انجمن علمی گروه مهندسی و مدیریت آب دانشگاه تربیت مدرس به مناسبت هفته پژوهش برگزار می‌کند:

🌊 نشست علمی:
نوسانات دریای خزر؛ علل و پیامدها
📢 سخنران:
دکتر حسین شفیع‌زاده‌مقدم، عضو هیئت علمی گروه مهندسی و مدیریت منابع آب
📅 زمان برگزاری:
چهارشنبه، ۲۶ آذر ۱۴۰۴ | ساعت ۱۶

💻 لینک حضور در نشست

انجمن علمی مهندسی آب | دانشگاه تهران
🆔 @UT_WaterEng

💻 شروع تخفیف های یلدایی برای همه آموزش ها تا یکشنبه - کد تخفیف 44 درصدی 👈 yalda

🌀 مشاهده کل آموزش ها

انجمن علمی مهندسی آب | دانشگاه تهران
🆔 @UT_WaterEng

👤 پروفسور سروش سروشیان، استاد ممتاز مهندسی عمران در دانشگاه کالیفرنیا، ارواین، از چهره‌های برجسته علمی در حوزه چرخه آب، اقلیم و مدیریت منابع آب در مناطق خشک است. او بیش از چهار دهه از عمر علمی خود را صرف پژوهش و سیاست‌گذاری علمی در زمینه بحران آب کرده است.

پروفسور سروشیان بنیان‌گذار و مدیر مرکز سنجش از راه دور و هواشناسی مرتبط با آب در دانشگاه ارواین بوده و به‌عنوان مشاور علمی با نهادهای معتبر بین‌المللی از جمله ناسا، یونسکو و سایر سازمان‌های جهانی در حوزه آب و اقلیم همکاری داشته است.

او در تحلیل وضعیت منابع آب ایران، با بررسی داده‌های بارندگی در یک بازه چهل‌ساله تأکید می‌کند که بحران فعلی آب بیش از آن‌که ناشی از خشکسالی و تغییرات اقلیمی باشد، نتیجه ضعف در مدیریت منابع آب سطحی و زیرزمینی است.
به باور او، با سرمایه‌گذاری در آبیاری‌های نوین، صرفه‌جویی، مدیریت اصولی منابع آب و بازچرخانی فاضلاب، می‌توان در یک بازه میان‌مدت بخش بزرگی از این بحران را کنترل کرد.

🎥 خلاصه‌ای از دیدگاه‌ها و گفت‌وگوی ایشان در قالب یک کلیپ ۷ دقیقه‌ای تهیه شده است.

#HydroLegends

انجمن علمی مهندسی آب | دانشگاه تهران
🆔 @UT_WaterEng

#معرفی_کتاب

📘 Hydraulic Structures (4th Edition, 2007)
✍️ P. Novak, A.I.B. Moffat, C. Nalluri, R. Narayanan

🔹 تعداد ارجاعات علمی: 897
یکی از معتبرترین منابع حوزه سازه‌های هیدرولیکی

🔹 افتخارات نویسندگان:
Pavel Novak:
🏅 مدال سازه‌های هیدرولیکی ASCE
🏅 بالاترین مدال افتخار آکادمی علوم جمهوری چک

🔹 ساختار و سرفصل‌ها:
بخش اول: مهندسی سد
عناصر مهندسی سد، سدهای خاکی و بتنی،
سازه‌های خروجی، مستهلک‌کننده انرژی،
دریچه‌ها، ایمنی، ابزار دقیق و پایش سد

بخش دوم: سایر سازه‌های هیدرولیکی
مهندسی رودخانه، سازه‌های انحراف آب،
افت‌سازها، آبراهه‌ها، نیروگاه برق‌آبی،
ایستگاه پمپاژ، مهندسی ساحلی و مدل‌سازی

🔹 خلاصه محتوایی:
مرجعی جامع برای طراحی و تحلیل سازه‌های هیدرولیکی،
از سد و رودخانه تا سازه‌های ساحلی و مدل‌سازی.

🔹 نقد و توصیه‌ها:
✅ منبع اصلی درس طراحی هیدرولیک در دانشگاه نیوکاسل
✅ راهنمای تفکر انتقادی در طراحی سازه‌ها
✅ توصیه‌شده برای دانشجویان و مهندسان صنعت آب

انجمن علمی مهندسی آب | دانشگاه تهران
🆔 @UT_WaterEng

پژوهشکده سوانح طبیعی و کرسی یونسکو در مدیریت سوانح طبیعی برگزار می کند:

نشست ویژه تخصصی «ایران و آینده آب؛ امنیت، تاب‌­آوری و تصمیم‌­های ملی»

🗓تاریخ: سه‌شنبه ۲ دی‌ماه ۱۴۰۴
🕘زمان: ۹:۰۰ الی ۱۲:۰۰
🔗لینک ثبت نام

📌شرکت در این وبینار برای عموم آزاد است و گواهی حضور از سوی پژوهشکده سوانح طبیعی و کرسی یونسکو در مدیریت سوانح طبیعی به شرکت‌کنندگانی که حداقل نیمی از نشست در وبینار حضور داشته باشند، اعطا خواهد شد.

انجمن علمی مهندسی آب | دانشگاه تهران
🆔 @UT_WaterEng

🌍 بحران فرونشست در ایران
فرونشست زمین در ایران دیگر پدیده‌ای محلی نیست و به مسئله‌ای ملی با منشأ هیدرولوژیکی تبدیل شده است. طبق اعلام سازمان نقشه‌برداری کشور، اغلب دشت‌های ایران درجاتی از فرونشست را تجربه می‌کنند؛ در حالی‌ که نوار ساحلی خزر به دلیل تغذیه طبیعی، وضعیت پایدارتری دارد.

از دید مهندسی آب، ریشه اصلی فرونشست، برداشت بی‌رویه از آبخوان‌ها بدون توازن تغذیه و تخلیه است. افت سطح آب زیرزمینی باعث تراکم لایه‌های ریزدانه و کاهش تخلخل مؤثر می‌شود؛ فرایندی بازگشت‌ناپذیر.

🚨 نیشابور؛ نمونه‌ای برای درس‌آموزی
ثبت فرونشست سالانه حدود ۸۶ میلی‌متر در دشت نیشابور و ایجاد عمیق‌ترین شکاف فرونشستی کشور، نشان‌دهنده ورود آبخوان به مرحله بحرانی است.
پیامدهای فنی این وضعیت:
• کاهش دائمی ظرفیت آبخوان
• افزایش ریسک سازه‌ای
• تغییر مسیر جریان زیرزمینی
• ناپایداری کشاورزی چاه‌محور

💧 چرا «توقف برداشت»؟
توقف برداشت آب یک الزام علمی است؛ زیرا ادامه برداشت حتی با شدت کمتر، فقط سرعت فرونشست را کاهش می‌دهد. احیای مسیرهای طبیعی جریان آب می‌تواند به تغذیه آبخوان‌ها کمک کند.

انجمن علمی مهندسی آب | دانشگاه تهران
🆔 @UT_WaterEng

کمیته تخصصی جنبه های محیط زیستی کمیته ملی سدهای بزرگ برگزار می کند:
 
"نیروگاه های خورشیدی شناور: بررسی تاثیر اقتصادی، زیست محیطی و پایداری منابع آب"

🎙ارائه دهنده: دکتر محمدعلی اله ربی شیرازی
🗓تاریخ: چهارشنبه ۳ دی ماه ۱۴۰۴
🕖زمان: ساعت ۱۹
🔗لینک ورود

انجمن علمی مهندسی آب | دانشگاه تهران
🆔 @UT_WaterEng

نشست تخصصی «بارورسازی ابرها؛ از خیال تا واقعیت»

🔹نشست تخصصی «بارورسازی ابرها؛ از خیال تا واقعیت» با محور بررسی کارآمدی، چالش‌ها و الزامات اجرایی این فناوری در مدیریت منابع آب کشور برگزار خواهد شد.

🔸در این نشست، متخصصان حوزه هواشناسی و منابع آب، ضمن واکاوی مبانی علمی بارورسازی ابرها، به ارزیابی ظرفیت‌های واقعی و محدودیت‌های آن در شرایط اقلیمی ایران می‌پردازند.

🔺این نشست روز چهارشنبه ۳ دی‌ماه ۱۴۰۴ ساعت ۱۴ در مرکز اسناد و کتابخانه وزارت نیرو برگزار شده و پخش برخط آن از طریق آپارات وزارت نیرو انجام می‌شود.

انجمن علمی مهندسی آب | دانشگاه تهران
🆔 @UT_WaterEng

🔺نشست تخصصی «ایران و آینده آب؛ امنیت، تاب‌­آوری و تصمیم‌­های ملی»

انجمن علمی مهندسی آب | دانشگاه تهران
🆔 @UT_WaterEng

🌍 کربن فقط CO₂ نیست | حلقه گمشده در راهبردهای اقلیمی

بیشتر تحلیل‌ها و سیاست‌های اقلیمی بر دی‌اکسیدکربن (CO₂) متمرکزند، اما کربن اشکال مختلفی دارد که هرکدام نقشی متفاوت در گرمایش زمین، آلودگی هوا و راهبردهای پایداری ایفا می‌کنند:

⚫ کربن سیاه: دوده حاصل از سوخت ناقص؛ باعث افزایش گرمایش و آلودگی هوا می‌شود.
🔵 کربن آبی: در اکوسیستم‌های ساحلی مثل مانگروها و علف‌های دریایی ذخیره می‌شود؛ قهرمان طبیعی مقابله با تغییرات اقلیمی.
🟤 کربن قهوه‌ای: ذرات حاصل از سوخت زیستی؛ بسته به شرایط می‌تواند زمین را گرم یا سرد کند.
🔴 کربن قرمز: ذرات زیستی روی برف و یخ؛ روی ذوب شدن و چرخه‌های بازخورد تاثیر می‌گذارد.
🟢 کربن سبز: در جنگل‌ها، گیاهان و خاک ذخیره می‌شود؛ ستون تعادل بلند مدت زمین.

🔺مدیریت کربن فقط به کاهش انتشار محدود نمی‌شود؛ شناخت نوع کربن، منبع آن و اثراتش، برای طراحی سیاست‌های مؤثر اقلیمی و راهبردهای ESG ضروری است. این نگاه جامع، می‌تواند شکاف مهمی در برنامه‌ریزی‌های اقلیمی، گزارش‌دهی پایداری و تصمیم‌سازی‌های محیط‌زیستی را پر کند.

انجمن علمی مهندسی آب | دانشگاه تهران
🆔 @UT_WaterEng

سراب سبز؛ ایران چگونه با توهم “امنیت غذایی” به استقبال مرگ سرزمین می‌رود؟

🛰️ پژوهش تازه‌ای در Journal of Hydrology (2025) با داده‌های ماهواره‌ای GRACE از یک #پارادوکس_ملی پرده برداشته است:

ایران خشک‌تر می‌شود، اما سرسبزتر دیده می‌شود!

این همان #خشکسالی_سبز است؛ جایی که سبزی مزارع نه از باران، بلکه از تخلیه بی‌رحمانه #آب_زیرزمینی می‌آید. بر اساس این مطالعه، هر سال ۵.۲۵ کیلومتر مکعب از ذخایر زیرزمینی کشور ناپدید می‌شود؛ یعنی طی ۱۴ سال، بیش از ۱.۶ برابر ظرفیت تاریخی دریاچه ارومیه.

#تغییر_اقلیم بی‌تأثیر نیست، اما داده‌ها نشان می‌دهند ریشه بحران در #مدیریت_آب نهفته است. این دیگر کشاورزی نیست؛ نوعی معدن‌کاوی آب است.

امنیت غذایی بر پایه تخریب منابع دوام نمی‌آورد و نتیجه‌ای جز #فرونشست و تهدید آینده فلات #ایران ندارد. زنگ خطر به صدا درآمده است.

انجمن علمی مهندسی آب | دانشگاه تهران
🆔 @UT_WaterEng

مافیای جدید آب در سایه فروش پمپ و مخزن

وظیفه دولت تامین آب شرب سالم و بهداشتی برای شهروندان است. بدون تبعیض و بدون هزینه اضافی که بر خانوارها تحمیل گردد. وظیفه ای که زیر سایه مافیای آب فروش پمپ و مخازن آب از بین رفته است.

اگر ساکن شهر تهران باشید، مدتهاست که با افت فشار آب در منازل خود آشنا هستید. حداقل از دو سال پیش افت فشار آب در مناطق مختلف شهر تهران، شهروندان را مجبور به خرید پمپ آب کرد. نرسیدن آب به طبقات بالای ساختمان ها کار را به جایی رساند که عملا در طبقات بالاتر از طبقه سوم فشار آب کفاف استحمام را نمیداد.

حال از تابستان تا کنون با قطعی آب گسترده در شهر تهران مواجهیم. قطعی آب شبانه که باعث خراب شدن پمپ های آب منازل و سوختن آنها شده است. حالا نه تنها هزینه تعمیر پمپ های آب، بر دوش خانوارها تحمیل شده است، بلکه با راهنمایی مدیر آبفای تهران در تابستان برای خرید مخزن ذخیره آب، عملا بازار بزرگ فروش مخازن آب شکل گرفت. مخازن آبی که به قیمتی گزاف فروخته میشود و عدم مدیریت صحیح آب شهری تهران با شکل دهی یک بازار فروش پمپ و مخزن آب در کلان شهری با بیش از 10 میلیون نفر جمعیت، مافیای فروش این دو تجهیزات جدید خدمات شهری را شکل داده است.

باید پرسید مدیریت آب شهری در آبفای کلان شهر تهران در جهت خدمت به مافیای فروش تاسیسات آبی است یا در جهت خدمت به مردم؟

انجمن علمی مهندسی آب | دانشگاه تهران
🆔 @UT_WaterEng

🚨 سقوط آزاد امنیت آبی؛ ایران در اوج زیرساخت، در کف منابع

گزارش تازه AQUASTAT 2025 فائو یک واقعیت تلخ را نشان می‌دهد:
در حالی که منابع آب شیرین در غرب آسیا طی فقط ۷ سال، ۱۱٪ کاهش یافته، ایران امروز در جمع ۵ کشور اول جهان از نظر وسعت اراضی مجهز به آبیاری قرار دارد.

بله؛ ما در ساخت سد، شبکه و کانال، یک ابرقدرت سازه‌ای هستیم
اما این رکورد، دقیقاً روی زمینی ثبت شده که هر سال خشک‌تر و شکننده‌تر می‌شود.

🔍 طبق داده‌های فائو سرانه آب در منطقه ما حدود ۱۲۵۰ مترمکعب است؛ عددی که وارد محدوده تنش آبی شدید شده. همزمان، بیش از ۸۰٪ برداشت آب صرف کشاورزی می‌شود؛ آن هم با روش‌هایی که هنوز عمدتاً غرقابی و کم‌بازده‌اند.

اینجاست که پارادوکس خطرناک شکل می‌گیرد:
🔧 سخت‌افزار آبی توسعه یافته
💧 منابع آبی در حال سقوط آزاد

نتیجه؟
افزایش فشار بر آبخوان‌ها، تشدید فرونشست زمین و قفل شدن کشور در یک مسیر پرهزینه.

⚠️ در اقلیمی که ۱۱ درصد آبش را از دست داده، توسعه سطح زیر کشت نه امنیت غذایی، بلکه ریسک ملی است.
دوران سدسازیِ بیشتر تمام شده؛ آینده از آنِ مدیریت کمبود و بهره‌وری واقعی است.

انجمن علمی مهندسی آب | دانشگاه تهران
🆔 @UT_WaterEng

«وقتی جهان ریسک را مدیریت می‌کند و ما هنوز خسارت می‌شماریم»

سیل‌ها ناگهانی‌تر شده‌اند، خشکسالی‌ها طولانی‌تر و #تغییر_اقلیم دیگر «استثنا» نیست؛ قانون جدید بازی است.
در چنین جهانی، بسیاری از کشورها به یک جمع‌بندی روشن رسیده‌اند:
بحران آبی را نمی‌شود حذف کرد، اما می‌شود بیمه‌اش کرد.
امروز #بیمه_آب در جهان فقط یک ابزار مالی نیست؛ بخشی از #حکمرانی_آب است.
🔹آمریکا و کانادا، بیمه خشکسالی و سیل بر پایه شاخص‌های اقلیمی مثل بارش و دماست؛ پرداخت‌ها خودکار است و نیازی به اثبات خسارت نیست.
🔹هلند سیل را حذف نکرده، بلکه با آن زندگی می‌کند؛ بیمه سیل در کنار مدیریت ریسک، شهرها را وادار به پیشگیری کرده است.
🔹استرالیا، بیمه آب با بازار آب و سیاست‌های سازگاری اقلیمی گره خورده و کشاورزی پرریسک، هزینه پرریسک می‌دهد.
🔹هند و بخش‌هایی از آفریقا هم بیمه‌های شاخص‌محور، کشاورزان خرد را در برابر خشکسالی محافظت می‌کنند؛ وقتی باران نیاید، سیستم از قبل تصمیم گرفته است.
وجه مشترک همه این تجربه‌ها روشن است:
بیمه آب ابزار مدیریت ریسک است، نه کمک اضطراری.

با تغییر اقلیم، «سال نرمال» عملاً معنای خود را از دست داده و بحران‌ها قابل پیش‌بینی‌تر از همیشه‌اند. در این شرایط، بیمه آب به یکی از ستون‌های تاب‌آوری تبدیل شده، به‌ویژه در #کشاورزی؛ جایی که بیشترین مصرف آب، بیشترین آسیب و کمترین تاب‌آوری را داریم. در بسیاری از کشورها، بیمه به نوع کشت وابسته است، کشت سازگار حق بیمه کمتر دارد و کشت پرریسک هزینه بالاتر. یعنی بیمه، زبان اقتصادی اصلاح الگوی کشت شده است.

🇮🇷اما در ایران، با وجود خشکسالی‌های قابل پیش‌بینی و سیلاب‌های تکرارشونده، بیمه آب هنوز جایگاهی در مدیریت ندارد. بیمه شاخص‌محور نداریم، بیمه به اصلاح رفتار آبی وصل نیست و بحران‌ها هنوز «غافلگیری» تلقی می‌شوند.
نتیجه روشن است: خسارت می‌دهیم، اما ریسک کم نمی‌شود؛ پول خرج می‌کنیم، اما تاب‌آوری ساخته نمی‌شود.
ما سال‌هاست بعد از هر بحران می‌پرسیم «چقدر خسارت دیدیم؟»
در حالی که سؤال درست این است: «چرا بحران قابل پیش‌بینی هنوز ما را زمین‌گیر می‌کند؟»

واقعیت این است که بدون بیمه، مدیریت آب یعنی زندگی با ترس از بحران بعدی. جهان به سمت #مدیریت_ریسک آب حرکت کرده، اما ما هنوز درگیر #مدیریت_خسارت هستیم؛ و این فاصله، فاصله بین #تاب‌آوری و #فروپاشی است.

انجمن علمی مهندسی آب | دانشگاه تهران
🆔 @UT_WaterEng

#معرفی_کتاب
📘 Fluid Mechanics (9th Edition)
✍️ Frank M. White
🔹 تعداد ارجاعات علمی: بیش از ۱۵٬۰۰۰ (Google Scholar)
کتاب Fluid Mechanics یکی از پرارجاع‌ترین و مرجع‌ترین منابع مکانیک سیالات در آموزش مهندسی است.
🔹 جایگاه علمی کتاب:
این کتاب به‌طور گسترده در رشته‌های مهندسی مکانیک، عمران، هوافضا، شیمی و مهندسی آب به‌عنوان منبع اصلی یا کمک‌درسی استفاده می‌شود.
🔹 افتخارات نویسنده:
Frank M. White
از اساتید برجسته مهندسی سیالات است و آثار او نقش مهمی در آموزش و پژوهش این حوزه داشته‌اند.
🔹 ساختار و سرفصل‌ها:
• مبانی و خواص سیالات
• قوانین بقا و معادلات حرکت
• جریان‌های لامینار و آشفته
• معادله برنولی و کاربردهای مهندسی
• جریان در لوله‌ها و سیستم‌ها
🔹 خلاصه محتوایی:
این کتاب با توضیحات مفهومی، مثال‌های متنوع و تمرین‌های کاربردی، درک عمیقی از رفتار سیالات در مسائل مهندسی فراهم می‌کند.
🔹 نقد و توصیه‌ها:
✅ منبع استاندارد درس «مکانیک سیالات»
✅ مناسب برای دانشجویان و مهندسان رشته‌های مختلف
✅ مرجعی قابل استناد برای مطالعه و پروژه‌های مهندسی

انجمن علمی مهندسی آب | دانشگاه تهران
🆔 @UT_WaterEng

🕳️ ایران روی هزاران سوراخ ایستاده است.

📊 بر اساس آمار رسمی وزارت نیرو، پراکنش چاه‌های عمیق در برخی استان‌های کشور چنین است:
فارس: ۳۰ هزار
اصفهان: ۲۳ هزار
کرمان: ۱۶ هزار
خراسان رضوی: ۱۳ هزار
و...
هر چاه‌، پمپی نیرومند بر سفره‌های آب زیرزمینی است.
📌 مسئله فقط کم آبی نیست سوراخ‌ سوراخ شدن سرزمین است.
سال‌هاست برای جبران کمبود آب سطحی، به سادگی چاه کنده‌ایم، عمیق‌تر پمپاژ کرده‌ایم و سکوت اختیار کرده‌ایم.
اما چه حاصل شد؟
❌ افت شدید سطح آبخوان‌ها
❌ فرونشست دشت‌های اصلی
❌ شور شدن منابع آبی
❌ نابودی ذخایر هزارساله

⚠️ تناقض تلخ:
همین استان های پرچاه، بیشترین فرونشست، تنش آبی و بحران کشاورزی را تجربه می‌کنند.
پس اگر این چاه‌ها راه‌حل بود، چرا هر سال اوضاع وخیم‌تر می‌شود؟

واقعیت این است بحران آب ایران، نه کمبود بارش که بحران مدیریت برداشت است.
تا زمانی که تعداد چاه‌ها از ظرفیت آبخوان‌ها فراتر رود و امنیت غذایی را بر تخلیه سرمایه طبیعی بنا کنیم، هر چهره سبز، می‌تواند خشکسالی پنهان باشد.

انجمن علمی مهندسی آب | دانشگاه تهران
🆔 @UT_WaterEng

سی و دومین عصرانه انجمن بهره وری ایران با موضوع بحران آب و الزامات حکمرانی کارآمد برگزار می شود‌.

🎙سخنرانان:
دکتر علی باقری
دکتر نیازعلی ابراهیمی پاک
دکتر کوروش صادق زاده
دکتر نرگس ظهرابی

📋تاریخ: یکشنبه ۷ دی ماه ۱۴۰۴
🕑زمان: ساعت ۱۴ الی ۱۷
🏢مکان: تهران خیابان طالقانی نبش خیابان موسوی(فرصت)، پ ۱۷۵ اتاق بازرگانی ایران

🔗لینک ثبت نام
💻لینک حضور در جلسه

انجمن علمی مهندسی آب | دانشگاه تهران
🆔 @UT_WaterEng

فایل صوتی ارائه آقای دکتر ربی اله شیرازی در مورد نیروگاه های خورشیدی شناور، بررسی تاثیر اقتصادی زیست محیطی و پایداری منابع آب
ارائه شده در کمیته جنبه های محیط زیستی کمیته ملی سدهای بزرگ

دی ماه ۱۴۰۴

انجمن علمی مهندسی آب | دانشگاه تهران
🆔 @UT_WaterEng