🔍عادت‌های خوب برای جوان‌ها
پایه‌های سلامتی از همین حالا شکل میگیره.
دهه‌ی بیست زمان ساختنه، ساختن عادت‌های خوب و سلامت. و همین عادت‌ها جلوی بیماری‌هارو از ریشه میگیرن.

🛡️چطور از همین الان جلوی بیماری‌ها به ویژه بیماریهای قلبی رو بگیریم؟

۱)تغذیه‌رو جدی بگیر
-چربی اشباع ،نمک و نوشیدنی‌های شیرین کمتر
-سبزی، میوه، غلات کامل، حبوبات، مغزها بیشتر
-لبنیات کم‌چرب
و گوشت قرمز در حد اعتدال

۲)ورزشی پیدا کن که دوسش داشته باشی
-هفته‌ای ۱۵۰ دقیقه فعالیت هوازی متوسط (مثل پیاده‌روی تند)
یا ۷۵ دقیقه فعالیت هوازی شدید (مثل دویدن)
-تمرین‌های قدرتی حداقل دو روز در هفته

۳)سیگار و ویپ، هر دو بهت آسیب میزنن
خیلی‌ها فکر میکنن ویپ بی‌ضرره، ولی نیکوتین و ترکیبات شیمیایش میتونه فشار خون رو بالا ببره، رگ‌ها رو آسیب بزنه، و التهابی ایجاد کنه که زمینه‌ساز بیماری میشه. سیگار هم که از قبل معلومه، قاتل خاموشه.

۴)علائم هشدار رو بشناس
زود نیست بدونی سکته قلبی یا مغزی چه شکلیه.

📺 داک تاک

🔍رویای‌شفاف یا Lucid Dream

رویای شفاف یعنی وقتی وسط خواب، متوجه میشی که داری خواب میبینی ولی بیدار نیستی.
در این حالت عجیب و فوق‌العاده، بعضی‌ها حتی میتونن خوابشون رو هدایت کنن مثلا پرواز کنن، با کسی صحبت کنن، یا سناریوی خواب رو تغییر بدن
اما فقط استفاده‌های فان نیست😁

کاربرد‌ها:
۱)درمان کابوس‌: مخصوصا در اختلالاتی مثل PTSD
۲)تمرین مهارت‌: از نوازندگی تا حرکات ورزشی
۳)حل مسئله و افزایش خلاقیت: ذهن در خواب شفاف خیلی خلاق‌تر میشه
۴)افزایش هوش هیجانی و همدلی: خواب میتونه تجربه‌های عاطفی عمیقی ایجاد کنه

رویای شفاف، یه ابزار جدی برای شناخت ذهن، کنترل احساسات و حتی رشد فردیه

تا حالا تجربش رو داشتین؟
اگه دوست دارین یاد بگیرین چجوری واردش بشین و تمرین‌های کاربردیش رو بدونین، بگین تا در برنامه‌ها باشه یه سری تمرین ساده و علمی آماده کنیم

📺 داک تاک

🔍شاخص گلایسمی Glycemic index

شاخص گلایسمی (GI) نشون میده یه غذای حاوی کربوهیدرات با چه سرعتی قند خونو بالا میبره
هرچی GI یه غذا بالاتر باشه، قند خون سریع‌تر و شدیدتر میره بالا

✅کربوهیدرات‌: یکی از منابع اصلی انرژی بدن هستن که بعد از خوردن، تبدیل به قند (گلوکز) میشن. نون، برنج، ماکارونی، میوه‌ها و شیرینی‌ها همگی جزو کربوهیدرات‌ها هستن


غذاها از نظر GI به سه دسته تقسیم میشن:
۱)شاخص گلایسمیک پایین ۵۵-۱
جذبش کنده، قند خون آروم بالا میره
جو دوسر، عدس، نون سنگک، ماکارونی سبوس‌دار
۲)شاخص گلایسمیک متوسط ۶۹-۵۶
سرعتش متوسطه
ماکارونی معمولی، موز رسیده
۳)شاخص گلایسمیک بالا ۷۰ به بالا
سریع جذب میشن، قند خون خیلی سریع میره بالا
برنج سفید ایرانی، نون لواش یا نان تست سفید، نوشابه، سیب‌زمینی پخته‌شده

⚠️این بالا پایین شدن‌های سریع قند خون، اگه زیاد تکرار بشن، بدن رو به انسولین مقاوم میکنن و ریسک دیابت میره بالا

🌀پس:
غذاهای با GI پایین بیشتر در برنامه‌ غذایی باشه و غذاهای با GI بالا رو با فیبر ترکیب کنیم

📺 داک تاک

#موسیقی_شبانه

چو از این کویر وحشت
به سلامتی گذشتی
به شکوفه ها،
به باران
برسان سلام ما را...
محمدرضا شفیعی کدکنی

📺 داک‌ تاک

🔍پارادوکس انتخاب Paradox of Choice

ما فکر میکنیم داشتن گزینه‌های انتخاب‌ بیشتر یعنی:
داشتن آزادی بیشتر در انتخاب،
یعنی بهتر!

اما هرچی گزینه‌ها بیشتر باشن، احتمال احساس نارضایتی، تردید و پشیمونی هم بیشتره.
این تضاد رو پارادوکس انتخاب میگن؛ یعنی همون جایی که زیاد بودن انتخاب‌ها به‌جای آزادی، ما رو فلج میکنه.

🔬ایده‌ی پارادوکس انتخاب رو بری شوارتز در کتابی با همین نام
( The Paradox of Choice – Why More is Less ) مطرح کرد.
اون در بررسی‌های روان‌شناختی نشون داد که:
وقتی انتخاب‌ها زیاد میشن، ذهن دچار تحلیل بیش‌ازحد، خستگی تصمیم‌گیری و کاهش رضایت میشه.

در واقع، اون‌ چیزی که به نظر ما آزادی میرسه، از یک نقطه به بعد، تبدیل میشه به اضطراب انتخاب

🌀چه اتفاقی در ذهن ما می‌افته؟

۱) فلج تصمیم‌گیری Analysis Paralysis: گزینه‌های زیاد، فرآیند تصمیم رو پیچیده میکنن.
۲) پشیمانی بعد از انتخاب Post-Choice Regret: ذهن مدام گزینه‌هایی رو که انتخاب نکرده بررسی میکنه.
۳) کاهش حس رضایت: حتی از انتخاب خوب هم ممکنه احساس رضایت نداشته باشی، چون گزینه‌های دیگه رو هم دیدی.
۴) افزایش اضطراب: تردید دائمی، انرژی روانی زیادی مصرف میکنه و منجر به فرسودگی ذهنی میشه.

دو سبک شخصیتی در مواجهه با انتخاب
۱)کسایی که همیشه میخوان بهترین انتخاب ممکن رو انجام بدن (کمال‌گراها یا اصطلاح مورد استفاده maximizers)،
به دلیل بررسی بیش از حد و مقایسه‌ی دائمی، کمتر راضی میمونن.
۲)در مقابل، افرادی که دنبال گزینه‌ای کافی و مناسب هستن ( satisficers)،
تصمیم‌های سریع‌تری میگیرن و در نهایت رضایت بیشتری تجربه میکنن.

💡مثلا انتخاب در دنیای روابط
فرض کن روزگاری بود که آدما در یه محله با چندتا خانواده آشنا بودن. فرصت آشنایی محدود بود، ولی رابطه‌های عمیق‌تر شکل میگرفت.

حالا چی شده؟
دسترسی به هزاران آدم، در اپ‌ها و فضای مجازی
ولی… یه مشکل بزرگ:

ذهن ما توهم داره که همیشه گزینه‌ی بهتری هست.
وقتی میتونی همه‌ رو ببینی، سخت میتونی روی یکی بمونی

چون ذهن درگیر توهم انتخاب‌های بی‌پایانه.
هر کسی که ظاهر میشه، ذهن میپرسه:
نکنه یه نفر بهتر هم هست؟
پس رابطه‌ای شکل نمیگیره. یا اگر هم شکل بگیره، ثبات و تعهد توش کم‌ رنگه چون اگر گزینه بهتر بود بشه رها کردو رفت

🛡️راه رهایی
⚠️مشخص کردن معیارهای روشن قبل از انتخاب

-بستن درهای اضافی و محدود کردن گزینه‌ها

-پذیرفتن اینکه هیچ انتخابی کامل نیست، اما میتونه کافی باشه

شما در زندگیتون این پارادوکس رو تجربه کردین؟

#DocTalkDeepTalk

📺 داک تاک

🔍 شاخص توده بدنی یا BMI

شاخص توده بدنی یه ابزار ساده اندازه‌گیریه که نشون میده قد و وزن شما تا چه حد با هم تناسب دارن و ایا دچار کمبود یا اضافه وزن هستین یا خیر؟

🧮 نحوه محاسبه:
وزن (بر حسب کیلوگرم) رو تقسیم به مجذور قد(بر حسب متر) میکنیم.
مثلا:
اگه وزن شما ۷۰ کیلو و قد ۱.۷ متر باشه:
۷۰ تقسیم بر (۱.۷ × ۱.۷) میشه BMI شما

📊محدوده BMI
زیر ۱۸.۵ = کم‌وزن (ریسک بیماری‌ها بالاست)
بین ۱۸.۵ تا ۲۴.۹ = وزن نرمال (ریسک پایین)
بین ۲۵ تا ۲۹.۹ = اضافه وزن (ریسک متوسط)
بین ۳۰ تا ۳۴.۹ = چاقی کلاس ۱ (ریسک بالا)
بین ۳۵ تا ۳۹.۹ = چاقی کلاس ۲ (ریسک خیلی بالا)
بالاتر از ۴۰ = چاقی کلاس ۳ (ریسک فوق‌العاده بالا)

📺 داک تاک

🔍بررسی BMI

شاخص BMI فقط قد و وزنو حساب میکنه و یه عدد درمیاره، ولی نمیاد ببینه این وزن از عضلست یا چربی؛ سن، جنسیت، ژنتیک و حتی نژاد آدم‌ها رو هم در نظر نمیگیره.
یعنی ممکنه دو نفر با یه BMI یکسان، یکی ورزشکار و عضلانی باشه، یکی دیگه چربی زیاد داشته باشه. اما هردو یه جور دسته‌بندی بشن

از طرفی، محل ذخیره چربی در بدن خیلی مهمه
چربی دور شکم (چربی احشایی) خطرناک‌تر از چربی ران یا باسنه
و BMI مشخص نمیکنه چربی کجای بدن جمع شده.

تحقیقات نشون داده که BMI خیلی پایین (زیر ۱۸.۵) یا خیلی بالا (بالاتر از ۳۰) معمولا با ریسک بیشتر بیماری‌های قلبی، دیابت، و حتی مرگ زودرس همراهه،
اما این وسط کلی آدم هستن که BMI نرمال دارن و باز هم از لحاظ متابولیکی سالم نیستن یا برعکس.

📎معیار‌های دیگه در کنار BMI
✅ دور کمر : اگه دور کمر زیاد باشه، احتمال بیماری‌های متابولیکی میره بالا
✅ نسبت دور کمر به باسن : نشون میده چربی کجا جمع شده
✅ درصد چربی بدن

البته اینطورم نیست که بگیم BMI کلا به درد نمیخوره.
یه ابزار ساده و سریعه. و برای تشخیص ریسک‌های کلی (مثل احتمال دیابت، فشار خون بالا، بیماری قلبی) تا حدی کمک میکنه

📺 داک تاک

🔍درمان جدید با سلول‌های چربی
مهندسی‌شده برای گرسنه نگه‌داشتن تومورها

تحقیقات جدید نشون میده که سلول‌های چربی میتونن به درمان سرطان کمک کنن! یه تیم از دانشگاه کالیفرنیا (UCSF) فهمیدن که با تغییر ژنتیکی سلول‌های چربی، میتونن اونا رو به مصرف کننده‌های قویتری تبدیل کنن که مواد مغذی مثل گلوکز و اسیدهای چرب رو از تومورها میگیرن و رشد اونا رو کند میکنن.

این روش به اسم پیوند دستکاری چربی (AMT) شناخته میشه و برخلاف درمان‌های معمول مثل شیمی‌درمانی، به‌جای کشتن مستقیم سلول‌های سرطانی، با رقابت برای مواد مغذی، تومورها رو ضعیف میکنه. در آزمایش‌هایی که روی موش‌ها انجام شد، این سلول‌های چربی مهندسی‌شده تونستن رشد تومورهای مختلف در سرطان‌های پستان، پانکراس، روده بزرگ و پروستات رو به‌طور قابل‌توجهی کاهش بدن.

این روش میتونه یه درمان جدید برای سرطان باشه. پژوهشگران امیدوارن که در آینده از این تکنولوژی برای درمان بیماری‌های دیگه هم استفاده کنن

📺 داک تاک

🔍چرا همیشه تقصیر مردم عادیه؟

در بیشتر فجایع، بحران‌ها یا ناکامی‌های اجتماعی، یه الگوی آشنا تکرار میشه:
خیلی زود، مقصر شناسایی میشهو کسیه که کمترین قدرت، کمترین امکانات، و کمترین اختیار رو داشته:
مردم عادی.

مثلا میگن:
مردم چرا اون‌جا بودن؟
چرا درست رانندگی نمیکنن؟
چرا سبک زندگیشون اینطوریه؟
چرا زباله میریزن؟
چرا واکسن نزدن؟
یا حتی:
چرا تحقیق نکردن؟!!!

تقصیر همیشه برمیگرده به یه فرد نه ساختار.به انتخاب‌های شخصی؛ نه به زمینه‌های اجتماعی.و این دقیقا همون چیزیه که جامعه‌شناسا بهش میگن:

Systemic Blame Deflection✅
(انحراف سیستماتیک تقصیر)

این یعنی چی؟
یعنی وقتی یک سیستم، یک ساختار، یک سیاست‌گذاری کلان، ناکارآمد یا ناعادلانه‌ست
به‌جای اینکه مسئولیت این ناکارآمدی رو بپذیره،شروع میکنه به روایت‌سازی برای جا‌به‌جا کردن مقصر.

این یک مهندسی پنهان ذهنه.
و اتفاقا خیلی خوب هم جواب میده.
چون وقتی مردم خودشون، خودشون رو سرزنش کنن، قدرت دیگه نیازی به پاسخ‌گویی نداره.

برای مثال، بارها شنیدیم:
مردم چرا بد رانندگی میکنن؟
ولی کمتر کسی میپرسه:
آموزش رانندگی چطور بوده؟
قانون‌گذاری چقد عقلانیه؟
نظارت چقد جدی گرفته میشه؟

یا میگن:
مردم سبک زندگیشون اشتباهه.
ولی کسی نمیپرسه:
آیا تغذیه سالم قابل دسترسیه؟
آیا شغل‌ها سلامت‌محورن؟
آیا شهرها برای برای زندگی سالم طراحی شدن؟
آیا سلامت روان برای دولت اولویته؟

اینجا، یه مفهوم دیگه هم وارد میشه:

✅تقلیل‌گرایی فردی
(Individualistic Reductionism)

یعنی همه‌چیز به تصمیم‌های فردی تقلیل داده میشه.
اگه سالم نیستی، لابد خوب زندگی نکردی.
اگه فقیر موندی، لابد تلاش نکردی.
اگه تو حادثه‌ای آسیب دیدی، لابد حواست نبوده.

درحالی‌که ما فرد نیستیم در یک محیط خلا.
ما در بافتی از سیاست، فرهنگ، اقتصاد، آموزش، رسانه و فرصت‌ها شکل میگیریم.

فرد، مسئول بعضی چیزهاست اما نه همه‌چیز.

✅در نظریه‌ی مارکسیستی، این حالت رو آگاهی کاذب (False Consciousness) میگن.
یعنی مردم، به‌جای اینکه مشکلات ساختاری رو ببینن،
باور میکنن که تقصیر خودشونه.
و همین باور، باعث میشه دیگه دنبال تحلیل ساختاری نرن.

از یه جایی به بعد، روایت‌های رسانه‌ای حتی لازم نیست دست‌کاری بشن.چون مردم، خودشون نقش سیستم رو بازی میکنن:
هم خودشون رو مقصر میدونن،
هم همدیگه رو قضاوت میکنن.

ما با نوعی سرزنش مزمن از پایین به پایین مواجهیم.
مثلا اگه فاجعه‌ای اتفاق بیفته،
بجای اینکه بپرسیم چه سیاستی منجر به این شد؟
میپرسیم: چرا اون کارگر اون‌جا بود و چرا اینکارو کرد؟!

اما چرا این مدل روایت‌سازی این‌قدر موفقه؟

چون سادست.
(تقصیر مردم بود) یه روایت جمع‌وجوره که سریع پخش میشه، سریع جا می‌افته، و کسی رو در موضع تهدید قرار نمیده.

درحالی‌که تقصیر ساختار یعنی چی؟
یعنی باید بگردیم دنبال خط‌مشی، مسئولیت، قانون‌گذاری، نظارت، بودجه، فساد، نابرابری.
و این‌ها دردسر داره

ما باید یاد بگیریم از خودمون بپرسیم:

اگر مردم اشتباه کردن، چه چیزی اون‌ها رو به این نقطه رسونده؟
چه چیزی آموزش داده نشده؟ چه چیزی هشدار داده نشده؟ چه چیزی ایمن نبوده؟ چه چیزی نابرابر توزیع شده؟

وقتی جواب این سوال‌ها رو پیدا کنیم،
شاید متوجه بشیم که خیلی از تقصیرها نه به مردم،
بلکه به سازوکارهایی برمیگرده
که مردم توی اون به دنیا اومدن، بزرگ شدن، کار کردن، و آسیب دیدن.

⚠️شاید وقتشه جمله‌ی آشنای
مردم ما فلانن…
رو با یه سوال جایگزین کنیم:

چرا ساختاری داریم که مردم رو به این نقطه میرسونه؟

#DoctalkDeepTalk

📺 داک تاک

🔍 سرطان پستان

سرطان پستان یا سینه یعنی رشد کنترل‌نشده‌ی سلول‌ها در بافت پستان
شایع‌ترین سرطان در خانم‌هاست، ولی آقایون هم ممکنه بگیرنش. با آگاهی و غربالگری، خیلی زود میتونیم تشخیصش بدیم و درمانش کنیم.

🔬علائم اولیه:
توده‌ی سفت یا غیرعادی در پستان
برگشتن نوک پستان به داخل
تغییر اندازه یا شکل پستان
قرمزی، تیرگی یا پوست‌پرتقالی‌شدن
پوسته‌پوسته شدن یا ترک‌خوردگی نوک یا پوست پستان

دیدن هر کدوم از این نشونه‌ها دلیلی برای مراجعه‌ی فوری به پزشکه؛ حتی اگه ماموگرافی قبلی مشکلی نشون نداده. تشخیص زودهنگام، کلید درمان موفقه.

قسمت ۱

📺 داک تاک

🚩 افراد در خطر :
همه ممکنه به سرطان پستان دچار بشن، ولی بعضی عوامل ریسک ابتلا رو بیشتر میکنن:
۱) بالا رفتن سن
۲) سابقه‌ی خانوادگی سرطان (مخصوصا در مادر، خواهر یا دختر)
۳) جهش‌های ژنتیکی مثل BRCA1 و BRCA2
۴) چاقی، مصرف الکل، نداشتن بارداری یا بارداری بعد از ۳۰ سالگی
۵) قاعدگی زودتر از ۱۲ سال یا یائسگی بعد از ۵۵
۶) مصرف طولانی‌مدت هورمون استروژن و پروژسترون
۷) پرتودرمانی قبلی به قفسه سینه

ولی نکته‌ی مهم اینه که خیلی از مبتلایان، هیچ‌کدوم از این عوامل رو نداشتن. پس آگاهی، بررسی منظم و سبک زندگی سالم برای همه مهمه، نه فقط افراد پرریسک.

قسمت ۲

📺 داک تاک

💡پیشگیری و غربالگری
نمیشه صد درصد از سرطان پستان پیشگیری کرد، ولی با رعایت چند نکته میتونیم ریسک رو پایین بیاریم:
عدم مصرف الکل و ترک سیگار
حفظ وزن در محدوده نرمال و ورزش منظم
رژیم غذایی سالم

🌀غربالگری یعنی تشخیص زود، حتی قبل از علائم
از ۴۰ سالگی به بعد باید ماموگرافی سالیانه رو شروع کرد
از ۵۵ سال به بعد: هر ۱ تا ۲ سال یک‌بار
اگه ریسک بالا باشه (مثلا جهش BRCA یا سابقه قوی خانوادگی)، ممکنه لازم باشه از ۳۰ سالگی شروع بشه و MRI هم انجام بشه

قسمت ۳ و پایانی

📺 داک تاک

#موسیقی_شبانه

ره آسمان درون است،
پَر عشق را بجنبان

پَر عشق چون قَوی شد،
غم نردبان نماند

مولانا

📺 داک تاک

🔍سنگ كليه

سنگ کلیه توده‌هایی سخت از جنس مواد معدنی و نمکه که در ادرار تشکیل میشن و در کلیه یا مسیر ادرار گیر میکنن.
دلایل مختلفی دارن:
🔹 کم نوشیدن آب
🔹 رژیم غذایی پر نمک یا پروتئین
🔹 اضافه‌وزن
🔹 ژنتیک
🔹 بیماری‌های خاص مثل مشکلات روده یا پاراتیروئید

وقتی ادرار غلیظ میشه و مواد حل‌نشده زیاد میشن، این مواد به هم میچسبن و سنگ می‌سازن. بعضی‌ها فقط یه بار دچارش میشن، بعضی‌ها هم به‌صورت مکرر.

✅ اگه سابقه‌اش رو دارین، حتما باید دنبال علت دقیقش باشید چون قابل پیشگیریه

🩺علائم

سنگ کلیه معمولا تا وقتی حرکت نکنه، هیچ صدایی از خودش درنمیاره. ولی وقتی وارد حالب (لوله بین کلیه و مثانه) میشه، اونجاست که درد شروع میشه:

🔹 درد شدید و ناگهانی از پهلو یا پشت، درست زیر دنده‌ها
🔹 دردی که به شکم پایین و کشاله ران میزنه
🔹 درد موجی‌شکل و نوسانی؛ یه لحظه شدید، یه لحظه آروم
🔹 سوزش یا درد هنگام ادرار کردن
🔹 ادرار صورتی، قرمز یا قهوه‌ای (یعنی وجود خون)
🔹 ادرار بدبو یا کدر
🔹 احساس نیاز دائم به ادرار، ولی با حجم کم
🔹 تهوع و استفراغ
🔹 تب و لرز (اگه عفونت هم همراه باشه)

قسمت ۱

📺 داک تاک

🎶 #موسیقی_شبانه

تو مگو همه به جنگند
و زِ صلح من چه آید؟
تو یکی نِه‌ای هزاری،
تو چراغِ خود برافروز

مولانا

‏‌‎📺 داک تاک

🧪 تشخیص سنگ کلیه چجوریه؟

وقتی علائم رو داری، دکتر باید مطمئن شه دقیقا کجا گیر کرده و از چه جنسیه. چند تا روش برای تشخیص هست:

🔹 آزمایش خون: اگه کلسیم یا اسیداوریکت بالاست، ممکنه ریشه سنگ همین باشه.
🔹 آزمایش ادرار ۲۴ ساعته: معلوم میشه بدنت داره مواد سنگ‌ساز زیادی دفع میکنه یا نه.
🔹 تصویربرداری:
▫ CT scan خیلی دقیق سنگ رو نشون میده (حتی سنگ‌های ریز اسیداوریکی).
▫ سونوگرافی هم گزینه کم‌خطر و پرکاربرده.
▫ عکس ساده شکم دیگه زیاد استفاده نمیشه چون ممکنه سنگ‌های ریز رو نشون نده.
🔹 گرفتن سنگ دفع‌شده: دکتر ممکنه ازت بخواد با صافی ادرار کنی تا سنگ رو بفرستی آزمایشگاه.
🔹 تست ژنتیک (در موارد خاص): مثلا اگه مشکوک باشن به بیماری‌های ارثی مثل سیستینوریا یا هیپراگزالوری.

📌 تشخیص درست یعنی درمان درست و پیشگیری بهتر. هیچ سنگی بی‌دلیل نیست!

قسمت ۲

📺 داک تاک

🎶 #موسیقی_شبانه

به سکوت خو می‌گرفت و آن قدر بی‌حضور شده بود که همه فراموشش کرده بودند. انگار به دنیا آمده بود که تنها باشد.
عباس معروفی

‏‌‎📺 داک تاک