Unsupervised Learning(UL) - bu nazoratsiz o’rganish aniqroq aytganda o’qituvchi yordamisiz o’rganish deyishimiz mumkin. Supervised Learning(Nazorat ostida o’rganish)dan farqi hech qanday o’qituvchi tayinlanmaydi ya’ni hech qanday ta’lim berilmaydi.

❓What is Unsupervised Learning ?

O’tgan postlarimizda sizlar bilan Supervised Learning bilan tanishgandik. Supervised Learning-da biz to’g’ri javobni bilgan holatda qo’llar edik. Unsupervised Learning(Nazoratsiz o’rganish)da esa to’g’ri javobni bilmagan holda qo’llaymiz ya’ni Supervised Learning-da ma’lumotlarning javobini bilgan holda classification yoki regression muammolarni yechishimiz mumkin. Unsupervised Learning bilan esa classification, regression muammolarni yecha olmaymiz chunki tepada aytib o’tganimizdek Unsupervised Learning-da ma’lumotlarni to’g’ri javobni bilmagan holda qo’llaymiz va AI algiritmlaridan foydalanib ma’lumotlarni tahlil qilamiz, va sinflarga ajratishimiz mumkin.

P.S. Biz ko’proq Supervised Learning-ga e’tibor qaratamiz ya’ni Supervised Learning bo’yicha ma’lumotlar tashlab boramiz.

🚀@codeschooluz

AYoQShlarning buzilish ehtimolini 97 % to'g'ri aniqladik

Dunyodagi katta-katta kompaniyalardagi havflarni sun'iy intellekt orqali oldindan bartaraf etilayapti.

© Osmondagi bolalar

A'zamjon Nemadaliev sun'iy intellektdan ilk loyihalarida qanday foydalanganligini so'zlab berdilar.

🚀@codeschooluz

🧠 AI ning aqlliy Robotlari.

🤔Sizda ham shunday shaxsiy it bo'lishini hohlaysizmi ?

🚀@codeschooluz

❓Robotlar va AI ning farqi nimada.

Koʻpchilik Robototexnika AI ning bir qismi yoki AI robototexnika ning bir qismi deb oʻylashadi. Lekin ikalasi boshqa boshqa maqsadlarda foydalaniladi. Robototexnika - bu robotlar bilan shugʻullanadigan texnologiya boʻlimi, 🤖Robot esa harakatlanadigan mexanik qurilma. U harakatlarni yoki funksiyalarni ketma-ket bajaradigan dasturlashtirilgan avtomatik mashina. AI esa inson aqlini talab qiladigan vazifalarni bajarish uchun hizmat qiladi. AI haqida oldingi postlarimizda batafsil toʻxtalib oʻtgandik.

❗️Shundan hulosa qilishimiz mumkinki sunʼiy aqilliy robotlar Robototexnika va AI oʻrtasidagi koʻprikdir. Robotlar koʻpchiligi sunʼiy aqilliy emas, yaqin-yaqingacha, barcha sanoatdagi robotlar faqat takrorlanadigan harakatlar ketma-ketligini bajarish uchun dasturlashtirilgan, ularga biz muhokama qilayotkan sunʼiy intellekt(AI)ni talab qilmaydi.

🚀@codeschooluz

❓What is an Artificial Neural Network ?

Artificial Neural Network(ANN) - bu ingliz tilidan "sun'iy neyron tarmoqlari" deb tarjima qilinadi. ANN ML(AI) ning bir bo'limi bo'lib ma'lumotlardan mustaqil o'rgana olish usullaridan biri. An'anaviy ML algoritmlaridan farqi ma'lumotlardagi xususiyatlarni o'zi taniydi va mustaqil ajrata oladi.

🚀@codeschooluz

AI(Sunʼiy intelekt) ning boshqa sohalarda qoʻllanilishi.

Suʼniy intellekt yaqin 10 yilda juda tez rivojlanganligi sababli kirib kelmagan soha deyarli qolmadi. Shu jumladan Agriculture(qishloq xoʻjaligi)dan ham yaxshigina oʻrin egalladi.

🎥 Videoda toʻliqroq koʻrib olishingiz mumkin.

🚀@codeschooluz

AI ning mashhur yo'nalishlaridan biri bu hech shubhasiz self-driving car(o'z o'zini boshqaradigan avtomobil) lar hisoblanadi.

Ularning aksariyatini quyidagi ro'yxatda ko'rib chiqishingiz mumkin:

• Tesla
• Waymo
• Zoox
• Cruise
• Argo
• Mobileye

Bular ichida siz Tesla haqida ko'p eshitgansiz.

🎥 Qisqacha video rolikda tanishib olishingiz mumkin 😉

P.S. Keyinchalik har biriga to'xtalib o'tamiz.

🚀@codeschooluz

Oxirgi yillar AI juda ko'plab ishlarning o'rnini bosa oladi degan xavotir bor edi. Oxirgi bir necha oylar AI code yozishga yordamlashmoqchi Copilot haqida eshitgan edik, va yana bir necha kun oldin Codex ham chiqdi.

P.S. AI dastur tuzishni boshlasa dasturchilarga talab qolmaydi degan savol tug'ilishi tabiiy, aslini olganda bu dasturchilarga bo'lgan talabni oshiradi, bu haqida keyinroq batafsil to'xtalamiz.

🚀@codeschooluz

Yangi ishlab chiqarilgan GPT-3 texnologiyasi AI dunyosida katta shov-shuv uyg'otdi. GPT-3 Elon Musk asos solgan OpenAI tatqiqot kompaniyasi tomonidan yaratilgan.

❓GPT-3 nima.

GPT-3 kengaytmasi Generative Pre-trained Transformer(oldindan tayyorlangan umumiy transformator) - 3, bu GPT ning 3-versiyasi hisoblanadi. Qisqacha aytganda, bu oldindan tayyorlangan algoritmlar yordamida matn yaratadi degan ma'noni anglatadi. Unga 575 GB matnli ma'lumotlar berilgan. Bunday katta miqdordagi ma'lumotlarni o'rgatish uchun OpenAI kompaniyasi 4,6 million dollar sarflagan.

❓GPT-3 - nima qila oladi.

GPT-3 - savollarga javob berishi, insho yozishi, uzun matnlarni umumlashtirishi, tillarni tarjima qilishi, va hatto kompyuter kodini yozishi mumkin. U matn yaratishda jumlalarni qanday keltirishni bilsh uchun simantik tahlil qiladi, nafaqat so'zlarni balki matnda ishlatilgan so'zlarga qarab so'zlarni ishlatilishi qanday farq qilishini ham tekshiradi.

P.S. Biz bilgan Copilot, Codex, GPT-3 asosida ishlaydi.

🚀@codeschooluz

#Sport #AI

O'tgan postlarimizda AI ning turli sohalarda qo'llanilishi haqida aytgandik. Ularga yana bir misol Sport da keng qo'llanilmoqda.

Sports analytics(sport analitikasi, tahlillari) uchun, real vaqtda o'yin ma'lumotlarini taqdim etishga yordam beradigan avtomatik tizimlarni AI va Computer Vision yordamida ishlab chiqilmoqda.

🚀@codeschooluz

❗️Artificial Neural Network Application.

AI(Sunʼiy intellekt)ning turli sohalarda qoʻllanilishi haqida gaplashdik. Quyidagi yoʻnalishlar boʻyicha hozirgacha yaxshi natijalarga erishib kelinmoqda.

• Computer Vision
• Natural language processing
• Speech Recognition
• Speech Synthesis

Keyingi postlarimizda har biri boʻyicha qisqacha toʻxtalib oʻtimsiz.

P.S. Biz koʻproq Computer Visionga eʼtibor qaratamiz.

🚀@codeschooluz

❗️Natural language processing

Natural Language Processing(NLP) - bu AI ning kichik bir sohasi bo'lib odamlar va kompyuterlar o'rtasidagi aloqani yaxshilashga xizmat qiladi desak bo'ladi. NLP ga kiritiladigan ma'lumot(input) ham chiqadigan natija(output) ham matn ko'rinishida bo'ladi. Unga misol qilib bir tildan ikkinchisiga tarjima qilish yoki so'zlarni sinflarga ajratishi(masalan comment larda so'zlarni yaxshi yoki yomon deb) mumkin.

❗️Speech Recognition

Speech Recognition(SR) - nutqni aniqlash, bu odamlarning nutqini matn ko'rinishiga keltiradi, ya'ni kiruvchi ma'lumot bizga voice(ovoz) natija esa matn ko'rinishida bo'ladi. Yildan yilga Speech Recognition aniqligi oshib bormoqda.

❗️Speech Synthesis

Speech Synthesis - Nutqni sintezlash, buni qisqa qilib inson ovozini sun'iy ravishda ishlab chiqarish deb ta'riflasak bo'ladi. Speech Synthesis ham hozirgi kunda juda tez rivojlanmoqda, bunga o'zimizni O'zbekistondagi kompaniyalardan ham misol qilsak bo'ldi TTS.uz. TTS uz o'zining telegram botini ham yaratgan, o'zingiz sinab ko'rishingiz mumkin - @ttsuzbot

Bularning barchasini o'zida mujassamlashtirgan ilovalar Voice assistant lar deyilari, ularga misol qilib: Siri(Apple), Alisa(Yandex), Ok Google va shunga o'xsha bir nechta ilovalar mavjud.

Biz bularga unchalik ko'p to'xtalmaymiz keyingi postlarimiz Computer Vision bo'yicha bo'ladi. Bizni kuzatishda davom eting !

🚀@codeschooluz

#Internet #Starlink

Elon Musk dushanba kuni Twitter sahifasida so'ngi habarlarida aytganidek, uning SpaceX aerokosmik korxonasi hozirgacha 100 ming Starlink terminalini jo'natgan va hozirda 14 ta mamlakatga litsenziya arizalari bilan xizmat ko'rsatmoqda.

Starlink - bu SpaceX xususiy kosmik parvoz kompaniyasi tomonidan uzoq joylarni arzon internet bilan ta'minlash uchun ishlab chiqarilayotkan sun'iy yo'ldosh tarmog'ining nomi.

Starlink sun'iy yo'ldoshi hozirda beta - sinov bosqichida, cheklangan imkoniyatlarga ega va test paytida Internet tezligi 50 Mbit / s dan 150 Mbit / s gacha bo'lganligi aniqlangan. Bu yil ikki barobrga 300 Mbit / s gacha ko'payishi aytilmoqda.

Starlink sun'iy yo'ldoshini an'anaviy sun'iy yo'ldoshdan ajratib turadigan asosiy farqi shundaki, u yerga 60 barobar yaqinroq.

P.S. Starlink tekin internet emas va biz ishlatadigan an'anaviy Wi Fi ham emas, agar qiziquvchilar bo'lsa keyingi postlarimizni shu haqida qilamiz.

🚀@codeschooluz

Oxirgi yillarda shu #savol juda ko'pchilikda tug'uldi va juda ko'pchilik javob berishgan. Lekin menga aynan shu javob ko'proq yoqdi, sababi bu savolga to'g'ri yoki noto'g'ri javob berib bo'lmaydi. Speaker: Feruzbek Allayev Asaxiy books asoschisi.

© MFaktorUz

P.S. Ha men ham o'qiganman, agar yana qaytadan o'qish kerak bo'lsa yana o'qigan bo'lardim.

🚀@codeschooluz

🧐Starlink sun'iy yo'ldoshi qanday ishlaydi va u an'anaviy internetdan nimasi bilan farq qiladi❓

Biz sizlar bilan Starlink haqida gaplashgandik. Aytganimizdek Starlink sun'iy yo'ldoshi an'anaviy internet provayderlari bog'lanadigan sun'iy yo'ldoshiga qaraganda yer yuzasiga ancha yaqinroq.

Bu bizga qanday yordam beradi deb o'ylasangiz, bu bir nuqtadan ikkinchi nuqtaga o'tishda ma'lumoatning yetib kelish vaqti kechikishini oldini oladi. Bu bizga nima beradi, sun'iy yo'ldosh joylashuvi yer yuziga yaqinroq bo'lsa, Starlink da'vo qilganidek video qo'ng'iroqlar va onlayn o'yinlar sifati nazariy jihatdan yaxshilanadi.

Kompaniya sun'iy yo'ldoshlarni yuborgandan so'ng orqa tomondan qo'llab-quvvatlash uchun ko'proq yer stansiyalarini o'rnatadi, So'ngra foydalanuchu ulanish uchun ro'yxatdan o'tganda u Starlink to'plami bilan taminlanadi, unga Starlink (idishi), quvvat manbai o'rnatish shtativi, kabellar, shuningdek Wi Fi router kiradi. Rasmda ko'rib olishingiz mumkin.

Starlink osmonning aniq ko'rinishini talab qiladi, chunki Starlink sun'iy yo'ldoshga to'gridan to'gri nur orqali bog'lanadi. Sun'iy yo'ldosh harakat qilar ekan nur ham harakatlanadi va har qanday to'siqlar nurga to'sqinlik qilishi mumkin, natijada internet aloqasi uzuladi. Shu sababli kompaniya Starlink antennasini iloji boricha eng balandroq nuqtaga o'rnatishni tavfsiya qiladi.

Keyinchalik Starlink ko'proq sun'iy yo'ldoshlarni ishga tushurish bilan bu cheklovlarni oldini olishga umid qilmoqda.

💰Starlink narxlari

Starlink narxlariga keladigan bo'lsak juda oddiy, Starlink uskunalar to'plami uchun bir marta 499$ to'lov va har oy 99$ to'lanadi. Starlink'dan hamma bir hil narxda foydalanadi, ya'ni hamma uchun bir xil ta'rif 50 - 150 Mbit / s tezlikda cheklanmagan internet.

🚀@codeschooluz

Computer vision (kompyuter ko'rishi) bu - sun'iy intilek(AI)ning asosiy yo'nalishlaridan biri bo'lib asosiy vazifasi tasvirdan qarab nimaligini tushunish hisoblanadi.

Misol uchun an'anaviy dasturlash yordamida tasvirdan oddiy it yoki mushuk tasvirini farqlash uchun biz birinchi navbatda uning hususiyatlarini (ko'zi, qulog'ining shakli,rangi v.h) aniqlashimiz kerak, bu esa juda murakab hisoblanadi, hamma holatda ham ishlamaydi va aniqlik darajasi anchagina past bo'ladi. Deep Learning yordamida juda yuqori aniqlikda ajratishimiz mumkin.

PS: Ushbu video ssd neural network architecture yordamida object detection qilingan keyingi postlarimizda batafsil tushuntiramiz.

🚀@codeschooluz

Python yaxshimi yoki Golang yaxshimi?

Bunday savollar faqat har bir millisekund muhim bo'lgan produktlarda o'rinli. Mana Discordning holatini o'qib chiqing: https://discord.com/blog/why-discord-is-switching-from-go-to-rust

Goda yozilgan ekan bir servisi. Zo'r yozganmiz deyapti. Lekin Go tilining "Garbage Collector"i o'ziga hos ishlagani uchun Discordga to'g'ri kelmabdi. Ba'zida shu sababli sekinlashish kuzatilibdi. Shuning uchun Godan Rustga o'tishibdi.

Siz oddiygina API yozasizmi? Sizda hali millionlab foydalanuvchilar yo'qmi? Qaysi tilni jamoangiz yaxshi bilsa o'sha tilni tanlang. Bu PHP bo'ladimi, JavaScript bo'ladimi, Python bo'ladimi, Golang bo'ladimi...farqi yo'q.

@jakhonrakhmon

© Abdukarim Mirzayev

Bu ketishda dunyo rivojlanishni davom etsa 2050-yilda insoniyatning qo'lidagi 50 -60% asosan jismoniy mehnat talab qiladigan ishlarni Robotlar oladigan bo'lsa, bugun jismoniy mehnat bilan shug'ullanadigan xalqlar qiyin ahvolda qolib ketadi.

🚀@codeschooluz

#HarYakshanba
1-son

Bu sonda sizlar bilan internet, web va undagi mijoz-server aloqalari, web-sahifa, sayt, domain, HTTP protokoli, URL hamda DNS server kabilar haqida batafsil so'zlashamiz.

Web-dasturchilar uchun foydali bo'ladi degan umiddaman. O'zingizga foydali deb bilganingizni boshqalar bilan ham baham ko'ring.

P.S.
Endilikda faqat @uzbhasan_blog kanalini yuritaman. Shu sababdan loyiha ham shu kanalda olib boriladi.

@uzbhasan_blog