‍ ‍«میرزا کوچک‌خان، قهرمان یا ضدقهرمان؟»


یکی از شخصیت‌های مهم و پرسش‌برانگیز تاریخ معاصر ایران یونس استادسرایی است؛ معروف به میرزا کوچک خان، رهبر جنبش جنگل. داوری دربارۀ برخی شخصیت‌های تاریخی دشوار است و میرزا از جمله کسانی است که داوری درباره‌اش بسیار دشوار است.

اگر از منظر صرفاً ضدسوسیالیست به میرزا بنگریم، داوری دربارۀ او آسان است و باید بی‌درنگ بر تمام کارنامۀ میرزا خط بطلان کشید. اما شخصیت‌های تاریخی را باید بر اساس موقعیت تاریخی، کوران‌های دورانشان و انگیزه‌هایی که شاید امروز پی بردن به آن‌ها دشوار باشد، شناخت و فهمید.

برای کسی چون من که گمان می‌کنم یکی از خطاهای بزرگ تاریخ ما نشناختن نظام سرمایه‌داری و تن ندادن به آن است، میرزا باید شخصیتی مردود باشد؛ بی‌هیچ شک و شبهه‌ای. اما اتفاقاً همۀ حرف من همین است که نمی‌توان و نباید شخصیت‌های تاریخی یا ــ به تعبیری بهتر ــ «فاعلان تاریخی ــ را بر اساس باورهای خودمان و صرفاً از یک دیدگاه سیاسی و ایدئولوژیک خاص داوری و ارزیابی کرد.

میرزا قرار بود روحانی شود، اما در کوران انقلاب مشروطه و استبداد صغیر به مجاهدان مشروطه‌خواهی پیوست که تهران را فتح کردند و محمدعلی‌شاه را بر تخت شهریاری سرنگون کردند. از این پس می‌توان دوران مبارزاتی میرزا را به دو دوره تقسیم کرد. دورۀ اول از ۱۲۹۳ آغاز می‌شود و پایان آن را می‌توان انقلاب اکتبر روسیه (۱۲۹۶) در نظر گرفت. میرزا در این دوران علیه اشغالگری روس‌های تزاری مبارزه می‌کرد و از جانب دولت مرکزی ایران هم که بی‌طرفی‌اش از سوی دولت‌های درگیر در جنگ جهانی اول نقض شده بود، تحمل می‌شد.

اما آن بخش سؤال‌برانگیز فعالیت میرزا دورۀ دوم مبارزات اوست (از بهار ۱۲۹۹ تا هنگام مرگ در آذر ۱۳۰۰). در این دوره در پی اشغال انزلی از سوی نیروهای ارتش سرخ میرزا مجال می‌یابد دوباره رشت را تصرف کند. در اینجا ائتلافی میان میرزا، حزب کمونیست ایران (که آن زمان هنوز حزب عدالت نامیده می‌شد و در قفقاز تأسیس شده بود) و نمایندگان روسیۀ شوروی شکل گرفت. گفتگوهای میرزا با کمونیست‌های ایرانی و روس منجر به اعلام جمهوری شوروی گیلان شد و این حکومت سوسیالیستی قرار بود پلی باشد برای سوسیالیستی و سوویتی (شورایی) شدن کل ایران. طبعاً بر چیدن نظام سلطنتی و تغییر عمدۀ مناسبات قدرت بخشی ناگزیر این ایده بود.

اما رفتارهای جناح کمونیست خیلی زود باعث رنجش میرزا و دوری گزیدن از متحدان بولشویکش شد. میرزا رشت را ترک کرد و کمونیست‌ها (امثال سلطان‌زاده، احسان‌الله خان و پیشه‌وری) بی‌درنگ در کودتایی دولت جدیدی که کاملاً باب میل خودشان باشد بدون میرزا تشکیل دادند. همین‌جا می‌توان میرزا را ارزیابی کرد: آری، میرزا سوسیالیست و باورمند به نظام سوویتی (شوروی) بود، اما گمان می‌کرد ایران هنوز گنجایش پیاده‌سازی سیاست‌های فرهنگی و اقتصادی سوسیالیسم را ندارد. او فقط چارچوب سیاسی نظام شوروی را فعلاً پذیرفته بود، گرچه دنبال اهداف سوسیالیستی تمام‌عیاری بود.

این‌که او می‌خواست از پایگاه گیلان شوروی کل ایران را سوسیالیستی کند، چیزی مگر توهمی عمیق نمی‌توانست باشد. میرزا هم مانند بسیاری از انقلابی‌های جان‌برکف دیگر ایرانی، آرمان و رشادت داشت، اما بینش سیاسی و تاریخی قابل‌دفاعی نداشت. دم زدن از سوسیالیسم و نظام شوروی در آن زمان فقط نشانۀ این بود که میرزا برای اینکه دربارۀ شکل حکومت بلاتکلیف نباشد، دنبال نظام شورایی (شوروی) و سوسیالیستی رفته بود و با اینکه در برابر کمونیست‌ها بر مناسبات خاص ایران تأکید می‌کرد، خود او مناسبات تاریخ اجتماعی ایران را درک نکرده بود.

میرزا وطن‌دوستی دلاور بود که هدفی پوچ داشت. انسان بزرگی که تصمیمات نادرست گرفت. اما این همان «فاعل تاریخی» است که من می‌شناسم... نه دیو است و نه فرشته. همۀ حرف من در تاریخ‌اندیشی و تاریخ‌نگاری همین است که بگویم نگاه الهیاتی و مانَوی به تاریخ و بازیگرانش نداشته باشیم. تاریخ الهیات نیست که دیو و فرشته داشته باشد؛ تاریخ انسان‌هایی دارد که بزرگند اما اشتباه می‌کنند؛ کوچکند اما درست عمل می‌کنند. میرزا هم یکی از همان‌هاست؛ مانند امیرکبیر که خطا و بزرگی با هم داشت؛ مانند عباس میرزا و ناصرالدین‌شاه و مانند دیگرانی که شمارشان بسیار است. و این‌چنین یونسِ داستان ما را نهنگِ تاریخ بلعید و پیکر منجمدش را در ارتفاعات تالش بالا آورد...

✍مهدی تدینی

@ae_aums

🔸حق رسیدگی منصفانه یکی از اصول اساسی در نظام دانشگاهی است و تضمین می‌کند که تمامی دانشجویان، بدون توجه به مقطع تحصیلی، پیشینه فردی یا باورهای شخصی، در چارچوب قوانین و آیین‌نامه‌ها به‌صورت برابر مورد رسیدگی قرار گیرند.

🔸 بر اساس منشور حقوق دانشجویی، هرگونه تبعیض در روند بررسی پرونده‌ها—چه بر پایه جنسیت، قومیت، زبان، مذهب، گرایش سیاسی یا هر عامل غیرمرتبط—کاملاً ممنوع بوده و هیچ تصمیمی نباید بر مبنای سلیقه یا ملاحظات بیرونی اتخاذ شود.

🔸رعایت این اصل نه‌تنها مانع از تضییع حقوق دانشجویان می‌شود، بلکه اعتماد آنان به فرآیندهای اداری و انضباطی دانشگاه را تقویت کرده و محیطی امن‌تر و عادلانه‌تر برای رشد علمی و فردی فراهم می‌آورد.

پایبندی مسئولان دانشگاه به این حق، نشانه‌ای از احترام به عدالت و کرامت انسانی در فضای آموزش عالی است.

#روز_دانشجو
#انجمن_اسلامی
#منشور_حقوق_دانشجویی
@ae_aums

وقتی تاریخ را با ادبیات بیانیه‌ای قاطی می‌کنید…

آنچه بعضی دوستان دربارهٔ میرزا نوشته‌اند، نه پژوهش تاریخی است و نه نقد؛ بیشتر یک روایت‌سازی شتاب‌زده است برای جا دادن میرزا در قالب‌های ایدئولوژیک امروز. واقعیت این است که این متن نه از دل اسناد، بلکه از دل یک «خشم مقدس» نسبت به غرب نوشته شده؛ خشم و نفرتی که قبل از هر تحلیل، تکلیف قهرمان و دشمن را تعیین می‌کند.

اما تاریخ تابع شعار نیست. میرزا در دورهٔ دوم حیات سیاسی‌اش با نمایندگان شوروی مذاکره کرد، ساختار جمهوری گیلان را در مدل شورایی پذیرفت و اسناد رسمی همکاری با بلشویک‌ها را امضا نمود. این‌ها سندند. نه خیال‌پردازی، نه تفسیر حزبی.
حتی سه شرط معروف میرزا—که دوستان آن را پرچم برائت قرار داده‌اند—بیش از آنکه اعلام فاصله باشد، نشانهٔ نگرانی او از افراط‌گری کمونیست‌هاست، نه نفی همکاری. اینکه از دل همین مدارک نتیجهٔ «پاکی مطلق» درآورده شود، نشان می‌دهد متن «سردار جنگل» را هم سرسری ورق زده‌اند.

مسئله این نیست که میرزا سوسیالیست بود یا نبود؛ مسئله این است که بعضی‌ها تاریخ را با همان منطق «هرکس با غرب درگیر باشد قهرمان است» می‌خوانند. این نگاه ایدئولوژیک سال‌هاست سیاست خارجی را فلج کرده؛ طبیعی است که تاریخ‌خوانی‌شان هم به همان سرنوشت دچار شود. در این منطق، شخصیت‌های تاریخی باید یا «قدیس بی‌خطا» باشند یا «نماد مقاومت جاودانه» یا هر برچسبی که امروز به کارشان بیاید.

این نه تحقیق تاریخی است، نه پاسداشت میرزا؛ این فقط تلاش برای استفادهٔ سیاسی از یک چهرهٔ پیچیده و چندلایه است.

وقتی هویت فکری‌ات بر نفرت از غرب و نفی هرکس که حرف از تعامل بزند بنا شده باشد،
تاریخ برایت ابزار اثبات است—نه میدان حقیقت.
اما حقیقتِ تاریخ با سند نوشته می‌شود، نه با شعار.
@ae_aums

🔸حق شکایت از مهم‌ترین ابزارهای صیانت از حقوق دانشجویی است و به دانشجو این امکان را می‌دهد که هرگونه رفتار نادرست یا غیرقانونی را از سوی کارکنان یا اعضای شوراهای دانشگاه پیگیری کند.

🔸 بر اساس منشور حقوق دانشجویی، هیچ‌یک از مسئولان انضباطی حق تجسس در امور شخصی دانشجو یا افشای اطلاعات فردی او را ندارند، مگر در چارچوب قانون و تنها برای بررسی تخلفات مشخص.
چنانچه هر یک از کارکنان یا اعضای شورا برخلاف این اصول عمل کنند، دانشجو می‌تواند موضوع را از طریق شورای تجدیدنظر یا شورای انضباطی مرکزی پیگیری نماید.

🔸این حق، ابزاری برای جلوگیری از سوءاستفاده احتمالی از جایگاه اداری و تضمینی برای حفظ کرامت، امنیت و آسایش دانشجو در محیط دانشگاه است.

پایش و اجرای صحیح این حق، نشانه‌ای از جدیت دانشگاه در رعایت عدالت، شفافیت و احترام به حقوق تمامی دانشجویان است.

#منشور_حقوق_دانشجویی
#انجمن_اسلامی
#روز_دانشجو
@ae_aums

🔸حق تأسیس اتحادیه از مهم‌ترین ظرفیت‌های مشارکت دانشجویی در دانشگاه‌هاست و به تشکل‌ها این امکان را می‌دهد فعالیت‌های خود را در قالبی منسجم‌تر و هماهنگ‌تر پیگیری کنند.

🔸 مطابق منشور حقوق دانشجویی، تشکل‌های اسلامی دانشگاه‌های کشور می‌توانند درخواست رسمی خود را برای تشکیل اتحادیه دانشجویی ارائه دهند و این درخواست پس از تنظیم، باید به هیئت نظارت مرکزی وزارت علوم یا وزارت بهداشت—متناسب با نوع دانشگاه—ارسال و بررسی شود.

🔸ایجاد اتحادیه‌ها زمینه‌ای برای هم‌افزایی میان تشکل‌ها، ارتقای فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی، و تقویت نقش دانشجویان در مدیریت فضای دانشگاهی فراهم می‌آورد. این حق نشان‌دهنده اهمیت مشارکت مدنی و نقش سازنده دانشجویان در پیشبرد گفت‌وگو، مطالبه‌گری مسئولانه و توسعه فعالیت‌های جمعی است.

اجرای صحیح این حق از سوی دانشگاه‌ها و نهادهای نظارتی، گامی مؤثر در افزایش شفافیت، تقویت قانون‌مندی و پویایی بیشتر فعالیت‌های دانشجویی به‌شمار می‌رود.

#منشور_حقوق_دانشجویی
#انجمن_اسلامی
#روز_دانشجو
@ae_aums

از خونِ شهامت ۱۶ آذر، ریشه‌های آگاهی سبز شد.
دانشجو یعنی جرأت؛ یعنی امیدی که هرگز خاموش نمی‌شود.

دانشجو بودن یعنی نترسیدن از پرسیدن،
یعنی بلند گفتنِ هر حقیقتی که باید شنیده شود.
۱۶ آذر، روز ماست؛ روزی که دانشگاه از شجاعت جان می‌گیرد.


۱۶ آذر فقط یک تاریخ نیست؛
یادآور این است که دانشجو اگر سکوت کند، دانشگاه خاموش می‌شود.
امروز ایستاده‌ایم؛ برای آگاهی، آزادی و حقیقت.
روز دانشجو گرامی باد.

جناب آقای دکتر غریبی
با سلام و احترام

انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی اراک، از زحمات ارزشمند و تلاش‌های دلسوزانه جنابعالی در دوران معاونت فرهنگی دانشگاه سپاسگزار است. نقش مؤثر شما در تقویت فضای فرهنگی، حمایت از فعالیت‌های دانشجویی و توجه به دغدغه‌های تشکل‌ها، همواره در حافظه دانشگاه ماندگار خواهد بود.

برای شما سلامتی، توفیق و سربلندی در همه مراحل آینده مسئلت داریم.

با احترام
انجمن اسلامی دانشجویان
دانشگاه علوم پزشکی اراک
@ae_aums

به امید پیروزی نور بر تاریکی.
یلداتون خجسته باد.
@ae_aums

بیانیه انجمن اسلامی دانشجویان

انجمن اسلامی دانشجویان، ضمن تأکید بر اهمیت صیانت از بیت‌المال و سلامت اداری، از ورود قاطع و مسئولانه قوه قضاییه و نهادهای نظارتی در برخورد با هرگونه فساد احتمالی در دانشگاه قدردانی می‌نماید و این اقدام را گامی ضروری در مسیر شفافیت و اعتماد عمومی می‌داند.

در عین حال، انتظار می‌رود ریاست محترم دانشگاه و مسئولان ذی‌ربط، با رویکردی شفاف و مسئولانه، توضیحات لازم را در خصوص ابعاد و ماهیت این موضوع ارائه دهند تا از ابهام، بی‌اعتمادی و گسترش شایعات در فضای دانشگاه جلوگیری شود.

تأکید می‌کنیم که سکوت و پرهیز انجمن اسلامی از ورود زودهنگام به جزئیات این مسئله، به‌هیچ‌وجه به‌معنای بی‌توجهی یا مسامحه نیست؛ بلکه از سر دغدغه‌مندی نسبت به حفظ آبروی افراد و جلوگیری از دامن‌زدن به شایعات است. از جامعه دانشگاهی نیز دعوت می‌کنیم تا پیش از روشن‌شدن ابعاد دقیق و اعلام رسمی نتایج، از قضاوت و بازنشر اخبار غیرموثق خودداری نمایند.

انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی
۱۴۰۴/۱۰/۰۳