🔺این کاریکاتور چهره را و. روترِ آلمانی‌‏الاصل در نشریه «آذربايجان»، نشریه ستارخان کشیده. خودپسندی و نخوت شاه در این کاریکاتور پیداست @ehsanname

🔺برای محمدعلی‌شاه که دست به قصابی ایران زده بود، از این قوچ، هیچ چیزی جز شاخهایش باقی نماند. کاریکاتور دیگری از نشریه «ملانصرالدین» @ehsanname

🔺محمدعلی‌شاه بعد از تبعید یکبار با کمک روسها به ایران حمله کرد و شکست خورد. اینجا اعضای باشگاه دیکتاتورهای ورشکسته دارند برای این ایده درخشان ملامتش می‌کنند! - کاریکاتور از شماره ۲۹ نشریه «جارچی ملت» @ehsanname

🎧بین #همه‌گیری_های_تاریخ طاعونی که در فاصله سال‌های ۱۳۴۷ تا ۱۳۵۱ میلادی اروپا را درگیر کرد، از همه بدتر بود. «مرگ سیاه» با عودهایش جان حدود ۲۰۰ میلیون نفر را گرفت. روایت باربارا تاکمن، تاریخنگار معروف آمریکایی از عواقب اجتماعی این همه‌گیری را بشنوید. بخشی از کتاب «آینه‌ای در دوردست» تاکمن با صدای مهدی نوری.
@ehsanname
📖 کتاب «آینه‌ای در دوردست: قرن نکبت‌بار چهاردهم» باربارا تاکمن، با ترجمۀ حسن افشار توسط نشر ماهی در دست انتشار است. این نشر قبلاً از تاکمن کتابهای «برج فرازان» (ریشه‌های جنگ جهانی اول)، «توپ‌های ماه اوت» (دربارۀ جنگ جهانی اول) و «سلام اول» (دربارۀ انقلاب آمریکا) را منتشر کرده بود. (ترجمۀ «تاریخ بیخردی» هم توسط نشر کارنامه منتشر شده.) ویژگی آثار او، تلفیق اطلاعات تاریخی با روایت داستانی است.
@mahipub‌

▪️روزهای بدی است این روزها که شنیدن فعل «درگذشت» بعد از اسم افراد، عادی شده. امروز خبرِ استاد رضا بابایی هم آمد. رضا بابایی (متولد ۱۳۴۳) نویسنده و پژوهشگر بود و چند ماهی درگیر سرطان. اینها را که می‌گویم البته در خبرها خوانده‌ام. من او را نمی‌شناختم. فقط یادداشتهایش را در کانال تلگرامی @rezababaei43 می‌خواندم که آنها هم این اواخر کمتر شده بود. از بین یادداشتهایش، آنهایی را که با محور شخصیت خیالیِ «خواجه محمد مهتاب» و به سبک متون کهن بود بیشتر دوست داشتم. البته باقی یادداشتهایش هم راست و درست و دردمندانه بود. خوب می‌نوشت و معلوم بود خوب خوانده. گاهی تند می‌شد، اما تندی و درشتی نمی‌کرد. حرفهایش به دل می‌نشست و نشان می‌داد که از دل برآمده. یکبار هم کتاب «بهتر بنویسیم» او را دفتر دوستی دیدم و همانجا تورقی کردم و به نظرم آمد که چه روحیۀ معلمی بر آن حاکم است. بعد آن دوست توضیح داد که درست حدس زدم و واقعاً هم همین‌طور است و ایشان کلاسهای نگارش و ویرایش دارد. گفت در کلاس‌هایش خواندن حافظ و مثنوی و آثار شاهرخ مسکوب را توصیه می‌کند. امروز که خبر درگذشتش آمد، یاد مطلبی افتادم که مرداد سال پیش، وقتی معلوم شد که مبتلای به بیماری سرطان است، نوشته بود: «اگر عمری باشد، پس از این هیچ فضیلتی را هم‌پایه مهربانی با آدمیزادگان نمی‌شمارم. اگر عمری باشد، کمتر می‌گویم و می‌نویسم و بیشتر می‌شنوم و می‌خوانم. اگر عمری باشد، پس از این خویش را بدهکار هستی و هستان می‌شمارم نه طلبکار ...»
رحمت خدا بر او و بر همۀ آنها که دردِ دیگران دارند.
@ehsanname

📊کرونا چقدر به صنعت نشر و فروش کتاب در ایران لطمه زده است؟ هومان حسن‌پور، رئیس اتحادیه ناشران و کتابفروشان کشور به مهر می‌گوید برآوردهای این نهاد صنفی حاکی از کاهش ۹۰ درصدی فروش ناشران و کتابفروشان تهرانی است. @ehsanname

🔺مونا لیزا هم در خانه مانده، شما چطور؟ - طرحی از دیوید بوکه، هنرمند اسپانیایی، به نقل از اینستاگرام سازمان یونسکو @ehsanname

➖در هفته‌های اخیر تعداد زیادی از افراد به بیماری کرونا مبتلا شده‌اند. طبیعتاً در بین این افراد، اهالی ادبیات هم بودند. این نویسندگان گزارش‌هایی از بیماری و بهبود خود منتشر کرده‌اند که شاید خواندنشان خالی از لطف نباشد:
@ehsanname
🔹حامد عسکری، شاعر غزلسرا که به خاطر ابتلای به کرونا در خانه خود را قرنطینه کرده بود، یک پست اینستاگرامی در این باره نوشته و در یک گفتگوی مجازی هم از این تجربه گفته. ظاهراً حامد مجموعه‌ای از یادداشتهای دوران بیماری دارد که می‌خواهد آنها را منتشر کند.

🔸عباس حسین‌نژاد، ناشر و شاعری که شعر ««خاورمیانه را آفرید/ از روی چشمان شرقی‌ت!/ پر آشوب/ رنجور/ خسته/ زیبا»» او به نزار قبانی نسبت داده می‌شود هم ۹ روز در بیمارستان فیروزگر بستری بود. حسین‌نژاد در مصاحبه با فارس و ایسنا دربارۀ این تجربه حرفهایی زده است.

🔹محسن‌ پرویز، داستان‌نویس و رییس انجمن قلم ایران که اتفاقاً خودش پزشک هم هست، روزهای پایانی سال گذشته را به خاطر کرونا در بیمارستان گذارند. او درگفتگویی با ایسنا دربارۀ این بیماری صحبت کرده است.

🔸ایبنا خبر داده که شهرام اقبال‌زاده، مترجم، نویسنده و پژوهشگر ادبیات کودک و نوجوان هم دو هفتۀ ابتدایی سال را درگیر کرونا و مبارزه با آن بوده است.
@ehsanname
🔻جی. کی. رولینگ، خالق هری پاتر هم دو هفته‌ای درگیر بیماری بوده و با عمل به توصیه‌های همسرش که پزشک است موفق به عبور از بحران شده.

🔺طبق عقاید مسیحیان، این هفته آخرین هفتۀ زندگی عیسی پیامبر پیش از تصلیب است. سلمان رئیس‌عبداللهی در این طرح تابلوی «شام آخر» داوینچی را خلوت کرده تا یادآور شود: در خانه بمانیم @ehsanname

🎧 آوازی از شهریار که دارد غزل خودش را می‌خواند: «سایه با پرچم خورشید به تبریز آمد/ شهر غم از شعف و شعشعه لبریز آمد/ مژدۀ یوسفِ گمگشته به یعقوب رسید/ مولوی در طلب شمس به تبریز آمد ...» این غزل را استاد شهریار برای استاد هوشنگ ابتهاج #سایه سروده است. محمّد طاهری خسروشاهی نوشته این آواز مربوط به سفر خرداد ۱۳۶۶ سایه و اسناد #شفیعی_کدکنی به تبریز است که بعد از بازگشت هم شفیعی کدکنی به یادگار سفر سروده بود: با سایه شبی خدمت خورشید رسیدیم/ از بیم گذشتیم و به امید رسیدیم ... @ehsanname

✅«معجم البلدان» و «آثار البلاد و اخبار العباد» نوشته‌اند که شیعیان کاشان در قرن هفتم، هر صبح جمعه اسبی را زین کرده به بیرون از دروازۀ شهر می‌بردند و انتظار ظهور می‌کشیدند. تاریخ «حبیب السیر» و تاریخ «روضة الصفا» هم از اجرای همین برنامه در زمان دولت سربداران در سبزوار خبر داده‌اند. این تصویر در سریال «سربداران» (محمدعلی نجفی، ۱۳۶۲) بازسازی شده. جایی که شیخ حسن جوری (امین تارخ) و شاگردش، عزیزالدین مجدّی (بهروز بقایی) در حال هجرت از باشتین هستند و جماعتی را می‌بینند که با پرچم و طبل و نقاره و اسبی سفید ظاهر می‌شوند و آهنگی می‌نوازند که موسیقی تیتراژ خود سریال (کار فرهاد فخرالدینی) است. تماشای این صحنه در روز عید نیمه شعبان، لطف دیگری دارد. با متنی که کیوان رهگذار نوشته و بنا به روایتی، محمود دولت‌آبادی دیالوگهای آن را بازنویسی کرده است. @ehsanname

🗞بازگشت مطبوعات به روی دکه با ماسک و فاصله در تیتر و بین اجزای لوگو و توزیع همراه دستکش (ورزنامه «ایران») و اشاره به رونق فضای مجازی. سال سختی برای مطبوعات و کتاب در پیش است @ehsanname

🎥پیشنهاد مستند: برای این روزهای ماندن در خانه، اگر مستند تاریخیِ خوب می‌خواهید، سه‌گانۀ مستندهای احسان عمادی دربارۀ سه نخست‌وزیر ایران به صورت رایگان بر روی آپارات قرار داده شده:
📌 مستند «رزم‌آرا؛ یک دوسیۀ مسکوت»: aparat.com/v/TxPNm
📌 مستند «محاکمه» (دربارۀ مصدق): aparat.com/v/nTN0j
📌 مستند «اشغال» (دربارۀ فروغی و شهریور ۱۳۲۰): aparat.com/v/3eF4m
@ehsanname

▪️استاد حسن انوشه، پژوهشگر تاریخ، زبان و ادبیات فارسی امروز (۲۳ فروردین ۱۳۹۹) در ۷۶سالگی درگذشت. کارنامۀ چهل سالۀ این دانشی‌مرد، ترجمۀ خوب و روانِ آثار مهمی در ایرانشناسی، مثل «ایران و تمدن ایرانی» کلمان هوار، «ایران در سپیده‌دم تاریخ» جورج کامرون، «تاریخ غزنویان» کلیفورد باسورث، جلدهای سوم تا پنجم «تاریخ ایران کمبریج»، ... بود به اضافۀ سرپرستی پروژۀ «دانشنامهٔ ادب فارسی» که نویسندگان زبان فارسی در جغرافیای فرهنگی و تاریخی‌اش، از بالکان تا شبه‌قارۀ هند را معرفی می‌کند. انوشه یک دانشنامه‌نویس (encyclopedist) تمام‌عیار بود، از آنهایی که زیاد می‌دانند @ehsanname

🔺روزنامه جام‌جم در گزارشی به سراغ یکی از ناشران کتابساز رفته که در ازای ۲ونیم میلیون تومان، به اسم افراد کتاب منتشر می‌کند. کتابهای آمادۀ این ناشر، عناوینی مثل «الفبای موفقیت»، «تأثیر موسیقی بر اعصاب و روان»، «زن، قدرت یا خدمت؟»، «راز پنهان کسب ثروت» و «۱۵ پله خدا برای آرامش» دارند. بعد از پرداخت هزینه، ناشر برای کتاب به اسم شخص مجوز می‌گیرد و کتاب را در ۱۰ نسخه منتشر می‌کند. اگر فرد بخواهد کتابش تیراژ بیشتری داشته باشد، هر جلد ۱۵هزار تومن هزینه اضافه می‌کند. ناشر مدعی شده نویسندگان واقعی این کتابها «پژوهشگر هستند، تألیف می‌کنند و در قبال هزینه واگذار می‌کنند» و اینکه کارشان «غیرقانونی نیست»! @ehsanname

❗️اگر شعر و مطالب دیگر را از اصل کتابها پیدا و مطالعه کنیم، نه از جستجوی اینترنتی، آن وقت چنین شعر سست و پر از غلط وزنی و ایراد قافیه را به #قیصر_امین_پور نسبت نمی‌دهیم @ehsanname

📚در دوران بی‌ثباتی کمتر مکانی به اندازه کتاب‌فروشی‌ها آرامش‌بخش هستند. اما در جریان بیماری عالم‌گیر کرونا، کتابفروشی‌ها - دست کم به شکل فیزیکی- دارند از روال خارج می‌شوند. بی‌بی‌سی گزارشی دارد از اینکه کتاب‌فروشی‌ها در جهان چگونه با کرونا مقابله می‌کنند؟
🔹در انگلستان کارمند یکی از کتاب‌فروشی‌ها در طول یک هفته ۷۵ کیلومتر رکاب زد و بسته‌های آثار ادبی را با دوچرخه تحویل داد. کتاب‌فروشی "ال‌جی‌بی‌تی‌کیو‌آی" در گلاسکو با اسکیت‌بورد سفارش‌ها را می‌رساند. البته شاید جایزه خلاقانه‌ترین شیوه ارسال را باید به کتاب‌فروشی "کیرونا" در سوئد اهدا کرد که کتاب‌هایش را با سورتمه می‌برد و تحویل می‌دهد.
🔸صاحب یک کتاب‌فروشی‌ در شهر هانائوی آلمان می‌گوید ما کتاب‌ها را در خانه به مشتری‌ها تحویل می‌دهیم یا این که نسخه‌های سفارش داده شده را جلوی در فروشگاه می‌گذاریم تا خود مشتریان با رعایت فاصله ایمنی بتوانند آن را بردارند.
🔹وقتی كتاب‌فروشی‌های فرانسه پس از صدور دستور تعطیلی همه مشاغل غیر ضروری بسته شدند، ناشران با به تأخیر‌انداختن تاریخ رونمایی کتاب‌ها و نیز به تعویق‌انداختن مهلت پرداخت‌های موظف کتاب‌فروشی‌ها به یاری این صنف شتافتند.
🔸در ایتالیا شرایط بسیار دشوار است. همه کتاب‌فروشی‌ها بسته شده‌اند. تحویل کتاب در خانه نیز فقط با پیک‌های معمولی - و نه از طریق خود کتاب‌فروش‌ها- انجام می‌شود که هزینه‌‌اش زیاد و تامین آن برای فروشگاه‌های کوچکتر دشوار است. با این حال، کتاب‌فروشی‌ها با استفاده از شبکه‌های اجتماعی و ابزار آنلاین ارتباط‌‌شان را با مشتریان حفظ کرده‌اند.
🔹کتاب‌فروشی‌‌ها در چین نیز با لطمات شدید روبه‌رو شدند. ماه گذشته کتاب‌فروشی زنجیره‌ای چینی "او.دابلیو.اسپیس" اعلام کرد که با کاهش ۸۰ درصدی فروش مواجه شده و از مردم خواست که کارت‌های هدیه بخرند تا آنها بتوانند به کارشان ادامه دهند. در پکن، که ۸۰ درصد از کتاب‌فروشی‌ها بسته شده‌، فروشندگان برای رساندن کتاب به خوانندگان از خدمات تحویل غذا کمک گرفته‌اند.
🔸در دیگو، مرکز شیوع ویروس کرونا در کره جنوبی، سه کتاب‌فروشی با همکاری یکدیگر یک شیوه غافلگیرکننده تحویل کتاب به مشتریان ابداع کرده‌اند؛ هر کتاب‌فروش شخصا کتابی انتخاب می‌کند که همراه با بسته‌های چای به دست افرادی که خود را قرنطینه کرده‌اند می‌رسد.
🔹در شهر کاینتون در ویکتوریای استرالیا، کتاب‌فروشی مستقل "اسکویشی مینی" که ویژه کودکان است، برنامه هفتگی ساعت داستان داشت. بعد از تعطیلی کتاب‌فروشی، آنها برنامه را به یوتیوب منتقل کردند. مدیر کتابفروشی می‌گوید: "پس از این که برای نخستین‌بار برنامه را از این طریق به صورت زنده اجرا کردیم، با سیل بازخوردهای مثبت مواجه شدیم. بسیاری از افراد تصاویر فرزندان‌شان را در حالی که از تماشای برنامه لذت می‌بردند برای‌مان فرستاند و به خاطر کمک به حفظ روال زندگی‌شان از ما تشکر کردند."
@ehsanname

📊 فکر می‌کنید همه‌گیری کرونا تاکنون چقدر به فرهنگ و هنر ایران آسیب زده؟ ۹۷۶ میلیارد تومان!
این عدد را صالحی، وزیر ارشاد در نامه‌هایی به چهار عضو ارشد دولت، معاون اول رئیس‌جمهور (جهانگیری)، رئیس دفتر رئیس‌جمهور (واعظی)، رئیس سازمان برنامه و بودجه (نوبخت) و معاون اقتصادی رئیس‌جمهور (نهاوندیان) اعلام کرده و خواستار مساعدت هر چه سریع‌تر دولتِ به مشاغل آسیب‌پذیر فرهنگ، هنر و رسانه کشور شده است.
🔸طبق اعلام وزیر ارشاد، برآورد خسارت کسب و کارهای بخش فرهنگ و هنر تا پایان فرودین ۹۹ به این شرح است:
➖فعالیت‌های فرهنگی: ۳۴۷میلیارد و ۵۷۵ میلیون تومان
➖فعالیت‌های هنری: ۳۵۰ میلیارد و ۳۱۷ میلیون تومان
➖ فعالیت‌های رسانه‌ای و تولید محتوای دیجیتال: ۲۷۸ میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان
💵 جمع کل خسارت‌ها: ۹۷۶ میلیارد و ۹۲ میلیون تومان
@ehsanname

🗓۲۵ فروردین به نام شیخ عطار نامگذاری شده است. نمی‌دانم چرا این روز انتخاب شده. دکتر شفیعی کدکنی، از روی قراین و شواهد، تاریخ تولد عطار را ۶ شعبان ۵۵۳ قمری تعیین کرده و شهادت او در حملۀ مغول به نیشابور هم ۱۰ جمادی الثانی ۶۱۸ است که هیچ‌کدام مطابق ۲۵ فروردین نیست. اما به هر حال این یک روز را خوب است دربارۀ این معلم بزرگ حرف زد. عطار از معدود شاعرانی است که برای مخاطب خاص شعر نگفته و در آثارش برای مردم عادی حرف زده. شش کتاب دارد که به «سِتۀ عطار» معروفند: پنج دفتر شعر به اضافۀ «تذکره الاولیا». معروفترین اثرش «منطق الطیر» است. داستان گروهی از پرندگان که برای دیدن سیمرغ به سفری طولانی می‌روند. آن «هفت شهر عشق» که می‌گویند عطار، قبل از عبور ما از خم کوچه در آنها گشت، همین هفت وادی است که سی مرغ در «منطق الطیر» از آن می‌گذرند و می‌فهمند، سیمرغِ افسانه‌ای خودشان هستند/هستیم. در ادامه دربارۀ «منطق الطیر» و ماجراهای آن بخوانید.
@ehsanname

📚 اگر کرونا نیامده بود، امروز (۲۶ فروردین) نمایشگاه کتاب شروع شده بود. قرار بود سی و دومین دورۀ نمایشگاه کتاب تهران، زودتر از معمول برگزار شود تا با ماه مبارک رمضان تداخل نکند که ویروس آمد و آتش به همه عالم زد. حالا نمایشگاه‌های کتاب مختلفی در جهان، از بولونیا تا نیویورک تعطیل شده‌اند. نمایشگاه کتاب کودک بولونیا اعلام کرده به صورت اینترنتی برگزار می‌شود اما تکلیف بقیه، از جمله نمایشگاه کتاب خودمان معلوم نیست. حتی ۴۰ تن کتاب ناشران خارجی هم که برای شرکت در نمایشگاه به تهران آمده بود هم بلاتکلیف است. امروز مدیرعامل خانۀ کتاب گفته شاید نمایشگاه کتاب تهران هم به شکل اینترنتی برگزار شود. از آنجا که یکی از کارکردهای اصلی نمایشگاه کتاب تهران «فروش» است، می‌شود حدس زد منظور این حرف راه‌اندازی سامانه‌ای برای ناشران باشد که اطلاعات کتابهای موجود خود را آپلود کرده و با تخفیف آن را بفروشند. البته معلوم نیست این طرح، با توجه به تعداد زیاد ناشران سنتی و دولتی و نیز ناشرانی که خودشان فروش الکترونیک دارند، چطور اجرایی خواهد شد؟ به اضافۀ اینکه نسبت و تفاوتش با فروشگاه‌های کتاب آنلاینِ موجود چیست؟ باید صبر کرد و دید @ehsanname

🎧 با احسان رضایی در مورد نقش سفر در ادبیات فارسی، بخشی از اپیزود بیست و هفتم رادیو جولون. این پادکست را از اینجا، یا سایر اپلیکیشن‌های پادگیر می‌توانید گوش کنید @ehsanname