بانکداری نوین الکترونیک – Telegram
بانکداری نوین الکترونیک
3.01K subscribers
22.9K photos
897 videos
93 files
23.5K links
@ebinews_com

پایگاه خبری بانکداری نوین الکترونیک
نخستین نشریه اینترنتی حوزه بانکداری الکترونیک و نظام های پرداخت
ماهنامه بانکداری آینده
ارتباط با ادمین

@ghayouri1362

نشانی سایت
ebinews.com
Download Telegram
در توضیح ریشه بحران در صندوق بازنشستگی کشوری گفت: «در دولت نهم و دهم، واگذاری‌های گسترده اصل ۴۴ انجام شد اما وجوه حاصل، به جای تقویت نظام تأمین اجتماعی، صرف بودجه جاری گردید. کارخانجات واگذارشده تعهدی نسبت به کارکنان خود نداشتند و به همین علت، ورودی صندوق‌ها کاهش و تعهدات خروجی افزایش یافت.»

وی اشتباه بعدی دولت یازدهم را خارج کردن فوق‌العاده‌ها از شمول حق بیمه دانست:
«کارمندی که ۱۰۰ تومان حقوق می‌گرفت، ۵۰ تومانش حقوق پایه و ۵۰ تومانش اضافه‌کار بود. صندوق فقط از روی ۵۰ تومان حق بیمه می‌گرفت اما هنگام بازنشستگی باید بر اساس کل ۱۰۰ تومان مستمری پرداخت کند. وقتی منبعی تأمین نشده، چطور پرداخت صورت بگیرد؟»

در ادامه، مجلس نیز نرخ مستمری را ۹۰ درصد حقوق شاغل هم‌تراز تعیین کرد و بحران عملاً تثبیت شد.

ضعف ساختاری و تکالیف اجرا‌نشده دولت
حیدری خاطرنشان کرد که قوانین متعددی برای تأمین اجتماعی وجود دارد — از اصول ۲۱ و ۴۳ قانون اساسی تا سیاست‌های کلی نظام رفاه — اما بسیاری از تکالیف دولت در این حوزه اجرا نشده است. او تأکید کرد: «در حالی‌که سازمان بین‌المللی کار در مقاوله‌نامه ۱۰۲، ۹ خدمت اصلی از جمله بازنشستگی، ازکارافتادگی، بیکاری و فوت را پیش‌بینی کرده، در ایران فقط دو صندوق تأمین اجتماعی و آینده‌ساز بخشی از این خدمات را ارائه می‌دهند.»

حیدری نیز افزود: نرخ جایگزینی در کشورهای توسعه‌یافته بین ۵۰ تا ۶۰ درصد است، اما در ایران به دلیل معافیت مالیاتی مستمری‌ها و نبود پایه مالیاتی حمایتی، بیش از ۱۰۰ درصد است؛ «یعنی صندوق‌ها بیش از توان مالی خود تعهد پرداخت دارند و هیچ مکانیسم مالیاتی پشتیبان نیست.»

مسیر اصلاحات: از ساختار تا گفتمان
به گفته این کارشناس، اصلاح نظام بازنشستگی نیازمند مجموعه‌ای هماهنگ از اصلاحات پارامتریک، ساختاری، نهادی، رویه‌ای و گفتمانی است. حیدری توضیح داد: «سیاست‌های کلی تأمین اجتماعی که در فروردین ۱۴۰۱ از سوی مقام معظم رهبری ابلاغ شد، دقیقاً برای چنین اصلاحی طراحی شده اما هنوز اجرایی نشده است. اگر دولت اجرای آن را آغاز کند، بخش بزرگی از بحران بازنشستگی و بی‌تعادلی صندوق‌ها رفع می‌شود.»

او شاخص‌های نظام تأمین اجتماعی مطلوب را پنج‌گانه دانست:

۱. فراگیری پوشش،

۲. جامعیت خدمات،

۳. کفایت مستمری،

۴. پایداری مالی،

۵. کارآمدی نهادی.

به گفته وی، در چارچوب نظام چندلایه، لایه حمایت موظف به پوشش دهک‌های پایین، لایه بیمه‌ای برای طبقه متوسط، و لایه مکمل برای طبقه مرفه و بیمه‌های خصوصی تعریف می‌شود. در نبود این تفکیک، بیمه‌های اجتماعی هم نقش حمایتی ایفا می‌کنند و هم مانع گسترش بیمه‌های خصوصی می‌شوند.

@ebinews_com
1
سومین نشست از «نخستین همایش اکوبیمه» با محور «بیمه درمانی تکمیلی و نظام سلامت ایران؛ هم‌افزایی برای افزایش کارایی و عدالت» برگزار شد.

در این نشست، دکتر مسعود اعتمادیان، پزشک متخصص اورولوژی، با تأکید بر ضرورت بازتعریف مفهوم خدمت در نظام سلامت، گفت: «ما اینجا نشستیم که به بیمار خدمت کنیم؛ هدف همه ما باید خدمت به بیمار باشد و فراتر از مسائل مالی بیندیشیم.» او با لحنی انتقادی تصریح کرد که پرداخت‌های سنگین در بخش درمان، لزوماً به معنای افزایش رفاه و طول عمر نیست، زیرا «در ایران پول دادیم، بیماری خریدیم، سلامت نخریدیم.»

اعتمادیان با اشاره به بررسی‌های انجام‌شده در وزارت بهداشت اظهار داشت: «رقم افزایش هزینه‌ها تا سه برابر، تنها یک سال به طول عمر ایرانیان افزوده است.» او این وضعیت را نشانه‌ای از ناکارآمدی تخصیص منابع دانست و افزود: «در وزارت بهداشت تجربه کردیم که با هر یک دلار سرمایه‌گذاری در پیشگیری یا سلامت، هفت دلار صرفه‌جویی حاصل می‌شود.» وی تأکید کرد تمرکز نظام بیمه باید از درمان به سمت سلامت تغییر یابد و نظام حق بیمه نیز متناسب با رفتارهای سالم یا پرخطر بازتعریف شود.

او توضیح داد: «اگر فردی به سلامت خود توجه کند ـ مثلاً در ساعت مشخصی فعالیت روزانه داشته باشد ـ حق بیمه‌اش باید کمتر شود، و در مقابل، کسی که رفتار پرخطر دارد، حق بیمه بالاتری بپردازد. هدف این است که ریسک شخصی کاهش یابد، نه آنکه پرریسک‌ها هزینه‌شان را به دوش دیگران بیندازند.»

اعتمادیان در ادامه به برنامه‌های وزارت بهداشت برای تحول دیجیتال اشاره کرد و گفت: «سلامت کشور ما حدود ۱۲ میلیارد دلار هزینه دارد. اگر دیجیتالی‌شدن نظام سلامت به درستی و بر اساس الگوهای موفقی نظیر کره‌جنوبی اجرا شود، تا ۳۰ درصد صرفه‌جویی خواهیم داشت.»

او افزود: «بر اساس محاسبات دکتر ریایی، این میزان صرفه‌جویی می‌تواند تا سه و نیم میلیارد دلار برسد. سهم بیمه‌های تکمیلی نیز در این میان بسیار مهم است. مجموع حق بیمه‌های این بخش حدود ۱۲۰ هزار میلیارد تومان برآورد شده که اگر تنها ۳۰ درصد از آن بدون کاهش کیفیت صرفه‌جویی شود، ثمرات چشمگیری در کارایی نظام سلامت به جا می‌گذارد.»

به گفته او، حرکت از مدل درمان‌محور به رویکرد سلامت‌محور مستلزم تغییر در ساختار رفتار بیمه‌ها و بازتخصیص منابع است، به طوری‌که «هفت دلار هزینه درمانی فعلی» به یک دلار سرمایه‌گذاری در سلامت تبدیل شود؛ تغییری که به تعبیر او می‌تواند تا «۵۰ درصد بهبود در بازده و عدالت سلامت» منجر شود.

سخنان دکتر اعتمادیان با اشاره مستقیم به چالش بزرگ نظام سلامت ایران در مدیریت هزینه و ارتقای عدالت، بخش محوری این نشست از همایش «اکوبیمه» را به خود اختصاص داد.

@ebinews_com
مهدی ریاحی‌فر، مدرس دانشگاه، در سومین نشست از نخستین همایش «اکوبیمه» با موضوع «بیمه درمانی تکمیلی و نظام سلامت ایران؛ هم‌افزایی برای افزایش کارایی و عدالت»، به سهم بالای بخش سلامت در بازار بیمه کشور و ضرورت بازنگری بنیادین در قواعد بیمه‌های درمان تکمیلی تأکید کرد.

او با بیان این‌که بیش از ۳۵ درصد از بازار بیمه کشور به حوزه سلامت اختصاص دارد، گفت: اندازه بازار بیمه در دو سال اخیر حدود ۴۴۰ هزار میلیارد تومان بوده که از این میان بیش از ۱۵۰ هزار میلیارد تومان مربوط به بخش درمان است. ریاحی‌فر افزود: «در صورتی که هزینه‌های مرتبط با سالمندی، حوادث و خدمات پزشکی در سایر رشته‌ها را نیز لحاظ کنیم، حدود نیمی از کل بازار بیمه در ایران به سلامت مربوط می‌شود.»

وی با اشاره به آمار بالای خسارت‌ها در بخش درمان، توضیح داد: «بیش از ۹۰ درصد اسناد خسارت شرکت‌های بیمه، مربوط به خدمات درمانی است و این نشان می‌دهد که بیمه سلامت از دیدگاه اقتصادی و اجتماعی، مهم‌ترین بخش صنعت بیمه در کشور است.»

ریاحی‌فر در ادامه بر لزوم تحول دیجیتال در نظام بیمه درمانی تکمیلی تأکید کرد و گفت: «نظام بیمه سلامت کشور تاکنون بر پایه‌ی پوشش‌های مصرفی عمل کرده و نخستین گام برای اصلاح آن، دیجیتالی‌کردن اسناد و تبدیل آن‌ها به داده‌های قابل تحلیل است تا در مرحله بعد، کنترل‌ها و بودجه‌بندی‌ها بر مبنای اطلاعات دقیق انجام شود.»

او با اشاره به نارسایی‌های زیرساختی نظام سلامت افزود: «در حال حاضر هنوز پرونده‌ی الکترونیک سلامت ملی به‌طور کامل شکل نگرفته و سامانه‌ای مانند سپاس (سامانه پرونده الکترونیک سلامت) به مرحله‌ی عملیاتی نرسیده است. نبود یکپارچگی داده‌ها موجب شده فرآیند کنترل و نظارت بیمه در حوزه درمان ناقص بماند.»

مدرس دانشگاه یادآور شد: «برای جلوگیری از بروز شکست بازار در بیمه‌های درمانی، باید نظام قواعد یکپارچه‌ای طراحی شود تا بیمه‌های درمان پایه و تکمیلی بر اساس موتور قواعد مشابه کار کنند. در حال حاضر بیمه‌های درمان تکمیلی در ایران فاقد تعریف روشن از قواعد و ساختار مکمل هستند و این موضوع سبب شده مدیریت ریسک در این رشته به‌صورت علمی انجام نشود.»

ریاحی‌فر توضیح داد: «در دنیا ریسک درمان گروهی نیز بر مبنای ریسک فردی تعیین می‌شود و نرخ‌ها در نتیجه‌ی همین ریسک فردی شکل می‌گیرد، اما در ایران این قاعده رعایت نشده است. بانک داده ملی از وضعیت بیماری‌ها وجود ندارد و نرخ‌گذاری‌ها بر پایه‌ی داده‌های استانی یا موردی انجام می‌شود؛ در حالی‌که بدون پایگاه داده‌ی ملی، امکان برنامه‌ریزی بیمه‌گری دقیق فراهم نیست.»

او در بخش پایانی سخنان خود گفت: «تحول دیجیتال در نظام بیمه سلامت، یک ضرورت علمی و عملی است که باید بر اساس مدل‌های ریسک‌محور دنبال شود. تنها با اجرای چنین تحولاتی است که بیمه درمان تکمیلی می‌تواند نقش واقعی خود را در افزایش کارایی و عدالت در نظام سلامت کشور ایفا کند.»

@ebinews_com
سومین نشست از نخستین همایش اکوبیمه با محور «بیمه درمانی تکمیلی و نظام سلامت ایران؛ هم‌افزایی برای افزایش کارایی و عدالت» برگزار شد.

در این نشست، نیما نامداری، مدیرعامل شرکت کارنامه، به تبیین سه روند بنیادین تأثیرگذار بر آینده نظام سلامت و تأمین مالی درمان پرداخت و تأکید کرد ساختار سلامت کشور برای تحولات فناوری و تغییر نقش بیماران آماده نیست.

از بیماری‌های عفونی تا بیماری‌های مزمن
نامداری با اشاره به تحول صد سال گذشته در الگوی بیماری‌ها گفت: «یک قرن پیش، بیماری‌های عفونی مانند وبا و سل عامل اصلی مرگ‌ومیر در دنیا بودند. این بیماری‌ها یا به بهبودی کامل منجر می‌شدند یا به مرگ؛ اما امروز جهان با بیماری‌های مزمن (کرانیک) روبه‌روست که درمان قطعی ندارند و با فرد تا پایان عمر می‌مانند، از جمله چاقی، فشار خون، سرطان و ام‌اس.»

او افزود که در چنین شرایطی نقش بیمار به‌طور اساسی تغییر کرده است: «درمان دیگر پروژه‌ای با پایان مشخص نیست. بیمار باید سبک زندگی، تغذیه و داروی خود را مستمراً تنظیم کند. پزشک دیگر مدیر پروژه نیست؛ بیمار خود بازیگر اصلی درمان است.»

بدن انسان؛ بزرگ‌ترین منبع داده
به گفته این تحلیلگر فناوری، دومین روند جهانی رشد تکنولوژی‌های پوشیدنی است: «رینگ‌ها و ساعت‌های هوشمند جدید روزانه تا ۳۰۰ مگابایت داده از بدن هر فرد جمع‌آوری می‌کنند. این حجم با افزودن ابزارهایی مانند سنسورهای صدا، خواب، فشار خون و فعالیت مغزی به صدها میلیارد رکورد در مقیاس جهانی می‌رسد. هیچ منبع داده‌ای در جهان به اندازه بدن انسان تولید اطلاعات نمی‌کند.»

او تأکید کرد که این داده‌ها نظام درمانی را از بیمارستان‌ها به خانه منتقل کرده و تعادل ارتباط پزشک و بیمار را تغییر داده است.

ورود هوش مصنوعی به نظام سلامت
نامداری سومین روند را «ورود هوش مصنوعی» دانست: «پیش از این رایانه‌ها فقط الگوریتم‌های تکراری را سریع‌تر انجام می‌دادند، اما هوش مصنوعی الگوهای تصادفی و غیرتکراری را تحلیل می‌کند. همان‌گونه که ChatGPT پاسخ از پیش‌نوشته‌ای ندارد، هوش مصنوعی می‌تواند داده‌های متنوع سبک زندگی و ژنتیک میلیون‌ها نفر را ترکیب کند.»

او افزود: «برآوردها نشان می‌دهد تا سال ۲۰۳۰ هوش مصنوعی فراگیر شده و درمان‌ها به شدت شخصی‌سازی می‌شوند. به‌زودی داروها نیز متناسب با ژنتیک و آلرژی فرد طراحی و حتی در بدن آزاد خواهند شد.»

تغییرات ساختاری در هزینه و بیمه
نامداری با اشاره به برآوردهای جهانی گفت: «در سال ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴، هزینه سلامت در جهان حدود ۱۰ تریلیون دلار بوده است؛ نیمی از این رقم از بیمه‌های دولتی و اجباری و ۴۰ درصد از جیب بیماران پرداخت می‌شود. تنها ۱۰ درصد به بیمه‌های انتخابی (تکمیلی) تعلق دارد، اما همین بخش محل رشد و ابتکار است.»

او افزود: «در واقع، آنجا که درمان شخصی‌سازی و داده بیمار به اشتراک گذاشته می‌شود، بیمه‌های تکمیلی می‌توانند کاراتر شوند. اگر فردی عادات سالم‌تری دارد یا فست‌فود نمی‌خورد، باید هزینه درمانش کمتر شود. هوش مصنوعی این تفکیک را ممکن می‌کند.»

به گفته او، بر اساس اعلام CDC، تا سال ۲۰۳۰ حدود ۱۵ درصد از کل هزینه‌های سلامت جهان به‌واسطه استفاده از هوش مصنوعی کاهش خواهد یافت.

او افزود: «بخش بزرگی از مخارج کنونی، حتی در کشورهای پیشرفته، ناکارا و غیرضروری است و ایران از این منظر وضعیت نامطلوب‌تری دارد.»

نظام سلامت ایران؛ طراحی‌شده برای دوره‌ای دیگر
نامداری در جمع‌بندی سخنان خود گفت: «تکنولوژی هوش مصنوعی به ما امکان می‌دهد درمان را شخصی‌سازی کنیم و با مشارکت خود فرد هزینه‌ها را بهینه کنیم. اما نظام سلامت ایران متأسفانه برای این عصر طراحی نشده است؛ نه در آموزش پزشکی، نه در بیمارستان و درمان، نه در پیشگیری و نه در بیمه. همه بخش‌ها مبتنی بر مدلی هستند که پزشک‌محور بود، بیماران نقش نداشتند و بیماری‌ها عمدتاً عفونی و حاد بودند.»

او در پایان تأکید کرد: «تغییر در نظام سلامت حتمی است و به‌تدریج رخ خواهد داد، هرچند نیازمند تحول ساختاری و بازتعریف نقش بیمه و بیمار است.»

@ebinews_com
🔺 هوش مصنوعی، صنعت بیمه را از جبران خسارت به سمت کاهش ریسک می‌برد

🔹کارشناسان حوزه اقتصاد دیجیتال و اینشورتک معتقدند استفاده از هوش مصنوعی می‌تواند نقش بیمه را از نهاد جبران‌گر به بازیگری فعال در کاهش ریسک ارتقا دهد. تحولی که اگر به‌درستی هدایت شود، ساختار اقتصاد و حکمرانی ریسک را متحول می‌کند.

🔹 به گزارش @peivast، مجید نیلی احمدآبادی، عضو هیئت علمی دانشگاه تهران، در این باره گفت: فناوری هوش مصنوعی طی بیش از یک دهه گذشته در کشورهای پیشرو توانسته بخشی از وظایف تحلیلی انسان در حوزه‌هایی چون تشخیص، پیش‌بینی و تصمیم‌سازی را بر عهده گیرد و حالا در حال ورود به صنایع داخلی، از جمله صنعت بیمه، است.

🔹 به باور نیما نامداری مدیرعامل کارنامه هم حالا دو نیروی متضاد در صنعت بیمه در حال شکل‌گیری است. یکی فناوری که ریسک را کاهش می‌دهد و دیگری، روندی که نیاز به چتر حمایتی بیمه را کمتر می‌کند.

🆔 @peivast

🔗متن کامل این خبر را در سایت پیوست بخوانید:
https://pvst.ir/mo6
در سومین نشست «اکوبیمه» با عنوان «بیمه درمان تکمیلی و نظام سلامت ایران؛ هم‌افزایی برای افزایش کارایی و عدالت»، سجاد مخبر، مدیرعامل هلدینگ نسیم سلامت پاسارگاد، با مرور سیر تحول پزشکی در یک قرن گذشته، چالش هزینه‌های فزاینده سلامت و ضرورت بازنگری در مدل‌های بیمه‌ای کشور را تشریح کرد.

سجاد مخبر در سومین نشست نخستین همایش اکوبیمه، با بررسی ۱۰۰ سال تحول علم پزشکی و مقایسه آن با دسترسی اقتصادی مردم، بر سه محور کلیدی اصلاح نظام سلامت — تحول فرهنگی مردم، صنعتی‌سازی درمان و خرید راهبردی خدمت — تأکید کرد و هشدار داد اگر بیمه‌های تکمیلی از مسیر جبران خسارت به مدیریت ریسک سلامت مهاجرت نکنند، به‌زودی از ایفای نقش اجتماعی خود باز خواهند ماند.


هزینه‌های سلامت، تهدیدی برای اقتصاد جهان
مخبر در آغاز سخنان خود با اشاره به تاریخ تحولات علم پزشکی گفت: «۱۰۰ سال از نخستین عمل قلب باز موفق گذشته و در این مدت، پزشکی از روش‌های ابتدایی و درمان‌های ساده به سطحی از پیچیدگی و فناوری رسیده که دیگر نمی‌توان آن را بدون ارزیابی اقتصادی و عدالت اجتماعی ادامه داد».

او با نقل قولی از مایکل پورتنر، بزرگ‌ترین نظریه‌پرداز در حوزه اقتصاد سلامت، افزود: «هزینه‌های سلامت به‌زودی اقتصاد دنیا را ورشکست خواهد کرد». به گفته وی، درک این مفهوم و جست‌وجوی راهکار، محور اصلی بحث امروز بیمه‌گران و فعالان نظام سلامت است.

مخبر با بررسی مفهومی عدالت در دسترسی به خدمات درمانی اظهار کرد: «عدالت یعنی شمولیت. اگر شهروندی به خدمتی دسترسی داشته باشد، عدالت برقرار است، و اگر دسترسی ممکن نباشد، عدالت از میان رفته است».

از جراحی قلب تا مهندسی قلب؛ فاصله علم و استطاعت مردم
مدیرعامل هلدینگ نسیم سلامت پاسارگاد با مرور تاریخی از نخستین جراحی‌های قلب گفت: «۷۵ سال پیش عمل قلب باز تنها برای کمتر از ۱۰ درصد مردم دنیا ممکن بود و اگر آن زمان قیمت هر عمل را با قدرت خرید امروز حدود ۸۰ هزار دلار در نظر بگیریم، هنوز هم در دسترس اغلب مردم نیست».

وی ادامه داد: «در دهه‌های بعد، عمل پیوند قلب معرفی شد و امروزه کمتر از ۲ درصد مردم جهان توان پرداخت هزینه آن را دارند. اکنون در آستانه ورود به عصری هستیم که قلب‌های مهندسی‌شده با فناوری پیشرفته تولید می‌شود و پیش‌بینی‌ها قیمت هر نمونه را بین ۵ تا ۱۰ میلیون دلار برآورد می‌کند. سؤال اصلی این است که این علم تا کجا می‌تواند از مردم جلو بزند و بیمه‌ها تا چه حد می‌توانند این فاصله را جبران کنند؟»

چالش قرن بیست‌ویکم؛ دانستن در برابر دسترسی
مخبر با بیان اینکه «در صد سال اخیر علم از جامعه عقب نمانده، بلکه از مردم جلو افتاده است»، گفت: «چالش اصلی قرن بیست‌ویکم، فاصله بین دانستن و دسترسی است؛ ما می‌دانیم، اما نمی‌توانیم آنچه را می‌دانیم در اختیار مردم قرار دهیم».

او در ادامه افزود: «در همین مسیر است که پیش‌بینی می‌شود تا سال ۲۰۴۰، بشر به آستانه‌ی نامیرایی برسد، اما پرسش حیاتی این است که چه کسانی توانایی استفاده از این پیشرفت‌ها را دارند؟ اگر نظام سلامت به عدالت و پایداری توجه نکند، علم در خدمت انسان نخواهد بود».

سه محور تحول در طراحی نظام سلامت
مخبر سپس سه محور کلیدی برای بازطراحی نظام سلامت ایران را توضیح داد:

۱. تغییر جایگاه مردم از تماشاچی به بازیگر فعال سلامت:

او اظهار کرد: «مردم باید از نظاره‌گر هزینه‌ها، به بازیگران اصلی سلامت خود تبدیل شوند. در یک قرن گذشته، آموزش‌های بهداشتی را به دلیل نداشتن منفعت اقتصادی کنار گذاشتیم و به‌جایش به درمان‌های گران‌قیمت متکی شدیم؛ در حالی که بسیاری از بیماری‌ها را می‌توان با آموزش و پیشگیری ساده مهار کرد».

۲. اصلاح مدل ارائه خدمت به شیوه صنعتی‌سازی درمان:

مدیرعامل نسیم سلامت با اشاره به تغییر الگوهای تولید خدمات پزشکی در جهان گفت: «همان‌طور که صنعتی‌سازی موجب شد خودرو برای مردم در دسترس قرار گیرد، امروز مدل‌های صنعتی‌سازیِ درمان نیز هزینه اعمال جراحی را به‌طور چشمگیر پایین آورده‌اند. برای نمونه، عمل قلب باز در آمریکا از ۵۰ هزار دلار به حدود ۲ هزار دلار کاهش یافته است. ما ناچاریم به این مسیر برویم».

۳. فعال‌سازی خرید راهبردی خدمت برای بیمه‌ها:

مخبر تأکید کرد: «بیمه‌ها باید از پرداخت خسارت به خرید کیفیت تغییر مسیر دهند. هدف باید خرید سلامت باشد، نه تأمین هزینه عمل‌ها. پیشگیری باید در اولویت نظام سلامت قرار گیرد و مدل‌های نوین ارائه خدمت با رویکرد کاهش هزینه و افزایش کیفیت توسعه پیدا کند».

عبور بیمه‌ها از مدل جبران خسارت
وی با اشاره به پروژه‌های جاری در این حوزه افزود: «ما به‌زودی بزرگ‌ترین بیمارستان تاریخ ایران را افتتاح خواهیم کرد که بر پایه اقتصاد مقیاس طراحی شده و می‌تواند به کاهش قیمت تمام‌شده خدمات منجر شود».

مخبر در پایان سخنان خود مهم‌ترین پیام نشست را چنین جمع‌بندی کرد:
«اگر بیمه‌های تکمیلی به سمت مدیریت ریسک سلامت حرکت نکنند و همچنان صرفاً به‌عنوان پرداخت‌کننده خسارت عمل کنند، همان سرنوشتی را خواهند داشت که بیمه‌های پایه پیدا کردند؛ یعنی خروج از چرخه حمایت و ناتوانی در کمک به مردم.»
در سومین نشست از نخستین همایش «اکوبیمه» با محوریت «بیمه درمانی تکمیلی و نظام سلامت ایران؛ هم‌افزایی برای افزایش کارایی و عدالت»، فراز رنج‌پور، مدرس حوزه ارزیابی خسارت درمان، با تأکید بر لزوم تغییر نگاه سنتی حاکم بر زنجیره بازیگران حوزه سلامت و بیمه، از دشواری گذار نظام سلامت کشور از مرحله سنتی به مرحله دیجیتال سخن گفت.

او با بیان اینکه در بسیاری از بخش‌ها جای بازیگران اصلی تصمیم‌ساز خالی است، اظهار داشت: به نظر می‌رسد بخش مهمی از حلقه‌های مؤثر در نظام سلامت و بیمه از جمله هیئت وزیران، وزارت بهداشت، نهادهای ناظر و ارائه‌دهندگان خدمات پزشکی هنوز با رویکردی سنتی به مقوله دیجیتالی‌سازی و تحول ساختاری می‌نگرند.

رنج‌پور تصریح کرد: «در حال حاضر از سطح حاکمیتی تا آخرین حلقه زنجیره ارائه خدمات، نگاه غالب همچنان سنتی است و همین امر موجب شده مسیر گذار به نظام الکترونیک و داده‌محور با کندی و دشواری طی شود. ما از یک مرحله سنتی در حال ورود به دوره‌ای دیجیتال هستیم؛ دوره‌ای که با مرحله دیتاهای الکترونیکی، پیشگیری و فناوری‌های نو همراه است، اما گذار از این مسیر به‌مراتب سخت‌تر از آن چیزی است که تصور می‌شود.»

وی با استناد به مشاهدات خود به عنوان متخصص پزشکی اجتماعی و مدرس ارزیابی خسارت درمان افزود: «همه بازیگران از هیئت وزیران گرفته تا شرکت‌های بیمه و حتی کارشناسان ارزیابی خسارت مانند من، همچنان درگیر همان ذهنیت سنتی‌اند و حاضر نیستند آن را رها کنند. این در حالی است که ساختارهای جدید اقتضا می‌کند تصمیم‌گیری‌ها مبتنی بر واقعیت‌های اقتصادی، شاخص‌های علمی و اصول مدیریت دیجیتال صورت گیرد.»

رنج‌پور با انتقاد از رویکردهای دستوری و سنتی در تصمیم‌سازی‌ها ادامه داد: «برای نمونه، هنگامی که مرجع قضایی دستور به دیجیتالی‌سازی اسناد دارویی می‌دهد، بدون آنکه از میزان آمادگی زیرساخت‌ها اطمینان حاصل کند، در حقیقت همان نگاه سنتی را بازتولید می‌کند. این اقدام نه‌تنها به توسعه علمی کمک نمی‌کند، بلکه فشارهای حقوقی و اجرایی ناشی از عدم آمادگی ساختارها را به شرکت‌های بیمه و ارائه‌دهندگان خدمات تحمیل می‌کند.»

وی با اشاره به نحوه عملکرد نهادهای حاکمیتی گفت: «وقتی ارگان‌های نظارتی با رویکرد تحکمی حضور پیدا می‌کنند و بدون لحاظ واقعیت‌های اقتصادی، مجموعه‌ها را ملزم به اجرای دستورالعمل‌ها می‌دانند، در عمل فضای تعامل علمی و سازنده از بین می‌رود. به عنوان یک پزشک»، رنج‌پور تأکید کرد، «ابتدا خودمان باید نقد را از درون آغاز کنیم. وزارت بهداشت در معنای واقعی نقش دارد؛ موجودی که تصمیمات مهم را تشریح می‌کند، اما گاه در مقدرات به شکلی دخالت می‌نماید که خود مانع اجرای علمی دستورالعمل‌ها می‌شود.»

او افزود: «در شرایطی که تورم شدید و مشکلات اقتصادی بر نظام سلامت سایه انداخته، ادامه رفتارهای سنتی و دوگانه قابل دوام نیست. اگر بناست ساختار سلامت دیجیتال شود، باید دستورالعمل‌ها به صورت یکپارچه و الزام‌آور اجرا شود. نمی‌توان میان اجرا و عدم اجرا معلق ماند، چون نظام آسیب می‌بیند.»

رنج‌پور خاطرنشان کرد: «در شش ماه گذشته، آمار رضایت‌مندی از بیمه درمان تکمیلی تنها ۴۰ درصد بوده است. اما هیچ نهادی اجازه یا فرصت طرح علل این نارضایتی را ندارد. مادامی‌که از بررسی موشکافانه و گفت‌وگوی آزاد درباره دلایل نارضایتی پرهیز کنیم، گذار به نظام نو همچنان ناتمام می‌ماند.»

وی با جمع‌بندی سخنان خود تأکید کرد: «آنچه اکنون پیشِ‌رو داریم، دوره‌ای از دگردیسی بنیادین است؛ اما برای رسیدن به آرمان عدالت، کارایی و تحول دیجیتال در نظام سلامت، باید ابتدا مانع اصلی یعنی نگاه سنتی را برطرف کنیم. تا زمانی که این تحول فکری در میان تمام بازیگران رخ ندهد، دستیابی به اهداف عالیه ممکن نخواهد بود.»
سومین نشست از نخستین همایش اکوبیمه با عنوان «بیمه درمانی تکمیلی و نظام سلامت ایران؛ هم‌افزایی برای افزایش کارایی و عدالت» با سخنرانی طاهر موهبتی، معاون توسعه مدیریت و منابع وزارت بهداشت و رئیس اسبق هیئت‌مدیره و مدیرعامل سازمان بیمه سلامت ایران برگزار شد.

در این نشست، موهبتی با تأکید بر ضرورت بازنگری در جایگاه و نقش بیمه‌های تکمیلی در نظام سلامت کشور، مهم‌ترین مسئله کنونی را ناکارآمدی بیمه‌های پایه و نقش نادرست بیمه‌های تکمیلی در ساختار سلامت دانست و گفت: «ما باید بپذیریم که بیمه‌های تکمیلی امروز به جای ایفای نقش حمایتی فراتر از بسته پایه، عملاً در حیطه بیمه‌های پایه وارد شده‌اند و همین مسئله، تعارض بنیادین میان عدالت و ساختار موجود ایجاد کرده است.»

ناکارآمدی بیمه پایه و ورود بیمه تکمیلی به حوزه پایه
معاون توسعه مدیریت و منابع وزارت بهداشت در تحلیل وضعیت موجود اظهار کرد: «امروز بخش قابل توجهی از عملکرد بیمه‌های تکمیلی در واقع در حیطه بیمه‌های پایه اتفاق می‌افتد، در حالی که سیاست‌های کلی سلامت تأکید دارند که ارائه خدمات بالاتر از بسته پایه باید از طریق بیمه‌های تکمیلی تعریف شود. این در حالی است که به علت ناکارآمدی بیمه‌های پایه، بیمه تکمیلی ناچار شده بخش بزرگی از وظایف پایه را به دوش بکشد و این امر با عدالت در تعارض است.»

وی با اشاره به سهم بالای پرداخت مستقیم مردم از جیب، یادآور شد: «در سال ۱۴۰۰ سهم پرداخت از جیب مردم حدود ۴۰.۵ درصد بود و برآوردها نشان می‌دهد در سال ۱۴۰۳ این رقم به بیش از ۴۵ درصد رسیده است. در حالی که طبق برنامه ششم توسعه باید این رقم به ۲۵ درصد کاهش می‌یافت و در برنامه هفتم پیشرفت نیز هدف ۳۰ درصد تعیین شده است. این ارقام خود نشان‌دهنده ناتوانی نظام بیمه‌ای در ایفای درست نقش حکمرانی سلامت است.»

بیمه سلامت؛ از مدیریت ریسک تا حمایت واقعی
موهبتی با بیان اینکه نگاه فعلی به بیمه سلامت، نگاه اشتباه و غیرکارکردی است، افزود: «مدیریت ریسک زمانی معنا دارد که فرد در دوره سلامت برای دوران بیماری پرداخت کند، غنی برای دوران فقر و جوان برای دوران سالمندی؛ اما در ساختار فعلی، بیمه پایه عملاً تنها بیمارستان‌محور شده و به جای مدیریت ریسک، بیمه‌ای تخت‌محور شکل گرفته است.»

او ادامه داد: «در حال حاضر نزدیک به ۴۹ میلیون نفر از بیمه‌شدگان سازمان بیمه سلامت به صورت رایگان تحت پوشش هستند و هیچ پرداختی بابت ریسک آینده خود ندارند، در حالی که فلسفه بیمه، مشارکت جمعی در تحمل ریسک است.»

بازتعریف نقش بیمه تکمیلی در چارچوب عدالت
موهبتی بازنگری در نقش بیمه‌های تکمیلی را یکی از ضروری‌ترین اقدامات نظام سلامت دانست و گفت: «در برنامه هفتم پیشرفت، نقش بیمه تکمیلی به عنوان بسته‌ای بالاتر از بیمه‌های پایه دیده شده بود، اما در عمل اجرایی نشد. اگر این نقش به درستی تعریف و اجرا شود، هم به عدالت نزدیک‌تر می‌شویم و هم بهره‌وری نظام سلامت افزایش می‌یابد.»

هوشمندسازی؛ گام دوم برای کارآمدی بیمه‌ها
رئیس اسبق سازمان بیمه سلامت، هوشمندسازی را دومین محور کلیدی برای افزایش کارایی بیمه‌های درمانی دانست و تصریح کرد: «هوشمندسازی در نظام بیمه با مقاومت جدی مواجه است؛ زیرا تغییر رفتار و منافع را به دنبال دارد. با این حال تجربه ما نشان می‌دهد در صورت استقرار نظام پایش هوشمند، می‌توان دست‌کم ۳۰ تا ۴۰ درصد از هزینه‌ها را کاهش داد.»

او در توضیح این موضوع مثالی ارائه کرد و گفت: «در حوزه سونوگرافی زنان باردار، وقتی نسخه‌نویسی الکترونیک و سقف خدمات مبتنی بر گایدلاین وزارت بهداشت را اعمال کردیم، هزینه‌ها در بخش سونوگرافی تا ۸۰ درصد کاهش یافت. این نشان می‌دهد که مقاومت‌ها از سوی ارائه‌دهنده و دریافت‌کننده خدمت باید با تکیه بر شفافیت و آموزش مدیریت شود.»

ضرورت نظارت دارویی و کنترل تجویزها
وی با انتقاد از نبود محدودیت پروتکلی در تجویز دارو در کشور خاطرنشان کرد: «در دنیا سرانه دارو در هر نسخه حدود ۱.۱ قلم است اما در ایران بیش از ۳.۵ قلم است. این رقم نشان می‌دهد که حجم بالایی از داروها غیرضروری تجویز می‌شود. تا زمانی که کنترل نسخه‌ها هوشمند و مبتنی بر پروتکل نباشد، نظام بیمه‌گری قادر به کنترل هزینه‌ها نخواهد بود.»

سیالیت اطلاعات سلامت و کاهش هزینه‌های غیرضرور
موهبتی با اشاره به نقش فناوری در کاهش هزینه‌های غیرضروری افزود: «یک اسکن سی‌تی، ۱۵۰ برابر یک عکس ساده اشعه دارد. اگر بتوانیم سامانه‌ای یکپارچه برای تبادل اطلاعات سلامت داشته باشیم، نیازی نیست بیمار پس از هر بار تغییر پزشک، مجدداً همان آزمایش یا تصویر را تکرار کند. این اقدام علاوه بر مدیریت هزینه، از آسیب‌های ناشی از پرتوگیری هم جلوگیری می‌کند.»

چالش آگاهی عمومی از بیمه‌های تکمیلی
این مقام مسئول با اشاره به ناآگاهی مردم نسبت به ماهیت و حدود خدمات بیمه تکمیلی گفت: «حتی بسیاری از مدیران و کارکنان وزارتخانه‌ها هنگام امضای قرارداد بیمه تکمیلی نمی‌دانند که چه خدماتی شامل پوشش می‌شود. برخی گمان می‌برند بیمه تکمیلی قرار است تمام هزینه‌ها را جبران کند و وقتی چنین نمی‌شود، از بیمه ناراضی می‌شوند.»

وی تصریح کرد: «سلامت از جنس کالاهای خدماتی عادی نیست. کسی که درد دارد، قابل مقایسه با مصرف‌کننده خدمات مخابرات یا گردشگری نیست. به همین دلیل باید در فرایند اطلاع‌رسانی، آموزش و آگاه‌سازی مردم درباره حدود و اختیارات بیمه تکمیلی بازنگری گسترده‌ای انجام گیرد.»

قصورات بیمه‌ای و ضعف خدمات پس از فروش
موهبتی یکی از عوامل نارضایتی بیمه‌شدگان را نحوه برخورد با قصورات دانست و افزود: «قصورات باید برای اصلاح رفتار ارائه‌دهنده خدمات به کار رود، اما در حال حاضر در نظام بیمه‌ای ما بیمار تعقیب می‌شود نه ارائه‌دهنده خدمت. این مسئله، هم بی‌عدالتی است و هم سبب تخریب اعتماد در جامعه بیمه‌ای می‌شود.»

او اضافه کرد: «تاخیر در پرداخت‌ها، ضعف در پاسخگویی و نداشتن خدمات منظم پس از عقد قرارداد از دیگر عوامل نارضایتی مردم است. بسیاری از بیمه‌گذاران پس از عقد قرارداد ناآگاه‌اند که چه حقوقی دارند، کدام خدمات مشمول پوشش‌اند و از چه مسیری باید مطالبه کنند.»

تعارض ساختاری در نقش تولیت نظام سلامت
در پایان، معاون توسعه مدیریت و منابع وزارت بهداشت با اشاره به چالش تولیت نظام سلامت کشور گفت: «نظام سلامت کشور نقش تولیت دارد، اما تولیتی که خودش تولیدکننده اصلی خدمات درمانی است. چنین ساختاری ناگزیر در تعارض منافع قرار می‌گیرد و نمی‌تواند نقش حکمرانی را به‌درستی اجرا کند. تا زمانی که نقش تولید و تولیت از هم تفکیک نشود، کارآمدی در نظام سلامت محقق نمی‌شود.»

موهبتی تاکید کرد: «هدف از برگزاری این نشست‌ها ایجاد هم‌افزایی میان ذی‌نفعان بیمه‌ای و بخش سلامت است تا بتوانیم با اصلاح ساختارها و هوشمندسازی مسیر، هم عدالت و هم کارایی را در بیمه‌های درمانی کشور ارتقاء دهیم.»
در سومین نشست از نخستین همایش «اکوبیمه» با موضوع «بیمه درمان تکمیلی و نظام سلامت ایران؛ هم‌افزایی برای افزایش کارایی و عدالت»، ضرابیه، مدیرعامل بیمه سامان، سخنان خود را با تحلیل وضعیت صنعت بیمه کشور و چالش‌های آن در پیوند با اقتصاد ملی و نظام سلامت آغاز کرد.

وی با قدردانی از برگزارکنندگان و حاضران در پنل تخصصی درمان، اظهار داشت: از صبح امروز در این همایش، مسائل و نقاط ضعف صنعت بیمه که در تماس مستقیم با اقتصاد کشور قرار دارد، مورد بررسی قرار گرفت و پنل امروز نیز به‌طور خاص به حوزه درمان اختصاص دارد. به گفته او، طرح انتقادها و بیان صریح واقعیت‌ها در چنین نشست‌هایی شاید در ظاهر تصویری دشوار از وضعیت صنعت بیمه ارائه دهد، اما درواقع گامی ضروری برای شناخت و اصلاح ساختارهای ناکارآمد این صنعت است.

ضرابیه با اشاره به بخشی از مباحث مطرح‌شده در پنل، خاطرنشان کرد: بخشی از کمبودها و مشکلات صنعت بیمه ناشی از حوزه‌هایی است که این صنعت کنترل مستقیمی بر آنها ندارد. وی افزود: فعالان بیمه در صنعتی فعالیت می‌کنند که ماهیتاً پرخطر، دشوار و با حاشیه سود پایین است و آینده شغلی در آن، به دلیل ناپایداری‌های اقتصادی و ساختاری، اطمینان‌بخش نیست. با این حال، برگزاری چنین همایش‌هایی آن هم در میانه شرایط سخت اقتصادی کشور، با حضور نخبگان و اساتید برجسته در سطح ملی و بین‌المللی، نشانه‌ای از هوشیاری و بیداری صنعت بیمه ایران است که در تلاش است آینده خود را تحلیل، بررسی و برای آن برنامه‌ریزی کند.

مدیرعامل بیمه سامان در ادامه با تأکید بر اهمیت تداوم این نشست‌ها گفت: تحلیل‌هایی که در همایش‌های آینده صورت می‌گیرد باید به ارائه راهکارهای عملیاتی منجر شود. او با اشاره به نقش حیاتی حوزه سلامت و فناوری در روندهای جهانی، اظهار داشت: سلامت به عنوان یکی از سه روند اصلی توسعه جهانی، بستری است که فناوری در آن نقشی اساسی ایفا می‌کند و خوشبختانه صنعت بیمه ایران نیز در این مسیر قرار دارد و می‌تواند از آن بهره‌برداری مؤثری داشته باشد.

به گفته ضرابیه، تکامل نظام سلامت کشور در گرو همکاری و فعالیت بخش خصوصی است. او افزود: شرکت‌های بیمه بازرگانی خصوصی می‌توانند مانند قطعات یک پازل، در تعامل با یکدیگر به تکامل و تعادل نظام سلامت کمک کنند. وی با اشاره به گستردگی و پیچیدگی نظام سلامت ایران گفت: کشور ما پهناور است و این نظام بازیگران متعددی دارد که دستاوردهای فراوانی نیز در کارنامه خود ثبت کرده‌اند. با این حال، همان‌گونه که در پنل به صراحت بیان شد، دستیابی به موفقیت در این عرصه کار آسانی نیست.

ضرابیه ادامه داد: با این وجود، اطمینان دارم که با همدلی و همکاری مجموعه فعالان صنعت بیمه و تعامل مؤثر این صنعت با نهادهای نظارتی و حاکمیتی، می‌توان ساختاری یکپارچه و هماهنگ ایجاد کرد. به گفته او، ایجاد «انتگراسیون» میان بیمه‌ها، نهادهای دولتی و بازیگران حوزه سلامت، شرط موفقیت در این مسیر است.

مدیرعامل بیمه سامان افزود: ایجاد این هماهنگی نه‌تنها موجب رونق کسب‌وکار و ارتقای سلامت اقتصادی کشور می‌شود، بلکه نظم و سامان جدیدی به نظام سلامت ایران می‌بخشد و در نهایت مردم عزیز کشورمان از خدمات عادلانه‌، کارآمد و در دسترس‌تر در حوزه سلامت بهره‌مند خواهند شد.

وی در بخش دیگری از سخنانش با تقدیر از دست‌اندرکاران برگزاری همایش «اکوبیمه»، تأکید کرد: این رویداد ارزشمند جمعی از فرهیختگان و چهره‌های برجسته صنعت بیمه را گرد هم آورده است. ضرابیه در عین فروتنی افزود: به‌جز بنده‌ی حقیر که شاگرد همه حاضرانم، همکاران بزرگی در این نشست حضور دارند که نقش مهمی در آینده صنعت بیمه ایفا می‌کنند.

او ابراز امیدواری کرد نتایج مطرح‌شده در جلسات روز نخست، ذهن فعالان بیمه را درگیر سازد تا هر یک از مدیران و کارشناسان، صرف‌نظر از جایگاه سازمانی خود، بیندیشند که چه نقشی می‌توانند در ساختن آینده‌ای بهتر برای کشور ایفا کنند.

وی صنعت بیمه را صنعتی دانست که حضور و اثرگذاری آن در تمامی حوزه‌های اقتصادی، سلامت و سبک زندگی مردم محسوس است و تصریح کرد: اگر این صنعت تصمیم بگیرد با همت جمعی آینده خود را بسازد، همان‌گونه که شعار امروز همایش بر آن تأکید دارد، بدون تردید نقشی اساسی در ساختن آینده کشور ایفا خواهد کرد.

در پایان، احمد رضا ضرابیه ضمن تشکر از حاضران در نشست گفت: سپاسگزارم از همه شما عزیزانی که وقت گذاشتید و در این بحث مشارکت کردید. امید دارم نتیجه این همفکری‌ها در بهبود آینده صنعت بیمه ایران متجلی شود.
سخنرانی دکتر محمد فاضلی جامعه شناس در همایش اکوبیمه

شب تاریک و بیم موج و گردابی چنین هایل

@ebinews_com