هفده تا کتاب درجه‌یک و خیلی خوب را گذاشتم در سبد خریدم در یکی از سایت‌های اینترنتی، درمجموع شد چهار میلیون و صد و نود هزار تومان؛ کمابیش معادل هزینه‌ی یک شام معقول خانوادگی در تهران، و برابر با ۳۷ دلار (پول بیشینه دو جلد کتاب در خارج از ایران). کتاب همچنان ارزنده‌ترین (و نه ارزان‌ترین) کالا در این کشور است. فراموش نکنیم، به لطف دولت‌های محترم، سال‌هاست داریم هزینه‌ی خیلی از کالاها و خدمات (از مسکن گرفته تا خوراک و پوشاک و...) را ــ اگر نه بیشتر ــ نزدیک به هزینه‌های جهانی پرداخت می‌کنیم.

حسین جاوید
@Virastaar

به بهانه‌ی «هفته‌ی کتاب»

گروه «اخبار کتاب» از بیستم دی‌ماه ۱۳۹۴ تا کنون محفلی است برای صدها ناشر و نویسنده و مترجم و دوست‌دار کتاب؛ از طریق لینک زیر می‌توانید به ما بپیوندید:

👉 https://t.me/+cCY0lGVhTTEyMmQ0

📣 پیوستن به «اخبار کتاب» فقط در ۲۴ ساعت آینده شدنی است و پس از آن، به روال همیشه و برای حفظ فضای خوب جمع دوستانه‌مان، دست‌کم تا ۳ ماه این امکان فراهم نیست. عضوگیری قبلی گروه در خرداد ۱۴۰۴ بوده است.

حسین جاوید
@Virastaar

برخی از طراحان محترم گرافیک با اصول ویرایش و درست‌نویسی آشنایی کامل ندارند؛ غریب هم نیست، ما ویراستارها نیز با جزئیات کارهای هنری آشنا نیستیم. درعین‌حال، طراحی و اجرای جلد کتاب‌ها در نرم‌افزارهایی انجام می‌شود که گاهی با فونت‌های فارسی و کپی کردن نوشته‌ها سازگار نیستند و طراح مجبور است نوشته‌های روی جلد و عطف و پشت جلد را دوباره در آن‌ها تایپ کند. در جریان این تایپ کردن یا افزودن و کاستن‌هایی که به پیشنهاد ناشر یا پدیدآور انجام می‌شود، ممکن و رایج است که خطاهای ریز و درشت بسیاری به نوشته‌های جلد راه ‌یابند، از غلط‌های زبانی و املایی گرفته تا خطاها و ناهمسانی‌های رسم‌الخطی و عربی شدن نویسه‌ها و اعداد و ... . بر سرویراستار است که نظارت دقیقی روی همه‌ی اجزای جلد کتاب داشته باشد و طراحی را به رؤیت ویراستار متن کتاب هم برساند تا احتمال بروز خطا به پایین‌ترین اندازه برسد.

فراموش نکنیم که جلد کتاب اولین و مهم‌ترین مواجهه‌ی خریدار و خواننده با اثر را رقم می‌زند و داوری نخستین و تعیین‌کننده‌ی او را شکل می‌دهد.

حسین جاوید
@Virastaar

«تام‌بوی» و «فم‌بوی» دو وام‌واژه هستند که این روزها بین بچه‌های نسل زد رواج پیدا کرده‌اند اما ــ دست‌کم هنوز ــ کاربرد عمومی ندارند.

به‌تسامح، «تام‌بوی» دختری است که تیپ‌های پسرانه می‌زند و از کارهای پسرها تقلید می‌کند و «فم‌بوی» پسری است که آرایش و پوشش زنانه را برمی‌گزیند. این انتخاب‌ها و رفتارها لزوماً نشان‌دهنده‌ی گرایش هم‌جنس‌گرایانه نیستند و ممکن است تام‌بوی‌ها یا فم‌بوی‌ها در سنین بالاتر رویکردهای جنسی و اجتماعی دیگری در پیش بگیرند.

حسین جاوید
@Virastaar

در غرب متداول است که پشت جلد کتاب‌ها نام کتاب‌های قبلی نویسنده را هم می‌آورند. اینجا، چون کمتر پیش می‌آید همه‌ی آثار نویسنده را یک مؤسسه‌ی نشر منتشر کرده باشد و کتاب‌ها دست ناشران مختلف و رقیب ‌است، این کار رواج کمتری دارد. به‌هر‌حال، اگر قرار باشد به کارنامه‌ی نویسنده در جایی از جلد کتاب اشاره شود، کتاب‌هایی که در غرب منتشر می‌شوند اغلب این روال را دارند: از آخرین اثر به سمت اولین اثر. روال ناشرها در ایران اما عمدتاً چنین است: از اولین اثر به سمت آخرین اثر. درهرصورت، باید نظم نام بردن آثار را رعایت کرد و نام‌ها را پراکنده یا بر اساس شهرت و فروش و کیفیت آثار نچید.

حسین جاوید
@Virastaar

✅ «ذله شدن» یعنی «عاصی شدن» و «خسته شدن» و «به ستوه آمدن».

❇️ «خانم سرهنگ ذله شده است.» (سگ و زمستان بلند، شهرنوش پارسی‌پور)
❇️ «دیگر از دعواهای مادربزرگم ذله شده‌ بودم.» (رازهای سرزمین من، رضا براهنی)


✅ «ذله کردن» یعنی «عاصی کردن» و «خسته کردن» و «درمانده کردن».

❇️ «خالق، مهدی‌بقال را ذله کرده‌ است.» (همسایه‌ها، احمد محمود)
❇️ «امشب ماه را ذله می‌کند.» (کنیزو، منیرو روانی‌پور)

❌ این عبارات را گاهی با املای «زله» ضبط می‌کنند که نادرست است.

👈 «ذله» از «ذلة» عربی گرفته شده است. عبارات «ذله شدن/ ذله کردن» بیشتر در فارسی گفتاری رواج دارد و به نظر می‌رسد بهره‌گیری از آن‌ها در سده‌ی اخیر شمسی رایج شده است.

(شواهد برگرفته از پیکره‌ی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است.)

حسین جاوید
@Virastaar

در فیپاهایی که سازمان اسناد و کتابخانه‌ی ملی ایران منتشر می‌کند و ناشرها در صفحات آغازین کتاب‌ها قرار می‌دهند، متأسفانه، اشکالات ویرایشی و نگارشی پرشماری دیده می‌شود: از رعایت نکردن نیم‌فاصله‌ها گرفته تا نشانه‌گذاری نادرست و آشفته بودن نظام انگلیسی یا فارسی بودن اعداد، و غیره. لازم است ویراستارها و به‌ویژه سرویراستارها ویرایش فیپا (بدون تغییر در اصطلاحات و شماره‌های اختصاصی) را هم فراموش نکنند و در فهرست کارها داشته باشند. خیلی حیف است کتابی همه‌جوره تروتمیز باشد اما در فیپای آن غلط‌های گل‌درشت به چشم بزند.

حسین جاوید
@Virastaar

📢 بهترین توییت‌ها در زمینه‌ی فرهنگ، ادبیات و زبان‌شناسی را از شبکه‌ی ایکس (توییتر سابق) در «فاز» بازنشر می‌کنیم. «فاز» سرواژه‌ای است برگرفته از حروف اول این سه کلمه.


🔛 هم‌فاز هستیم؟!👇👇👇


𝕏 👉 @Xlinguistics
𝕏 👉 @Xlinguistics
𝕏 👉 @Xlinguistics

در سال‌های اخیر، دو فعل «تکان خوردن» و «ریختن» واجد معانی جدیدی شده‌اند که هنوز در فرهنگ‌ها مضبوط نیست.

✅ «تکان خوردن»: گران شدن، به‌ویژه پس از دوره‌ای رکود یا ثبات قیمت.

❇️ «بهای مسکن در اطراف تهران تکان خورده است.»
❇️ «بازار خودرو تکان خورد.»

✅ «ریختن»: اصلاح یا ارزان شدن قیمت، به‌ویژه با روند تند.

❇️ «با انتشار خبر آغاز مذاکره، ارز و سکه ریخت.»
❇️ «ریزش قیمت مسکن در مناطق شمالی تهران پس از جنگ دوازده روزه.»

این سوا از معانی دیگری است که این دو فعل دارند. مثلاً، «تکان خوردن»، در حوزه‌ی اقتصاد، به «افزایش تقاضا» هم اشاره دارد و «ریختن» با بیش از شانزده، هفده معنی در فرهنگ‌ها مدخل شده است.

حسین جاوید
@Virastaar

یکی یک بار زنگ زده بود برای همکاری در ویرایش. پرسیدم: «صفحه‌ای چقدر دستمزد می‌گیرید؟» گفت: «صفحه‌ای [مثلاً] هفتاد هزار تومان.» گفتم: «ما حداکثر پرداختی‌مان صفحه‌ای [مثلاً] چهل هزار تومان است.» جواب داد: «مشکلی ندارد، من اندازه‌ی همان صفحه‌ای چهل هزار تومانتان برایتان ویرایش می‌کنم.» گفتم: «یعنی اگر فرضاً چهل هزار تومانمان در پاراگراف دوم صفحه تمام شود، بقیه‌ی غلط‌ها و کارها را نادیده می‌گیرید و می‌روید صفحه‌ی بعد؟!»

هر وقت یادش می‌افتم، خنده‌ام می‌گیرد!

حسین جاوید
@Virastaar

صنعت نشر دنیا مدت‌هاست در روال تولید آثار اغلب بر «سفارش» متمرکز است تا «گزینش»، یعنی خودش کتاب‌ها و پروژه‌هایی را سفارش می‌دهد تا تولید و برای انتشار آماده شوند. اگر هم گزینش در کار باشد، منحصر به آثار نویسنده‌های مستعد و حرفه‌ای است که پیش‌تر از غربال بازار یا کارگزاران ادبی گذشته‌اند.

در سال‌های اخیر، خوشبختانه، صنعت نشر ما هم، دست‌کم در بخش حرفه‌ای، به غلبه‌ی سفارش بر گزینش رسیده است. در این اوضاع، همچنان بعضی از ناشرها «فراخوان»هایی برای چاپ کتاب منتشر می‌کنند، یعنی اطلاعیه می‌دهند فرضاً اگر رمان نوشته‌اید یا ترجمه‌ای انجام داده‌اید، بیاورید ما بررسی کنیم.

حقیقت این است که انتشار فراخوان برای جذب اثر یعنی من برنامه‌ای برای روند تولید انتشاراتم ندارم وچشم‌به‌راهم کاری برسد و چیزی چاپ کنم. درواقع ــ در بهترین حالت ــ دست‌های بالای تحریریه را نشان می‌دهد. این نوع فراخوان‌ها معمولاً به نتیجه‌ی خاصی هم نمی‌رسد و اثر درخشانی را به دست ناشر نمی‌رساند؛ کسی که حرفه‌ای است از مدت‌ها پیش قول کتابش را به ناشر داده یا قراردادش را بسته و، اتفاقی، در تلگرام یا اینستاگرام دنبال ناشرها نمی‌گردد.

پیشنهاد می‌شود ناشرها فراخوان‌های عمومی برای چاپ اثر منتشر نکنند. راهنمایی ناشر در این زمینه‌ها به عهده‌ی سرویراستار است.

(این یادداشت ناظر به فعالیت یا فراخوان مؤسسه‌ی خاصی نیست و، مثل بقیه‌ی نوشته‌های کانال ویراستار، کلی و آموزشی است.)

حسین جاوید
@Virastaar

آن روز خیلی‌ها پیام دادند که چه کتاب‌هایی بود و قول دادم که بگویم. کتاب‌ها این‌هاست و تازه به دستم رسید (آن هفده تا به اضافه‌ی دو کتاب که بعداً به سبد افزودم و طبعاً مقداری قیمت را بالاتر برد). از بعضی‌شان بیشتر خواهم نوشت.

حسین جاوید
@Virastaar

اگر بخواهید یک آگهی را در سطح شهر «اکران» کنید، ده بار آن را به شیوه‌های مختلف بازبینی می‌کنند تا خدای ناکرده چیزی از دستشان درنرود، اما انگار تنها موضوعی که با آن کار ندارند «درست‌نویسی» است!

یعنی در دستگاه عریض‌وطویل سفارش‌دهنده، طراح و مجری آگهی و نیز در اداره‌ی ارشاد کسی نبوده که بگوید دست‌کم «نمی‌خوایم» را در دو سطر پشت‌سرهم به دو شیوه‌ی متفاوت ننویسید؟

حسین جاوید
@Virastaar

‏کاغذ تحریر بندی ۳ میلیون را رد کرده و کاغذ بالکی نایاب است. دلار ۱۳۱ هزار و سکه ۱۴۲ میلیون است و چک‌های تسویه‌نشده‌ در دست ناشرها تبدیل به کاه شده. آن‌وقت دغدغه‌ی اتحادیه چیست؟ بله، برگزاری کلاس شطرنج!

تقاضا دارم مسابقات منچ را هم به برنامه‌ی اتحادیه بیفزایند.

حسین جاوید
@Virastaar

ایران‌خودرو و بهمن با همدیگر «اولین خودرو هیبرید ساخت ایران» را تولید کرده‌اند و اسمش را گذاشته‌اند «اینووی»!

بزرگوار! فناوری‌اش را که از چانگان خریده‌ای، دست‌کم یک اسم فارسی روی آن بگذار، نه اسم انگلیسی!

حسین جاوید
@Virastaar

#بهرام_بیضایی⁩ هم رفت.

«Hossein Javid»

𝕏 👉 @Xlinguistics

«هَوَل» از واژه‌های زبان مخفی است که اندک‌اندک به لایه‌های بالاتر زبان راه پیدا کرده و پربسامد شده است. این واژه صفت است و به کسی اطلاق می‌شود که به‌ویژه در برقراری ارتباط با جنس مخالف اشتیاق زیادی نشان می‌دهد و در این راه حتی خود را خواروخفیف می‌سازد. نیز به کسی اطلاق می‌شود که شوروشوق زیادی برای کار یا غذا یا شیء خاصی دارد. «هَوَل‌بازی» هم از همین واژه ساخته شده است و فعل «هول‌بازی درآوردن» بر پایه‌ی آن شکل گرفته است.

این واژه و فعل مرتبط به آن در هیچ فرهنگی مضبوط نیست و به نظر می‌رسد لغت‌نامه‌ها باید آن را بپذیرند و مدخل کنند.

حسین جاوید
@Virastaar

خاطر مبارکتان هست چند ماه پیش خبر رسید که تاجیکستان به همه‌ی شهروندانش یک شاهنامه هدیه داده است؟ حسابی از این خبر استقبال شد و خیلی‌مان ذوق کردیم.

حالا مشخص شده ظاهراً تعداد قابل توجهی از این شاهنامه‌ها، با رانت افراد خاص و بدون هیچ‌گونه مزایده و ضابطه‌ای، در کشور ما چاپ شده و حجم بسیار زیادی کاغذ صرف آن شده است! همان کاغذی که این روزها ورق زر است و کمیاب شده، با قیمت دولتی، از بازار جمع شده و در اختیار افراد خاصی قرار گرفته است تا «بچاپند» و به اسم صادرات، بازار را به هم بریزند! این نایابی و گرانی کاغذ که این روزها داد همه را ــ از کتاب‌خوان و نویسنده گرفته تا ناشر و کتاب‌فروش ــ درآورده انگار بخشی‌اش هم ناشی از همین ویژه‌‌خواری بوده است.

دستگاه‌های نظارتی و مسئولان قضایی مدام تأکید می‌کنند که با «فساد» مبارزه می‌کنند. چه فرصتی بهتر از این؟ یک گروه تخصصی تشکیل بدهید و ببینید چه دست‌هایی پشت این ماجراها بوده و تخلفات احتمالی چیست. چرا باید ارزی که به‌زحمت تأمین شده و صرف واردات کاغذ گشته است در طاقچه‌‌های خانه‌های دیگران خودنمایی کند؟

حسین جاوید
@Virastaar

مطالب کانال ویراستار در سال گذشته‌ی میلادی ۱/۵ میلیون بار دیده و خوانده شده است. در مقام قیاس، این بازدید به‌تنهایی از میزان بازدید کانال خبرگزاری ایبنا، کانال خانه‌ی کتاب و ادبیات ایران و کانال شورای کتاب کودک بیشتر است و حدود دو برابر بازدید کانال تلگرام طاقچه، دو برابر بازدید کانال تلگرام باغ کتاب، سه برابر بازدید کانال تلگرام اتحادیه‌ی ناشران و کتاب‌فروشان، سه برابر بازدید کانال تلگرام سی‌بوک و شش برابر بازدید کانال تلگرام نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور است.

دست تک‌تکتان را می‌بوسم‌ و تلاش
می‌کنم بهتر و مفیدتر بنویسم.

حسین جاوید
@Virastaar