یک اصل در تعیین منشا واژه را یاد بگیریم در ایران و خاورمیانه

اگر ریشه واژه‌ای نامشخص است، و روشن نیست از خانواده زبانهای عربی هست یا ترکی هست یا ایرانی هست یا یونانی و غیره
آنگاه اگر آن واژه قدیمیتر از ۶۰۰ الی ۸۰۰ سال باشد، پس حداقل یک چیز به صورت «قطعی و بدون شک» مشخص میشود: آن واژه ترکی نیست.
اما چرا؟
چون مهاجرت این زبان به خاورمیانه در این بازه زمانی رخ داده و تا پیش از این زمان، زبان ترکی در خاورمیانه وجود نداشته است.

به همین صورت
اگر هندی‌ها که خیلی از فارسی وام‌واژه دارند واژه‌ای پیدا کنند که ریشه‌ش مشخص نباشد، و ندانند از کجا آمده، آنگاه اگر آن واژه قدیمیتر از ۸۰۰ الی ۹۰۰ سال است پس به احتمال زیاد از ریشه فارسی میانه نیست و فارسی تقریبا خط میخورد. ننوشتیم بدون شک چون در بسیاری از زمانها همسایه بودند و ممکن است با هم تبادل کرده باشند.

چرا احتمال زیاد از فارسی میانه نیست؟ چون فارسی میانه این ۸۰۰ الی ۹۰۰ سال اخیر وارد هند شده و قبلش اصلا در هند وجود نداشته که بخواهیم فرض کنیم ممکن است ریشه آن واژه فارسی میانه باشد یا نه.

پس از جمله کارها در تعیین ریشه واژه برای کاهش فرض‌های غیرضروری، تعیین قدمت واژه است. اینکه چقدر قدیمی هست؟ قدیمیترین جایی که نوشته است کجاست؟

تعیین قدمتش باعث میشود برخی زبان‌ها از فرض خط بخورند و تحقیق ساده‌تر شود.

اگر یک واژه در خاورمیانه و بیشتر دنیا به جز آسیای مرکزی، بیشتر از ۸ قرن بود پس قطعا ریشه از خانواده زبان‌های ترکی نیست.
ولی اگر قدمت یک واژه در خاورمیانه کمتر از ۸۰۰ سال بود، این یعنی شاید ترکی هم ریشه آن واژه باشد و وارد فرضیه میشود.

این دستور العمل یک موضوع بسیار ساده و روشن است و کاملا منطقی و روش‌شناسانه و مبتنی بر شواهد تاریخی تایید شده و زبانشناسی است.

چند مثال
فرض کنیم ریشه این واژه‌ها را نمیدانیم:

سهند سبلان ارومیه ارس

فرض کنیم مشخص نیست از زبانهای ایرانی است یا زبانهای ترکی یا یونانی یا عربی یا ارمنی

با توجه به اینکه قدیمیترین اشاره‌ها به این واژه ها در منابع قدیمیتر از ورود زبان ترکی به خاورمیانه است به سادگی فرضیه ریشه ترکی خط میخورد و بقیه فرضیه‌ها می‌مانند.
مثلا واژه ارس ۲۵۰۰ سال قدمت دارد
یا واژه ارومیه تقریبا ۳۰۰۰ سال قدمت دارد
زبان ترکی ۸۰۰ سال اخیر در منطقه تثبیت شده است.
نتیجه اینکه روشن است ریشه این واژه‌ها حداقل ترکی نیست. یعنی حداقل ریشه ترکی از فرض خط میخورد و تحقیق ساده‌تر می‌شود.
مگر اینکه بگوییم چند هزار سال قبل ترک زبانان آسیای مرکزی با ایرانیان آذری در شمال غرب تله‌پاتی میکرده‌اند.

پس این یک فیلتر زمانی‌زبانی است و به کار علاقه‌مندان غیرمتخصص می‌آید.

یک نکته هست که اگر دیده نشود، تحلیل وضعیت امروز ایران ناقص می ماند.

این که دلار به حدود ۱۳۰ هزار تومان رسیده، اما جامعه هنوز قفل نشده؛ مردم هنوز می خرند، می فروشند، کار می کنند، بازار به طور کامل نخوابیده. این برای خیلی ها عجیب است و بعضی نتیجه می گیرند پس اوضاع آن قدرها هم یا هنوز هم بد نیست. این برداشت نادرست است.

مساله این نیست که فشار وجود ندارد. مساله این است که فشار به نقطه انفجار نرسیده.
در این سال ها بخشی از جامعه، چه ۱۰ درصد چه کمتر یا بیشتر، به هر شکل ممکن به درآمد دلاری یا شبه دلاری رسیده اند؛ از طریق اینترنت، فریلنسینگ، خدمات آنلاین، یا اتصال غیرمستقیم به ارز.
این گروه باعث بهتر شدن زندگی اکثریت نشده اند، اما یک کار مهم کرده اند: نگذاشته اند سقوط آزاد اتفاق بیفتد.

پول آنهایی که در اینترنت کار میکنند و آب باریکه‌ی دلاری دارند که این باریکه به پول داخلی زیاد و مناسب میشود، مثل یک ضربه گیر عمل کرده. نه جامعه را بالا کشیده، نه بحران را حل کرده؛ فقط سرعت سقوط را کم کرده. نتیجه اش این شده که بخش بزرگی از مردم نه در رفاه اند و نه در فقر مطلق. روی لبه ایستاده اند.
مغازه دار هنوز مشتری دارد، راننده هنوز مسافر دارد، خدمات هنوز کار می کند، اما همه چیز حداقلی است. نه برای رشد، فقط برای دوام آوردن. این زندگی عادی نیست؛ تعلیق بحران است.

به همین دلیل است که با وجود دلار ۱۳۰ هزار تومانی، هنوز خرید و فروش می شود. نه چون مردم فشار را حس نمی کنند، بلکه چون هنوز چیز‌هایی هست که نمی‌گذارد همه چیز یک باره فروبریزد یکی از آن چیزها درآمد دلاری داشتن حداقل ۱۰ درصد خانواده‌های معمولی ایران است ـ از طریق اینترنت.

اما این وضعیت پایدار نیست. جامعه ای که روی لبه نگه داشته شده، با یک شوک متوسط می تواند بلغزد. این که امروز اکثریت هنوز ایستاده‌اند، به معنای امن بودنشان نیست؛ به معنای این است که هنوز نیفتاده اند؛ افتادنشان قطعی است؛ مهم نیست چقدر درآمد دارید یا از طریق اینترنت چقدر درآمد دلاری دارید.
این تفاوت را اگر نبینیم، یا دچار خوش بینی کاذب می شویم یا انتظار فروپاشی فوری می کشیم. واقعیت بین این دو است:
جامعه نه سالم است، نه فروپاشیده؛ معلق است.
چه شوکی؟
قطع یا اختلال طولانی مدت اینترنت؛ مثلا ملی شدن اینترنت، باعث میشود که درآمد آن خانواده ها که خودشان باعث رونق بخش کوچکی از بازار و زندگی شما هستند صفر شود و بخشی بازار در طول چند روز با رکود شدید مواجه شود. در نتیجه اگر الان ۲۰ درصد فشار شدید احساس میکنند با این اتفاق(مثلا در طول ۶۰ روز) به عدد فشار شدید بروی ۵۰ درصد برسیم.
یا اینکه برخی کالاهای و چیزهای حساس چنان گران شوند مثل بنزین و نان و صیفی‌جات که حتی درآمد دلاری آن خانواده‌های عادی نیز کفاف ندهد.
درکل عدم فشار بر روی بخشی از حاصل درآمد دلاری درصدی از خانواده هاست که به هر نحوی اگر این از بین برود یک شوک ناگهانی و نادیدنی به جامعه وارد می‌شود؛ در این زمان بیشتر مردم میبینند دلار همان مثلا ۱۵۰ تومان دو هفته پیش است و نمی‌دانند چه شد که در طول این دو هفته قدرت خرید درصدی از مردم ناگهان به شدت کاهش یافت.
قطع اینترنت یا عدم کفاف دادن درآمد دلاری این خانواده‌ها که بخشی از بازار را آرام نگه داشته باعث فروپاشی آن بخش میشود و اگر الان فشار شدید روی ۲۰ درصد مردم است با این اتفاق فشار در طول چند روز بر روی شاید ۵۰ درصد مردم می‌افتد. همه چیز به هم وابسته است. چون مثلا فردی که در تبریز لباس می‌فروشد به فردی که در آمد دلاری در یزد دارد وابسته است با اینکه مستقیما از او خرید نمیکند.
پس خرد شدن زنجیره مشاغل خرد اینترنتی به خرد شدن بخشی از زنجیره مشاغل غیراینترنتی منجر می‌شود.
اگر اوضاع خراب‌تر شود با برداشتن فیلترینگ رژیم میتواند برای مدت کوتاه دیگری تنفس کند. بنابراین شاید برداشتن فیلترینگ را هم گذاشته‌اند برای روز مبادا.

از بالا و با نگاه کلی اما قیمت دلار افزایشی باقی خواهد ماند مگر اینکه اتفاقی در سیاست رخ بدهد.
گران شدن قیمت بنزین هم شوک خودش را وارد میکند و بخش دیگری از جامعه را به دایره تحت فشار شدید وارد میکند.

شما در صف هستید به زودی نوبت شما هم می‌رسد، جایی که حتی پول اینترنت برای خواندن همین نوشته‌ها هم نداشته باشید.
هیچ آینده روشنی با رژیم و این رویه وجود ندارد. دلار بالا و بالاتر می‌رود. اگر جنگ شود سیستم انتقال کالا هم به مشکل میخورد، احتکار وجود دارد شدید تر هم میشود.
در صورت عدم تغییر رویکرد سیاسی از طرف رژیم، سقوط کشور «قطعی» است که به همراهش سقوط سیستم را نیز به دنبال دارد.

از جمله پست‌های بسیار دقیق و مهم در بین ۳۵ هزار پست افق رویداد این پست و دو پست بعدش است.
تفاوت بی‌معنا شدن با باطل شدن را متوجه شوید. ‌

وضعیت اعتراضی امروز شبیه صحنه‌ای است که همه مردم دست در دست هم گذاشته‌اند، به هم نگاه می‌کنند و می‌گویند: آماده‌اید؟
بعد نگاه‌ها می‌چرخد به شمال‌غرب؛ چون آنجا هنوز دست‌ها کاملا در هم قفل نشده و روشن نیست در ذهن‌ها چه می‌گذرد.
پس مکث می‌کنند.
هنوز.
این، نگاه امروز مردم به شمال‌غرب است.
پنج هزار سال وفاداری.
پنج هزار سال همزیستی.
پنج هزار سال دفاع کنار هم.
پنج هزار سال قیام‌های مشترک.
پنج هزار سال که جاه‌طلبی‌های تاریخی‌مان را، مطابق اقتضای زمانه، بر سر ملت‌های دیگر خالی کردیم؛ کشورگشایی، آن‌گونه که منطق تاریخ ایجاب می‌کرد.

اکنون چه؟
آیا این اتحاد دوباره شکل می‌گیرد؟
یا برای نخستین بار با خیانتی واقعی روبه‌رو هستیم؟

شاید برخی گمان می‌کنند دلیل این تردید آن است که وضعیت شمال‌غرب از بسیاری نقاط دیگر بهتر است. چون فقیرترین و تحت ظلم واقع‌شده‌ترین مناطق، جنوب، غرب و جنوب‌غرب‌ و حنوب شرق هستند: هرمزگان، بوشهر، سیستان و بلوچستان، کردستان و خوزستان.

ایران هیچ‌گاه نابود نشده است.
این را می‌بینید. ما هنوز هستیم.

پس از هزاران سال هنوز وجود داریم؛ در خاورمیانه و فراتر از آن. و منظور تنها خاک نیست؛ تبار است، فرهنگ است، زبان‌هاست.
با وجود صدها سال سلطه یونانی‌ها، اعراب و مغول‌ها، ما هنوز هستیم.

این یک ادعا نیست؛ واقعیتی است که تاریخ، زبان‌شناسی تاریخی و ژنتیک جمعیت آن را تایید می‌کنند.

در حالی که سرزمین‌هایی چون آسیای کوچک، شد آنچه امروز ترکیه نام دارد و هویت‌های پیشین خود را فراموش کرد.
سوریه و عراق(یکی از گهواره‌های تمدن) و لبنان، با آن قدمت چند هزار ساله، امروز خود را عرب می‌دانند، نه آنچه بودند یا هستند.

اما ما زیر بار نرفتیم.
دوباره برخاستیم؛ مثل ققنوس از خاکستر.
نابودنشدنی هستیم.
امروز وسعت سرزمینی، فرهنگی، تبار و زبانی ما این اندازه است؛
فردا شاید بزرگ‌تر،
پس‌فردا شاید کوچک‌تر.
مهم نیست.

این طبیعت انسان و تاریخ است.
مهم این است که ایرانیت پایدار است و نابودشدنی نیست.

هیچ واحد سیاسی در تاریخ ثابت نبوده است.
آنچه ثابت مانده، ایرانیت به‌عنوان یک پدیده فرهنگی‌تاریخی است، نه صرفا مرز سیاسی.

همین پایداری است که همواره خار چشم قدرت‌های پیرامونی و غربی بوده است.

گمان می‌کنند اگر امروز بخشی را جدا کردند، فردا دیگر بابکی، اردشیری، کوروشی، ارشکی، ابومسلمی یا نادرشاهی برنمی‌خیزد تا دوباره در پی احیای ایرانیت و سرزمین از دست‌رفته باشد.

بنابراین تاریخ چیز دیگری می‌گوید.
باور دارم روزی در سوریه یا عراق یا ترکیه، کشوری کردی شکل خواهد گرفت.
و مهم نیست چه نامی داشته باشد یا چه پرچمی برافرازد.
زبانشان ایرانی است، تبارشان ایرانی است، فرهنگشان ایرانی است و مردمانی ایرانی محسوب می‌شوند؛ حتی اگر خودشان انکار کنند.
حقایق تاریخی، زبانی و ژنتیکی تابع میل و سلیقه نیستند.
در جمهوری آذربایجان نیز همین‌گونه است؛ در افغانستان و ترکمنستان نیز.

هیچ‌یک از این واحدها تا ابد ثابت نمی‌مانند.
همان‌گونه که ایران ثابت نبوده و نخواهد بود؛
مدام کوچک و بزرگ می‌شود.

آذری، کرد، فارس، لر، گیلک، بلوچ؛
حتی اگر روزی بر مریخ بروند و کشوری با زبانی متفاوت تاسیس کنند، باز هم ایرانی‌اند.
زیرا زبان تنها مولفه نیست؛
تبار ژنتیکی، فرهنگ، خاستگاه جمعیتی و تاریخ مشترک نیز تعیین‌کننده‌اند.

ما دست‌کم پنج هزار سال تاریخ مشترک داریم.
پس تغییر کشورها طبیعی بوده و هست.
تنها چیزی که ثابت می‌ماند این است که مردمان ایرانی، با همه تنوع زبانی و فرهنگی‌شان، با تاریخ و تبار ژنتیکی مشترک، از بین‌رفتنی نیستند.
حتی اگر سرزمینشان تغییر کند، حتی اگر مدتی زیر سلطه بروند، دوباره ظهور می‌کنند.
نه از سر رمانتیسم،
بلکه بر اساس الگویی تکرارشونده در تاریخ.

مدرک؟
به پنج هزار سال گذشته نگاه کنید.

ما ققنوس هستیم، و این را هزاران سال است ثابت کرده‌ایم.
در هیچ جای تاریخ نوشته نشده که مردم آذربایجان حتی یک‌بار به بقیه ایرانی‌ها خیانت کرده و پشت کرده باشند.
برعکس؛ آذربایجان در بسیاری از بزنگاه‌های تاریخی، یکی از ستون‌های حفظ ایران بوده است.
باور دارم این بار هم دست در دست دیگر مردم، شر این رژیم دیکتاتوری را از سر کشور کم خواهند کرد؛
کنار هم، با هم، آینده را خواهند ساخت.

مهم نیست ایران آزاد فردا چقدر دوام بیاورد.
مهم این است که باید تلاش کنیم؛
با هم، و در کنار هم.

و اگر روزی دوباره شکست خوردیم و ایران آزاد از دست رفت، به این حقیقت که پنج هزار سال تکرار شده فکر کنید:
ما دوباره از خاکسترمان برخواهیم خواست.

سام

ویدئوی بالا پیام را به درستی و همچنین مبتنی بر حقایق تاریخی منتقل می‌کند.

دانشگاه کمبریج و
منابع دانشگاهی دیگر

▪️نقد تند بهرام بیضایی بر جریان روشنفکری چپ ایران

بهرام بیضایی در مقاله‌ای که برای ارائه به کنفرانسی درباره شاهرخ مسکوب در دانشگاه استنفورد نوشته، با اشاره به شاهنامه و جایگاهش در تاریخ معاصر ایران، یکی از تندترین نقدهایش را به روشنفکری چپ ایران بیان کرد.
او در این نقد، سیری بر برخورد جریان‌های فکری معاصر با شاهنامه می‌کند و در این نگاه انتقادی، به ابراهیم گلستان، احمد شاملو و محمود به‌آذین هم اشاره می‌کند و شاهرخ مسکوب را متفاوت از آنها می‌داند.
این صحبت‌ها می‌تواند سرآغاز مباحث انتقادی تازه‌ای درباره جریان روشنفکری چپ ایران باشد.

🌐 @ofoghroydadd

واژه Grace در الهیات مسیحی یعنی: فیضی که خدا به انسان می‌دهد، نه چیزی که فرد با شایستگی شخصی به دست آورده باشد.
پس وقتی می‌گویی: Your Grace
در واقع می‌گویی: آن فیض الهی که به تو داده شده و تو را شایسته فرمانروایی کرده، متعلق به توست و من آن را به رسمیت می‌شناسم.

خنثی از نظر جنسیت.

➖➖➖➖➖➖

Bear
خرس
بِر
Beer
آبجو
بیِر
Boar
گراز
بُر