📸 آیین افتتاحیه سومین مدرسه تابستانی «دارالعلم» با حضور و سخنرانی مرجع عالیقدر آیةالله جعفر سبحانی در مدرسه علمیه میرزا جعفر واقع در حرم مطهر رضوی برگزار شد.
🆔 @ijtihadnetwork
🆔 @ijtihadnetwork
مقاله.pdf
957 KB
📝 مقایسهی شئون و اختیارات فقیه حاکم در اندیشهی امام خمینی و سید احمد خوانساری
✍️ نویسندگان: عبدالواحد کرمینژاد و محمدجواد ارسطا
✂️ هدف پژوهش حاضر مقایسهی دو مکتب اجتهادی نجف و قم با روش تحلیلی و توصیفی، و از طریق مقایسهی آرای امام خمینی و سید احمد خوانساری است.
مرحوم امام خمینی، نماد مکتب فقهی قم است که ادلهی اجتهادی را نظاموار و بر محور مقاصد کلان شریعت مینگرند؛ وجوب تشکیل دولت اسلامی تحت ولایت مطلقهی فقیه، بنیان اندیشهی سیاسی ایشان است.
مرحوم آیةالله سید احمد خوانساری نیز نماد مکتب نجف است که دقت عقلی او در فقاهت بیش از توجه به عرف میباشد، از آنجایی که ایشان ادلهی اجتهادی را بهصورت نظاموار و بر محور مقاصد شریعت نمینگرند، بنابراین، دایرهی ولایت را صرفاً در افتاء، قضاء و حسبیهی مضیّقه میبیند. دولت و ادارهی جامعه در اندیشهی آیةالله خوانسازی مسکوت است. در عینحال، مشروعیت دولت از باب ضرورت و اضطرار و وجوب حفظ نظام اجتماعی که دلیل مشترک دولت عرفی و اسلامی است، از اندیشهی وی قابل استنباط میباشد.
🆔 @ijtihadnetwork
✍️ نویسندگان: عبدالواحد کرمینژاد و محمدجواد ارسطا
✂️ هدف پژوهش حاضر مقایسهی دو مکتب اجتهادی نجف و قم با روش تحلیلی و توصیفی، و از طریق مقایسهی آرای امام خمینی و سید احمد خوانساری است.
مرحوم امام خمینی، نماد مکتب فقهی قم است که ادلهی اجتهادی را نظاموار و بر محور مقاصد کلان شریعت مینگرند؛ وجوب تشکیل دولت اسلامی تحت ولایت مطلقهی فقیه، بنیان اندیشهی سیاسی ایشان است.
مرحوم آیةالله سید احمد خوانساری نیز نماد مکتب نجف است که دقت عقلی او در فقاهت بیش از توجه به عرف میباشد، از آنجایی که ایشان ادلهی اجتهادی را بهصورت نظاموار و بر محور مقاصد شریعت نمینگرند، بنابراین، دایرهی ولایت را صرفاً در افتاء، قضاء و حسبیهی مضیّقه میبیند. دولت و ادارهی جامعه در اندیشهی آیةالله خوانسازی مسکوت است. در عینحال، مشروعیت دولت از باب ضرورت و اضطرار و وجوب حفظ نظام اجتماعی که دلیل مشترک دولت عرفی و اسلامی است، از اندیشهی وی قابل استنباط میباشد.
🆔 @ijtihadnetwork
💢 «المنهج فی علم الأصول» نقشه راهی برای نوسازی اندیشه فقهی
🔹حجةالاسلام سید مسعود مرتضوی با بررسی کتاب «المنهج فی علم الأصول» به عنوان مجموعهای غنی از مباحث روششناختی و متدولوژیک، تأکید کرد که این آثار، نقشه راهی برای تحولی بنیادین در فقه و اجتهاد معاصر هستند؛ تحولی که از طریق تلفیق اندیشههای نو، مطالعات بینرشتهای، و بازخوانی هوشمندانه مبانی قدما، مسیر تازهای برای پژوهشهای دینی و فقهی گشوده است. در ادامه گزارشی از مهمترین مباحث ارائه شده در این نشست پیشرویتان قرار میگیرد.
🔹این پژوهشگر، بر اساس مطالعات آثار آیةالله سیستانی گفت: بیش از صد مورد روششناسی و منهجی را به طور فهرستوار از آثار ایشان استخراج گردیده است که پیگیری هر کدام از آن موجب تحول در مباحث اجتهادی و به خصوص دانش فقه است.
👈 برخی از مصادیق نوآوری منهجی آیتالله سیستانی
🆔 @ijtihadnetwork
🔹حجةالاسلام سید مسعود مرتضوی با بررسی کتاب «المنهج فی علم الأصول» به عنوان مجموعهای غنی از مباحث روششناختی و متدولوژیک، تأکید کرد که این آثار، نقشه راهی برای تحولی بنیادین در فقه و اجتهاد معاصر هستند؛ تحولی که از طریق تلفیق اندیشههای نو، مطالعات بینرشتهای، و بازخوانی هوشمندانه مبانی قدما، مسیر تازهای برای پژوهشهای دینی و فقهی گشوده است. در ادامه گزارشی از مهمترین مباحث ارائه شده در این نشست پیشرویتان قرار میگیرد.
🔹این پژوهشگر، بر اساس مطالعات آثار آیةالله سیستانی گفت: بیش از صد مورد روششناسی و منهجی را به طور فهرستوار از آثار ایشان استخراج گردیده است که پیگیری هر کدام از آن موجب تحول در مباحث اجتهادی و به خصوص دانش فقه است.
👈 برخی از مصادیق نوآوری منهجی آیتالله سیستانی
🆔 @ijtihadnetwork
👌1
💢 گذاری بر روش شناسی آیةالله سیستانی؛ از بازخوانی تراث تا خلق مسائل جدید
🔹حجةالاسلام علی رحمانی با واکاوی دقیق و نوآورانه رویکرد روششناسانه آیةالله سیستانی در مواجهه با تعارض روایات، نشان میدهد که کتاب «المنهج فی علم الأصول» علاوه بر بازخوانی هوشمندانه مبانی قدما، مسیر نوینی در علم اصول و فقه معاصر گشوده است. رویکردی که بر مطالعه تاریخی و ادبی دقیق احادیث، تحلیل سیاق و زمینههای تقنینی کلمات معصومان (ع) متکی است و تفاوت بنیادینی با روشهای رایج اصول فقه دارد.
🔹استاد حوزه علمیه مشهد با بیان اینکه آیةالله سیستانی؛ در اکثر مباحث از جمله بحث تعارض با نگاهی جامع به دیدگاه اصولیان پرداختهاند و تعادل و تراجیح یا تعارض ادله را به صورتی دقیق بررسی کردهاند؛ بیان داشت: اما در کنار مباحث متداول، مبحث اختلاف حدیث را به عنوان مهمترین رکن در فهم و رفع تعارض به مباحث پیشین افزودهاند. ایشان معتقدند: پرداختن به اسباب اختلاف حدیث، باب جدیدی در تعارض ادله میگشاید و برکات فقهی بسیاری دارد. ایشان با گشودن باب اختلاف حدیث، امکان فهم عمیقتر تعارض ادله را فراهم کردهاند.
🔗 متن کامل گزارش
🆔 @ijtihadnetwork
🔹حجةالاسلام علی رحمانی با واکاوی دقیق و نوآورانه رویکرد روششناسانه آیةالله سیستانی در مواجهه با تعارض روایات، نشان میدهد که کتاب «المنهج فی علم الأصول» علاوه بر بازخوانی هوشمندانه مبانی قدما، مسیر نوینی در علم اصول و فقه معاصر گشوده است. رویکردی که بر مطالعه تاریخی و ادبی دقیق احادیث، تحلیل سیاق و زمینههای تقنینی کلمات معصومان (ع) متکی است و تفاوت بنیادینی با روشهای رایج اصول فقه دارد.
🔹استاد حوزه علمیه مشهد با بیان اینکه آیةالله سیستانی؛ در اکثر مباحث از جمله بحث تعارض با نگاهی جامع به دیدگاه اصولیان پرداختهاند و تعادل و تراجیح یا تعارض ادله را به صورتی دقیق بررسی کردهاند؛ بیان داشت: اما در کنار مباحث متداول، مبحث اختلاف حدیث را به عنوان مهمترین رکن در فهم و رفع تعارض به مباحث پیشین افزودهاند. ایشان معتقدند: پرداختن به اسباب اختلاف حدیث، باب جدیدی در تعارض ادله میگشاید و برکات فقهی بسیاری دارد. ایشان با گشودن باب اختلاف حدیث، امکان فهم عمیقتر تعارض ادله را فراهم کردهاند.
🔗 متن کامل گزارش
🆔 @ijtihadnetwork
👍1
📣 نشست علمی «عناصر جدید در موضوع شناسی موسيقی و رویکردهای نو در فقه موسیقی»
🎙 ارائه: استاد ابوالقاسم علیدوست
🗓 زمان: یکشنبه ۲۹ تیر - ساعت ۱۰ صبح
🏢 مکان: دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی، چهارراه خسروی، نبش گذرگاه آیةالله واعظ طبسی، طبقه دوم، اتاق جلسات
🔗 حضور مجازی
🆔 @ijtihadnetwork
🎙 ارائه: استاد ابوالقاسم علیدوست
🗓 زمان: یکشنبه ۲۹ تیر - ساعت ۱۰ صبح
🏢 مکان: دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی، چهارراه خسروی، نبش گذرگاه آیةالله واعظ طبسی، طبقه دوم، اتاق جلسات
🔗 حضور مجازی
🆔 @ijtihadnetwork
💢 آیا نمایش آلات موسیقی قبحزدایی از گناه است؟
👤 استاد سیّد احمد مددی:
روایت معروفهای است که هم در منابع اهلسنت ذکر شده و هم در منابع شیعه آمده است که از نظر ما سندش معتبر است. از عجائب این روایت این است که متن آن، هم در نقل اهل سنت و هم در نقل اهل تشیع، یکی است؛ یعنی بدون تفاوت متنی، از هر رو طریق روایت شده است.
آن روایت این است که ابوامامه باهلی نقل میکند که پیامبر (ص) فرمود: «إنّ الله بعثنی رحمة للعالمین، و لأمحق المعازف و المزامیر»: پیامبر فرمود: خداوند مرا برانگیخت تا رحمت برای عالمین باشم و مغازف و مزامیر را ریشهکن کنم.
«مَحَقَ» در لغت عرب به معنای ریشهکن کردن است؛ یعنی همه آلات موسیقی را جمع کنید و آتش بزنید، باز خاکسترش میماند. پیامبر میفرماید: من اصولاً مبعوث شدم تا ریشه این را از جامعه بکنم.
بحث صرفاً نمایش دادن یا ندادن آلات موسیقی نیست؛ بلکه بحث بر سر این است که نگه داشتن و خریدوفروش و به کار بستن و انواع تصرفاتی که این آلات میشود مشکل دارد و حرام است.
این روایت کلیه تصرفات در آلات موسیقی را حرام اعلام میکند. نمایش، نکتهای خاصی ندارد که متمایز از سایر تصرفات شود. سابق نیز که در مجالس خلفا و امراء بود و عدهای زنان و مردان میخواندند، همگی مصداق فعل حرام بود. الآن هم همینگونه است.
🔗 متن گفتگو
🆔 @ijtihadnetwork
🔹 بر اساس روایت مشترک شیعه و سنّی، پیامبر (صلی الله علیه و آله) مأمور به محو آلات لهو بود
👤 استاد سیّد احمد مددی:
روایت معروفهای است که هم در منابع اهلسنت ذکر شده و هم در منابع شیعه آمده است که از نظر ما سندش معتبر است. از عجائب این روایت این است که متن آن، هم در نقل اهل سنت و هم در نقل اهل تشیع، یکی است؛ یعنی بدون تفاوت متنی، از هر رو طریق روایت شده است.
آن روایت این است که ابوامامه باهلی نقل میکند که پیامبر (ص) فرمود: «إنّ الله بعثنی رحمة للعالمین، و لأمحق المعازف و المزامیر»: پیامبر فرمود: خداوند مرا برانگیخت تا رحمت برای عالمین باشم و مغازف و مزامیر را ریشهکن کنم.
«مَحَقَ» در لغت عرب به معنای ریشهکن کردن است؛ یعنی همه آلات موسیقی را جمع کنید و آتش بزنید، باز خاکسترش میماند. پیامبر میفرماید: من اصولاً مبعوث شدم تا ریشه این را از جامعه بکنم.
بحث صرفاً نمایش دادن یا ندادن آلات موسیقی نیست؛ بلکه بحث بر سر این است که نگه داشتن و خریدوفروش و به کار بستن و انواع تصرفاتی که این آلات میشود مشکل دارد و حرام است.
این روایت کلیه تصرفات در آلات موسیقی را حرام اعلام میکند. نمایش، نکتهای خاصی ندارد که متمایز از سایر تصرفات شود. سابق نیز که در مجالس خلفا و امراء بود و عدهای زنان و مردان میخواندند، همگی مصداق فعل حرام بود. الآن هم همینگونه است.
🔗 متن گفتگو
🆔 @ijtihadnetwork
👍7👌3🥴3👎1
شبکه اجتهاد
📣 نشست علمی «عناصر جدید در موضوع شناسی موسيقی و رویکردهای نو در فقه موسیقی» 🎙 ارائه: استاد ابوالقاسم علیدوست 🗓 زمان: یکشنبه ۲۹ تیر - ساعت ۱۰ صبح 🏢 مکان: دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی، چهارراه خسروی، نبش گذرگاه آیةالله واعظ طبسی، طبقه دوم، اتاق جلسات…
💢 رویکردهای نوین در فقه موسیقی؛ افقگشایی با انضباط فقهی
✔️ استاد ابوالقاسم علیدوست:
موسیقی میتواند به عنوان «مخدر» یا «اسباب عقب نگه داشتن» عمل کند، که این یک خلق جدید است. ما زمان شیخ انصاری و صاحب جواهر و مرحوم نراقی چنین موضوعی نداشتیم. برعکس، موسیقی میتواند «یک ابزاری در خدمت تبلیغ» و «امواج هدایت» باشد، که این نیز «یک موضوع جدید است».
مسئله «دفع افسد به فاسد» الان به جد مطرح است. مثال مطرح شده، سیاستگذاری رسانه ملی برای حفظ مخاطب است. اگر رسانه ملی صرفاً به پخش محتوای مذهبی بپردازد، مخاطبان خود را از دست داده و آنها به سمت رسانههای بیگانه با اینکه «تعهدشان نسبت به ارزشهای ما نزدیک صفر است» میروند.
بنابراین، ساخت برخی فیلمها یا اجازه پخش برخی موسیقیها، که ممکن است در چارچوب سنتی خلاف باشند، برای «مقابله با فیلمهای مبتذل» و «کنترلی» بر صداهای مبتذل، از باب دفع افسد به فاسد مطرح میشود.
🔗 گزارش تفصیلی نشست در «اجتهاد»
🆔 @ijtihadnetwork
✔️ استاد ابوالقاسم علیدوست:
موسیقی میتواند به عنوان «مخدر» یا «اسباب عقب نگه داشتن» عمل کند، که این یک خلق جدید است. ما زمان شیخ انصاری و صاحب جواهر و مرحوم نراقی چنین موضوعی نداشتیم. برعکس، موسیقی میتواند «یک ابزاری در خدمت تبلیغ» و «امواج هدایت» باشد، که این نیز «یک موضوع جدید است».
مسئله «دفع افسد به فاسد» الان به جد مطرح است. مثال مطرح شده، سیاستگذاری رسانه ملی برای حفظ مخاطب است. اگر رسانه ملی صرفاً به پخش محتوای مذهبی بپردازد، مخاطبان خود را از دست داده و آنها به سمت رسانههای بیگانه با اینکه «تعهدشان نسبت به ارزشهای ما نزدیک صفر است» میروند.
بنابراین، ساخت برخی فیلمها یا اجازه پخش برخی موسیقیها، که ممکن است در چارچوب سنتی خلاف باشند، برای «مقابله با فیلمهای مبتذل» و «کنترلی» بر صداهای مبتذل، از باب دفع افسد به فاسد مطرح میشود.
🔗 گزارش تفصیلی نشست در «اجتهاد»
🆔 @ijtihadnetwork
👍5👎3🥴2
ijtihadnet.ir
استاد مددی
🎧 روایتِ واپسین لحظات؛ دو نقل از احتضار حاج آقا حسین قمی و آقا ضیاء عراقی
🎙 استاد سیّد احمد مددی
🆔 @ijtihadnetwork
🎙 استاد سیّد احمد مددی
🆔 @ijtihadnetwork
Audio
🎧 اندیشههای شهید آیةالله شیخ فضل الله نوری
🎙 حجةالاسلام مهدی ابوطالبی
00:44 ابعاد ترور شخصیتی آیت الله شیخ فصل الله نوری(ره) پیش از ترور و حذف فیزیکی
7:28 چرا علما و بزرگان حوزه با اعدام شیخ مخالفت نکردند؟
11:37 علت صدور حکم اعدام شیخ فضل الله نوری صرفا مخالفت با مشروطه بود؟
13:45 آیا قلمرو دین از دیدگاه شیخ فضل الله نوری با دیدگاه مرحوم میرزای نائینی تفاوتی دارد؟
21:47 آیا نظارتی که شیخ در آن زمان مد نظرش بود با نظارتی که امروز در شورای نگهبان داریم یکیست؟ چه تفاوت هایی با هم دارد؟
26:05 آیا شیخ شهید مخالف تشکیل مدارس دخترانه و تحصیل دختران بوده است؟
33:29 جامعه ی امروزی به خصوص حوزه و روحانیت فعلی از واقعه ی شهادت شیخ فضل الله چه درسی میتوانند بگیرند؟ (مهم ترین درس واقعه مشروطه)
40:06 معرفی چند کتاب در این باره
🌐 کشکول ناب حوزوی
🆔 @ijtihadnetwork
🎙 حجةالاسلام مهدی ابوطالبی
00:44 ابعاد ترور شخصیتی آیت الله شیخ فصل الله نوری(ره) پیش از ترور و حذف فیزیکی
7:28 چرا علما و بزرگان حوزه با اعدام شیخ مخالفت نکردند؟
11:37 علت صدور حکم اعدام شیخ فضل الله نوری صرفا مخالفت با مشروطه بود؟
13:45 آیا قلمرو دین از دیدگاه شیخ فضل الله نوری با دیدگاه مرحوم میرزای نائینی تفاوتی دارد؟
21:47 آیا نظارتی که شیخ در آن زمان مد نظرش بود با نظارتی که امروز در شورای نگهبان داریم یکیست؟ چه تفاوت هایی با هم دارد؟
26:05 آیا شیخ شهید مخالف تشکیل مدارس دخترانه و تحصیل دختران بوده است؟
33:29 جامعه ی امروزی به خصوص حوزه و روحانیت فعلی از واقعه ی شهادت شیخ فضل الله چه درسی میتوانند بگیرند؟ (مهم ترین درس واقعه مشروطه)
40:06 معرفی چند کتاب در این باره
🌐 کشکول ناب حوزوی
🆔 @ijtihadnetwork
📜 نامه مهم علمای بزرگ مشهد در محکومیت اقدامات آمریکاییها در خرید املاک و جایگاههای متعدد در مشهد و ساخت کلیسا
📝 آیات عظام: سید حسین طباطبایی قمی، شیخ محمد نهاوندی، شیخ محمد قوچانی، سید مرتضی رضوی، شیخ مرتضی بجنوردی، حاج ملا هاشم خراسانی، شیخ علیاکبر نهاوندی و...
🗓 به تاریخ ۷ اسفند ۱۳۰۱ شمسی
🆔 @ijtihadnetwork
📝 آیات عظام: سید حسین طباطبایی قمی، شیخ محمد نهاوندی، شیخ محمد قوچانی، سید مرتضی رضوی، شیخ مرتضی بجنوردی، حاج ملا هاشم خراسانی، شیخ علیاکبر نهاوندی و...
🗓 به تاریخ ۷ اسفند ۱۳۰۱ شمسی
🆔 @ijtihadnetwork
💢 نوآوران عرصه فقه
✍️ استاد احمد مبلغی
در پهنهی پرپیچوخمِ اقوال و آرا، هماره مردانی سر برآوردهاند که نه تنها خود در گردنههای اجتهاد، نشانی از نوآوری و دگرگونی نهادهاند، بلکه گذرگاههای اندیشه را نیز به دو پاره ساختهاند: پیش از ایشان و پس از ایشان. آنان را میتوان نقطههای عطفِ تبارشناسی فقه خواند؛ چرا که با آمدنشان افقهای تازهای گشوده شد، و با رفتنشان، راههایی نو بر مسالک پیشینیان بسته شد.
از جملهی این پیشاهنگان، شهید اول ـ قدّس سرّه ـ است، که با طبعی جوشان و ذهنی ژرف، چون به رأیی مى رسید، از ابراز آن پروایی نداشت و از تغییر اقوال گذشتگان درنگ نمیکرد، پس از وی، بسیاری از آرائی که وی درانداخته بود، دستبهدست شد و در ساحت فقاهت، مأخوذ و مقبول گشت.
محقّق اردبیلی و شیخ انصاری نیز از همین مجموعه هستند.
در روزگار ما نیز، چهرههایی پدیدار شدهاند که ساحت فقه را از نو آراسته و معالم آن را دگرگون ساختهاند؛ از آن جمله، حضرت امام خمینی، شهید صدر، مرحوم آیةالله خویی، مرحوم نائینی، و مرحوم حکیماند، که هر یک به نحوی آرا را بازخوانی کرده و بر پیکرهی فقه، طرحی نو افکندهاند.
پویایی فقه، با رکود نمیسازد، و جوهر اجتهاد، در پذیرش تجدید و تجدد است.
🆔 @ijtihadnetwork
✍️ استاد احمد مبلغی
در پهنهی پرپیچوخمِ اقوال و آرا، هماره مردانی سر برآوردهاند که نه تنها خود در گردنههای اجتهاد، نشانی از نوآوری و دگرگونی نهادهاند، بلکه گذرگاههای اندیشه را نیز به دو پاره ساختهاند: پیش از ایشان و پس از ایشان. آنان را میتوان نقطههای عطفِ تبارشناسی فقه خواند؛ چرا که با آمدنشان افقهای تازهای گشوده شد، و با رفتنشان، راههایی نو بر مسالک پیشینیان بسته شد.
از جملهی این پیشاهنگان، شهید اول ـ قدّس سرّه ـ است، که با طبعی جوشان و ذهنی ژرف، چون به رأیی مى رسید، از ابراز آن پروایی نداشت و از تغییر اقوال گذشتگان درنگ نمیکرد، پس از وی، بسیاری از آرائی که وی درانداخته بود، دستبهدست شد و در ساحت فقاهت، مأخوذ و مقبول گشت.
در روزگار ما نیز، چهرههایی پدیدار شدهاند که ساحت فقه را از نو آراسته و معالم آن را دگرگون ساختهاند؛ از آن جمله، حضرت امام خمینی، شهید صدر، مرحوم آیةالله خویی، مرحوم نائینی، و مرحوم حکیماند، که هر یک به نحوی آرا را بازخوانی کرده و بر پیکرهی فقه، طرحی نو افکندهاند.
پویایی فقه، با رکود نمیسازد، و جوهر اجتهاد، در پذیرش تجدید و تجدد است.
🆔 @ijtihadnetwork
💢تأملی بر دیدگاه استاد علیدوست در فقه موسیقی
✍️حجتالاسلام حمید مغربی
در عصر حاضر که دگرگونیهای پرشتاب فرهنگی و رسانهای، چالشهای بیسابقهای را پیش روی نظامهای دینی قرار داده است، ضرورت بازخوانی و بازسازی اجتهاد فقهی برای پاسخگویی به مسئله موسیقی بیش از هر زمان دیگری احساس میشود. سخنان حجتالاسلام والمسلمین استاد ابوالقاسم علیدوست از فقیهان معاصر، در خصوص فقه فرهنگ و رسانه، در زمره جسورانهترین و پیشروترین مواجهههای فقهی با این عرصه به شمار میرود. ایشان در نشست «فقه موسیقی: افقگشایی و انضباط فقهی» با ارائه تحلیلی پویا و مسئلهمحور، کوشیده تا با استفاده از قواعد فقهی، راهکارهای عقلانی و بهنوعی واقعبینانهای برای مدیریت کلان فرهنگی در جامعه دینی ارائه دهد.
یادداشت حاضر درپی آن است این دیدگاه نوآورانه را به نقد و بررسی بنشیند. در ابتدا نقاط قوت و ظرفیتهای این نظریه، از جمله نگاه پویا، توسعه مفهومی و کاربرد هوشمندانه قواعد فقهی در سیاستگذاری بررسی شده، و سپس چالشها و نکات نیازمند تدقیق بیشتر آن مورد واکاوی قرار گرفته است.
🔗 در «اجتهاد» بخوانید: http://ijtihadnet.ir/?p=79162
🆔 @ijtihadnetwork
✍️حجتالاسلام حمید مغربی
در عصر حاضر که دگرگونیهای پرشتاب فرهنگی و رسانهای، چالشهای بیسابقهای را پیش روی نظامهای دینی قرار داده است، ضرورت بازخوانی و بازسازی اجتهاد فقهی برای پاسخگویی به مسئله موسیقی بیش از هر زمان دیگری احساس میشود. سخنان حجتالاسلام والمسلمین استاد ابوالقاسم علیدوست از فقیهان معاصر، در خصوص فقه فرهنگ و رسانه، در زمره جسورانهترین و پیشروترین مواجهههای فقهی با این عرصه به شمار میرود. ایشان در نشست «فقه موسیقی: افقگشایی و انضباط فقهی» با ارائه تحلیلی پویا و مسئلهمحور، کوشیده تا با استفاده از قواعد فقهی، راهکارهای عقلانی و بهنوعی واقعبینانهای برای مدیریت کلان فرهنگی در جامعه دینی ارائه دهد.
یادداشت حاضر درپی آن است این دیدگاه نوآورانه را به نقد و بررسی بنشیند. در ابتدا نقاط قوت و ظرفیتهای این نظریه، از جمله نگاه پویا، توسعه مفهومی و کاربرد هوشمندانه قواعد فقهی در سیاستگذاری بررسی شده، و سپس چالشها و نکات نیازمند تدقیق بیشتر آن مورد واکاوی قرار گرفته است.
🔗 در «اجتهاد» بخوانید: http://ijtihadnet.ir/?p=79162
🆔 @ijtihadnetwork
👍2
💢بهنام تضعيف خط فقاهتی به کام خط غلو و خرافهگرایی
✍️دکتر حسن انصاری
جريانهای باطنی بر خلاف ظاهرشان عموما پروژههایی سياسی بودهاند. نوعی مقابله و عصيان بر جريان مسلط سياسی و الهياتی است. فرض اين جريانها اين است که تفسير جريان مسلط تنها موافق با ظاهر شريعت و متن مقدس است و معانی باطنی آنها را ناديده میگيرد و يا به حاشيه میبرد. بنابراين جريانهای باطنی و عرفانی که در پيرامون قرائتهای رسمی و در برابر آنها رشد میکنند به تأويل متن مقدس در راستای ارائه معنایی باطنی دعوت میکنند.
در نظام فقه و شريعت، نجات در پرتوی ايمان به "ضروريات دين" و نظام الهياتی و عمل به شريعت ممکن است و فقيه تنها با اجتهادش عمل به شريعت را برای مقلدان و غير مجتهدان تسهيل میکند اما در نظامهای باطنی نجات نه عمل به شريعت بلکه تنها در پرتوی تمسک به "شيخ" و "قطب" و "ولی" و "باب/حجت" معنا میيابد. برای دستيابی به نجات و معرفت خدا بايد از سلسله مراتب باطنی و معنوی گذر کرد.
🔗 مطالعه متن کامل: http://ijtihadnet.ir/?p=79159
🆔 @ijtihadnetwork
✍️دکتر حسن انصاری
جريانهای باطنی بر خلاف ظاهرشان عموما پروژههایی سياسی بودهاند. نوعی مقابله و عصيان بر جريان مسلط سياسی و الهياتی است. فرض اين جريانها اين است که تفسير جريان مسلط تنها موافق با ظاهر شريعت و متن مقدس است و معانی باطنی آنها را ناديده میگيرد و يا به حاشيه میبرد. بنابراين جريانهای باطنی و عرفانی که در پيرامون قرائتهای رسمی و در برابر آنها رشد میکنند به تأويل متن مقدس در راستای ارائه معنایی باطنی دعوت میکنند.
در نظام فقه و شريعت، نجات در پرتوی ايمان به "ضروريات دين" و نظام الهياتی و عمل به شريعت ممکن است و فقيه تنها با اجتهادش عمل به شريعت را برای مقلدان و غير مجتهدان تسهيل میکند اما در نظامهای باطنی نجات نه عمل به شريعت بلکه تنها در پرتوی تمسک به "شيخ" و "قطب" و "ولی" و "باب/حجت" معنا میيابد. برای دستيابی به نجات و معرفت خدا بايد از سلسله مراتب باطنی و معنوی گذر کرد.
🔗 مطالعه متن کامل: http://ijtihadnet.ir/?p=79159
🆔 @ijtihadnetwork
🔥1
💢نفی احکام امضائی در شریعت، عرف ستیزی یا نقش آفرینی منضبط عرف؟
✍️حجتالاسلام مهدی طالعی اردکانی
یکی از ظرفیتهای توجه به شبکهی معنایی، امکان بازخوانی روشمند اقوال و نظریات دانشمندان علم اصول در تبیین امضائیات است. اهمیت این بازخوانی زمانی بیشتر میشود که نظریه پردازیها در مقام تحول فقاهت و اسلام سازی علوم و الگوهای حکمرانی قرار بگیرد و تعارضها و تضادها پدیدار گردد.
اینجاست که لازم است با ارائهی تقریرها و تبیینهای روشمند و برآمده از پیشینهی یک سرفصل اصولی، تعارضهای بدوی و اولیه، نقطهی جامع و اشتراک پیدا کنند و واگراییها به همگرایی تبدیل شود.
یکی از مصادیق همگرایی، این است که نظریهای که در وادی طرد و نفی و تکفیر قرار گرفته است، پذیرشی پیدا کند و از طرد شدگی نجات یابد، علاوه بر اینکه ممکن است به جایگاه ایدهای نوآورانه و اساسی نیز ارتقاء یابد.
یکی از گزارههای مشهور و متعارف در علم اصول فقه، تقسیم احکام به تأسیسی و امضائی است که غالبا امور معاملی در ذیل احکام امضائی قرار میگیرند. اما در این زمینه از گذشته تاکنون از شخصیتهای تراز اصولی، نظریاتی متفاوت بروز و ظهور یافته است.
به عنوان مثال، استاد شیخ محسن اراکی بیان میدارد که تمام احکام عبادی و معاملی در اسلام، تأسیسی هستند و چیزی به نام امضائیات در اسلام نداریم و این سخن، ضد اسلام است. این نظریه، برآمده از مبانی دین شناختی و هستی شناختی ایشان است که در روش شناسی اجتهاد ایشان تبیین شده است که باید مورد دقت و بررسی قرار گیرد.
👈متن کامل یادداشت در «اجتهاد»: http://ijtihadnet.ir/?p=79155
🆔 @ijtihadnetwork
✍️حجتالاسلام مهدی طالعی اردکانی
یکی از ظرفیتهای توجه به شبکهی معنایی، امکان بازخوانی روشمند اقوال و نظریات دانشمندان علم اصول در تبیین امضائیات است. اهمیت این بازخوانی زمانی بیشتر میشود که نظریه پردازیها در مقام تحول فقاهت و اسلام سازی علوم و الگوهای حکمرانی قرار بگیرد و تعارضها و تضادها پدیدار گردد.
اینجاست که لازم است با ارائهی تقریرها و تبیینهای روشمند و برآمده از پیشینهی یک سرفصل اصولی، تعارضهای بدوی و اولیه، نقطهی جامع و اشتراک پیدا کنند و واگراییها به همگرایی تبدیل شود.
یکی از مصادیق همگرایی، این است که نظریهای که در وادی طرد و نفی و تکفیر قرار گرفته است، پذیرشی پیدا کند و از طرد شدگی نجات یابد، علاوه بر اینکه ممکن است به جایگاه ایدهای نوآورانه و اساسی نیز ارتقاء یابد.
یکی از گزارههای مشهور و متعارف در علم اصول فقه، تقسیم احکام به تأسیسی و امضائی است که غالبا امور معاملی در ذیل احکام امضائی قرار میگیرند. اما در این زمینه از گذشته تاکنون از شخصیتهای تراز اصولی، نظریاتی متفاوت بروز و ظهور یافته است.
به عنوان مثال، استاد شیخ محسن اراکی بیان میدارد که تمام احکام عبادی و معاملی در اسلام، تأسیسی هستند و چیزی به نام امضائیات در اسلام نداریم و این سخن، ضد اسلام است. این نظریه، برآمده از مبانی دین شناختی و هستی شناختی ایشان است که در روش شناسی اجتهاد ایشان تبیین شده است که باید مورد دقت و بررسی قرار گیرد.
👈متن کامل یادداشت در «اجتهاد»: http://ijtihadnet.ir/?p=79155
🆔 @ijtihadnetwork
شبکه اجتهاد
نفی احکام امضائی در شریعت، عرف ستیزی یا نقش آفرینی منضبط عرف؟/ مهدی طالعی اردکانی - شبکه اجتهاد
یکی از سرفصلهای مهم در اصول فقه، احکام امضائیست که کیفیت رفتار شارع در نسبت با رفتار انسانها و مکلفین را تبیین مینماید. سامانهی رفتار شارع، ابعاد گوناگونی دارد که در سرفصل احکام امضائی نیز بروز و ظهور یافته است. در این یادداشت، نگاهی گذرا به شبکهی معنایی…
👌1
💢نسبت فقه امامیه با تأسیس دهه محسنیه
✍️محمدعلی ملک
در سالهای اخیر، همزمان با آغاز ماه ربیعالاول، در برخی محافل مذهبی سخن از برپایی موسمی با عنوان «دهه محسنیه» به میان میآید. مروّجان این عنوان، بر ضرورت برگزاری مجالس ذکر مصیبت حضرت زهرا سلاماللهعلیها پس از رحلت رسول خدا صلیاللهعلیهوآله، بهویژه یادآوری شهادت فرزندشان حضرت محسن بن علی علیهالسلام ــ که در جریان هجوم طرفداران سقیفه به خانه امیرالمؤمنین علیهالسلام به شهادت رسیدند ــ تأکید دارند. آنان تلاش میکنند با طرح عناوینی همچون «ایام محسنیه» یا «دهه محسنیه»، ایام نخستین ماه ربیعالاول را به موسم عزا و حزن آلالله تبدیل کرده و بدینسان، دایرهی عزاداریهای شیعی را گسترش دهند.
این نوشتار بررسی میکند: اگر بر پایه ضوابط و هنجارهای شناختهشده فقه امامیه و با تکیه بر آرای مراجع عظام تقلید، بخواهیم از برپایی و ترویج دهه محسنیه ــ همانند دیگر آیینهای مذهبی که در پرتو فقاهت از آسیبها و انحرافات مصون میمانند ــ صیانت کنیم، حاصل این مراقبت و حراست فقهی چه دستاورد شرعی و دینی خواهد داشت؟
این نوشتار روی سخنش با کسانی نیست که راه تفقه شیعی را نادیده گرفتهاند و زبان به بیحرمتی و هتاکی علیه بزرگترین پاسداران ولایت، یعنی استوانههای فقه و اجتهاد، گشودهاند؛ بلکه مقصود، بررسی مبانی و لوازم دیدگاههای مراجع عظام تقلید درباره دهه محسنیه است.
🔗 مطالعه متن کامل: http://ijtihadnet.ir/?p=79165
🆔 @ijtihadnetwork
✍️محمدعلی ملک
در سالهای اخیر، همزمان با آغاز ماه ربیعالاول، در برخی محافل مذهبی سخن از برپایی موسمی با عنوان «دهه محسنیه» به میان میآید. مروّجان این عنوان، بر ضرورت برگزاری مجالس ذکر مصیبت حضرت زهرا سلاماللهعلیها پس از رحلت رسول خدا صلیاللهعلیهوآله، بهویژه یادآوری شهادت فرزندشان حضرت محسن بن علی علیهالسلام ــ که در جریان هجوم طرفداران سقیفه به خانه امیرالمؤمنین علیهالسلام به شهادت رسیدند ــ تأکید دارند. آنان تلاش میکنند با طرح عناوینی همچون «ایام محسنیه» یا «دهه محسنیه»، ایام نخستین ماه ربیعالاول را به موسم عزا و حزن آلالله تبدیل کرده و بدینسان، دایرهی عزاداریهای شیعی را گسترش دهند.
این نوشتار بررسی میکند: اگر بر پایه ضوابط و هنجارهای شناختهشده فقه امامیه و با تکیه بر آرای مراجع عظام تقلید، بخواهیم از برپایی و ترویج دهه محسنیه ــ همانند دیگر آیینهای مذهبی که در پرتو فقاهت از آسیبها و انحرافات مصون میمانند ــ صیانت کنیم، حاصل این مراقبت و حراست فقهی چه دستاورد شرعی و دینی خواهد داشت؟
این نوشتار روی سخنش با کسانی نیست که راه تفقه شیعی را نادیده گرفتهاند و زبان به بیحرمتی و هتاکی علیه بزرگترین پاسداران ولایت، یعنی استوانههای فقه و اجتهاد، گشودهاند؛ بلکه مقصود، بررسی مبانی و لوازم دیدگاههای مراجع عظام تقلید درباره دهه محسنیه است.
🔗 مطالعه متن کامل: http://ijtihadnet.ir/?p=79165
🆔 @ijtihadnetwork
شبکه اجتهاد
نسبت فقه امامیه با تأسیس دهه محسنیه/ محمدعلی ملک - شبکه اجتهاد
در سالهای اخیر، همزمان با آغاز ماه ربیعالاول، در برخی محافل مذهبی سخن از برپایی موسمی با عنوان «دهه محسنیه» به میان میآید.
👍1👎1
💢واکاوی استراتژی امام عسکری(ع) در تعامل با مخالفان برای تقویت سرمایه اجتماعی تشیع
✍️محمد قدرتی شاتوری
در میان روایات معصومین(ع)، برخی همچون بیانیههایی استراتژیک و نقشههای عملیاتی برای بقا و گسترش یک مکتب در پرچالشترین مقاطع تاریخ جلوهگر میشوند. سخنان امام حسن عسکری(ع) در اواخر قرن سوم هجری، در اوج خفقان عباسی و در آستانه دوران غیبت، از جمله این رهنمودهای ژرف و کاربردی است. آن حضرت در زمانی که ارتباط مستقیم با امام بهزودی قطع میشد و جامعه شیعه بیش از هر زمان به خوداتکایی و هوشمندی نیاز داشت، خطمشی دقیقی برای نحوه تعامل شیعیان با دوست و دشمن ترسیم کردند. آنچه از روایات ایشان به دست میآید، فلسفهای جامع برای «دیپلماسی ایمانی» است؛ فلسفهای که نشان میدهد چگونه میتوان هم بر اصول ایستاد و هم دلهای مردم را جذب کرد.
🔗 بخوانید: http://ijtihadnet.ir/?p=79177
🆔 @ijtihadnetwork
✍️محمد قدرتی شاتوری
در میان روایات معصومین(ع)، برخی همچون بیانیههایی استراتژیک و نقشههای عملیاتی برای بقا و گسترش یک مکتب در پرچالشترین مقاطع تاریخ جلوهگر میشوند. سخنان امام حسن عسکری(ع) در اواخر قرن سوم هجری، در اوج خفقان عباسی و در آستانه دوران غیبت، از جمله این رهنمودهای ژرف و کاربردی است. آن حضرت در زمانی که ارتباط مستقیم با امام بهزودی قطع میشد و جامعه شیعه بیش از هر زمان به خوداتکایی و هوشمندی نیاز داشت، خطمشی دقیقی برای نحوه تعامل شیعیان با دوست و دشمن ترسیم کردند. آنچه از روایات ایشان به دست میآید، فلسفهای جامع برای «دیپلماسی ایمانی» است؛ فلسفهای که نشان میدهد چگونه میتوان هم بر اصول ایستاد و هم دلهای مردم را جذب کرد.
🔗 بخوانید: http://ijtihadnet.ir/?p=79177
🆔 @ijtihadnetwork
👍1
💢 نظر آیتالله سبحانی درباره هشتم ربیعالأول و آغاز امامت حضرت ولی عصر (عج)
🔹روایات متواتر که همه علمای اسلام آن را نقل کردهاند این است که جانشینان نبیمکرم خاتم پیامبران (صلواتاللهعلیهوآله) دوازده تن هستند، نخستین آنان مولانا أمیرالمؤمنین علیبنابیطالب (علیهمالسلام) و آخرین آنان حجت خدا مهدی موعود است که با ظهور خود، انقلابی در همه عرصهها در جهان پدید میآورد.
🔸روز ۸ ربیع الاول، روز شهادت حضرت عسکری (علیهالسلام) است که با شهادت او خلافت و امامت به فرزند عزیزش مهدی موعود(عج) منتقل میشود.
🔹ما سالروز آغاز امامت ولی الله الاعظم حجهبنالحسنالعسکری (علیهالسلام) را به عموم مسلمانان جهان به ویژه شیعیان تبریک گفته و از خداوند متعال تعجیل در فرج آن حضرت را خواهانیم که انشاءالله با ظهور خود حکومت واحد جهانی پیریزی فرموده و بشریت را از قید جهالت و خودخواهی و جنگ ستیزی برهاند. به امید آن روز.
🆔 @ijtihadnetwork
🔹روایات متواتر که همه علمای اسلام آن را نقل کردهاند این است که جانشینان نبیمکرم خاتم پیامبران (صلواتاللهعلیهوآله) دوازده تن هستند، نخستین آنان مولانا أمیرالمؤمنین علیبنابیطالب (علیهمالسلام) و آخرین آنان حجت خدا مهدی موعود است که با ظهور خود، انقلابی در همه عرصهها در جهان پدید میآورد.
🔸روز ۸ ربیع الاول، روز شهادت حضرت عسکری (علیهالسلام) است که با شهادت او خلافت و امامت به فرزند عزیزش مهدی موعود(عج) منتقل میشود.
🔹ما سالروز آغاز امامت ولی الله الاعظم حجهبنالحسنالعسکری (علیهالسلام) را به عموم مسلمانان جهان به ویژه شیعیان تبریک گفته و از خداوند متعال تعجیل در فرج آن حضرت را خواهانیم که انشاءالله با ظهور خود حکومت واحد جهانی پیریزی فرموده و بشریت را از قید جهالت و خودخواهی و جنگ ستیزی برهاند. به امید آن روز.
🆔 @ijtihadnetwork
👌4
💢باغبان دانش و فرهنگ اسلامی؛ یادها و روایتها
🔻پرونده ویژه
✔️ مرحوم استاد علیاکبر الهی خراسانی، بنیانگذار بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی، عالمی فرهیخته است که زندگی و آثارش تجسمی از پیوند علم، اخلاق و معنویت به شمار میرود. زاده نیشابور و دلداده مشهد الرضا(ع)، با مدیریتی حکیمانه و سلوکی عمیق، بنیاد پژوهشها را از ایدهای نوپا به مرکزی اثرگذار در عرصه پژوهشهای اسلامی تبدیل کر.د.
🔳در هفتمین روز درگذشت این عالم فرزانه، اساتید، شاگردان و همکارانش، با یادآوری دقت و جدیتش در اداره امور بنیاد، تلاش خستگیناپذیرش در تولید و انتشار دانش و فرهنگ اسلامی و همراهی مستمر با پژوهشگران جوان و همکاران و سعهصدرش در مواجهه با نقدها، تصویری جامع از شخصیت چندبعدی استاد الهی را بازگو میکنند.
🔗 یادها و روایتها؛ مروری بر سلوک علمی استاد الهی خراسانی (ره)
🔗 از خاموشی تا ناموری؛ سوگنامه عالمان در ارتحال استاد الهی خراسانی
🔗 گنجینه تصاویر منتشرنشده استاد الهی خراسانی + اسناد
🔗تصاویر ویژه از وداع باشکوه و یادبود استاد فرزانه الهی خراسانی
🔗 پیشگام «الهیات اجتماعی» و «مدیریت علمی» در خراسان معاصر
🆔 @ijtihadnetwork
🔻پرونده ویژه
✔️ مرحوم استاد علیاکبر الهی خراسانی، بنیانگذار بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی، عالمی فرهیخته است که زندگی و آثارش تجسمی از پیوند علم، اخلاق و معنویت به شمار میرود. زاده نیشابور و دلداده مشهد الرضا(ع)، با مدیریتی حکیمانه و سلوکی عمیق، بنیاد پژوهشها را از ایدهای نوپا به مرکزی اثرگذار در عرصه پژوهشهای اسلامی تبدیل کر.د.
🔳در هفتمین روز درگذشت این عالم فرزانه، اساتید، شاگردان و همکارانش، با یادآوری دقت و جدیتش در اداره امور بنیاد، تلاش خستگیناپذیرش در تولید و انتشار دانش و فرهنگ اسلامی و همراهی مستمر با پژوهشگران جوان و همکاران و سعهصدرش در مواجهه با نقدها، تصویری جامع از شخصیت چندبعدی استاد الهی را بازگو میکنند.
🔗 یادها و روایتها؛ مروری بر سلوک علمی استاد الهی خراسانی (ره)
🔗 از خاموشی تا ناموری؛ سوگنامه عالمان در ارتحال استاد الهی خراسانی
🔗 گنجینه تصاویر منتشرنشده استاد الهی خراسانی + اسناد
🔗تصاویر ویژه از وداع باشکوه و یادبود استاد فرزانه الهی خراسانی
🔗 پیشگام «الهیات اجتماعی» و «مدیریت علمی» در خراسان معاصر
🆔 @ijtihadnetwork
👌1
🌐 رونمایی از پیکرهی حدیثی رضوان
✔️نسخه اول پیکرهی حدیثی رضوان با هدف گسترش دانش آزاد و پژوهشهای میانرشتهای در حوزه حدیث و زبانشناسی، بهصورت متنباز (CC BY-SA 4.0) در اختیار پژوهشگران قرار میگیرد.
✅ اگر پژوهشگر حوزههای قرآن و حدیث، هوش مصنوعی، پردازش زبان یا علوم داده هستید، میتوانید با تکمیل فرم احراز هویت در سایت، به دادهها یا API رضوان دسترسی پیدا کنید.
🔻آمار احادیث استخراج شده از منابع به شرح زیر است:
◻️پیکره حدیثی مبتنی بر مکتبة اهل البیت: ۱,۲۸۹ کتاب (۱,۳۹۴,۰۸۰ حدیث)
◻️کتب حدیثی: ۶۰۱ کتاب (۹۸۴,۰۰۴ حدیث)
◻️کتب تاریخی: ۲۶۴ کتاب (۱۸۸,۸۳۶ حدیث)
◻️مطالعات قرآنی: ۹۴ کتاب (۱۱۰,۷۵۲ حدیث)
◻️کتب فقه: ۶۱ کتاب (۵۹,۲۰۴ حدیث)
◻️کتب اخلاقی: ۷۴ کتاب (۴۷,۳۸۷ حدیث)
◻️کتب عقائد: ۸۸ کتاب (۲۵,۲۹۲ حدیث)
◻️ادبیات عرب: ۶۷ کتاب (۱۱,۸۷۰ حدیث)
◻️ادعیه و زیارات: ۱۵ کتاب (۵,۵۹۰ حدیث)
◻️اصول فقه: ۹ کتاب (۹۶۴ حدیث)
◻️منطق و فلسفه: ۶ کتاب (۷۴۰ حدیث)
🔗پیکره رضوان: https://rezwan.najm.ac/
🆔 @ijtihadnetwork
✔️نسخه اول پیکرهی حدیثی رضوان با هدف گسترش دانش آزاد و پژوهشهای میانرشتهای در حوزه حدیث و زبانشناسی، بهصورت متنباز (CC BY-SA 4.0) در اختیار پژوهشگران قرار میگیرد.
✅ اگر پژوهشگر حوزههای قرآن و حدیث، هوش مصنوعی، پردازش زبان یا علوم داده هستید، میتوانید با تکمیل فرم احراز هویت در سایت، به دادهها یا API رضوان دسترسی پیدا کنید.
🔻آمار احادیث استخراج شده از منابع به شرح زیر است:
◻️پیکره حدیثی مبتنی بر مکتبة اهل البیت: ۱,۲۸۹ کتاب (۱,۳۹۴,۰۸۰ حدیث)
◻️کتب حدیثی: ۶۰۱ کتاب (۹۸۴,۰۰۴ حدیث)
◻️کتب تاریخی: ۲۶۴ کتاب (۱۸۸,۸۳۶ حدیث)
◻️مطالعات قرآنی: ۹۴ کتاب (۱۱۰,۷۵۲ حدیث)
◻️کتب فقه: ۶۱ کتاب (۵۹,۲۰۴ حدیث)
◻️کتب اخلاقی: ۷۴ کتاب (۴۷,۳۸۷ حدیث)
◻️کتب عقائد: ۸۸ کتاب (۲۵,۲۹۲ حدیث)
◻️ادبیات عرب: ۶۷ کتاب (۱۱,۸۷۰ حدیث)
◻️ادعیه و زیارات: ۱۵ کتاب (۵,۵۹۰ حدیث)
◻️اصول فقه: ۹ کتاب (۹۶۴ حدیث)
◻️منطق و فلسفه: ۶ کتاب (۷۴۰ حدیث)
🔗پیکره رضوان: https://rezwan.najm.ac/
🆔 @ijtihadnetwork
👌2