ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران) – Telegram
ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)
2.28K subscribers
24.9K photos
742 videos
30 files
23.2K links
خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)
Ibna.ir

شماره تماس تحریریه ایبنا:
۰۲۱۶۶۹۶۶۲۰۶

📬 ارتباط با سرویس رسانه های اجتماعی ایبنا :

@ZA20241403


📌 ایبنا را در شبکه‌های اجتماعی با آدرس زیر دنبال کنید:


@ibna_official
Download Telegram
🔰در بررسی کتاب «همسفر آتش و برف» مطرح شد؛
آیا مستند هم ادبیات است؟ مناظره میان دو نویسنده بر سر مرزهای رمان مستند

🔸در نشست «دشواره‌های هم‌زیستی مستند و داستان»، بهزاد دانشگر بر اهمیت ادبیت و خلق احساس در رمان مستند تأکید کرد و آن را فراتر از خیال یا واقعیت دانست، در حالی که محمدقائم‌خانی هشدار داد نباید این گونه را صرفاً به خاطرات پس از جنگ محدود کرد و بر لزوم رعایت پیوند علّی حوادث و سندیت متن تأکید کرد.

🔸واقعیت این است که برای بخشی از مخاطبان، مستند بودن یک مسئله اساسی است. مخاطب معتقد است اگر قصد خواندن داستان داشت، به سراغ داستان می‌رفت و اگر به دنبال فیلم داستانی بود، سینمای داستانی در دسترس است. اما زمانی که مخاطب به اثر مستند مراجعه می‌کند، انتظار مواجهه با واقعیت و سند را دارد و در چنین شرایطی نمی‌توان اثری را با ظاهر مستند ارائه کرد و سپس مدعی شد که مستند نیست.

🔸متأسفانه در فضای ادبی ایران، سال‌ها بر «خیالی بودن» به‌عنوان معیار اصلی ادبیت تأکید شده است؛ به‌گونه‌ای که اگر متنی بر پایه تخیل نوشته می‌شد، آن را داستان و رمان و در نتیجه ادبیات به حساب می‌آوردند، اما اگر متن مستند بود، با نوعی لجاجت فکری، آن را بیرون از دایره ادبیات قرار می‌دادند. این نگاه در حالی شکل گرفت که در عرصه جهانی، نویسندگان ناداستان و روایت‌های مستند نیز موفق به دریافت معتبرترین جوایز ادبی، از جمله نوبل، شده‌اند.

ibna.ir/x6Fjd

@ibna_offcial
🔰وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی:
توانایی جمع بین سنت‌گرایی و روشنفکری، ویژگی استاد مهدوی‌راد است

🔸 وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با اشاره به ویژگی‌های استاد محمدعلی مهدوی‌راد گفت: توانایی جمع بین سنت‌گرایی و روشنفکری از ویژگی‌های این پژوهشگر و استاد دانشگاه است.

🔸صالحی گفت: استاد مهدوی‌راد نه تنها در علوم قرآن و حدیث، بلکه در معارف قرآنی و حدیثی نیز آثار و کلاس‌های متعددی داشته‌اند و در سه سطح نظری، هدایتی و تمدنی توانسته‌اند آموزه‌های دینی را با نیازهای جامعه پیوند دهند.

🔸استاد مهدوی‌راد پژوهشگری برجسته، استاد دلسوز و خطیبی مؤثر هستند. شاگردان ایشان از یادگیری علمی و اخلاقی ایشان خاطرات فراوانی دارند و این سه وجه با هم، جامعیت شخصیت ایشان را شکل داده است.

🔸در این آیین از ۲ کتاب تازه مهدوی‌راد در حوزه قرآن و حدیث رونمایی شد: «ارج‌نامه استاد مهدوی‌راد» و «دیدار با مفسران» که با استقبال پژوهشگران و طلاب همراه شد. این آثار جدید، بخشی از تلاش‌های علمی استاد برای توسعه مطالعات قرآنی و حدیثی در کشور محسوب می‌شود.

ibna.ir/x6FhS

@ibna_official
🔰یادداشت علیرضا قائمی‌نیا در آستانه ۱۳ رجب، ولادت امام علی(ع
«نهج‌البلاغه» نهج‌البصیرة را آموزش می‌دهد

🔸علیرضا قائمی‌نیا نوشت: نهج‌البلاغه نه فقط کتاب بلاغت یا اخلاق یا سیاست، بلکه متنی است که «چگونه دیدن» (نهج‌البصیرة) را آموزش می‌دهد.

🔸بی‌تردید، کلام حضرت بلیغ بوده و بلاغتش هماوردی نداشته است. اما بلاغت تنها یکی از چهره‌های مهم کلام حضرت بوده است. توصیفاتی که حضرت از توحید دارد بی‌نظیر است.

🔸اگر نهج‌البلاغه را در افق تحلیل شناختی بخوانیم، روشن می‌شود که این متن صرفاً مجموعه‌ای از خطبه‌ها و مواعظ نیست، بلکه دستگاهی برای معماریِ توحیدیِ ذهن مخاطب در نسبت با همهٔ ساحت‌های تجربهٔ انسانی است.

ibna.ir/x6Fjr

@ibna_official
🔰بازتاب نگاه به‌نشر به زندگی حضرت علی(ع
رویکرد تازه در بازخوانی سیره علوی؛ کتاب‌هایی برای نسل امروز

🔸انتشار مجموعه‌ای از کتاب‌های موضوع‌محور درباره امام علی(ع) برای گروه‌های سنی مختلف نشان می‌دهد رویکرد تازه‌ای در بازخوانی سیره علوی در حال شکل‌گیری است؛ رویکردی که به‌جای روایت صرف تاریخی، تلاش دارد اندیشه، سبک زندگی و کارآمدی اجتماعی آموزه‌های علوی را برای مخاطب امروز تبیین کند.

🔸بخش قابل‌توجهی از آثار منتشر شده درباره امام علی (ع) در این مجموعه، به‌جای تمرکز صرف بر زندگینامه، به سراغ موضوعات بنیادینی رفته‌اند که می‌توانند پاسخ‌گوی پرسش‌های انسان معاصر باشند. کتاب‌هایی که امام علی (ع) را نه فقط به‌عنوان شخصیتی تاریخی، بلکه به‌مثابه الگویی زنده برای زیست فردی و اجتماعی معرفی می‌کنند.

🔸تمرکز بر کتاب‌های موضوعی درباره امام علی (ع) بیانگر تغییری معنادار در تولید محتوای دینی است؛ تغییری که امام علی (ع) را نه فقط به‌عنوان الگوی فضیلت، بلکه به‌عنوان منبع اندیشه و راه‌حل برای زیست معاصر معرفی می‌کند.


ibna.ir/x6Fjt

@ibna_official
🔰گفت‌وگو با سید محمدمهدی جعفری مترجم کتاب «علی ابن ابی‌طالب(ع)»؛
بهترین کتاب در مورد امام علی (ع) از نظر علامه امینی

🔸سید محمدمهدی جعفری، استاد تاریخ اسلام گفت: علامه امینی به آیت‌الله طالقانی گفته بود که کتاب دوره هشت جلدی «امام علی بن ابی‌طالب» بهترین کتابی است که تاکنون درباره امیرالمومنین علی بن ابی‌طالب نوشته شده است.

🔸کتاب دارای دو ویژگی برجسته است؛ ویژگی نخست تحلیلی بودن کتاب است. عبدالفتاح عبدالمقصود منابع فراوانی را درباره امیرالمومنین مطالعه کرده است اما در مجموع مطالبی را که در ذهنش بود؛ آورده است. نه اینکه بخواهد به صورت مستند، عیناً نقل کند، گاهی مطالبی نقل کرده است اما باز هم به آن مطالبی که در ذهن داشت، افزود و به صورت تحلیلی بیان کرد. ویژگی دیگر اینکه به سخن علامه امینی این کتاب بهترین کتابی است که درباره امیرالمومنین نوشته شده است، از این نظر که استاد عبدالفتاح عبدالمقصود در برخی از قسمت‌های کتاب، کارهای امیرالمومنین را به عنوان یک انسان نه به عنوان یک مسلمان یا شیعه نقد کرده است.

🔸برخی نویسندگان تاریخ اسلام را از روی حب یا از روی بغض در زمان بنی‌امیه، بنی‌عباس و قبل و بعد آنها نوشتند، برخی دیگر از روی محبت یا تعصبی که داشتند، چیزهای اغراق‌آمیزی نوشتند و برخی از روی بغض و عنادی که داشتند، مسائل خلاف واقعی را بیان کردند.


ibna.ir/x6Fgj

@ibna_official
🔰ایبنا گزارش می‌دهد؛
آینده کتابخوانی؛ دیجیتال، صوتی و شخصی‌سازی شده

🔸رسانه‌های دیجیتال و شنیداری، آینده کتابخوانی در ایران و جهان را متحول کرده و تجربه مطالعه را از حالت سنتی به تعاملی تبدیل کرده‌اند.

🔸آمارهای تولید کتاب کاغذی در ایران نشان می‌دهد، کتاب چاپی هنوز پُرطرفدار است و رسانه‌های نوین به جای حذف آن، شیوه‌های دسترسی و مطالعه را متحول کرده‌اند. کتاب‌های الکترونیکی و کتاب‌های صوتی، نمونه‌هایی از این تحولات هستند که با سبک زندگی پُرشتاب و مشغله‌های روزمره سازگار شده‌اند. این رسانه‌ها، به‌ویژه برای نسل جوان، امکان مطالعه در هر زمان و مکان را فراهم می‌کنند و تجربه مطالعه را از حالت ایستا به تعاملی و چندبُعدی تبدیل کرده‌اند.

🔸خوانندگان دیجیتال تعداد کتاب بیشتری مطالعه می‌کنند، اما انگیزه‌های درونی کمتری برای مطالعه عمیق دارند. کسانی که هر دو نوع قالب مطالعه (چاپی و دیجیتال) را تجربه می‌کنند، بیشترین تنوع ژانری و انگیزه یادگیری را نشان می‌دهند. انتخاب نوع رسانه، مطالعه بخشی از تجربه فرهنگی خواندن است و تحت تأثیر ژانر، سبک زندگی و فضای مطالعه قرار دارد.

ibna.ir/x6FjC

@ibna_official
🔰نویسندۀ «اسلوب نیما و مسئلۀ نحو» در سالروز درگذشت نیما عنوان کرد؛
رویکرد نیما به زبان و نحو، دو کارکرد زیبایی‌شناختی و اجتماعی داشت

🔸راهله کمالی، نویسندۀ کتاب «اسلوب نیما و مسئلۀ نحو»، گفت: مفهوم «تلفیقات تازه» که نیما در نظریۀ شعری خود بر آن تأکید دارد، همان ابداعات نحوی اوست که نقطۀ عزیمت او در تحول شعر معاصر است. به‌طور کلی برای رویکرد نیما و شاعران مکتبش به زبان و نحو می‌توان دو کارکرد زیبایی‌شناختی و اجتماعی در نظر گرفت. نیما به همراه پیروانش پایه‌گذار جریانی از اشعار نو اجتماعی - سیاسی بودند که در برهه‌ای از تاریخ نقش مهمی در توصیف نمادین شرایط سیاسی و اجتماعی زمانه داشت.

🔸نوآوری‌های نیما در خدمت معنا بود؛ درواقع نیما در نگرشی نو معنا را اساس شعر و سازمان‌دهندۀ وزن و قافیه و دیگر اجزا و عناصر شعری می‌داند. او در حوزه‌های صورت، ساختار، زبان، معنا و جهان‌نگری، ایده‌های تازه‌ای را براساس نیاز زمان به کار می‌گیرد و طرح‌وارۀ شناختی جدیدی از شعر به مخاطب ایرانی معرفی می‌کند.

🔸نیما یوشیج به همراهی پیروان و شاگردانش مکتبی را در شعر معاصر بنیان گذاشت که یکی از شاخصه‌های آن زبان و نحو متمایزش بود. پیروان نیما تمهیدات زبانی او را گسترش دادند و بر قابلیت‌های زبان شعر برای طرح مسائل انسان امروز افزودند. درواقع جسارت نیما در زبان موجب شد تا او و شاگردانش به افق‌های جدیدی از زبان شعر دست یابند.


ibna.ir/x6Fgh

@ibna_official
🔰نگاهی به کتاب «وارث پیامبر(ص)» به‌مناسبت میلاد امام علی (ع)؛
پیام‌آور صلح‌طلبی و رواداری

🔸عباس در این کتاب نشان می‌دهد که چگونه پس از محمد (ص)، علی (ع) ردای معنوی اسلام را برای رهبری جنبشی که پیامبر راهبرش بود بر تن کرد. درحالی‌که تعالیم علی (ع) درباره حکمت و عدالت و رهایی از نفس را مسلمانان شیعه و سنی گرامی می‌دارند، اما اندیشه‌های تکثرگرایانه او زیر طرح‌های فرقه‌گرایانه و سیاست‌ورزی‌های افراطی مدفون شده است.

🔸پیام محوری کتاب، همان‌گونه که در فصل‌های پایانی آشکار می‌شود آن است که به‌باور عباس، بازگشت به میراث اخلاقی و معنوی علی (ع) می‌تواند پاسخی جدی به بحران‌های امروز جهان اسلام باشد. از منظر مولف، افراط‌گرایی، خشونت فرقه‌ای و سیاست‌زدگی دین، نتیجه فراموشی همان اصولی است که علی (ع) برایشان جان داد.

🔸اثر عباس از منظر روش‌شناختی، کتابی میان‌رشته‌ای است که مولف در آن، از منابع اهل سنت، شیعه، صوفیانه و پژوهش‌های مدرن غربی استفاده می‌کند و در عین‌حال، به تاریخ شفاهی و تجربه‌های زیسته مسلمانان در نقاط مختلف جهان توجه نشان می‌دهد.


ibna.ir/x6FgC

@ibna_official
🔰پشت صحنه پژوهش‌های حاج قاسم؛ از اسناد تا روایت‌های زنده

🔸محمدعلی آقامیرزایی، پژوهشگر گفت: هنوز در زمینه منطقه و مسائل مرتبط، اثر مستقلی درباره حاج قاسم تولید نشده است، مگر آنکه اطلاعات جدید یا نتیجه‌ای تازه به دست آید که نیاز باشد دوباره بررسی و در اختیار نویسنده‌ای دیگر قرار گیرد تا روی آن کار کند.

🔸این کتاب حتی نسبت به آثار قبلی که خودمان کار کرده‌ایم، خیلی کم اشتباه دارد، چرا که آقای معصومی هم در کنار کار به ما کمک کردند. از نظر اطلاعات سندی هم دقیق است. مثلاً یک روایت مشهور درباره رفتن حاج قاسم به کردستان عراق هست که گفته می‌شود او با میره سقوط می‌کند و در خطر بوده و بارزانی هم کمک خواسته است. ما مصاحبه‌ای از بارزانی یا سندی رسمی پیدا نکردیم که این جزئیات را تأیید کند؛ بنابراین اصل ماجرا را آوردیم، اما نه با اغراق روایت مشهور.

🔸این منبع، هشت ساله گردآوری شده و همه می‌توانند از آن استفاده کنند؛ واقعاً غنی و دست‌اول است. اما درباره مسئله سپاه قدس، نمی‌دانم این اطلاعات از کدام راوی بوده یا نبوده. ما بسیاری از عکس‌ها را هم نیاوردیم، اولاً چون نمی‌خواستیم حجم کتاب بیش از حد بالا برود و ثانیاً سندها را به شکل تصویر اصلی نیاوردیم و فقط اطلاعات آن‌ها را درج کردیم تا محتوای کتاب کامل باشد.

ibna.ir/x6Fjv

@ibna_official
🔰گفت‌وگویی پیرامون صوتی کردن کتاب «تصرف عدوانی»؛
باران نیکراه: خواندن صوتی کتاب بلندخوانی نیست، نوعی همزیستی با جمله‌هاست

🔸برای مخاطب امروز که زندگی‌اش پر از صداست، تجربه کتاب صوتی می‌تواند یک شکلِ متفاوت از تمرکز باشد. تمرکزی که در آن، معنا از مسیرِ گوش وارد می‌شود.

🔸در متن مکتوب، خواننده همیشه امکان «گریز» دارد. یعنی مثلاً می‌تواند تند بخواند، صفحه را ورق بزند یا از روی جمله‌ها بپرد. اما در صوت، شما با زمانِ روایت روبه‌رو هستید، با ریتمی که شما را مجبور به مکث می‌کند. برای مخاطب امروز که زندگی‌اش پر از صداست، تجربه کتاب صوتی می‌تواند یک شکلِ متفاوت از تمرکز باشد. تمرکزی که در آن، معنا از مسیرِ گوش وارد می‌شود. و در «تصرف عدوانی» که متن بر مکث و تعلیق استوار است، این ویژگی بسیار مهم می‌شود. اینجا شنیدن، مثل نزدیک شدن به ذهن شخصیت است، نه فقط فهمیدنِ اتفاق‌ها.

🔸این کتاب بیش از آنکه درباره‌ی یک عشق باشد، درباره‌ی ذهنی‌ست که درگیرِ تفسیرِ عشق می‌شود و شنیدنِ آن، فرصتی‌ست برای دیدنِ خودمان در لحظه‌هایی که واقعیت و خیال مرزشان کم‌رنگ می‌شود.

ibna.ir/x6FjH

@ibna_official
🔰رخدادی کم‌سابقه برای کشوری کوچک مانند گویان؛
نامزدی دیوید دابیدین، نویسنده و استاد گویانیایی، برای نوبل ادبیات ۲۰۲۶

🔸دیوید دابیدین، نویسنده، شاعر و استاد برجسته گویانیایی، به طور رسمی از سوی گروهی از پژوهشگران اروپایی و چینی برای دریافت جایزه نوبل ادبیات ۲۰۲۶ نامزد شده است؛ رخدادی کم‌سابقه برای کشوری کوچک مانند گویان.

🔸در کارنامه ادبی او هشت رمان، سه مجموعه شعر و چندین کتاب درباره تاریخ و فرهنگ گویان، کارائیب و جهان پسااستعماری دیده می‌شود. او همچنین بین سال‌های ۱۹۹۴ تا ۲۰۱۰ سفیر گویان در یونسکو و از ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۵ سفیر این کشور در چین بوده و در این دوره نقش مهمی در گسترش پیوندهای فرهنگی و آموزشی ایفا کرده است. از جمله دستاوردهای او در چین، همکاری برای تاسیس موسسه کنفوسیوس در دانشگاه گویان بوده است.

ibna.ir/x6FfH

@ibna_official
🔰وقتی قصه‌خوانی سخت می‌شود؛
والدین در سال ۲۰۲۵ چگونه بچه‌ها را پای کتاب نگه داشتند؟

🔸کم شدن علاقه کودکان به مطالعه تفریحی، زنگ خطری جدی است؛ اما والدین، از هوش مصنوعی تا کتاب‌های آشپزی و نمایش‌خوانی، راه‌های تازه‌ای پیدا کرده‌اند تا رابطه بچه‌ها با کتاب قطع نشود.

🔸تجربه‌ها نشان می‌دهد علاقه‌مند شدن به مطالعه، حاصل یک تصمیم ناگهانی نیست. عادت، زمان مشخص، فضای ثابت و پذیرش سلیقه کودک، عناصر اصلی این مسیرند. شاید شکل خواندن تغییر کرده باشد، اما اصل ماجرا همان است: اگر کتاب قرار است در زندگی کودک بماند، باید دوباره به تجربه‌ای معنادار و زنده تبدیل شود.

ibna.ir/x6FgL

@ibna_official
🔰گزارش انجمن ناشران آمریکا از میزان فروش و درآمد ناشران

🔸انجمن ناشران آمریکا (AAP) در تازه‌ترین گزارش «استت‌شات» اعلام کرد درآمد ناشران آمریکایی در اکتبر ۲۰۲۵ نسبت به مدت مشابه سال قبل ۶٫۷ درصد افزایش یافته و مجموع درآمد سالانه تا پایان اکتبر به ۱۲٫۴ میلیارد دلار رسیده است.

🔸هدف StatShot ارائه تصویری پیوسته از وضعیت درآمد در بخش‌های مختلف صنعت نشر، بر پایه بهترین داده‌های در دسترس است. این گزارش‌ها جدیدترین ارقام اعلام‌شده برای دوره‌های جاری و گذشته را منعکس می‌کنند و امکان مقایسه درآمدها را به صورت ماه‌به‌ماه و سال‌به‌سال فراهم می‌سازند.


ibna.ir/x6FfJ

@ibna_official
🔰پرفروش‌های کتابخانه‌های آمریکا؛
کتاب‌های ژانری و نویسندگان زن صدرنشین کتابخانه‌های آمریکا در ۲۰۲۵

🔸آمار تازه کتابخانه‌های عمومی ایالات متحده نشان می‌دهد که در سال ۲۰۲۵ بیش از هر چیز کتاب‌های ژانری و آثار نویسندگان زن از جمله «زنان» کریستین هانا، مجموعه «رومان‌تاسی» ربکا یاروس و «خدای جنگل‌ها» لیز مور بیشترین امانت را در کتابخانه‌ها داشته‌اند و مخاطبان به آثار چاپی و الکترونیک علاقه ویژه‌ای نشان داده‌اند، روندی که تصویر روشنی از ذائقه کتابخوانان آمریکایی ارائه می‌کند.

🔸کتاب‌های نویسندگان زن غالب فهرست‌های بیشترین امانت کتاب را در سال ۲۰۲۵ تشکیل داده‌اند و تمام ده عنوان برتر سامانه لیبی متعلق به نویسندگان زن بوده است. در سیستم کتابخانه عمومی نیویورک، سه عنوان از مجموعه رمان محبوب «رومان‌تاسی» نوشته ربکا یاروس شامل «بال چهارم»، «شعله آهنین» و «طوفان اونیکس» جزو پرامانت‌ترین آثار قرار گرفتند و آثار یاروس همچنین در فهرست کتابخانه‌های بوستون، بون کانتی در کنتاکی و کرن کانتی در کالیفرنیا نیز حضور داشتند.


ibna.ir/x6FgV

@ibna_official
🔰ایبنا گزارش می‌دهد؛
نشر حرفه‌ای؛ فراتر از چاپ و توزیع

🔸نشر حرفه‌ای، فراتر از چاپ کتاب است؛ تحلیل بازار، برندسازی و بازاریابی دیجیتال، ابزارهایی هستند که کتاب را پُرفروش و تجربه مثبت مخاطب را می‌سازند.

🔸«فعالیت‌ها در بازار مدرن Business model براساس زنجیره تامین، کپی‌رایت و برند تنظیم می‌شود و در بخش برندسازی، تمرکز بر بازاریابی، توسعه محصول و تجربه مشتری است.»

🔸بسیاری از ناشران بزرگ ایران از جایگاه «اول بودن» برخوردارند و با تمرکز بر بازاریابی، توانسته‌اند به برند تبدیل شوند. این اعتبار موجب می‌شود جایگاه آن‌ها در ذهن مخاطب حفظ شود و زمینه توسعه بازار و افزایش رقابت سالم فراهم شود.

🔸کتاب‌ها و ناشرانی که با توجه به نیاز مخاطب و استراتژی برند عمل کنند، نه تنها مخاطب بیشتری جذب می‌کنند، بلکه فرهنگ مطالعه را نیز در جامعه تقویت می‌کنند. در دنیای امروز، تنها ناشری موفق است که بداند چگونه کتاب خود را تولید، معرفی و در ذهن مخاطب ثبت کند.

ibna.ir/x6FjP

@ibna_official
🔰گفت‌وگو با مریم سالور درباره خاطرات عمادالسلطنه؛
اسناد خانوادگی، تاریخ اجتماعی و اقتصادی و سازوکار قدرت از پایین را نشان می‌دهند

🔸مریم سالور گفت: اسناد خانوادگی، شناخت تاریخ اجتماعی و اقتصادی؛ زندگی روزمره، معیشت، روابط و شبکه‌ها را نشان می‌دهند. سازوکار قدرت و اداره کشور از پایین و از درون خانواده‌های کارگزار را می‌شناساند.

🔸در ایران این شیوه از زمان ناصرالدین شاه و با گسترش دیوان‌سالاری، سفرهای فرنگ و آشنایی با سبک‌های نوشتاری جدید آغاز شد.

🔸در دوره قاجار خاطره‌نویسی یا بهتر بگوییم سفرنامه‌نویسی رواج داشت و در خانواده عمادالسلطنه تاریخ‌نگاری و نوشتن خاطرات به‌صورت یک سنت خانوادگی بود.


ibna.ir/x6F3g

@ibna_official
🔰دبیر علمی جایزه جلال آل‌احمد در گفت‌وگو با ایبنا عنوان کرد:
در داوری جایزه ادبی، ادبیات باید مهم‌ترین شاخص باشد

🔸مجید قیصری، دبیر علمی جایزه جلال آل‌احمد، گفت‌: وقتی می‌بینید در هر دوره‌ای آثار شاخص و قابل دفاعی وجود دارند و ادبیات جدی خلق شده، اما این آثار حتی در فهرست نامزدها هم نمی‌آیند، اعتراض شکل می‌گیرد. در چنین وضعی، اعتراض متوجه هیئت داوران می‌شود و وقتی پاسخی داده نمی‌شود، یا پاسخی که داده می‌شود پاسخی ادبی نیست، بلکه رنگ و بوی سیاسی دارد، این ذهنیت به وجود می‌آید که نگاهی خارج از ادبیات در حذف این آثار دخیل بوده است. طبیعتاً وقتی بحث جایزه ادبی است، ادبیات باید برای شما مهم‌ترین شاخص باشد.

🔸در جلسات داوری، ایرادها بیشتر از جنس این بود که این کار نه چیزی به دانش آن حوزه اضافه می‌کند و نه کمکی به ادبیات معاصر. حتی اگر امکان این بود که اثری به‌زور نامزد شود، دوستان دلایل محکمی داشتند که چرا نباید این کار انجام شود.

🔸 دست‌کم در حوزه نقد ادبی، آثار شاخص چندانی دیده نمی‌شد. واقعیت این است که ارائه یک نظریه جدید در این حوزه بسیار دشوار است؛ چون نیازمند مبنای علمی محکم و پژوهش گسترده است. مثلاً وقتی از نقد جغرافیایی یا ادبیات تکوینی صحبت می‌کنیم، باید حرف تازه‌ای مطرح شود و این کار مستلزم پژوهش جدی و زمان‌بر است.

ibna.ir/x6FjS

@ibna_official
🔰بازخوانی اندیشه هانری برگسون در گفت‌وگو با سیداشکان خطیبی؛
فیلسوفِ مؤسس

🔸به‌باور خطیبی: «اگرچه می‌توان پیوندِ برگسون را با دیگر جریان‌های فکری تاریخ فلسفه آشکار کرد و پی گرفت، نمی‌توان او را به این زمینه‌ها فروکاست و ذیل دسته‌ای خاص جای داد. حتی ذیل «برگسونیسم»!.

🔸برگسون از یک‌سو تربیت ریاضی داشت و بلکه نبوغ ریاضی داشت، از سوی دیگر تربیت ادبی. معروف است که معلم ریاضی‌اش به او گفته بود که اگر ریاضی بخوانی، ریاضی‌دان بزرگی می‌شوی، اما اگر نخوانی دست‌بالا فیلسوف می‌شوی! زیرا برگسون در ۱۸ سالگی توانسته بود مسأله‌ای هندسی را حل کند که از زمان پاسکال (یعنی از میانۀ سدۀ هفدهم) بی پاسخ مانده بود. مسأله‌ای که در مکاتبات پاسکال و فرما طرح شده بود.

🔸کسانی کوشیده‌اند برگسون را ذیلِ روان‌باوری یا اندیشۀ به‌اصطلاح عرفانی جای دهند و کسانی دیگر اندیشۀ او را صورتی از پوزیتیویسم فلسفی دانسته‌اند.

🔸برگسون اندیشه‌ای را پایه نهاده است که با آن می‌توان هم‌هنگام به عرصه‌های تجربه (اعم از تجربۀ فردی و اجتماعی، تجربۀ هنری، تجربۀ علمی) وارد شد و در عین‌حال زمینِ مابعدالطبیعه را ترک نکرد.

ibna.ir/x6FjN

@ibna_official
🔰چهره‌هایی که اصفهان را نوشتند- ۲
ذهنیت ادبی اصفهان متاثر از توازن و عقلانیت شعر نشاط اصفهانی

🔸یک پژوهشگر ادبیات فارسی تأکید کرد: ذهنیت ادبی اصفهان نه فقط با مضمون‌های محلی یا غزل‌های عاشقانه بلکه تحت تأثیر نظم، توازن و عقلانیت شعر سید عبدالوهاب نشاط اصفهانی شکل گرفت.

🔸برای فهم شعر نشاط، خوشنویسی او کلید اصلی است. نشاط نه تنها شاعر بلکه خوشنویس منشی بوده است و این هنر، منش زیبایی‌شناختی او را شکل داده است. او به تعادل حروف، فاصله واژه‌ها و کشش‌ها حساس بود.

🔸تأثیر نشاط بر اصفهان را باید در خلق ذهنیت ادبی خاص شهر دید، نه صرفاً در مضمون‌های محلی. او در اصفهانِ پساصفوی، شهری با سنت علمی، ذوق هنری و عقلانیت شهری فعال، شعر را امری قابل تعلیم و تصحیح می‌دانست. شعر او شبیه خطابه یا متن درسی است، نه فوران عاطفی یا کشف شهودی.


ibna.ir/x6FjR

@ibna_official
🔰گفتنی‌های مجید کیانیان از کتاب «آفرینش صحنه در سینمای مستند»؛
کتاب‌هایی که بر دانایی و فهم سینمایی تأکید دارند کهنه نمی‌شوند

🔸یکی از دغدغه‌های اصلی من مسئله «فرم» است؛ فرمی که از منظر زیبایی‌شناسی، مفهومی گسترده دارد. منظور من از فرم، عناصر ماهوی و سازنده یک قالب هنری است؛ عناصری که گاه دیده می‌شوند اما به آن‌ها توجه نمی‌شود.

🔸بحث اصلی این کتاب نیز دقیقاً همین است؛ اینکه چگونه باید با سوژه‌ای مواجه شویم که اساساً تمایلی به همکاری ندارد، یا اگر وارد فضایی شدیم که امکان صدابرداری به شکل ایده‌آل وجود ندارد، چه تمهیداتی می‌توان اندیشید؛ چه تمهیدات ابزاری و چه تمهیدات خلاقانه. مسئله اصلی در اینجا خودِ ابزار نیست، بلکه داناییِ استفاده از ابزار است؛ همان نکته‌ای که شما هم به آن اشاره کردید.

🔸دغدغه دیگر من این است که ترجیحاً کتاب‌هایی را انتخاب کنم که به‌روز باشند. این رویکرد ریشه در تجربه‌ای دارد که در دوران دانشجویی، یکی از استادانم به آن اشاره کرد و از همان زمان به دغدغه‌ای ذهنی برای من تبدیل شد. تلاش می‌کنم کتاب‌هایی را برگزینم که متعلق به پنج سال اخیر باشند؛ آثاری که بازتاب‌دهنده مباحث روزی هستند که در نشریات معتبر آکادمیک حوزه سینما یا تئاتر مطرح می‌شود.


ibna.ir/x6Fhj

@ibna_official
🔰یادداشت؛
سه نکته درباره قاسم به روایت مرتضی سرهنگی

🔸غلامرضا عزیزی، پزوهشگر تاریخ در یادداشتی به نکاتی چند درباره کتاب «قاسم» تالیف مرتضی سرهنگی پرداخته است.

🔸قاسم به روایت مرتضی سرهنگی، اثری چندساحتی است. از حیاط تاریخ گذر کرده (در مستندنویسی، از گردآوری شواهد و منابع گرفته تا نقد و بررسی و گزینش اطلاعات گردآمده و استناد، روش تحقیق تاریخ را برگزیده و به‌ویژه در راهروی معاصریت از مصاحبه‌های تاریخ شفاهی بهره بسیار گرفته) و سرانجام در باغ ادبیات به بار نشسته و ثمر داده است. زندگینامه است؛ اما، هم زندگینامه دیگرنوشت است؛ هم از اصول زندگینامه‌نویسی مستند پیروی کرده است؛ و هم رگه‌هایی از زندگی‌نامه‌خودنوشت را می‌توان در آن دید).

🔸در پی پژوهشی پنج ساله کتابی با زبانی روان و تأثیرگذار، متنی قوی و مستند و متکی بر اسناد و مدارک و مصاحبه‌های میدانی، از زندگی شهید قاسم سلیمانی از دورانِ کودکی تا لحظه شهادت در ۲۸ فصلِ پدید آمده است.


ibna.ir/x6FjL

@ibna_official