📖 شاهنامه شاه‌طهماسبی، شاهنامه منحصر به فردی است از عصر صفوی که با هنرمندی ۱۵ خوشنویس و نگارگر تهیه شده. اهمیت این شاهنامه در مینیاتورهای آن است. این کتاب ۲۵۸ مینیاتور دارد که ۱۱۸ نگاره آن در موزه هنرهای معاصر تهران نگهداری می‌شود، ۷۸ برگ از نگاره‌ها در موزهٔ متروپولیتن نیویورک است، ۱۰ برگ در موزه آقاخان در ژنو، ۳ برگ در موزهٔ هنرهای اسلامی دوحه، یک برگ در موزهٔ بریتانیا، یک مینیاتور در موزه رضا عباسی و باقی صفحات در اختیار مجموعه‌داران خصوصی است. سال ۲۰۱۱ در حراجی ساتبی، یک برگ از این شاهنامه به قیمت ۷.۴میلیون پوند فروخته شد که رکورد فروش آثار هنری اسلامی است. حالا با این توضیحات، خاطرۀ حجت‌الله ایوبی را از این شاهنامه بخوانید. ایوبی که اغلب او را به ریاست سازمان سینمایی می‌شناسند، مدتی رایزن فرهنگی ایران در فرانسه بود و خاطرات این دوران را در کتاب «۱۹۷۰ روز در شماره شش ژان بارت» نوشته. خاطره زیر از آن کتاب است:
@ehsanname
«اواخر سال ۲۰۰۲ قرار شد نمایشگاهی درباره اسب و اسب‌سواری در ایما برگزار شود. آنها (ایما) آرزو داشتند تعدادی از صفحات شاهنامه شاه‌طهماسبی از موزه هنرهای معاصر آورده شود. رییس موزه هنرهای معاصر پذیرفت و مسئولان ایما را غرق در شادی کرد. هر برگ شاهنامه چندین میلیون دلار قیمت داشت. آنها ماشین‌های مخصوص و اسکورت ویژه برای حمل شاهنامه پیش‌بینی کرده بودند. اما شاهنامه یک روز زودتر و بدون اطلاع هیچ‌کس به پاریس رسید. شنبه آقای حسینی و رجبی نقاش در فرودگاه اورلی بودند. تلفنی گفتند بدون مشکلی از گیت‌ها گذشته و چند میلیارد تومان در دست بیرون فرودگاه منتظرند.
به سرعت برق خودم را به فرودگاه رساندم. فرصت هیچ هماهنگی نبود. بی‌خبر به ایما رفتم. مدیران نمایشگاه با دیدن برگه‌های شاهنامه رنگ از رخسارشان پرید. باور نمی‌کردند. آنجا فهمیدند هنرهای مختلف نزد ایرانیان است و بس! خلاصه به خیر گذشت.»

🔻برگی از شاهنامه شاه طهماسبی در موزۀ متروپولیتن نیویورک. تصویر شبیخون تورانیان است به سپاه ایران، مربوط به داستان فرود، پسر سیاوش

🔺توضیحات اشرف غنی، رئیس‌جمهور افغانستان، دربارۀ تلاش‌های ملک‌الشعرای بهار، دکتر عبدالحسین زرین‌کوب و کتاب «تاریخ ادبی ایران و قلمرو زبان فارسی» تالیف سیدمهدی زرقانی (نشر سخن، ۸۸) جالب است. فیلم مربوط به همایش «افغانستان گهواره‌ زبان فارسی دری» در کابل است که روز جمعه برگزار شد.
@ehsanname
🔹فیلم و اطلاعات از کانال ادبیات ایرانی
@adabiatirani

🎼 قطعه El Sueño (رویا) با شعرهایی از نیما یوشیج («شب همه شب») و خورخه لوییس بورخس. کاری از علیرضا قربانی و سولانژ مردینیان خواننده ارمنی‌تبار با آهنگسازی احسان مطوری. بخشی از پروژه «صداها و پل‌ها» که ‎۳۱ تیر ۹۸ منتشر می‌شود - از اینستاگرام قربانی @ehsanname ‎

🗞در خبرها بود که در آتش‌سوزی میدان حسن‌آباد تهران، اسناد دفترخانه شماره ۳۹ هم که یکی از قدیمی‌ترین دفترخانه‌های کشور بوده طعمۀ حریق شده و از جمله اسنادی از مصدق و ایت‌الله کاشانی سوخته. خبرنگار روزنامه «سازندگی» خبر را پیگیری و با علیرضا پناهی، سردفتر دفترخانه شماره ۳۹ مصاحبه کرده: دفترخانه شماره ۳۹ قدیمی‌ترین دفتر ثبت اسناد تهران است و از ۱۳۰۹ فعال بوده. اولین سردفتر این دفترخانه حسن عنایت، باجناق مصدق بوده و برای همین، مصدق تمام اسناد ثبتی خود را اینجا تنظیم می‌کرده. از جمله وصیتنامۀ مصدق در این دفتر تنظیم شده و رونوشتی از آن در دفترخانه موجود بوده. [البته مصدق بعداً در ۱۳۴۴ و دوران تبعید وصیتنامه دیگری نوشت که تصویر این وصیت دومی در اینترنت هست.] علاوه بر نزدیکی به نخست‌وزیری، این دفترخانه به مسجد امام خمینی (شاهِ سابق) در بازار هم نزدیک بوده که چون آیت‌الله کاشانی متولی این مسجد بوده، اسناد مربوط به این مسجد هم در این دفترخانه ثبت بوده. دفترخانه چند بار از سازمان ثبت اسناد خواسته بوده تا اسناد قدیمی اسکن و بایگانی شوند، اما چون هزینۀ این کار ۸۰میلیون تومان برآورد شده بوده، از خیرش گذشته‌اند! @ehsanname

🔺وصیتنامه دکتر مصدق در آذر ۱۳۴۴ و دوران تبعید احمدآباد، که در آن به تنظیم وصیتنامه‌ای در دفترخانه شماره ۳۹ اشاره شده. وصیت معروف مصدق برای دفن در کنار جانباختگان قیام ۳۰ تیر ۱۳۳۱ (که عملی نشد) بند اول از این وصیتنامه است @ehsanname

📚در هفته اول طرح تابستانه کتاب ۲۳۲هزار جلد کتاب فروش رفته. اگر هنوز از تخفیف این طرح استفاده نکردید، تا پنج‌شنبه (۳ مرداد) فرصت دارید (کتابفروشی های عضو این طرح را از اینجا + پیدا کنید) @ehsanname

خانم تهمینه میلانی فیلمساز شناخته شده ایرانی به مناسبت گرامیداشت سالگرد تولد سیمین بهبهانی شاعر بزرگ معاصر، احتمالا با نیت معرفی ایشان به مخاطبان پرشمار خود در اینستگرام، چند متن و شعر را به نام بهبهانی منتشر نموده اند. در کمال تعجب و تأسف، پنج مورد از هفت متنی که در پست اینستگرامی مذکور آمده، از ساده لوحانه ترین و سخیف ترین جعلیات منتسب به سیمین بهبهانیست که در صفحات عام پسند فضای مجازی دست به دست می شوند. سالگرد تولد شعرا و نویسندگان در سال های اخیر به بازار مکاره ای تبدیل شده که سو استفاده گران برای افزايش اعضای کانال ها و پیج های خود و در نتیجه جلب تبلیغات و کسب درآمد بیشتر در آن فعال می شوند. در این میان حداقلِ انتظار از چهره های شناخته شده ای که اتفاقاً شمایل روشنفکری نیز دارند این است که ناخواسته یاری گر سو استفاده گران و همدست ضربه زنندگان به ساحت ادبیات و فرهنگ نباشند.
#سیمین_بهبهانی #ادبیات
#جعلیات #جعلیات_ادبی
#تهمینه_میلانی
@jaliyat
@jaliyat

🔴 حاملگی ناخواسته یکی از مسئولین کشور بر اثر سرقت ادبی

🔶قطب الدین صادقی کارگردان و استاد هنرهای نمایشی در نشست "سرقت هنری" داتیکان در خانه موسیقی:

✅ دوستم استاد داور پایان نامه یکی از این مسئولانی بود که رفتند دانشگاه تربیت مدرس مدرک کیلویی بگیرند. پایان نامه را کپی کرده بود و رئیس جلسه و استاد راهنما که پایان نامه را نخوانده بودند از آن تعریف کردند. استاد داور گفت: مرتیکه نفهم تو پایان نامه رو خوندی؟ برو صفحه ۹ پاراگراف ۲ ببین چی نوشته؟ نوشته بود: من در زمان نوشتن این پایان نامه حامله بودم و شوهرم کمکم کرد!

@datikannews

📚 ترجمه‌های مکرر و هم‌زمان: رمان «مرشد و مارگریتا» ۸ ترجمه به فارسی دارد که ترجمۀ عباس میلانی سال ۱۳۶۲ منتشر شده و هفت‌تای دیگر از ۱۳۹۴ به بعد. تعداد صفحات این ۸ترجمه از ۴۲۳ تا ۶۲۴صفحه متفاوت است و فقط عنوان دوتایشان با ترجمۀ میلانی تفاوت دارد/ از گزارش ایبنا @ehsanname

🔺 بوریس جانسون، نخست‌وزیر جدید بریتانیا را با ترامپ مقایسه می‌کنند. اما اگر ترامپ نویسندۀ کتابهای بازاریِ موفقیت در کسب و کار است، جانسون کتابهای تاریخی دارد. همین اواخر خبری منتشر شد که جانسون از ناشر مهلت بیشتری برای نوشتن زندگینامه شکسپیر خواسته. از ترامپ سالها قبل از ریاست‌جمهوری کتاب به فارسی ترجمه شده بود، از جانسون هم یک کتاب داریم. «گزارش فرهنگی شهرهای جهانی ۲۰۱۲» گزارشی است که شهرداری لندن در دورۀ جانسون و با مقدمۀ او منتشر کرده و اینجا به اسم او چاپ شده (نشر شهر، ۹۳). یکی از سه مترجم این کتاب، مرتضی طلایی (رییس پلیس اسبقِ تهران و عضو شورای شهر سابقِ پایتخت) است @ehsanname

🎼 «بدرود! بدرود! چنین گوید بامدادِ شاعر...» در ۲ مرداد، سالروز درگذشت #احمد_شاملو شعر و صدای آقای شاعر را بشنویم از آلبوم «در آستانه» @ehsanname

🎧 از بین خاطرات کودکی نسل ما، یکی هم «نوار قصه»هایی است که در آنها صداپیشگان بزرگ بعضی از داستان‌های معروف را برای ما روایت کرده بودند. از جمله یکی هم «مسافر کوچولو» بود، داستان سنت اگزوپری که با ترجمه و صدای #احمد_شاملو در سال ۱۳۶۴ آمد. فقط فهرست اسامی صداپیشگان این کار را را ببینید، تا متوجه اهمیت آن شوید:
احمد شاملو (خلبان، راوی)، مهوش افشاری (شازده‌کوچولو)، عزت‌الله مقبلی (جغرافی‌دان)، بهزاد فراهانی (روباه)، مهدی فتحی (پادشاه)، صدرالدین شجره (تاجر اول)، رضا فیاضی (تاجر دوم)، احمد آقالو (خودپسند)، بیوک میرزایی (مار) و ...
@ehsanname
در سالروز درگذشت شاملو، این یادگاری او را با هم بشنویم:

شازده کوچولو (قسمت یکم)
راوی: احمد شاملو (۱۳۶۴)

@NavaaGard

شازده کوچولو (قسمت دوم)
راوی: احمد شاملو (۱۳۶۴)

@NavaaGard

📺 شب گذشته (۲ مرداد ۹۸) شبکه ۳ تلویزیون در اقدامی غیرمنتظره به سالروز درگذشت #احمد_شاملو پرداخت و مستندی با عنوان «قدیس» دربارۀ او پخش کرد که شامل سخنانی از هوشنگ ابتهاج، اسماعیل خویی، ابراهیم گلستان، مسعود بهنود، علی دهباشی و سیروس شاملو، و نیز تصاویری از نیما یوشیج، فروغ فرخزاد، شفیعی کدکنی، رضا براهنی، محمدرضا لطفی، احسان نراقی، آیدین آغداشلو، ایرج قادری و ... بود که نریتور روی این تصاویر، نظرات آنها را در مورد شاملو یا بخشی از کارنامۀ او می‌خواند.
مستند یک‌سره به انتقاد از شاملو اختصاص داشت که البته در جای خود بسیار هم درست و لازم است. نقد امری جدانشدنی از هنر است و همین قدر که تلویزیون به کسانی که معمولاً اسم هم از آنها نمی‌آورد فرصت سخن داده، خیلی عالی است، اما حیف که چنین مواردی فقط به بهانۀ نقد شاملو ممکن می‌شود؛ آن هم با جرح و تعدیل! اغلب مواردی که در مستند آورده شده بود نسخۀ کامل حرفها نبود (مثلاً نظرات دکتر #شفیعی_کدکنی دربارۀ شاملو در صفحات ۵۱۰ تا ۵۳۲ از کتاب «با چراغ و آینه» آمده که در آنجا هم موارد مثبت و هم منفی شعر شاملو ذکر شده است و از جمله شاملو را «ضدابتذال‌ترین شاعر عصر ما» می‌خواند، اما در مستند فقط دو بخش از صفحه ۵۲۶ و ۲-۵۳۱ کتاب نقل شده.)
این ماجرای پخش گزینشی، شامل خود مستند هم شد و کارگردان مستند «قدیس» یعنی حسین لامعی در اینستاگرام نوشت: «امشب مستندی از شبکۀ ۳ سیما پخش شد که هیچ‌گونه شباهت با مستندی که من ساخته‌ام نداشت. «قدّیس» بنده، ۷۳ دقیقه بود اما مستندِ پخش‌شده ۵۰ دقیقه است! حدود ۲۳ دقیقه‌اش را سانسور که نه، سلاخی کرده‌اند. قلع و قمع کرده‌اند. نابود کرده‌اند. نسخۀ درست و کامل مستند «قدّیس» سرشار از عشق به فروغ فرخزاد است. سرشار از عشق به ابراهیم گلستان است. سرشار از عشق به موسیقی و عشقِ به نیمای بزرگ است. سرشار از عشق به شعر و ادبیات و خاطره است...» (مقایسۀ دو نسخۀ مستند بر روی تلوبیون با سایت‌های دانلود فیلم، مثل سینمامارکت صحت حرف لامعی را نشان می‌دهد.)
@ehsanname
🔸اما در مورد مستند؛ حسین لامعی (که با مصاحبه‌هایش در قالب برنامۀ تلویزیونی-اینترنتی «کات» شهرت دارد) در این مستند به نقد شخصیت و کارنامۀ احمد شاملو پرداخته. مستند «قدیس» با نمایش بخش‌هایی از مستند «شاملو، بزرگ شاعر آزادی» (مسلم منصوری، ۱۳۷۹) شروع می‌شود و نشان می‌دهد که قرار است پاسخی به این اثر باشد. سپس در ۵ فصل: «شاملو، سفرها و سخنرانی‌ها/ شاملو و شعر/ شاملو و سینما/ شاملو و سیاست/ شاملو و ازدواج‌هایش» به انتقادهای انجام‌شده از شاملو می‌پردازد. همین عنوان‌بندی و گستردگی موضوعات نشان می‌دهد که اثر، یک کار ژورنالیستی و نه تحقیقی است. هر کدام از موارد، خودش می‌توانست دستمایۀ یک مستند مستقل باشد (که در آن، حرفها و داوری افراد به طور کامل نقل شود). بجز این، مستند شامل فهرست کاملی از همۀ موارد جنجالی مربوط به شاملو هم نیست. مثلاً مستند به سابقۀ مطبوعاتی شاملو و اختلاف‌هایش با دیگران در مطبوعات (از همه مهمتر: به‌آذین) یا نقد ترجمه‌های او نپرداخته است. برای همین، اثر فقط به روخوانی و مرور سردستیِ انتقادهای مطرح‌شده در طول چهار دهه فعالیت شاملو منحصر می‌شود.
به قول خود شاملو: «ــ دریغا
ای‌کاش ای‌کاش
قضاوتی قضاوتی قضاوتی
در کار در کار در کار
می‌بود!»
@ehsanname
🔻تیزر مستند «قدیس» از اینستاگرام کارگردان، بخشی از همین تصاویر از تلویزیون پخش نشد

🔹مثل هومر
✍️احسان رضایی: تصور اینکه یک اثر ادبی، از همان اول با دستی غیر از نویسنده اصلی روی کاغذ بیاید، تصور عجیبی است. یکی از آن مضمون‌هایی که بورخس دوستشان داشت و در موردشان می‌نوشت. خورخه لوییس بورخس، اسطورۀ کتابخوانی و به قول اسپانیایی‌زبان‌ها «پیامبر خوانندگان» در داستان‌هایش سراغ چنین سوژه‌های محال و ممتنعی می‌رود. داستان یک تمدن خیالی به نقل از یک دایره‌المعارف خیالی (در «تلون، اوکبر، اوربیس ترتیوس»)، حل یک معمای پلیسی به مدد آموزه‌های عرفانی («مرگ و پرگار»)، بازآفرینی کامل یک نمایشنامه در دنیای واقعی («مضمون خائن و قهرمان»)، سنگ‌هایی که قدرت جادویی دارند («ببر آبی»)، کشف راز آفرینش بر روی خطوط بدن یک چیتا («مکتوب خداوند»)، مردی که در زمان به عقب برمی‌گردد و گذشته‌اش را تغییر می‌دهد («مرگ دیگر»)، ... و چیزهایی از این دست. ماجرای داستان نوشتن خود بورخس هم همین قدر عجیب است. او از همان جوانی به عنوان یک شاعر بزرگ در آرژانتین شناخته شده بود و با‌‌ همان شعر‌ها توانست به ریاست کتابخانه ملی هم برسد. اما بورخس به یک بیماری چشمی پیشرونده مبتلا بود که رنگ‌ها و تصویرها یکی یکی برایش محو می‌شد. درست همزمان با ریاست کتابخانه، بینایی‌اش کاملاً از دست رفت و به قول خودش، خدا با او این‌طوری شوخی کرد. بورخس اما آن موقع هم دست از کتاب خواندن برنداشت، منتها این بار از دوستانش کمک می‌خواست تا برای او کتابها را بخوانند. ایدۀ نوشتن آن داستان‌های کوتاه جادویی که او را از مرزهای آرژانتین بیرون برد، هم از همین‌جا آمد. به قول خودش داستان‌هایش را در دورانی که جهان را مثل هومر در تاریکی می‌دید نوشت. یعنی در واقع، گفت. آلبرتو مانگوئل، یک نویسندۀ دیگر آرژانتینی که در جوانی‌اش مدتی همنشین بورخس بود و برای او کتاب می‌خواند، بعدها خاطراتش از آن روزها را در کتاب «با بورخس» روایت کرده. او تعریف می‌کند که بورخس چگونه جملات داستان‌هایش را یکی یکی به او دیکته می‌کرده؛ بعد او هر جمله را چند بار برای بورخس می‌خوانده؛ خود بورخس با تقلید صداهای مختلف، داستان را با این لحن‌های متفاوت تکرار می‌کرده؛ کلمات را زیاد و کم می‌کرده؛ دوباره جمله جدید را می‌شنیده و می‌گفته و این کار آن‌قدر ادامه پیدا می‌کرده تا نهایتاً به جمله دلخواه برسد. بعد همین طور یکی یکی جملات بعدی را امتحان می‌کرده، تا یک پاراگرف بشود. بعد همین بازی تکرار را دوباره با پاراگراف انجام می‌داده و در واقع نگارش یک داستان کوتاه، روز‌ها طول می‌کشیده. روشی برای نوشتن داستان در عین نابینایی. بلکه داستان نوشتنی بر اثر نابینایی. یکی از آن مضمون‌های بورخسیِ ناب.
@ehsanname
📌از پروندۀ روزنامه «اعتماد» (چهارشنبه ۲ مرداد) صفحات ۸ و ۹ که به مرور عادت‌های نویسندگی گوستاو فلوبر، فردریش شیلر، ولادیمیر ناباکوف، ترومن کاپوتی، سیلویا پلات و ... پرداخته است
@ehsanname

📚 طرح تابستانه کتاب امسال هم به پایان رسید. در این طرح، ظرف یک دهه ۳۸۴هزار جلد کتاب به مبلغ ۱۱میلیارد و ۱۵۰میلیون تومان فروخته شد. برای مقایسه، در طرح تابستانه پارسال ۲۵۹هزار جلد کتاب به ارزش ۶میلیارد و ۲۵۲میلیون تومان فروش رفته بود. پارسال متوسط قیمت کتاب‌های مورد استقبال مردم ۲۴هزار تومان بود و امسال نزدیک ۳۰هزار تومان @ehsanname

🎧 شعر «شکار» (از دفتر «دستور زبان عشق») #قیصر_امین_پور با صدای محی‌الدین تقی‌پور @ehsanname

🗞بازتاب پخش مستند علیه #احمد_شاملو در صفحه اول روزنامه‌های امروز: تایید «صبح نو»، در برابر نگاه منتقدانه «سازندگی»، «شهروند»، «هفت صبح» و «روزان» @ehsanname

◼️ برایان مگی، فیلسوف بریتانیایی، در ۸۹سالگی درگذشت. او آثار متعددی داشت، اما معروفترین کارش یک مجموعه مصاحبۀ تلویزیونی با یا دربارۀ فلاسفه بزرگ بود با عنوان «مردان اندیشه» که سال ١٩۷٨ از بی‌بی‌سی پخش شد و بعدها ١٢ قسمت از آن (از روی ترجمۀ عزت‌الله فولادوند در کتابی با همین نام) دوبله و از شبکه ۴ سیما چندین بار پخش شد. آخرین کتابی که از برایان مگی خواندیم، رمان «مواجهه با مرگ» بود که آخرین کار مترجمش، زنده‌یاد مجتبی عبدالله‌نژاد هم هست @ehsanname

🎙خانم میترا حجار، در پاسخ به سؤالی در مورد رفتار و گفتار متفاوت برخی از ستاره‌ها، از کتاب «انس التائبین» شیخ احمد جامی می‌خواند:

«نه هر که از حقیقت سخن گوید، حقیقت دارد ویا حقیقت داند
همچنان که نه هرکس از گنج سخن گوید، گنج داند
یا از زر سخن گوید، زرشناس بوَد
یا از مبارزات سخن گوید، مبارز بوَد

اگر هر که از چیزی سخنی گفتی آن چیز بودی، کارها آسان بودی
اما نه چنان است
از هزار گوینده یکی خداوند معنی باشد»
@ehsanmohammadi95
@ehsanname