✨حجت الاسلام والمسلمین شهرستانی نماينده آيت الله العظمي سيستاني دردیدارمسئولان همایش تصوف:
جلوگیری ازپيشبرد اهداف فرقه‌هاي انحرافي بابهره گيري ازرهنمودهاي اهلبيت(ع)
👇🏻ادامه در:
t.me/mtsobhani/221

✨حجت الاسلام والمسلمین شهرستانی، نماينده آيت الله العظمي سيستاني دردیدار بامسئولان همایش «تصوف؛ شاخصه‌ها و نقدها»:
جلوگیری از پيشبرد اهداف فرقه‌هاي انحرافي با بهره گيري از رهنمودهاي اهل بيت(ع)

به گزارش خبرگزاری«حوزه»، حجت‌الاسلام و المسلمين سيد جواد شهرستاني در دیدار دست اندرکاران «همایش تصوف، شاخصه ها ونقدها»، اظهار داشت: با توجه به وجود وسايل ارتباط جمعي، گفت : خوشبختانه از اين طريق مي توانيم معارف اهل‌بيت(ع) را منتقل کنيم و در مقابل، دشمن مي تواند از اين راه به ما آسيب برساند و رخنه کند.

💎وي به اهميت بهره گيري از معارف ائمه اطهار(ع) پرداخت و افزود: ائمه(ع) ما مي فرمايند که «لَوْ عَلِمُوا مَحاسِنَ کَلامِنا لاَتَّبَعُونا»؛ با همين معارف اهل بيت(ع) اگر بتوانيم اينها را تفهيم و به مردم منتقل کنيم، براي ما کافي است و نه تنها صوفي ها، بلکه بزرگ تر از صوفي ها هم نمي توانند قدمي بردارند و اقداماتشان نتيجه معکوسي براي آنها خواهد داشت.

💎نماينده آيت الله العظمي سيستاني اظهار داشت: نمي‌دانيم که چگونه از معارف اهل بيت(ع) بهره مند شويم و از فلان شخصيت اروپايي اسم مي آوريم که اگر به عنوان شاهد اسم بياوريم، عيبي ندارد اما با معارفي که ائمه اطهار(ع) براي ما آورده اند، نياز به چيز ديگري نيست و اگر همين ها را با روش مناسبي منتقل کنيم، اثرگذار خواهد بود.

عرفان هاي کاذب از کلام اهل بيت(ع) در راستاي اهداف خودشان بهره مي گيرند
رئيس موسسه آل‌البيت لاحياء التراث با بيان اين که عرفان‌هاي کاذب با تکيه بر کلام اهل بيت(ع) اما با روش ديگري خواسته خود را به مردم تحميل می کنند، گفت: بايد از کلام ائمه به صورت حداکثري استفاده کنيم و يکي از مشکلات ما اين است که در برنامه‌ريزي‌هايمان خيلي ضعيف بوديم و از اين رو نتيجه مناسب را نگرفته ايم.

💎وي با تاکيد بر خطر تصوف در جامعه شيعي افزود: بياييد برنامه‌ريزي کنيم که معارف اهل بيت(ع) را به مردم منتقل کنيم که اگر اين قدم را برداريم، بسياري از مشکلاتمان حل مي شود.

💎حجت الاسلام والمسلمين شهرستاني خطاب به برگزارکنندگان همايش «تصوف، شاخصه ها و نقدها» ادامه داد: شما مي توانيد با برنامه ريزي دقيق اين معارف را عرضه کنيد و خدا به ما لطف کرده که ائمه اطهار(ع) معارف ساليان سال ما را فراهم کرده اند، به شرطي که از اين ها مطابق شرايط روز استفاده کنيم.

💎وي در انتها با تقدير از دست اندرکاران همايش ملي تصوف شاخصه ها و نقدها گفت: ما دعا مي‌کنيم و کمکي هم از دست ما بيايد مطمئناً در خدمتتان هستيم.

💠در ابتداي اين ديدار حجت الاسلام والمسلمين واعظي رييس دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم و حجت الاسلام والمسلمين سبحاني رئيس قطب تعميق ايمان و باورهاي ديني دفتر تبليغات اسلامي نیز به صورت جدگانه به ارائه گزارش هايي از فعاليت هاي اخير دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم و همايش «تصوف، شاخصه ها و نقدها» پرداختند.

💠حجت‌الاسلام والمسلمين سبحاني ضمن تبيين اهداف اين همايش، به مقايسه تاريخ تصوف در شيعه و سني پرداخت و تاکيد کرد: برخلاف تصوف سني که در طول زمان به آسيب‌شناسي و اصلاح خود پرداخته و با کلام و فقه و مسجد و مدرسه آشتي کرده است، فرقه‌هاي صوفيه در ايران روز ‌به روز از مسجد و مرجعيت فاصله گرفته‌اند و با پراکندن انديشه‌هاي ضد اسلامي، زمينه لغزش و انحراف در جوانان را فراهم مي‌کنند.

📱کانال اطلاع رسانی دکتر محمد تقی سبحانی:
https://news.1rj.ru/str/mtsobhani/220

✨گزارش مناظره علمی باموضوع «هدف شناسی نهضت حسینی(ع)»

به گزارش خبرنگار فهیم 293 امین جلسه موسسه فهيم با موضوع هدف شناسی نهضت حسینی علیه السلام بااساتید محمدتقی سبحانی ومحمداسفندیاری در روز شنبه 14 مهر برگزار گردید در این جلسه حجت‌الاسلام والمسلمین محمدتقی سبحانی، استاد حوزه علمیه و عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی در این مناظره علمی با بیان اینکه پنج نظریه در مورد چرایی و هدف قیام امام حسین(ع) وجود دارد گفت:

برخی قیام امام(ع) را بر پایه امر به معروف ونهی از منکر می‌دانند، برخی می‌گویند امام وظیفه شخصی خود را انجام داده، پاره‌ای می‌گویند امام برای حکومت وگرفتن خلافت قیام کردند، برخی شهادت را عامل می‌دانند و برخی نیز معتقدند که برنامه‌ای الهی میان خدا و امام است و هیچ الگوپذیری در این واقعه وجود ندارد.

وی با مسلم دانستن رد نظریه امر به معروف و نهی از منکر به علت اینکه این مسئله یا از طریق شهادت و یا حکومت باید باشد افزود:اسناد تاریخی به سرعت نظریه دوم را هم کنار می‌زند، زیرا هدف امام(ع) صرفا پرهیز از بیعت و گذشتن از فشار سیاسی نبوده است.

این استاد حوزه با بیان اینکه امکان جمع میان سه نظریه متاخر وجود دارد و عاشورا راهبردهای چندلایه دارد، بیان کرد:امام(ع) با قصد، هدف و راهبردهای معین و هدف‌های مشخص وارد این معرکه شدند؛ معتقدم هدف امام(ع) از ابتدا چندلایه بوده و تا روز عاشورا نیز این اهداف دنبال شد؛ البته برخی می‌خواهند صرفا هدف را حکومت بدانند و شهادت را رد کنند و یا شهادت را هدف می‌دانند و حکومت را رد می‌کنند در حالی که این سه رویکرد هم قابلیت جمع دارد و هم شواهد کلامی بر وجود اهداف طولی حکایت دارد.

راهبرد چندلایه امام حسین(ع) در عاشورا
وی با بیان اینکه دو پیش فرض وجود دارد که مانع از روآوردن محققان ما به اهداف چندلایه می‌شود بیان کرد: اولین پیش فرض این است که از نظر تاریخی و موقعیت اجتماعی، امکان جمع این اهداف نیست؛ یعنی نمی‌شود کسی قصد حکومت داشته باشد و در عین حال برای شهادت هم هدف‌گذاری کند و جمع این دو درواقع اجتماعی ممکن نیست. پیش فرض دوم این است که میان کلام و تاریخ تعارض وجود دارد؛ در حالی که امام(ع) برای هر دو مسیر حکومت و یا شهادت برنامه‌ریزی کرده بود.

سبحانی با بیان اینکه میان تاریخ و کلام هیچ تنافی وجود ندارد، به فلسفه حکومت در نزد اهل‌بیت(ع) پرداخت و تصریح کرد:نظریه نصب در میان متکلمان این گونه تفسیر می‌شود که اساسا جایی برای پذیرش یا عدم پذیرش مردم وجود ندارد که ما این نظریه را درست نمی‌دانیم؛ درست است که امامت با نصب الهی است اما در بعد سیاسی تا حضور حاضر و وجود ناصر و رضایت عمومی نباشد امامت سیاسی از نظر خود اهل‌بیت(ع) و صاحبان ولایت، فعلیت نمی‌یابد و این موضوع به‌خوبی از مسئله سقیفه و خطبه شقشقیه قابل فهم است.

این استاد حوزه علمیه بیان کرد: امامت سیاسی ائمه(ع) در مقام فعلیت با آمادگی نسبی مردم قابلیت تحقق دارد و در غیر این صورت ائمه(ع) و انبیاء اقدام به تشکیل حکومت نمی‌کنند؛ در مقابل کسانی که می‌گویند عاشورا سری میان خدا و امام(ع) است باید گفت که فعل و اراده الهی در خارج از واقعیت انسان وجامعه رخ نمی‌دهد؛ نظریه امر بین الامرین به ما می‌آموزد خدا در اراده خلق حضور دارد اما جمع میان اراده خدا و خلق است که حرکت تاریخ مسیر خود را تعیین می‌کند.

این استاد حوزه عنوان کرد: هیچ اشکالی ندارد که بگوئیم امام(ع) علم به آینده دارد و شهادت خود را می‌داند اما باید برای حکومت اقدام کند؛ براین اساس عاشورا حادثه تاریخی مثال‌زدنی ونمونه و بی‌نظیر است و در عین حال امکان الگوپذیری از آن وجود دارد.

امکان جمع میان اهداف سه‌گانه
سبحانی: امام حسین(ع) راهبردی چندلایه در عاشورا داشت/ اسفندیاری: جلوگیری از جنگ یکی از اهداف مهم امام(ع) بود

عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی بیان کرد: در عاشورا نشانه‌های تاریخی و کلامی برای وجود هر سه دیدگاه و هدف وجود دارد؛ به لحاظ تاریخی نمی‌شود منکر شد که امام(ع) در حرکت از مدینه اقدام برای اعاده حکومت نکرده باشد؛ بنده شش محور از گزارشات تاریخی قابل تکیه را احصاء کرده‌ام که نشان می‌دهد امام(ع) بعد از نامه کوفیان قصد تشکیل حکومت را به عنوان راهبرد اساسی دنبال کرد.

وی تاکیدکرد: امام(ع) البته به لحاظ کلامی و تاریخی می‌دانستند که عاقبت حرکتشان به حکومت منجر نمی‌شود از جمله دلائل در اثبات این مسئله، هشدارهایی است که برخی افراد از جمله عبدالله بن عباس به امام دادند و به ایشان گفتند که این حرکت عاقبت ندارد و شوم است و امام(ع) هم جز در برخورد با عبدالله بن عباس به هیچ کسی جوابی نداد و به او هم گفت من با نامه کوفیان چه کنم؟ امام(ع) سرنوشت حرکت را می‌داند و همزمان هم برای تشکیل حکومت برنامه ریختند و هم قدم به قدم برای شهادت برنامه داشتند.

https://news.1rj.ru/str/mtsobhani/214

📝مقاله: التقاليد العرفانية وإشكاليّات التديّن في العصر الحديث
✨همایش بین المللی «نقش عرفان در بازسازی نظام ارزش‌ها در عصر جدید»
🖋استاد محمد تقی سبحانی
🏢برگزارکننده: مرکز الحضارة لبنان

t.me/mtsobhani

✨گزارشی از همایش بین المللی «نقش عرفان در بازسازی نظام ارزش‌ها در عصر جدید» و مقاله دکتر محمد تقی سبحانی در این همایش

در اسفندماه سال گذشته همایشی با عنوان «نقش عرفان در بازسازی نظام ارزش‌ها در عصر جدید» از سوی مرکز الحضارة لتنمیة الفکر الإسلامی در بیروت تشکیل گردید.
در ادامه محورهای همایش و متن مقاله استاد محمد تقی سبحانی با عنوان «التقاليد العرفانية وإشكاليّات التديّن في العصر الحديث» باز نشر می‌یابد.

🏫اين همايش كه با حضور شخصيت هاى برجسته و متخصصان عرفان و علوم انسانى و اسلامى از كشورهاى مصر، لبنان و ايران در شهر بيروت آغاز شد، به دنبال بازشناسى ميراث و ظرفيت‌هاى معنوى و عرفانى اسلام و شيوه بهره مندى از آن در مواجهه با نفوذ ارزش هاى مادى و سكولار در جوامع مدرن اسلامى است.

📂همايش بين المللى "نقش عرفان در بازسازى نظام ارزش ها در عصر جديد" در شش پنل تخصصى به شرح زير برگزار شد:
١.عرفان و ماهيت ديندارى در عصر جديد
٢.عرفان و شريعت، از يگانه انگارى تا جداانگارى
٣.عرفان و ارزش هاى سياسى در جامعه معاصر اسلامى
٤.گرايش قدسى در جهان نامقدس؛ عرفان و سكولاريسم و الحاد
٥. ارزش هاى عرفانى خانواده در مواجهه با فرهنگ تجدد و پساتجدد
٦. عرفان و ارزش تسامح در روياروئى با افراط گرى و عصبيت

📱لینک مقاله دکتر محمد تقی سبحانی در همایش:
https://news.1rj.ru/str/mtsobhani/225
📲لینک پوستر همایش:
https://news.1rj.ru/str/mtsobhani/68

پوستر همایش بین المللی "نقش عرفان در بازسازی نظام ارزش‌ها در عصر جدید" در مرکز الحضارة بیروت.

توضیحات بیشتر در لینک زیر:
https://news.1rj.ru/str/mtsobhani/226

◼️ برنامه زمان بندی اولین همایش ملی تصوف؛ شاخصه ها و نقد ها

✨اولین همایش ملی «تصوف؛ شاخصه‌ها و نقدها»

🎙سخنرانی رئیس همایش، دکتر محمد تقی سبحانی در مراسم افتتاحیه

🌐لینک سخنرانی:
t.me/mtsobhani/231

✨اولین همایش ملی «تصوف؛ شاخصه‌ها و نقدها»

🎙سخنرانی رئیس همایش، دکتر محمد تقی سبحانی در مراسم افتتاحیه

📱کانال اطلاع رسانی دکتر محمد تقی سبحانی:
t.me/mtsobhani

✨ادامه دوره آموزشی
تاریخ علم کلام (مدرسه مدینه)
در سال تحصیلی ۹۷-۹۸

🎙دکترمحمدتقی سبحانی

⏱سه شنبه‌ها ساعت ۷:۳۰ (فردا ۲۳ مهر)
🏢بنیاد فرهنگی امامت

📱کانال اطلاع رسانی دکترمحمدتقی سبحانی
@mtsobhani

✨دوره آموزشی «معارف وعقاید»
🌴ویژه جوانان ودانشجویان
🎤دکتر محمد تقی سبحانی
💽صوت جلسه هشتم-۲۶ مهر ۹۷
📱کانال اطلاع رسانی استاد محمد تقی سبحانی:
@mtsobhani

✨تازه‌های نشر: «دروس فی العقائد والمعارف»

📚مؤسسه معارف اهل بیت (ع)

🖋حجج اسلام دکتر محمد تقی سبحانی و دکتر رضا برنجکار

📱 کانال اطلاع رسانی دکتر محمد تقی سبحانی: t.me/mtsobhani

📗 t.me/ma_book

✨ادامه دوره آموزشی تاریخ علم کلام (مدرسه مدینه)
در سال تحصیلی ۹۷-۹۸

🎙دکترمحمدتقی سبحانی

⏱جلسه ۳۷- سه شنبه ۲۴مهر۹۷

📱کانال اطلاع رسانی دکترمحمدتقی سبحانی
@mtsobhani

✨ادامه دوره آموزشی تاریخ علم کلام (مدرسه مدینه) در سال تحصیلی ۹۷-۹۸

🎙دکترمحمدتقی سبحانی

⏱سه شنبه‌ها ساعت ۷:۳۰ (فردا ۱ آبان- جلسه ۳۸)
🏢بنیاد فرهنگی امامت

📱صوت جلسه ۳۷:
https://news.1rj.ru/str/mtsobhani/235

✨ادامه دوره آموزشی تاریخ علم کلام (مدرسه مدینه)
در سال تحصیلی ۹۷-۹۸

🎙دکترمحمدتقی سبحانی

⏱جلسه ۳۸- سه شنبه ۱آبان۹۷

📱کانال اطلاع رسانی دکترمحمدتقی سبحانی
@mtsobhani

✨آموزه توحید در معارف اهل بیت (ع)

🎙دکتر محمد تقی سبحانی

📀جلسه اول: منابع معرفت

💎مخاطب: سطح سه حوزه/ کارشناسی ارشد

⏱تاریخ: ۷شهریور ۹۷

📱کانال اطلاع رسانی دکترمحمدتقی سبحانی
@mtsobhani

🔅‏تا کی در انتظار قیامت توان نشست؟‏🔅برخیز تا هزار قیامت به پا کنی

🤲‏الّلهم عجّل لولیک الفرج🤲

💐 ‏⁧ اوخواهدآمد 💐

✨ «معارف و عقاید ۳» به چاپ ششم رسید.

🖋به قلم حجج اسلام والمسلمین دکتر محمد تقی سبحانی و رضا برنجکار

📝ناشر: دفتر تدوین متون درسی حوزه‌های علمیه

📱کانال اطلاع رسانی دکتر محمد تقی سبحانی: @mtsobhani

یک قتل پنهان و دو سناریوی کلان
اصرار کم‌نظیر رسانه‌ها و برخی سیاستمداران آمریکائی‌ برای پیگیری پروژه قتل خاشقچی، گذشته از نمایش همیشگی دفاع از حقوق بشر و نیز نشانگری از جنگ قدرت در بین دو جناح در آمریکا، از یک واقعیت دیگر نیز خبر می‌دهد که کمتر بدان پرداخته می‌شود:
1️⃣طرح «خاورمیانه جدید» از دو دهه پیش، در بین آمریکائی‌ها با دو سناریوی متفاوت از سوی جمهوریخواهان و دموکرات‌ها دنبال شد؛ در حالی که جمهوری خواهانِ افراطی، سناریوی تغییر هژمونی نظامی و امنیتی در خاورمیانه را اعلام و اعمال کردند، دموکرات‌ها به تغییرات سیاسی از طریق روی کار آمدن دولت‌های به ظاهر مردمی و همگام با غرب می اندیشیدند. بدیهی است که اروپای غربی در مجموع، منافع خود را با پروژه دموکرات‌ها همراه‌تر می دید و سهم خود را بیشتر در این خاورمیانه دموکرات می‌جست.
2️⃣نخستین رویاروئی این دو سناریو در جنگ ۳۳ روزه اسرائیل-لبنان رقم خورد و کاندولیزا رایس در هیاهوی جنگ در بیروت از تولد خاورمیانه جدید (جمهوری خواهان) خبر داد و البته به سرعت معلوم شد که این نوزاد نارس، سر زا رفته است.
اما پروژه دموکرات‌ها در ترکیه و قطر به نتیجه رسید ولی در مصر با مقاومت مواجه شد و به سمت الگوی جمهوری خواهان رفت. این دو سناریو در سوریه نیز از سوی هر دو جناح پیگیری شد و البته تاکنون پروژه دموکرات‌ها با محوریت اروپائی-ترکی و با حمایت روس‌ها، دست بالاتری دارد.
3️⃣در مورد ایران نیز این دو پروژه از سوی هر دو جناح آمریکائی دنبال شد؛ در حالی که جمهوری‌خواهان خواهانِ فروپاشی جمهوری اسلامی و خلع سلاح کامل ایران هستند، دموکرات‌ها و همپیمانان اروپائی‌ آنها در پی مهار قدرت ایران و بازگشت آرامش به منطقه، از طریق اصلاحات سیاسی و روی کار آمدن یک دولت میانه‌رو و هم‌پیمان با غرب می باشند.
توافق برجام حاصل نگاه اخیر بود و دولت دموکرات آمریکا با همدستی اروپا توانست یک گام، منطقه را به سمت خاورمیانه جدید خویش نزدیک کند، این در حالی بود که جمهوری خواهان و هم‌پیمانان منطقه‌ای به شدت با برجام به مخالفت برخواستند. به همین ترتیب، خروج ترامپ از برجام و تقاضای انهدام برنامه موشکی ایران در کنار تجهیز نظامی کامل کشورهای خلیج فارس، در راستای اجرای سناریوی خاورمیانه جدیدِ جمهوری‌خواهان است.
4️⃣در مورد سعودی، این دو سناریو سالهاست که از هر دو سوی دنبال می شود. اسناد نشان می دهد که در زمان حکومت بوش، در حالی که جمهوری‌خواهان به سختی برای نگاهداشت ساختار سیاسی سنتی سعودی تلاش می کردند، دموکرات‌ها با آگاهی از ناپایداری نظم سنتی، از بدیل‌های دیگری در درون ساختار قدرت سلطنتی سراغ می گرفتند و سرمایه‌گذاری بر روی شاهزادگان جوان و غرب‌پرورده را در دستور کار قرار دادند. چند اتفاق مهم سبب شد که دموکرات‌ها از ادامه این پروژه ناامید شدند و به دنبال گزینه‌های سیاسی دیگری از برون خانواده سلطنتی برآمدند.
5️⃣پروژه نرمِ تغییر در درون حاکمیت سعودی، با محوریت ترکی- قطری(همپیمان‌های دموکرات‌ها) کلید خورد و این دو کشور با حمایت از گروه‌های اپوزیسیون عربستان، نقد و تضعیف حکومت سعودی را آغاز کردند، چیزی که برای سعودی‌ و به ویژه برای بن سلمان در لحظه‌های حساس انتقال قدرت به نسل جوان سعودی، بسیار خطرناک بود و از این رو با تهدید یا تطمیع رقیبان و نیز با پرداخت باج‌های هنگفت به جمهوری‌خواهان، سعی در ناکام گذاشتن این پروژه داشتند.
6️⃣خاشقچی یکی از مهره های پرکنش و پر کشش برای اجرای پروژه دموکرات‌ها در سعودی بود و با شخصیت و سابقه خود به خوبی می توانست محوری برای هماهنگ‌سازی مخالفان و منتقدان سعودی باشد. پیشتر بارها از «مجتهد» به عنوان یک گروه منسجم با حمایت اروپائی‌ها در نقد حاکمیت سعودی سخن گفته می شد و چند سالی است که از خاشقچی و چند نفر دیگر به عنوان عناصر این حلقه یاد می شود. این حدس‌ها ادامه داشت تا این که پروژه گسترده قطری‌ها و ترک‌ها در حمایت از خاشقچی و بر ضد دولت سعودی برملا شد و حاکمان جوان سعودی را به شدت هراسان و عصبانی ساخت.
7️⃣همه اطلاعات تایید می کند که قتل خاشقچی یک طرح ترور برنامه ریزی شده برای ناکام گذاشتن پروژه دموکرات - اروپائی با محور عملیاتی ترکی- قطری بوده است و البته این پروژه که بدور از چشم ترامپ و جمهوری خواهان و کاملا محرمانه به اجرا درآمد، آنها را هم دست‌‌پاچه کرده و هزینه ترامپ را در پیگیری پروژه خود در سعودی با دشواری‌های جدی مواجه ساخته است.
8️⃣فشار شدید ترک‌ها و هجمه سیاستمردانِ دموکرات و رسانه‌های وابسته به آنان در آمریکا را باید در واکنش به ضربه بزرگ به سرمایه‌گذاری خود بر روی امثال خاشقچی و نیز فرصتی طلائی برای پیگیری پروژه تقابل با نظام قدرت سنتی در سعودی دانست.
📱دکتر محمد تقی سبحانی: t.me/mtsobhani

✨آموزه توحید در معارف اهل بیت (ع)

🎙دکتر محمد تقی سبحانی

📀جلسه دوم: امکان شناخت عقلی خداوند

💎مخاطب: سطح سه حوزه/ کارشناسی ارشد

⏱تاریخ: ۱۴شهریور ۹۷

📱کانال اطلاع رسانی دکترمحمدتقی سبحانی
@mtsobhani

نواصول‌گرایان و پروژه پایان مرجعیت
نامه آیت الله یزدی برخلاف شگفتی که در بین حوزویان و نخبگان برانگیخت، به گمان بنده هیچ جای تعجب نداشت، و تنها چیزی که تازه بود، «سرگشاده» بودن و «زبان تهدید» در آن نامه بود:

1️⃣ پیشتر در دو یادداشت «اصول‌گرائی و روحانیت سنتی انقلابی» و «نو‌اصول‌گرائی؛ بازخوانی هویت و اهداف» به مبانی و افق‌های فراروی سیاست‌ورزیِ نواصول‌گرایان اشاره کردم و نشان دادم که این جریان با بازتولید منابعِ جدیدِ قدرت، ثروت و معرفت، راه خویش را از مرجعیت و سنت علمی و اجتماعی حوزه‌های علمیه جدا ساخته و خاستگاه خویش را از متن حوزه به حاشیه‌ها برده‌اند.
نامه آیت الله بیش از هر چیز اعلام رسمی جدائی نواصول‌گرایان از جامعه سنتی و مرجعیتی حوزه و اردوکشی رسمی به پایگاه جدید موسوم به «حوزه انقلابی» است.

2️⃣ علی رغم کوشش سالهای نخستین انقلاب برای نزدیک سازی حوزه سنتی با مشی و مقصود نظام، از حدود یک دهه پیش، نشانه های واگرائی میان این دو‌ پیکره، بیش از پیش خودنمائی کرده و با شتاب تحولات سیاسی و فرهنگی در کشور، انتظار می رود که این شکاف روز به روز آشکارتر شود.
برآمدن این گسل، زمانی اهمیت خویش را عریان ساخت و نگرانی نواصول‌گرایان را دامن زد که برخلاف انتظار آنان، این شکاف به نسل جوان حوزه نیز منتقل گشت و نه تنها مرجعیت کهن‌سال حوزه به حاشیه نرفت، بلکه بسیاری از فقیهان جوان‌ به همان سنت‌های حوزوی تمایل نشان دادند. با این وصف، با تقویت «نظام مرجعیتی» از سوی گروه‌ها و گرایش‌های گوناگونِ درون حوزوی و به ویژه با فراگیر شدن شعار «استقلال حوزه»، بخشی از پروژه نواصول‌گرایان در باب ادغام حوزه در «نظام حکومتی» با تردید و مقاومت جدی روبرو گردید.

3️⃣ پررنگ‌کردن دوگانه‌های «حکومت/حوزه»، «ولایت/ مرجعیت»، «علوم اسلامی/علوم انسانی» و به دنبال آن، فاصله‌گذاری عمیق سیاسی و ایدئولوژیک بین گروه‌های مختلف شیعی در درون ‌و‌ بیرون حوزه، بخش بزرگی از تلاش گفتمانی نواصولگرایان برای دستیابی به آرمان‌ها و یا ارضای حس آرمانخواهی خود در طول دو دهه گذشته بوده است. سیره عملی نواصول‌گرایان در سال‌های اخیر نشان می‌دهد که آنها حیات و بقای آینده خود را در دامن‌زدن به این تضادها و بیرون راندن طرف دوم از این دوگانه‌‌های فرضی می بینند.
این تضاد‌اندیشی و حذف‌گرائی نه تنها منطق گفت‌و‌گو و همدلی را در نواصول‌گرایان به محاق برده، بلکه سبب شده است که هر گونه ندای نزدیکی و تعامل را نشانه‌ای برای نابودی اصول و آرمان‌های خود بدانند. فشار شدید این گروه برای یکدست‌سازی حوزه و به حاشیه راندن رقیبان فکری و سیاسی، پیامدهای وارونه‌ای را به دنبال داشته و اقتدار پنهان نظام مرجعیتی را فزونتر و مقاومت آنان در برابر دخالت‌های برون‌حوزوی را بیشتر کرده است.

4️⃣ پس از شکل‌گیری نهادهای حوزوی جدیدی همچون «نشست اساتید» و نیز با گسترش نهادهای غیرحکومتی در بدنه حوزه که خود را بیشتر وابسته به نظام مرجعیتی می دانند، نگرانی نواصول‌گرایان فزونی یافته و علی رغم تلاش برای کم‌رنگ‌کردن حضور رقیب، امید به توفیق این پروژه چندان نمایان نیست.
نواصول‌گرایان در سال‌های اخیر، بیشتر بر بدست‌گیری سکان نهادهای رسمی حوزوی و تاسیس موسسات خصولتی و مدارس علمیه با پشتوانه مالی نهادهای حکومتی، متمرکز بوده‌اند و این حرکت در افکار عمومی حوزویان به عنوان پروژه صف‌آرائی در برابر نظام مرجعیت سنتی و بیرون راندن اساتید مستقل از بدنه حوزه تلقی شده است.

5️⃣ ماجرای زیرزمین فیضیه و نامه آیت‌الله یزدی نشان می دهد که صبحگاه خوش‌زبانیِ نواصول‌گرایان با نظام سنتی حوزه، اینک به عصرگاه جدائی و خداحافظی نزدیک می‌شود. آنچه در این چند ماه به صورت عریان در صحنه عمومی حوزه به نمایش درآمد، نمایشی بود که ‌پرده‌های پیشین آن، سالها در محافل خاص در حال اجراست.
این که زمان این واکنش‌های علنی، از روی یک محاسبه دقیق انتخاب شده و یا درهم‌ریختگی روانی رهبران نواصول‌گرائی، قدرت سنجش را از آنان بازگرفته است، چندان مهم نیست؛ مهم این است که آنان پروژه پایان مرجعیت در حوزه‌های علمیه را کلید زده اند.
پیامدهای این اقدامات و افق‌های گشوده بر این تفکر و فرهنگ را در نوشتار دیگری تقدیم خواهم کرد.

📱کانال اطلاع رسانی دکتر محمد تقی سبحانی: t.me/mtsobhani/163