد فرهاد معتمد ـ رئیس پیشین دانشگاه تهران ـ درگذشت.
احمد فرهاد معتمد در سال ۱۲۸۱ در تهران به دنیا آمد. تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در تهران در مدرسه‌های قاجاریه و دارالفنون به پایان رساند. تحصیلات عالی را هم در برلین و هایدلبرگ در رشته‌ی پزشکی گذراند و در ۱۳۰۷ دانش‌نامه‌ی دکتری در پزشکی و اجازه‌نامه‌ی رسمی طبابت در آلمان را گرفت. پس از آن، در رشته‌ی رادیولوژی ادامه‌ی تحصیل داد و در ۱۳۱۲ به ایران بازگشت و به سمت استادی رادیولوژی در دانشکده‌ی پزشکی دانشگاه تهران منصوب شد. دکتر احمد فرهاد همچنین ریاست دانشکده‌ی پزشکی را از سال ۱۳۳۶ تا ۱۳۴۲ بر عهده داشت. سپس، استادی کرسی فیزیک پزشکی به او محول گردید و بعدها به ریاست دانشگاه تهران (در ۴ اُردی‌بهشت ۱۳۳۶) نیز منصوب گردید.
دکتر احمد فرهاد از نخستین کسانی است که دستگاه رادیولوژی را برای کمک به تشخیص بیماری‌ها به ایران آورد. وی رئیس بخش رادیولوژی بیمارستان هزارتختخوابی (بیمارستان امام خمینی) نیز بود.
دکتر احمد فرهاد معتمد ـ رئیس پیشین دانشگاه تهران ـ در ۲۰ مهر ۱۳۵۰ در ۶۹ سالگی شمع وجودش خاموش گشت.

@UT_Central_Library

بازنویسی و تنظیم: #آرش_امجدی