◼️ برنامه زمان بندی اولین همایش ملی تصوف؛ شاخصه ها و نقد ها

✨اولین همایش ملی «تصوف؛ شاخصه‌ها و نقدها»

🎙سخنرانی رئیس همایش، دکتر محمد تقی سبحانی در مراسم افتتاحیه

🌐لینک سخنرانی:
t.me/mtsobhani/231

✨اولین همایش ملی «تصوف؛ شاخصه‌ها و نقدها»

🎙سخنرانی رئیس همایش، دکتر محمد تقی سبحانی در مراسم افتتاحیه

📱کانال اطلاع رسانی دکتر محمد تقی سبحانی:
t.me/mtsobhani

✨ادامه دوره آموزشی
تاریخ علم کلام (مدرسه مدینه)
در سال تحصیلی ۹۷-۹۸

🎙دکترمحمدتقی سبحانی

⏱سه شنبه‌ها ساعت ۷:۳۰ (فردا ۲۳ مهر)
🏢بنیاد فرهنگی امامت

📱کانال اطلاع رسانی دکترمحمدتقی سبحانی
@mtsobhani

✨دوره آموزشی «معارف وعقاید»
🌴ویژه جوانان ودانشجویان
🎤دکتر محمد تقی سبحانی
💽صوت جلسه هشتم-۲۶ مهر ۹۷
📱کانال اطلاع رسانی استاد محمد تقی سبحانی:
@mtsobhani

✨تازه‌های نشر: «دروس فی العقائد والمعارف»

📚مؤسسه معارف اهل بیت (ع)

🖋حجج اسلام دکتر محمد تقی سبحانی و دکتر رضا برنجکار

📱 کانال اطلاع رسانی دکتر محمد تقی سبحانی: t.me/mtsobhani

📗 t.me/ma_book

✨ادامه دوره آموزشی تاریخ علم کلام (مدرسه مدینه)
در سال تحصیلی ۹۷-۹۸

🎙دکترمحمدتقی سبحانی

⏱جلسه ۳۷- سه شنبه ۲۴مهر۹۷

📱کانال اطلاع رسانی دکترمحمدتقی سبحانی
@mtsobhani

✨ادامه دوره آموزشی تاریخ علم کلام (مدرسه مدینه) در سال تحصیلی ۹۷-۹۸

🎙دکترمحمدتقی سبحانی

⏱سه شنبه‌ها ساعت ۷:۳۰ (فردا ۱ آبان- جلسه ۳۸)
🏢بنیاد فرهنگی امامت

📱صوت جلسه ۳۷:
https://news.1rj.ru/str/mtsobhani/235

✨ادامه دوره آموزشی تاریخ علم کلام (مدرسه مدینه)
در سال تحصیلی ۹۷-۹۸

🎙دکترمحمدتقی سبحانی

⏱جلسه ۳۸- سه شنبه ۱آبان۹۷

📱کانال اطلاع رسانی دکترمحمدتقی سبحانی
@mtsobhani

✨آموزه توحید در معارف اهل بیت (ع)

🎙دکتر محمد تقی سبحانی

📀جلسه اول: منابع معرفت

💎مخاطب: سطح سه حوزه/ کارشناسی ارشد

⏱تاریخ: ۷شهریور ۹۷

📱کانال اطلاع رسانی دکترمحمدتقی سبحانی
@mtsobhani

🔅‏تا کی در انتظار قیامت توان نشست؟‏🔅برخیز تا هزار قیامت به پا کنی

🤲‏الّلهم عجّل لولیک الفرج🤲

💐 ‏⁧ اوخواهدآمد 💐

✨ «معارف و عقاید ۳» به چاپ ششم رسید.

🖋به قلم حجج اسلام والمسلمین دکتر محمد تقی سبحانی و رضا برنجکار

📝ناشر: دفتر تدوین متون درسی حوزه‌های علمیه

📱کانال اطلاع رسانی دکتر محمد تقی سبحانی: @mtsobhani

یک قتل پنهان و دو سناریوی کلان
اصرار کم‌نظیر رسانه‌ها و برخی سیاستمداران آمریکائی‌ برای پیگیری پروژه قتل خاشقچی، گذشته از نمایش همیشگی دفاع از حقوق بشر و نیز نشانگری از جنگ قدرت در بین دو جناح در آمریکا، از یک واقعیت دیگر نیز خبر می‌دهد که کمتر بدان پرداخته می‌شود:
1️⃣طرح «خاورمیانه جدید» از دو دهه پیش، در بین آمریکائی‌ها با دو سناریوی متفاوت از سوی جمهوریخواهان و دموکرات‌ها دنبال شد؛ در حالی که جمهوری خواهانِ افراطی، سناریوی تغییر هژمونی نظامی و امنیتی در خاورمیانه را اعلام و اعمال کردند، دموکرات‌ها به تغییرات سیاسی از طریق روی کار آمدن دولت‌های به ظاهر مردمی و همگام با غرب می اندیشیدند. بدیهی است که اروپای غربی در مجموع، منافع خود را با پروژه دموکرات‌ها همراه‌تر می دید و سهم خود را بیشتر در این خاورمیانه دموکرات می‌جست.
2️⃣نخستین رویاروئی این دو سناریو در جنگ ۳۳ روزه اسرائیل-لبنان رقم خورد و کاندولیزا رایس در هیاهوی جنگ در بیروت از تولد خاورمیانه جدید (جمهوری خواهان) خبر داد و البته به سرعت معلوم شد که این نوزاد نارس، سر زا رفته است.
اما پروژه دموکرات‌ها در ترکیه و قطر به نتیجه رسید ولی در مصر با مقاومت مواجه شد و به سمت الگوی جمهوری خواهان رفت. این دو سناریو در سوریه نیز از سوی هر دو جناح پیگیری شد و البته تاکنون پروژه دموکرات‌ها با محوریت اروپائی-ترکی و با حمایت روس‌ها، دست بالاتری دارد.
3️⃣در مورد ایران نیز این دو پروژه از سوی هر دو جناح آمریکائی دنبال شد؛ در حالی که جمهوری‌خواهان خواهانِ فروپاشی جمهوری اسلامی و خلع سلاح کامل ایران هستند، دموکرات‌ها و همپیمانان اروپائی‌ آنها در پی مهار قدرت ایران و بازگشت آرامش به منطقه، از طریق اصلاحات سیاسی و روی کار آمدن یک دولت میانه‌رو و هم‌پیمان با غرب می باشند.
توافق برجام حاصل نگاه اخیر بود و دولت دموکرات آمریکا با همدستی اروپا توانست یک گام، منطقه را به سمت خاورمیانه جدید خویش نزدیک کند، این در حالی بود که جمهوری خواهان و هم‌پیمانان منطقه‌ای به شدت با برجام به مخالفت برخواستند. به همین ترتیب، خروج ترامپ از برجام و تقاضای انهدام برنامه موشکی ایران در کنار تجهیز نظامی کامل کشورهای خلیج فارس، در راستای اجرای سناریوی خاورمیانه جدیدِ جمهوری‌خواهان است.
4️⃣در مورد سعودی، این دو سناریو سالهاست که از هر دو سوی دنبال می شود. اسناد نشان می دهد که در زمان حکومت بوش، در حالی که جمهوری‌خواهان به سختی برای نگاهداشت ساختار سیاسی سنتی سعودی تلاش می کردند، دموکرات‌ها با آگاهی از ناپایداری نظم سنتی، از بدیل‌های دیگری در درون ساختار قدرت سلطنتی سراغ می گرفتند و سرمایه‌گذاری بر روی شاهزادگان جوان و غرب‌پرورده را در دستور کار قرار دادند. چند اتفاق مهم سبب شد که دموکرات‌ها از ادامه این پروژه ناامید شدند و به دنبال گزینه‌های سیاسی دیگری از برون خانواده سلطنتی برآمدند.
5️⃣پروژه نرمِ تغییر در درون حاکمیت سعودی، با محوریت ترکی- قطری(همپیمان‌های دموکرات‌ها) کلید خورد و این دو کشور با حمایت از گروه‌های اپوزیسیون عربستان، نقد و تضعیف حکومت سعودی را آغاز کردند، چیزی که برای سعودی‌ و به ویژه برای بن سلمان در لحظه‌های حساس انتقال قدرت به نسل جوان سعودی، بسیار خطرناک بود و از این رو با تهدید یا تطمیع رقیبان و نیز با پرداخت باج‌های هنگفت به جمهوری‌خواهان، سعی در ناکام گذاشتن این پروژه داشتند.
6️⃣خاشقچی یکی از مهره های پرکنش و پر کشش برای اجرای پروژه دموکرات‌ها در سعودی بود و با شخصیت و سابقه خود به خوبی می توانست محوری برای هماهنگ‌سازی مخالفان و منتقدان سعودی باشد. پیشتر بارها از «مجتهد» به عنوان یک گروه منسجم با حمایت اروپائی‌ها در نقد حاکمیت سعودی سخن گفته می شد و چند سالی است که از خاشقچی و چند نفر دیگر به عنوان عناصر این حلقه یاد می شود. این حدس‌ها ادامه داشت تا این که پروژه گسترده قطری‌ها و ترک‌ها در حمایت از خاشقچی و بر ضد دولت سعودی برملا شد و حاکمان جوان سعودی را به شدت هراسان و عصبانی ساخت.
7️⃣همه اطلاعات تایید می کند که قتل خاشقچی یک طرح ترور برنامه ریزی شده برای ناکام گذاشتن پروژه دموکرات - اروپائی با محور عملیاتی ترکی- قطری بوده است و البته این پروژه که بدور از چشم ترامپ و جمهوری خواهان و کاملا محرمانه به اجرا درآمد، آنها را هم دست‌‌پاچه کرده و هزینه ترامپ را در پیگیری پروژه خود در سعودی با دشواری‌های جدی مواجه ساخته است.
8️⃣فشار شدید ترک‌ها و هجمه سیاستمردانِ دموکرات و رسانه‌های وابسته به آنان در آمریکا را باید در واکنش به ضربه بزرگ به سرمایه‌گذاری خود بر روی امثال خاشقچی و نیز فرصتی طلائی برای پیگیری پروژه تقابل با نظام قدرت سنتی در سعودی دانست.
📱دکتر محمد تقی سبحانی: t.me/mtsobhani

✨آموزه توحید در معارف اهل بیت (ع)

🎙دکتر محمد تقی سبحانی

📀جلسه دوم: امکان شناخت عقلی خداوند

💎مخاطب: سطح سه حوزه/ کارشناسی ارشد

⏱تاریخ: ۱۴شهریور ۹۷

📱کانال اطلاع رسانی دکترمحمدتقی سبحانی
@mtsobhani

نواصول‌گرایان و پروژه پایان مرجعیت
نامه آیت الله یزدی برخلاف شگفتی که در بین حوزویان و نخبگان برانگیخت، به گمان بنده هیچ جای تعجب نداشت، و تنها چیزی که تازه بود، «سرگشاده» بودن و «زبان تهدید» در آن نامه بود:

1️⃣ پیشتر در دو یادداشت «اصول‌گرائی و روحانیت سنتی انقلابی» و «نو‌اصول‌گرائی؛ بازخوانی هویت و اهداف» به مبانی و افق‌های فراروی سیاست‌ورزیِ نواصول‌گرایان اشاره کردم و نشان دادم که این جریان با بازتولید منابعِ جدیدِ قدرت، ثروت و معرفت، راه خویش را از مرجعیت و سنت علمی و اجتماعی حوزه‌های علمیه جدا ساخته و خاستگاه خویش را از متن حوزه به حاشیه‌ها برده‌اند.
نامه آیت الله بیش از هر چیز اعلام رسمی جدائی نواصول‌گرایان از جامعه سنتی و مرجعیتی حوزه و اردوکشی رسمی به پایگاه جدید موسوم به «حوزه انقلابی» است.

2️⃣ علی رغم کوشش سالهای نخستین انقلاب برای نزدیک سازی حوزه سنتی با مشی و مقصود نظام، از حدود یک دهه پیش، نشانه های واگرائی میان این دو‌ پیکره، بیش از پیش خودنمائی کرده و با شتاب تحولات سیاسی و فرهنگی در کشور، انتظار می رود که این شکاف روز به روز آشکارتر شود.
برآمدن این گسل، زمانی اهمیت خویش را عریان ساخت و نگرانی نواصول‌گرایان را دامن زد که برخلاف انتظار آنان، این شکاف به نسل جوان حوزه نیز منتقل گشت و نه تنها مرجعیت کهن‌سال حوزه به حاشیه نرفت، بلکه بسیاری از فقیهان جوان‌ به همان سنت‌های حوزوی تمایل نشان دادند. با این وصف، با تقویت «نظام مرجعیتی» از سوی گروه‌ها و گرایش‌های گوناگونِ درون حوزوی و به ویژه با فراگیر شدن شعار «استقلال حوزه»، بخشی از پروژه نواصول‌گرایان در باب ادغام حوزه در «نظام حکومتی» با تردید و مقاومت جدی روبرو گردید.

3️⃣ پررنگ‌کردن دوگانه‌های «حکومت/حوزه»، «ولایت/ مرجعیت»، «علوم اسلامی/علوم انسانی» و به دنبال آن، فاصله‌گذاری عمیق سیاسی و ایدئولوژیک بین گروه‌های مختلف شیعی در درون ‌و‌ بیرون حوزه، بخش بزرگی از تلاش گفتمانی نواصولگرایان برای دستیابی به آرمان‌ها و یا ارضای حس آرمانخواهی خود در طول دو دهه گذشته بوده است. سیره عملی نواصول‌گرایان در سال‌های اخیر نشان می‌دهد که آنها حیات و بقای آینده خود را در دامن‌زدن به این تضادها و بیرون راندن طرف دوم از این دوگانه‌‌های فرضی می بینند.
این تضاد‌اندیشی و حذف‌گرائی نه تنها منطق گفت‌و‌گو و همدلی را در نواصول‌گرایان به محاق برده، بلکه سبب شده است که هر گونه ندای نزدیکی و تعامل را نشانه‌ای برای نابودی اصول و آرمان‌های خود بدانند. فشار شدید این گروه برای یکدست‌سازی حوزه و به حاشیه راندن رقیبان فکری و سیاسی، پیامدهای وارونه‌ای را به دنبال داشته و اقتدار پنهان نظام مرجعیتی را فزونتر و مقاومت آنان در برابر دخالت‌های برون‌حوزوی را بیشتر کرده است.

4️⃣ پس از شکل‌گیری نهادهای حوزوی جدیدی همچون «نشست اساتید» و نیز با گسترش نهادهای غیرحکومتی در بدنه حوزه که خود را بیشتر وابسته به نظام مرجعیتی می دانند، نگرانی نواصول‌گرایان فزونی یافته و علی رغم تلاش برای کم‌رنگ‌کردن حضور رقیب، امید به توفیق این پروژه چندان نمایان نیست.
نواصول‌گرایان در سال‌های اخیر، بیشتر بر بدست‌گیری سکان نهادهای رسمی حوزوی و تاسیس موسسات خصولتی و مدارس علمیه با پشتوانه مالی نهادهای حکومتی، متمرکز بوده‌اند و این حرکت در افکار عمومی حوزویان به عنوان پروژه صف‌آرائی در برابر نظام مرجعیت سنتی و بیرون راندن اساتید مستقل از بدنه حوزه تلقی شده است.

5️⃣ ماجرای زیرزمین فیضیه و نامه آیت‌الله یزدی نشان می دهد که صبحگاه خوش‌زبانیِ نواصول‌گرایان با نظام سنتی حوزه، اینک به عصرگاه جدائی و خداحافظی نزدیک می‌شود. آنچه در این چند ماه به صورت عریان در صحنه عمومی حوزه به نمایش درآمد، نمایشی بود که ‌پرده‌های پیشین آن، سالها در محافل خاص در حال اجراست.
این که زمان این واکنش‌های علنی، از روی یک محاسبه دقیق انتخاب شده و یا درهم‌ریختگی روانی رهبران نواصول‌گرائی، قدرت سنجش را از آنان بازگرفته است، چندان مهم نیست؛ مهم این است که آنان پروژه پایان مرجعیت در حوزه‌های علمیه را کلید زده اند.
پیامدهای این اقدامات و افق‌های گشوده بر این تفکر و فرهنگ را در نوشتار دیگری تقدیم خواهم کرد.

📱کانال اطلاع رسانی دکتر محمد تقی سبحانی: t.me/mtsobhani/163

💎 بخش نخست مقاله «درآمدی بر جریان‌شناسی اندیشه اجتماعی دینی در ایران معاصر» که جا دارد با توجه به وقایع اخیر حوزه بازنشر شود.

🖋دکتر محمد تقی سبحانی

📝مجله نقد و نظر- سال یازدهم- شماره ۴۳ و ۴۴- پائیز ۱۳۸۵

🌐لینک بخش دوم مقاله:
https://news.1rj.ru/str/mtsobhani/247

📱کانال اطلاع رسانی دکتر محمد تقی سبحانی: @mtsobhani

💎 بخش دوم مقاله «درآمدی بر جریان‌شناسی اندیشه اجتماعی دینی در ایران معاصر» که جا دارد با توجه به وقایع اخیر حوزه بازنشر شود.

🖋دکتر محمد تقی سبحانی

📝مجله نقد و نظر- سال دوازدهم- شماره ۴۵ و ۴۶- بهار ۱۳۸۶

📱کانال اطلاع رسانی دکتر محمد تقی سبحانی: @mtsobhani

✨آموزه توحید در معارف اهل بیت (ع)

🎙دکترمحمدتقی سبحانی

📀جلسه سوم: معرفت عقلی و معرفت فطری خداوند (۱)

💎مخاطب: سطح سه حوزه/ کارشناسی ارشد

⏱تاریخ: ۴مهر ۹۷

📱کانال اطلاع رسانی دکترمحمدتقی سبحانی
@mtsobhani

✨آموزه توحید در معارف اهل بیت (ع)

🎙دکترمحمدتقی سبحانی

📀جلسه چهارم: معرفت عقلی و معرفت فطری خداوند (۲)

💎مخاطب: سطح سه حوزه/ کارشناسی ارشد

⏱تاریخ: ۱۱مهر ۹۷

📱کانال اطلاع رسانی دکترمحمدتقی سبحانی
@mtsobhani

✨کتاب «مروری بر سنت و سکولاریسم؛ مصطفی ملکیان، مجتهد شبستری، عبدالکریم سروش»

🖋دکتر محمد تقی سبحانی

📚نشر پژوهش معناگرا، ۱۳۸۵

📱کانال اطلاع رسانی دکتر محمد تقی سبحانی: t.me/mtsobhani

✨کتاب «مروری بر سنت و سکولاریسم؛ مصطفی ملکیان، مجتهد شبستری، عبدالکریم سروش»

🖋دکتر محمد تقی سبحانی

📝 📝 این نوشتار به تلخیص و نقد کتاب "سنت و سکولاریسم" نوشته عبدالکریم سروش، مصطفی ملکیان و مجتهد شبستری، اختصاص دارد. در فصل نخست، مفاهیم مورد بحث به اجمال معرفی شده و در فصل دوم، پرسشهای مهم و چالشهای این حوزه مطرح گردیده است. چهار فصل اصلی کتاب به بررسی و تحلیل "سنت و سکولاریسم" اختصاص یافته است. نگارنده در جمعبندی نهایی میگوید: "این مجموعه گفتارها به سازه های ناساز تدین با تجدد غربی التفات جدیتری نشان داده است و حل تعارض را به تحلیلهای عمیقتر ارجاع میدهد. اما در عین حال، بیش و کم، هنوز هم شتابزدگی در نظریه ها و پروژه های ارائه شده رخ مینماید. به اجمال نشان داده شده که نه ایده هایی چون "دینداری معرفت اندیش" یا "دینداری تجربت اندیش" میتواند جایگاهی برای دینداری در متن مدرنیته دست و پا کند و نه اصول "معنویت" چاره ساز چالشهای عمیق اجتماعی و روانی انسان مدرن است و نه پروژه ی "حکومت سکولار دینی" به ناهمسویی مدیریت دینی و دموکراسی سکولار خاتمه خواهد داد. با این همه، نباید فراموش کرد که تنها با ارائه ی ایده ها و فعال شدن جریان گفت و گو و نقد اندیشه هاست که آرای جدیدتر مطرح میشود و سطح مباحث نظری در حوزه ی فرهنگ دینی ارتقا می‌یابد.

📚نشر پژوهش معناگرا، ۱۳۸۵

📱کانال اطلاع رسانی دکتر محمد تقی سبحانی: https://news.1rj.ru/str/mtsobhani/251