پژوهشگاه ایران‌شناسی – Telegram
پژوهشگاه ایران‌شناسی
7.53K subscribers
4.47K photos
441 videos
1.4K files
378 links
شناسایی فرهنگ و پیشینه‌ی ایران زمین

به نام خداوند کیوان و هور
که چشم بد از خاک ایران به دور
Download Telegram
پژوهشگاه ایران‌شناسی
کرد به معنی رمه داری ، کوچ نشین‌ ، شبان، بدویان ، صحرانشین ، عشایر گله دار.... ،حمزه اصفهانی : « کانت الفرس تسمی الدیلم الاکراد طبرستان کما کانت تسمی العرب اکراد سورستان و هی عراق.... از آنجا که طبرستان مناطق زیادی داشت و سرزمین دیلم یکی از مناطق آن بود…
اشاره به معنای واژه کرد ، علی‌اکبر عبدالرحمان متخلص به مسافر در نسک بدائع اللغة (برگ ۱۷۰) ،کتابخانه مجلس شورای ملی

«کرد به صحرانشینان .....گویند و صحرانشینان چون در فهم و عقل قصور دارند به این اسم صدا می‌شوند.»

@atorabanorg
👍227👏4🤬3
پژوهشگاه ایران‌شناسی
بنده گریز پای است از وحشت خراسان چون از چماقِ تُرکان اموال خورده عامل 📚: دیوان اثیرالدین اَخسیکَتی اثر اثیرالدین ابوالفضل محمد بن طاهر اَخسیکَتی (شاعر قرن ششم هجری قمری) ،نسخه خطی کتابخانه دانشگاه استانبول ترکیه به شماره NEKFY01521 اثرالدین اَخسیکَتی با…
شَهِ لشکرکِشِ ما بُرد از ما عقل و هوش و دین

چرا آن تُرک کافر کیش غارت می‌کند چندین

کمال خجندی

📚بن مایه:دیوان کمال خجندی، کمال‌الدینْ مسعودِ خُجَندی (قرن هشتم هجری قمری)،نسخه خطی کتابخانه دانشگاه استانبول ترکیه به شماره NEKFY00293

کمال‌الدین مسعود خجندی شاعر و عارف برجسته ایرانی قرن هشتم هجری قمری، در شهر خجند واقع در فرارود( تاجیکستان کنونی) به دنیا آمد؛ در جوانی به شهر تبریز کوچ کرده و در سال ۸۰۳ هجری قمری در تبریز درگذشت؛ آرامگاه کمال خجندی در بیلانکوه تبریز، معروف به مقبره دو کمال می‌باشد که مدفن کمال خجندی و کمال‌الدین بهزاد هِرَوی(هراتی) است.
@atorabanorg
👏18👍5
پژوهشگاه ایران‌شناسی
شماره ۴: ریچارد فرای ایرانشناس برجسته امریکایی و استاد دانشگاه هاروارد: عنوان عمومی کُرد در بسیاری از منابع عربی و[ایرانی] همچنین دریکی از کتاب‌های پهلوی درباره اعمال اردشیر نخست برای اشاره به تمام کوچ‌نشینان آمده است صرف نظر از اینکه از نظر زبانی با کردهای…
ترجمه مسعود رجب‌نیا
#اقوام_ایرانی
#ایرانشناسی
#پژوهشگاه_ایرانشناسی
نام "کرد" در بسیاری از منابع عربی و نیز در متن پهلوی کارنامه‌ی اردشیر سردودمان ساسانی به همه‌ی بیابانگردان قطع‌نظر از این‌که ایشان از لحاظ زبانی با کردانِ امروزی پیوندی داشتند یا نداشتند اطلاق شده است. فی‌المثل مردم لرستان را کُرد می‌دانستند همچنان‌که عشایر خوزستان و بلوچِ کرمان را این چنین می‌انگاشتند.

📕 عصر زرّین فرهنگ ایران، ریچارد ن. فرای، ترجمه مسعود رجب‌نیا، تهران، انتشارات سروش، چاپ سوم ۱۳۷۵، ص ۱۲۷
@atorabanorg
8👍7👏4
پژوهشگاه ایران‌شناسی
📕 عصر زرّین فرهنگ ایران، ریچارد ن. فرای، ترجمه مسعود رجب‌نیا، تهران، انتشارات سروش، چاپ سوم ۱۳۷۵، ص ۱۲۷ @atorabanorg
ساسانِ شبان(کُرد)در کارنامه، ماریا ماتسوخ
#اقوام_ایرانی
#ایرانشناسی
#پژوهشگاه_ایرانشناسی
جدولی از شجره‌نامه‌ی اردشیر پاپکان در منابع مختلف(کارنامه، آگاثیاس، بندهش، طبری)از خانم ماریا ماتسوخ

همانگونه که مشاهده می‌کنید، به جای کُرد، واژه‌ی Shepherd = چوپان/شبان آورده شده.

📕 Ardashir’s Genealogy Revisited, Maria Macuch

مجله ایران‌ نامه، شماره ۲۹
@atorabanorg
👏12👍73
مجلس پذیرایی شاه اسماعیل صفوی پادشاه ایران از نمایندگان ونیزی در تبریز

◻️نگارگر: آصف آذرلی

#صفویان
◻️آدرس صفحه اینستاگرام:
https://www.instagram.com/negargari__iran?igsh=b3RuMWVidmR1amRi

@negargari_iranian
15👍7
سرگذشتِ مانویت در مغرب‌زمین
#مانی
#ساسانی
#ایرانشناسی
#پژوهشگاه_ایرانشناسی
دینِ مانی به سرعت در سوریه و مصر و در طولِ ساحلِ مدیترانه‌ایِ آفریقای شمالی گسترش یافت و در روم، اسپانیا و جنوبِ گُل(Gaul)نفوذ کرد. امپراتورانِ روم، آن را واژگون سازنده‌ی کشور قلمداد کردند و علیهِ آن به پا خاستند و کشیشان به محکوم کردنِ آموزه‌های آن، که نسبت به تعالیمِ کلیسا دشمنانه می‌نمود، پرداختند. سرانجام فرمان‌های امپراتوری، تجویزهای کشیشان، همراه با تعقیب‌های پیوسته، دینِ مانی را در آفریقای شمالی سرکوب ساخت.

در سالِ ۲۸۷ میلادی، حدودِ ده سال پس از مرگِ مانی، بر اثرِ سعایتِ یولیانوس(Julianus)، فرمانی از امپراتورِ روم، دیوکلتانیوس(Diocletianus)(=دیوکلسین)علیهِ مانویان، به منظورِ سوزاندنِ کتاب‌های آنان، صادر شد و در سده‌ی پنجمِ میلادی، پاپ سنت لئون(Saint Leon)نیز حکم به سوزاندنِ نوشته‌های مانویان داد. اقداماتِ سنت اوگوستینوس(Saint Augustinus)پس از دست کشیدن از دینِ مانوی و گرویدن به مسیحیت نیز بسیار مهم است.

گرچه آیینِ مانی سرکوب شد، اما به حضورِ پنهانِ خود در میانِ مردمانِ جنوبِ اروپا ادامه داد و بعدها، در شکل‌هایی بسیار متفاوت با اصل، با قدرت به خودنمایی پرداخت.

پیداییِ دوباره‌ی آموزه‌ها و تعالیمِ مانی و گسترشِ آنها در جهانِ مسیحیت، در قالبِ اعتراض علیهِ دینِ مسیح در سده‌های بعد، با حضورِ فرقه‌های مسیحی‌گنوسی روی داد. پریسیلیانیست‌ها(Priscillianist)در اسپانیا از اواخرِ سده‌ی چهارمِ میلادی، پاول‌سین‌ها(Paulician)در ارمنستان و آسیای صغیر در سده‌ی هفتمِ میلادی، بوگومیل‌ها(Bogomil)در بلغارستان در سده‌ی دهم و یازدهمِ میلادی، پاتارین‌ها(Patarine)در سده‌ی دوازدهم در بوسنی، ایتالی‌ها و کاتارها(Cathar)در نزدیکیِ میلان و آلبیژنسی‌ها(Albigensian)در جنوبِ فرانسه در سده‌های یازدهم و دوازدهم تا پانزدهمِ میلادی از آن جمله‌اند.(Jackson, W. 1965, Resarches in Manichaeism, New York, p. 18_19).

📚بن‌مایه: فرشته روشنی: مانی و آموزه‌های او، دکتر مهشید میرفخرایی، تهران، انتشارات ققنوس، چاپ دوم ۱۳۸۷، رویه‌ی ۱۹ و ۲۰
@atorabanorg
👍23
جشن آزادی کامل ایران و پایان تسلط سلوکیان و جانشینان اسکندر. اشکانیان پیروزی بر مقدونیان و یونانیان را جشن می‌گیرند.

◻️ نگارگر: هِرمان ووگِل
◻️اواخر قرن نوزدهم
◻️نگهداری در مجموعه خصوصی

#اشکانیان
◻️آدرس صفحه اینستاگرام:
https://www.instagram.com/negargari__iran?igsh=b3RuMWVidmR1amRi

@negargari_iranian
22🥰4👍3😍2👌1
شاه سلطان حسین صفوی و فرستاده روم[دولت عثمانی]
#ایرانشناسی
#پژوهشگاه_ایرانشناسی

آنگاه شاه [سلطان‌حسین] به فارسی نام مرا (احمد دری) از وزیر اعظم پرسید.
گفتم: «شاهم، اسم مرا از من پرس. دریَ‌َم، ایلچی شه رومم / هرچه فرمان [شه] بود مومَ‌م»
شاه فرمود: های! ایلچی افندی، خوش آمدی، صفا آوردی آیا در راه خیلی زحمت کشیدی؟
شاه چند سؤال به فارسی فرمود، و من جوابهای مقتضی به فارسی عرض کردم.
بعد، فرمان داد: «وَرش دارید، سر جای خودش بنشیند».
ایشیک آقاسی‌باشی گفت: «بفرمایید». مرا بلند کردند و به نزد وزیرانی که رو به روی شاه نشسته بودند بردند و زیردست وزیر دوم جای نشان دادند. و چند ظرف شیرینی جلوم گذاشتند. ما دیگر شروع کردیم به شیرینی خوردن.
نظر توجه شاه يک لحظه از من برداشته نمی‌شد، و با وزیر خود در بارهٔ من گفتگو می‌کردند. نشنیدم چه گفتند. همین قدر از وضع‌شان حس کردم که می‌گویند چه سفير معقول و خوب و با ادب و با معرفتی است.(ص ۷۵)

📚بن مایه: ریاحی، محمدامین. سفارتنامه‌های ایران: گزارشهای مسافرت و مأموریت سفیران عثمانی در ایران. تدوین و تحقیق و تالیف محمدامین ریاحی. تهران: توس. سال ۱۳۶۸
@atorabanorg
👍15
مجسمه شاپور یکم ساسانی و امپراتوری زانو زده روم که شهرداری تهران در دوران جنگ با اسرائیل برای برانگیختن حس میهن پرستی مردم نصب کرده بود و بعد از پایان سر و صدای جنگ آن را برداشت.

اکنون مجسمه را در پارکینگ خدمات موتوری رها کردند!
@atorabanorg
🤬40👍5
پادشاه هخامنشی دریا را گوشمالی می دهد

◻️نگارگر: جروم روزن
◻️تاریخ: اواخر دهه ۳۰ میلادی

تابلوی تبلیغاتی کیسه تنباکوی پستی با موضوع خشایارشا که پس از سیلاب و خراب شدن پل شناور داردانل که برای عبور لشکرش به اروپا ساخته بود برای آنکه به سپاهیانش که از اقوام و کشورهای با اعتقادات گوناگون بودند نشان دهد که چگونه ارباب جهان و تمام عناصر آن است دریا را با ۳۰۰ ضربه تازیانه و دستبند های آهنی که نماد تسلیم دریا مقابل قدرت او بود تنبیه می کند. سپس دستور به ساخت پلی بزرگتری را می دهد.

پس تنباکو بجوید ای مردانی که مانند شاه ایران میخواهید دریا را بزنید.

#هخامنشیان
◻️آدرس صفحه اینستاگرام:
https://www.instagram.com/negargari__iran?igsh=b3RuMWVidmR1amRi

@negargari_iranian
26👍1
پژوهشگاه ایران‌شناسی
زهی از فرّ تو گشته جهان نصرت آبادان زهی در عهد تو دیده زمانه عدل انوشیروان به تیغ تیز در شبدیز آن کردی کَزان صد یک نه حیدر کرد در صفین، نه رستم کرد در توران تو هستی خسرو #ایران و در شبدیز با شیرین حکایت می‌کند خسرو ز فتح خسرو #ایران 📚:مُجیرالدین بیلَقانی…
گر ندیدی خسرو پرویز را از ملک روم

بار دیگر بر فراز تخت ایران آمده

خواجوی کرمانی

📚بن مایه:کلیات خواجوی کرمانی، کمال‌الدین ابوالعطاء محمود بن علی بن محمود (شاعر قرن هشتم هجری قمری)نسخه خطی کتابخانه دانشگاه تهران به شماره ۶۰۲۶
@atorabanorg
👍16👏5🥰32
مردان خدا پردهٔ پندار دَریدَند
یعنی همه جا غیرِ خدا یار نَدیدَند

هر دست که دادند از آن دست گرفتَند
هر نکته که گفتند همان نکته شَنیدَند

یک طایفه را بَهرِ مکافات سِرشتَند
یک سلسله را بَهرِ ملاقات گُزیدَند

یک فرقه به عِشرت در کاشانه گُشادَند
یک زُمره به حسرت سَرِ انگشت گَزیدَند

جمعی به درِ پیرِ خرابات خَرابَند
قومی به بَرِ شیخ مناجات مُریدَند

یک جمع نکوشیده به مقصود رسیدَند
یک قوم دویدند و به مقصد نَرسیدَند

فریاد که در رهگذرِ آدمِ خاکی
بس دانه فِشاندند و بسی دام تَنیدَند

همت طلب از باطنِ پیرانِ سَحَرخیز
زیرا که یکی را زِ دو عالم طَلبیدَند

زنهار مَزَن دست به دامان گروهی
کَز حَق بِبُریدَند و به باطل گِرَویدَند

چون خلق دَرآیند به بازارِ حَقیقَت
ترسم نفروشند متاعی که خَریدَند

کوتاه نظر غافل از آن سَروِ بلند است
کاین جامه به اندازهٔ هر کس نَبُریدَند

مرغانِ نظَربازِ سَبُک‌سِیْر فُروغی
از دامگه خاک بر افلاک پَریدنَد

🍃🌸«گنجور » فروغی بسطامی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۲۶
@atorabanorg
25🥰2
ایران سرزمین کاویان است

کاوه ها از هر گوشه آن برمی خیزد.

@atorabanorg
54👏6👍2🤬1
نظامی گنجوی:
درفش کاویانی بر سر شاه
چو لَختی ابر کاُفتد بر سر ماه

قطران تبریزی:
چون بساط خسروان است از طرایف بوستان
چون درفش کاویان است از جواهر میوه‌دار

بِسان کاوه من بودم نژند از دست ضحاکان
تو افریدون مرا همچون درفش کاویان کردی

خاقانی شروانی:
صد هزاران پوست از شخص بَهائم بَرکِشند
تا کند یک پوست را گردون درفش کاویان

۱-خمسه نظامی گنجوی، نسخه خطی دانشگاه استانبول ترکیه به شماره NEKFY00249
۲-دیوان قطران تبریزی، نسخه خطی دانشگاه استانبول ترکیه به شماره NEKFY01565
۳-دیوان خاقانی شروانی، نسخه خطی کتابخانه حالت افندی ترکیه به شماره 700

@atorabanorg
16😍7👍3👌2👏1