#note


در دو ماه اخیر، کشورها روندی رو به‌ رشد از محدودیت‌های صادرات برای محصولات پزشکی را شاهد بوده‌اند. سیاستی که در پاسخ به گسترش کرونا در جهان اتخاذ شده‌است. مشابه چنین واکنشی در دهه گذشته در مورد صادرات مواد غذایی تشکیل‌دهنده قوت غالب (مانند برنج و گندم و ذرت) در سال‌های ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۱ و در پی افزایش شدید جهانی در قیمت مواد غذایی رخ داده‌بود.

در این قسمت از پادکست «صحبت‌هایی درمورد تجارت»، چاد باون و سمیه کینز با نادیا روچا، مصاحبه می کنند. نادیا در این مصاحبه، شباهت‌های این روند محدودیت صادرات محصولات پزشکی را با محدودیت صادرات مواد غذایی در سال‌های ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۱ بررسی می‌کند. پیوند به پادکست:

https://bit.ly/2UQFw0v
-----------------------

منابع برای مطالعه بیشتر:

تحلیل اثر سیاست های محدودیت صادرات بر غذاهای تشکیل‌دهنده قوت غالب در سال‌های ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۱:

https://bit.ly/2V7ccBL

گزارش سازمان تجارت جهانی در مورد محدودیت‌های صادرات تجهیزات پزشکی در پاسخ به همه‌گیری کرونا:

https://bit.ly/2wrc8EE

گزارش سامانه هشدار تجارت جهانی (Global Trade Alert) درباره کرونا:

https://bit.ly/2UNCNER

اطلاعات بیشتر در مورد Nadia Rocha:

https://bit.ly/2UPVnfB



@kennedy_notes

#آموزنده


در باب تولید داده:

یکی از نویسندگانی که دنبال می‌کنم، چاد باون (Chad Bown) از موسسه پترسون هستن. ایشون در کنار همه کارهای حرفه‌ای شان، هنر جالبی در «تولید داده قابل تحلیل» دارند.

برای مثال، الان در حال ثبت تدریجی جنگ تجاری بین آمریکا و چین هستند و این فایل رو در اختیار عموم قرار میدن. منبع جمع‌آوری داده ها هم گسترده است: از گزارش‌های دولتی گرفته تا تحلیل‌های خود موسسه پترسون.

دسترسی به فایل از این آدرس: https://piie.com/blogs/trade-investment-policy-watch/trump-trade-war-china-date-guide

سابقا هم سابقه شکایات تجاری در سازمان تجارت جهانی رو ثبت کرده‌بودن و در این آدرس قرار داده بودن:
http://documents.worldbank.org/curated/en/100881468322777701/Trade-flows-and-trade-disputes

به نظرم اگر هر یک از ما در حوزه کاری خودمان همین همت را برای مستندسازی داشته‌باشیم، تحولی بزرگ در حجم داده قابل استناد در کشور رخ میده. نتیجه این که بعد ازمدتی نه چندان طولانی، از همین داده‌ها می‌توان برای بهبود شرایط همان حوزه استفاده کرد.

#آموزنده

وسایل کمک شنیداری برای کارمندان کم شنوا/ناشنوای دانشگاه

#آموزنده

حدفاصل بین پیاده‌رو و خیابان در اکثر نقاط بدون اختلاف ارتفاع است.

#آموزنده

برای کمک به افراد نابینا یا کم‌بینا جهت اطلاع از وضعیت چراغ راهنمایی و راهنمایی در تقاطع‌ها

#آموزنده


این‌جا طراحان شهری، افراد دارای انواع معلولیت را در تصمیم‌گیری‌های خود در نظر می‌گیرند.

به این ترتیب، آمدوشد افراد کم شنوا، کم بینا و دارای معلولیت حرکتی، با حداقل مانع در فضای عمومی مواجه میشه.

این در حالی است که حرکت در فضاهای عمومی شهرهای ما، خارج از توان این افراده.

درخواست:

- این مطلب و تصاویر پست‌های قبل را در اختیار افراد دارای قدرت تصمیم‌گیری برسانید.

- اگر در جایی مسوولیتی دارید، محل کار خود را برای دسترسی معلولان مناسب‌سازی کنید.

- سایت «مناسب‌سازی» به صورت تخصصی در این حوزه فعال است. مطالب سایت را بخوانید و برای تقویت آن مشارکت کنید:
http://www.monasebsazi.com/
https://news.1rj.ru/str/monasebsazi

#ایده


به نظرم جا داره از این تلنگر کرونا برای تقویت آموزش‌های از راه دور بهره برده و به تقویت دسترسی معلولان به آموزش از راه دور، توجه ویژه کنیم: چرا که تنها حدود ۱۰ درصد (یعنی از هر ۱۰ نفر، یک نفر) از معلولان در ایران به مدرسه می‌رن.

وحید رجبلو در کانالش درمورد دسترسی به امکانات معلولین می‌نویسه.

پیوند به کانال ایشون:

https://news.1rj.ru/str/vahidrajabloo1366


@kennedy_notes

#plc

در هفته دوم، دانشجویان درمورد استفاده از شواهد برای ارزیابی زنجیره علیت (causal link) نظریه تغییر (theory of change) می‌آموزند. تدریس این مفهوم در قالب بررسی مساله آلودگی هوا در شهر گوجارات در هند تدریس میشه.

به این منظور، ابتدا درمورد نحوه مطالعه «مطالعات موردی» می‌آموزند:

https://www.hbs.edu/teaching/case-method/Pages/default.aspx


سپس مطالعات موردی زیر را درمورد تلاش برای کاهش آلایندگی کارخانه‌ها در گوجارات مطالعه می‌کنند:

https://case.hks.harvard.edu/fighting-pollution-with-data-environmental-audits-and-the-gujarat-pollution-control-board/

https://case.hks.harvard.edu/fighting-pollution-with-data-environmental-audits-and-the-gujarat-pollution-control-board-sequel/


در مورد نظریه تغییر بخوانید:

https://en.wikipedia.org/wiki/Theory_of_change

(این صفحه ویکیپدیا به زبان انگلیسی است و می‌تواند شروع خوبی برای ترجمه به فارسی باشد)


@kennedy_notes

#ایده


یکی از اولین پیام‌های امروز صبح رو در یکی از گروه‌ها از کشاورزی حدود شصت ساله خوندم که از سرمای دیشب گفته‌بود و آسیبی که به شکوفه‌ها می‌زنه. بعد این طور نوشته‌بود:

"سلام دیشب اینجا برفی بود ولی خبری نشد فعلان فکر کنم باغها صدمه نخوردن تا ببینیم بعدا چه خواهد شد.
نمیدانم چرا برای این باغها برنامه درست نمیشود که سرمایه گذاری بشود که به طور اتوماتیک موقع سرما محافظی ساخته شود که سنسور به طور خودکار عمل کند مثلا به عنوان مثال چادری باز شود و در مقابل سرما محافظت بشود یعنی این کار شدنی نیست در این دور از زمان که همه چیز الکترونیکی هست"

پیام رو که خوندم، یاد این دستورالعمل‌های کلاس #pdia افتادم برای نحوه شناسایی مساله و شنیدن از افرادی که هر روزه با اون مشکلات مواجه هستن.

دیدم که FAO (سازمان غذا و کشاورزی سازمان ملل متحد) مطلبی درمورد حفاظت از باغات و محصولات کشاورزی درمورد سرما نوشته:

http://www.fao.org/3/y7223e/y7223e0d.htm

شاید بشه کاری کرد.


درخواست:

لطفا این مطلب رو به افراد مرتبط برسانید.



@kennedy_notes

#ایده
#آموزنده



چند وقت پیش داشتم با دوستی اهل هندوراس که در کودکی به عنوان مهاجر غیرقانونی به آمریکا آمده بود و الان در دانشگاه, سیاست گذاری حوزه آموزش می خواند, صحبت می کردیم. ایشان به خاطر تاریخچه اش, حساسیت خاصی نسبت به نژادپرستی دارد.

بهم گفت که ببین, فرق هست بین "نژاد پرست نبودن", با "ضدنژادپرست بودن".

اولی, تنها به تداوم وضع موجود می انجامد و دومی, باعث بهبود اوضاع.

خیلی از مردم, با دقت نکردن به این تفاوت در موضع گیری, نقش "آدم خوب" رو با نژادپرست نبودن, در زندگی فردی خود بازی می کنند. ولی در تصویر کلی جامعه, عملشان به ظلم به دیگران تحت تاثیر نژادپرستی, تبدیل می شود.


آموزنده برای ما:

من خودم هرگز پیش از این, به این تفاوت دقت نکرده بودم و برای مثال, دلم خوش بود که در میانه تبعیض علیه سیاه پوست ها, من اهل تبعیض نیستم.

به نظرم ولی ارزش این شیوه نگرش, فراتر از مساله تبعیض نژادی است. می توان همین تفکیک رو به دیگر مسایل گسترش داد: مثل عادل بودن و ضد عمل غیر عادلانه بودن و مانند آن.

#معرفی


تعدادی از دانشجویان ایرانی دانشگاه, مجموعه ای از نمونه های رزومه، مصاحبه و مانند آن برای راهنمایی ایرانی های علاقه مند به اپلای برای ادامه تحصیل در هاروارد تهیه کرده اند.


پیوند:


www.hcs.harvard.edu/hisa/welcome/Resources.html


ممنون از همراهی که اطلاع دادند.

#آموزنده

در باب افزایش بهره‌وری در فرآیند اپلای کردن:


در فرآیند اپلای کردن برای دکتری، دو تجربه آموزنده داشتم:‌

اول این که بعضی دانشگاه‌ها دقیقا می‌گن که در statement of purpose و نمونه متن (writing sample) شان دنبال چه مواردی هستند. مدارک من بسیار کلی تهیه شده‌بودند و به همین دلیل، پاسخگوی نیاز خاص هر دانشگاه نبودند.

دوم این که وقتی تعداد اپلیکیشن‌ها بیش از ۴-۵ عدد میشه، اساتید از ارسال توصیه‌نامه خسته می‌شن. مساله این جاست که اساتید در بازه نسبتا طولانی اپلیکیشن که حدود ۲ ماهه (اول دسامبر تا ۳۰ ژانویه)، مرتب باید برای دانشجوها فرم پر کنند و این فرآیند خسته‌کننده است.

به نظرم اگر به گذشته برمی‌گشتم، دو تغییر در استراتژی ام می‌دادم:

اول، سال قبل از سال موردنظرم برای اپلای کردن، مراحل اپلای چند دانشگاه مورد نظرم رو شروع می‌کردم و جلو می‌رفتم تا با موارد خاص هر دانشگاه زودتر آشنا شم و مدارکم رو مناسب با آن دانشگاه تهیه کنم.

دوم، درخواست برای پر کردن توصیه‌نامه را «یکجا» برای اساتید ارسال می‌کردم. به این ترتیب که اپلیکیشن تمام دانشگاه‌ها رو (مستقل از مهلت ارسال مدارک) با هم شروع می‌کردم و فقط اون قسمت «معرفی استاد» رو پر می‌کردم تا درخواست مربوطه به استاد ارسال شه. به این ترتیب، زحمت چند باره برای اساتید در طول دو ماه، به یک زحمت یک روزه تقلیل پیدا می‌کنه.

#social

جلسه دهم: اجرای سیاست‌های اجتماعی در ابعاد بزرگ

توضیح درمورد جلسه:

If a development intervention demonstrably “works” here, can it be transferred there? If with this group, what about that group? If it works as a pilot, can it be scaled up? Identifying the conditions under which it makes sense, or is nonsense, to replicate and expand development interventions, especially those pertaining to social institutions.

منابع:

اول، مقاله سال ۲۰۰۵ نوشته Peter Rothwell:

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15639683

دوم، صفحات ۷۶ تا ۸۸ کتاب Nancy Cartwright:

https://www.oxfordscholarship.com/view/10.1093/acprof:osobl/9780199841608.001.0001/acprof-9780199841608

سوم، مقاله Margaret Eppstein:

https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0049901

چهارم، مقاله Michael Woolcock:

https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/1356389013495210

پنجم، مقاله Lant Pritchett:

https://www.aeaweb.org/articles?id=10.1257/aer.p20151016

ششم، مقاله Mary Bates:

https://ssir.org/articles/entry/the_generalizability_puzzle

هفتم، مقاله Robert Sampson:

https://dash.harvard.edu/bitstream/handle/1/12967679/Sampson%20et%20al%20%20CPP%202013.pdf?sequence=3&isAllowed=y


سیلابس درس:

https://news.1rj.ru/str/kennedy_notes/1197

@kennedy_notes

@social

جلسه یازدهم: تقویت نهادهای اجتماعی برای افزایش قابلیت اجرایی

توضیح درمورد جلسه:

Any would-be alternative to orthodoxy must facilitate the state’s capacity for implementation. Even in the most propitious of circumstances, however, certain tasks (such as ‘building the rule of law’) are likely to take decades, evolve along a non-linear trajectory, be contentious (so political pressure must be sustained far beyond traditional electoral and administrative cycles), and to be susceptible to ‘isomorphic mimicry’; as such, various strategies will need to be deployed to sustain external resource flows despite little discernible short-run improvement.

منابع:

اول، فصل اول کتاب توانمندسازی حکومت:

https://bit.ly/2RcGvFO

دوم، مقاله Katherine Bain:

https://www.odi.org/publications/10555-doing-development-differently-world-bank-updating-plumbing-fit-architecture

سوم، فصل اول کتاب Richard Pascale:

https://www.amazon.com/Power-Positive-Deviance-Unlikely-Innovators/dp/1422110664

چهارم، مقاله Hanna Brixi در بانک جهانی درمورد پروژه‌های موفق توسعه در خاورمیانه:

https://openknowledge.worldbank.org/handle/10986/21607

پنجم، مقاله Rachel Kleinfeld:

https://namati.org/resources/improving-development-aid-design-and-evaluation-plan-for-sailboats-not-trains/

ششم، این فیلم Ashraf Ghani در TED Talk:

https://www.ted.com/talks/ashraf_ghani_how_to_rebuild_a_broken_state/up-next



سیلابس درس:

https://news.1rj.ru/str/kennedy_notes/1197


@kennedy_notes

#معرفی


یک جا برای کسب اطلاع از قوانین، مصوبات دولت، بخشنامه‌های رییس قوه قضاییه، سازمان امور مالیاتی و خلاصه مذاکرات جلسات علنی مجلس، این کانال تلگرامه:

https://news.1rj.ru/str/akhbar_ghavanin
-----------
راه‌های دیگر برای پیگیری افزایش شفافیت، مراجعه به این سامانه‌هاست:

tp4.ir
discuss.tp4.ir

برای کار با داده‌های شفافیت، این آدرس‌ها هم مفید هستند:

lilak.org
cdb.tp4.ir
majlesnama.ir


@kennedy_notes

#آموزنده


در امروز کلاس #tax که با موضوع مالیات بر ثروت در کشور کلمبیا برگزار شد، استاد دانشجویان رو به دو گروه ده نفره موافقین و مخالفین این نوع مالیات تقسیم کرد. گروه‌ها به مدت حدود ۵ دقیقه با هم در مورد علل ضرورت تصویب این قانون (گروه موافقین) و علل ضرورت عدم تصویب آن (گروه مخالفین) بحث کردند و سپس در کلاس،‌ مناظره‌‌ای کوتاه بین دو گروه، له و علیه مالیات بر ثروت انجام شد (به مدت حدود ۱۰ دقیقه).

نکته اول این که این بحث کردن بر یادگیری مفهوم و نحوه ارایه نقظه نظر و دفاع از آن، اثر مهمی داشته‌است.

دوم، به نظرم این تطبیق سریع با فضای نرم‌افزار Zoom و بهره‌برداری از امکانات آن برای داشتن جلسات خصوصی بین زیرمجموعه‌ای از اعضای کلاس،‌ جالب آمد. به معنای واقعی کلمه، استاد درس، محدودیت رو به فرصت تبدیل کردن.

نرم‌افزار Zoom برای برگزاری آنلاین کلاس‌های درس:

https://zoom.us/



@kennedy_notes

#social


جلسه دوازدهم: رویکرد متفاوت به توسعه
(Doing Development Differently یک اسم خاص است)


توضیح درمورد جلسه:

But development isn’t an iron cage; the camouflage can sometimes be sabotaged; there are encouraging examples of individuals, organizations and initiatives seeking to show that alternatives to orthodoxy are possible. What do they look like? How can more be encouraged? What challenges remain, and why? And why are they especially important for engaging with social institutions? A ‘big picture’ sense of the rapidly evolving international development landscape and its key 21st century issues.

منابع:

اول، مانیفست روش Doing Development Differently:

https://buildingstatecapability.com/the-ddd-manifesto/

دوم، مقاله Dan Honig:

https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/01436597.2017.1369030?journalCode=ctwq20

سوم، مقاله Dennis Whittle:

https://www.researchgate.net/publication/303784325_Competing_with_Central_Planning_Marketplaces_for_International_Aid

و فیلم Dennis Whittle در TED talk:

https://www.youtube.com/watch?v=MvK7VK8hv70&feature=player_embedded

چهارم، این گزارش موسسه Elhra:

https://www.elrha.org/researchdatabase/too-tough-to-scale-challenges-to-scaling-innovation-in-the-humanitarian-sector/

پنجم، این مقاله Nancy Birdsall:

https://www.cgdev.org/publication/9781933286600-cash-delivery-new-approach-foreign-aid

ششم، مقاله Matt Andrews درمورد تقویت فضای سرمایه‌گذاری در سریلانکا:

https://bsc.cid.harvard.edu/publications/learning-improve-investment-climate-economic-diversification-pdia-action-sri-lanka

هفتم، مقاله Lawrence Summers:

https://www.cgdev.org/publication/rethinking-global-development-policy-for-the-21st-century


سیلابس درس:

https://news.1rj.ru/str/kennedy_notes/1197


@kennedy_notes

#social
#آموزنده


در جلسات نهم و دهم درس #social، استاد درس بر این نکته تمرکز داشته‌اند:

در ارزیابی عملکرد سیاست‌ها، باید به روند اثربخشی آن‌ها توجه داشت: هر چند به‌صورت نظری، تغییر موردنظر باید به‌صورت تابعی خطی از اقدام رخ دهد، در مقام عمل، ممکن است شرایط فضایی که قصد اثرگذاری بر آن دارید، پس از اعمال سیاست، ابتدا بدتر شود و پس از مدتی، بهبود یابد. مثال این رفتار، در سیاست‌های مربوط به توانمندسازی زنان مشاهده می‌شود که معمولا ابتدا با افزایش خشونت خانگی همراه هستند.

نوع دیگری از سیاست‌ها، با اثربخشی مثبت در کوتاه‌مدت همراهند ولی در بلندمدت، اثر آن‌ها از بین می‌رود. مثال آن، سیاست‌های مربوط به تقویت کسب‌و‌کارهای کوچک یا وام‌های گروهی است.

از این رو، لازم است به‌عنوان پژوهشگر، به بعد زمانی لازم برای آشکار شدن اثر واقعی سیاست توجه داشت.

این نمودار نشان می‌دهند که بسته به این که ارزیابی اثربخشی در کدام بازه زمانی صورت ممکن است نتیجه ارزیابی، موفقیت یا شکست فعالیت باشد.
نقاط A، B، C و D نمایانگر بازه‌های زمانی مختلف ارزیابی اثربخشی هستند.



@kennedy_notes

#social
#آموزنده


در جلسه دهم درس #social، در موضوع دشواری تعمیم نتایج یک تحقیق از بستری به بستر دیگر صحبت شد. چرا که اعتبار خارجی (external validity) پژوهش‌هایی که با انسان‌ها و نهادهای اجتماعی در تماس هستند، پایین است.

به این منظور، سه سناریو مطرح شد و از دانشجویان خواسته‌شد که در گروه‌های ۸ نفره درمورد یکی از سناریو‌ها بحث کنند و به سوال مربوطه پاسخ دهند.

۱- پیشنهاد گسترش یک پروژه موفق پایلوت پرداخت یارانه مشروط به تحصیل به خانوار در کشور رواندا.

آیا به‌عنوان مشاور سیاستی، توصیه می‌کنید که پروژه برای اجرا در کل کشور گسترش یابد؟

۲- یک مطالعه مقایسه بین کشوری نشان داده که خروج از پیمان‌های بین‌المللی تجاری، با افزایش حاکمیت قانون (rule of law) در کشورها همراه بوده.

آیا به وزیر قوه قضاییه کشور فیجی که می‌خواهد میزان حاکمیت قانون در کشور را افزایش دهد تا به این ترتیب، سرمایه‌گذاری خارجی را تشویق کند، توصیه می‌کنید که برای بهبود حاکمیت قانون از پیمان‌های تجاری بین المللی خارج شود؟

۳- ارزیابی اثربخشی یک پروژه توانمندسازی زنان در ایالت بهار هند به شیوه RCT نشان داده که به صورت متوسط، این پروژه بی اثر بوده‌است.

آیا توصیه می‌کنید که از ادامه پروژه جلوگیری شود؟


برای پاسخ به این سوالات، باید دانست که اعتبار خارجی هر یک از این سناریوها ضعیف است. چرا که کیفیت عملکرد پروژه‌های توسعه‌ای تا حدی بسیار زیادی، تابع شرایطی است که تحت آن پروژه‌ها اجرا می‌شوند.

-------------------
پیوند به مطالب جلسه دهم:

https://news.1rj.ru/str/kennedy_notes/1489

مطالب تکمیلی:

درمورد اعتبار خارجی پژوهش‌های علمی:

https://en.wikipedia.org/wiki/External_validity

درمورد تحقیق به شیوه RCT:

https://en.wikipedia.org/wiki/Randomized_controlled_trial



@kennedy_notes

#ایده


عادتی قدیمی داشته‌ام برای معرفی کتاب و فیلم و مانند آن به دوستان. در حالی که تقریبا هیچ وقت خودم اون منابع رو مطالعه نکردم یا فیلم‌ها را ندیدم. استدلالم پیش خود این بود که وقت ندارم که ببینم یا بخوانم، ولی حداقل می‌توانم به بقیه بگویم.

پیگیری‌ام از افراد نشون میداد که اونا هم مطالب رو نمی‌خونن و برخی به‌صورت نخوانده، مجددا برای دوستان دیگر ارسال می‌کردن.

درک الانم اینه که قاعده «رطب خورده منع رطب نمی کنه»، رو لازمه در سطح همین پیغام‌ها هم اجرا کنم.

چرا که اول، تنها پس از خوندن مطلب/دیدن فیلم می‌توان دیگران رو واقعا تشویق به خواندن و دیدن کرد و دوم، همین خواندن و دیدن، منجر به یادگیری خودم برای شناسایی منابع بهتر در طول زمان میشه.

با این درک جدید، در حدود سه هفته اخیر، زمانی رو در شب برای مطالعه مطالبی که سابقا به همین شیوه به دیگران معرفی کرده‌ام ولی نخوانده‌بودم، اختصاص داده‌ام. واقعا تفاوت رو احساس می‌کنم.


درخواست:

قبل از توصیه دیگران به خواندن مطلبی یا دیدن فیلمی یا انجام کاری، خودمان آن را انجام دهیم.


@kennedy_notes

#ایده


در باب استفاده از سایت آمازون برای پیدا کردن کتاب:


دوستی بهم پیغام داد که در کنار کتاب «اقتصاد فقیر» (Poor Economics)، چه کتاب دیگه‌ای در حوزه فقر می‌شناسم تا معرفی کنم. هر چند که به علت محدودیت‌های موقت موجود، امکان خرید از سایت آمازون از داخل کشور وجود ندارد، ولی می‌توان از فواید جانبی این سایت بهره برد: پیدا کردن محصولات مشابه، و در این مورد، کتاب!


دو روش برای پیدا کردن کتاب‌های خوب در هر حوزه به نظرم میاد:

اول، مراجعه به کتاب‌هایی که مرجع کتاب خوبی که می‌شناسم، بوده‌اند.

دوم، مراجعه به سایت آمازون و بررسی پیشنهادهای وبسایت.

برای مثال، با جست‌و‌جو برای عنوان کتاب فوق، این صفحه باز می‌شود:

https://www.amazon.com/Poor-Economics-Radical-Rethinking-Poverty/dp/1610390938

در این صفحه، دو عنوان مهم وجود دارد:

اول، کتاب‌هایی که «با هم خریداری شده‌اند». برای کتاب «اقتصاد فقیر»، کتاب‌های زیر معرفی شده‌اند:
- کتاب «چرا ملت‌ها شکست می‌خورند؟» (Why Nations Fail?)
- کتاب «پایین‌ترین میلیارد» (The Bottom Billion)

دوم، کتاب‌هایی که «خوانندگان کتاب مورد نظر آن‌ها را نیز خوانده‌اند». برای کتاب «اقتصاد فقیر»، علاوه بر دو کتاب یادشده، کتاب‌ زیر هم به عنوان گزینه دیگر معرفی شده‌است:
- کتاب «اقتصاد خوب برای روزهای سخت» (Good Economics for Hard Times)

توجه: نیمی از کتاب‌های نامبرده، ترجمه شده‌اند.

کتاب اقتصاد فقیر:
https://www.adinehbook.com/gp/product/6007106075

چرا ملت‌های شکست می‌خورند؟
https://shahreketabonline.com/products/85/155565/%DA%86%D8%B1%D8%A7_%D9%85%D9%84%D8%AA_%D9%87%D8%A7_%D8%B4%DA%A9%D8%B3%D8%AA_%D9%85%DB%8C_%D8%AE%D9%88%D8%B1%D9%86%D8%AF_%D8%B1%DB%8C%D8%B4%D9%87_%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%82%D8%AF%D8%B1%D8%AA_%D8%AB%D8%B1%D9%88%D8%AA_%D9%88_%D9%81%D9%82%D8%B1

در مورد کتاب اقتصاد خوب برای روزهای سخت:
http://tarjomaan.com/barresi_ketab/9627/


@kennedy_notes