مصاحبه با آلن سندج، پدربزرگ کیهان شناسی

سوال: آیا کشفیات نجومی اخیر، پیامدهای کلامی دارند؟

پاسخ: به نظر من نه. گرچه کشف انبساط جهان با نتایج آن درباره امکان چیزی که منجمان با خلقت تطبیق داده‌‌اند، کیهان‌شناسی نجومی را نزدیک به الهیات طبیعی قرون وسطی می‌کند (که تلاش داشت خدا را از طریق شناخت علت نخستین بیابد)، اما این معنایش این نیست که به علت نخستین آنسلم و اکویناس دست یافته باشند.
مع الوصف، مقالات موثق علمی وجود دارند که درباره حوادث بعد از خلقت انفجارگونه اولیه (خلقت از عدم) بحث میکنند. انفجاری که از آن، انواع موادی که میشناسیم (باریونها، الکترونها، پروتونها و غیره) و حتی مقدارشان ساخته شده است. حتی اکنون خلقت ماده فهمیده شده تلقی میشود. مشاهدات نجومی همچنین حاکی از آن بوده‌اند که این حادثه خلقت که به وسیله انبساط جهان رخ داد، فقط یک بار اتفاق افتاده است. انبساط برای همیشه ادامه دارد. یعنی جهان دوباره منقبض نخواهد شد و لذا اینگونه خلقت دوباره رخ نخواهد داد. اما شناخت خلقت، شناخت خالق نیست و یافته‌های نجومی هم نمی‌گویند که چرا آن حادثه رخ داد. خلقت واقعا حادثه‌ای فوق طبیعی است (یعنی خارج از شناخت نظم طبیعی اشیا است) و لذا یک معجزه است. اما خدا را نمیتوان در هیچ یک از این یافته‌های علم شناخت. برای شناخت خداوند اگر حقیقتا پاسخی در حد شناخت محدود انسانی داشته باشد، باید به کتب مقدس رجوع کنیم.
@physics25

"محاکمه مشهور گالیله در حضور هیاتی از کاردینالها که قضاوت را بر عهده داشتند در 1633 برگزار شد و او با هفت رای در برابر سه رای محکوم شناخته شد. این محکومیت به سبب نقض حکمی بود که در 1616 به او ابلاغ و طی آن خواسته شده بود که نباید به حرکت کره زمین معتقد باشد یا آن را آموزش دهد و یا به نحوی از آن جانبداری کند. او بقیه عمر خود را در حالی که در منزل مسکونی خود بازداشت بود، سپری کرد. گالیله از انتشار آثار خود منع شده بود. اما چهار سال پیش از مرگش، موفق شد کتابش را با نام "گفتمانهایی درباب دو علم جدید" در هلند پروتستان در 1638 منتشر سازد. کتاب گفتگوها تا 1822 از فهرست کتب ممنوع خارج نشد. در 1984 هیئتی که به دستور پاپ ژان پل دوم، مامور بررسی مجدد این رویدادها شد، پذیرفت که مقامات رسمی کلیسا در محکوم کردن گالیله به خطا رفته بودند. در 1992 پاپ، رای این هیات را تایید کرد و گفت دو حوزه از معرفت وجود دارد و به سبب عدم تمایز میان آن دو، متکلمان مسیحی تا بدانجا پیش رفتند که مساله‌ای را که در حقیقت به حوزه پژوهش علمی تعلق داشت به طور نابجا در قلمروی عقاید ایمانی وارد کردند.
مفهومی که گالیله از خداوند ارائه می‌کرد با آنچه که مسیحیت کلاسیک معتقد بود، تفاوت چندانی نداشت. او گفت کتاب طبیعت و کتاب مقدس نمی‌توانند متعارض باشند. زیرا آنها را یک نگارنده پدید آورده است. از این رو، عباراتی از کتاب مقدس را که تفسیر لفظ‌ مدارانه آنها با نظریه کپرنیکی متعارض بود، از نو تفسیر کرد. اما با وجود این، او به کتاب مقدس و پیام رهایشگری آن، بسیار معتقد بود. با پیشرفت علم، عقیده به اینکه خداوند از راه کتاب طبیعت شناخته می‌شود امکان اتکای بیشتر به الهیات طبیعی را مهیا ساخت که در نسلهای بعد به دیدگاه جدیدی درباره ارتباط خداوند با طبیعت انجامید."

👤ایان باربور
📌گالیله و کتاب طبیعت
@physics25

📌زمان چیست؟ مکان چیست؟!

"مبحث زمان و مکان ازجمله مباحث مهم فلسفی است که همواره مورد توجه اندیشمندان و فیلسوفان بوده، و پیوسته تازگی و طراوت خود را حفظ کرده، و هیچ‌گاه دستخوش کهنگی و پژمردگی نگشته و پرونده آن به بایگانی سپرده نشده است. با اینکه نوابغ فلسفه شرق و غرب درباره آنها بسیار اندیشیده و سخن گفته‌اند و ازجمله فیلسوف بزرگ شرق، ابن‌سینا در طبیعیات شفاء به‌تفصیل پیرامون آنها قلم‌فرسایی کرده است، هنوز هم جای ژرف‌اندیشی و پژوهش و کاوش در زوایای این مبحث وجود دارد.

نظریات فیلسوفان و صاحب‌نظران به‌قدری درباره زمان و مکان، مختلف و متناقض و مشتمل بر آراء شگفت‌انگیز است، که کمتر مسئله فلسفی‌ای را می‌توان با آن مقایسه کرد؛ مثلاً از یک سوی، زمان و مکان را از جواهر مجرد شمرده‌اند و از سوی دیگر آنها را تا سرحد امور وهمی و پنداری تنزل داده‌اند و «کانت» فیلسوف مشهور آلمانی آنها را از امور ذهنی و به تعبیر خودش «صورت حساسیت» دانسته است، ولی غالب فیلسوفان آنها را از اعراض خارجی به‌شمار آورده‌اند.

در این میان فیلسوف بزرگ اسلامی صدرالمتألهین شیرازی در مسئله زمان، گوی سبقت را از همگان ربوده و نظریه بسیار مهم و استواری را ارائه داده که می‌توان آن را سخن نهایی در این مسئله دانست. نیز می‌توان این نظریه را پایه‌ای اساسی برای اثبات حرکت جوهریه تلقی کرد که دست‌کم تبیین فلسفی آن، از ابتکارات و نوآوری‌های این فیلسوف بزرگ می‌باشد."

📚آموزش فلسفه، جلد دوم
@physics25

👤لئونارد ساسکیند
@physics25

📌یک گفت و گو در یک گروه تلگرامی کاملا خصوصی بین برخی فیزیکدانان:

سوال: آقای دکتر ج، به نظر شما میشه با مبانی علم دینی، مکانیک کوانتومی فعلی رو قبول کرد؟ آیا میشه قبول کرد که مکانیک کوانتومی، حقایقی رو به ما میگه؟

پاسخ:
برخی از مدلهای کوانتومی صریحا با مبانی ما ناسازگارند، مثل کوانتوم کپنهاگی، که مسئلۀ شانس را وارد میکنه...
ولی مدلهایی هست که من شخصا آنها را خارج از میانی توحیدی نمی‌بینم مثل کوانتوم بوهمی...

سوال: میشه بیشتر توضیح بدید؟

پاسخ:
ما در جهان بینی توحیدی قائلیم که عالم دقیق و منظم بنا شده است و علیت در تمام شئون آن برقرار است... کوانتوم استاندارد میگوید در جهان میکروسکوپی شانس حاکم است و علیتی نیست... این با مبانی فکری و فلسفی ما ناسازگاره... لذا نمیتوان چنین مدلی را در چهارچوب توحیدی قرار داد... نگرش توحیدی یک بزرگراهی را به ما نشان میدهد که در این بزرگراه می‌توانی هر طور خواستی و هر کجایش رانندگی کنی... ولی حواست هست که از حدود قرمز و مرزهای مجاز بیرون نروی...
در عوض کوانتوم بوهمی فرض می‌کند در ابعاد میکروسکوپی علیت حاکم است... لذا این نظریه در نگرش توحیدی قابل قبول تر است و مثل اینکه در ان بزرگراه دارد رانندگی میکند... آن صحبت از به هم پیوستگی عالم و اثر متقابل تمامی اجزاء میکند... اینها خیلی به نگرش توحیدی نزدیک است...
البته این به این معنا نیست که این نظریه نهایی است، باید کار کرد و به حقایق بیشتری پی برد...
مکانیک کوانتومی به ما میگوید تصورمان از فضا-زمان درست نیست... عالم در یک سطح زیرین به هم متصل است، غیرموضعی است... به ما میگوید ناظر در خود فیزیک و دینامیک نقش بازی میکند... میگوید جهان میکروسکوپی عجایبی دارد که قبلا ما نمیدانستیم... میگوید الزاما همه چیز قابل تقلیل به سطح میکروسکوپی نیست... و غیره
اینها هم فهم جدید است که در قرن گذشته به دست آمد و در بستر کوانتوم... پس حقایقی برای ما روشن شده است... البته خیلی حقابق هم روشن نشده است و برخی از آنها را هم سرپوش گذاشتند...

@physics25

⭕️ نگرش فلسفی علامه طباطبائی و شهید مطهری به دو قانون فیزیکی
(قانون اول نیوتون و قانون بقای ماده و انرژی)

#فلسفه_فیزیک
@physics25

📌نیروی الکتریکی
⏱زمان لازم برای مطالعه 30 دقیقه
@physics25

📌مفهوم ابدیت
👈مسجد دانشگاه صنعتی شریف
@physics25

"علم و دین، تاریخی دیرینه از تعاملی پرکشش داشته‌اند. اما وقتی من جوانتر بودم، آن تعامل سالم به نظر نمیرسید. مثلا هنگامی که من دانشجوی فوق لیسانس در موسسه تکنولوژی کالیفرنیا بودم، حتی استاد راهنمایم به خاطر جهتگیری دینی‌ام به من پرخاش کرد! من همواره چنین اندیشیده‌ام که علم و دین باهم نامرتبط نیستند و باید صمیمانه و به نحو باز، با یکدیگر تعامل داشته باشند.
بعدها در اوایل 1960 هنگامی که در دانشگاه کلمبیا بودم، آبای کلیسای ریورساید، واقع در نزدیکی دانشگاه کلمبیا، از من خواستند درباره دیدگاه‌هایم برایشان سخنرانی کنم. زیرا من از معدود عالمانی بودم که آنها میدانستند به کلیسا میروم. با کمال تعجب یک هفته بعد از سخنرانی من، شخصی سخنرانی من را خواند و تلفنی از من درخواست کرد که آیا میتواند سخنرانی من را درباره ارتباط علم و دین را که شنیده بود، چاپ کند؟ او می‌خواست صحبتهای من درباره همه چیز را در مجله فکر، وابسته به IBM که وی سردبیر آن بود، چاپ کند. کمی بعد، سردبیر مجله فارغ التحصیلان ام.آی.تی آن را خواست آنها را در مجله‌اش چاپ کند و چنین کرد. اما یکی از فارغ التحصیلان برجسته ام.آی.تی برایش نوشت که اگر او مطالبی مانند آنچه درباره دین چاپ کرده است، دوباره چاپ کند، وی هرگز کاری با ام.آی.تی نخواهد داشت! این امر البته مرا تشویق کرد در پی دعوتها، صحبتها، و مقالات بیشتری درباره این موضوع باشم. اما دیدگاه رایج بیشتر علمای آن زمان، حکایت از آن داشت که انسان نمیتواند یک دانشمند با گرایش دینی باشد. نوعی کراهت به بحثهای روحانی و معنوی وجود داشت."

👤چارلز تاونز، برنده جایزه نوبل در فیزیک
🆔@physics25

👤 آلبرت اینشتین
📌 سخنرانی تاریخی اینشتین
⭕️ سال 1933 در آکسفورد

🆔@physics25

👤جان پوکینگ هورن
@physics25

📌ترجمه خطبه 65 نهج البلاغه، استاد دشتی

👈رابطه خدا با آفریده‌ها

لم یحلل فی الاشیاء، فیقال: هو کائن، و لم ینا عنها فیقال: هو منها بائن.

@physics25

👤جرج الیس
👈کتاب ارزشمندی از جرج الیس
در مقدمه کتاب، جملات دانشمندان برجسته‌ای مثل پال دیویس، دنیس نابل از آکسفورد، آلیستر مک گراث و چندین دانشمند دیگر در تحسین این کتاب آمده است.
@physics25

✍🏼 " #انحطاط علمی، دینی و اخلاقی دانشگاه شریف در دوره ریاست فتوحی! "

🔻"جعفر آقایانی چاوشی"، عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی شریف در #یادداشتی که اخیرا خبرگزاری دانشجو آن را منتشر کرده به نقد ۵ سال ریاست "محمود فتوحی" پرداخته است.

🔗 این‌یادداشت‌ را می‌توانید در اینجا بخوانید.
--
💥 باشگاه شریف @sharifclub

📌زمان چیست؟و شاید سختتر از آن، مکان چیست؟!

✅زمان و مکان از مفاهیم فلسفی و بنیادی مهمی هستند که فلاسفه و فیزیکدانان زیادی در سرتاسر جهان درباره آن فکر میکنند و پژوهشهای مشترک بسیاری بین فلاسفه و فیزیکدانان در این زمینه در حال انجام است.

👈معرفی کتابهای مناسبی در این زمینه که یکی از اساتید IPM پیشنهاد کرده‌اند:

زمان: در مورد زمان کتاب های بسیاری موجود است.

1-
Title: The March of Time: Evolving Conceptions of Time in the Light of Scientific Discoveries
Author: Friedel Weinert
Publisher: Springer Science & Business Media, 2013
Length: 284 pages

2-
Title: A Brief History of the Philosophy of Time
Author: Adrian Bardon
Publisher: Oxford University Press, 2013
Length: 185 pages

3-
Title: Philosophy of Physics: Space and Time
Princeton foundations of contemporary philosophy
Author : Tim Maudlin
Publisher: Princeton University Press, 2012
Length: 183 pages

در مورد مکان:

1-Title: Concepts of space: the history of theories of space in physics
Author: Max Jammer
Edition 2
Publisher: Harvard University Press, 1969
Original from the University of Michigan
Length: 221 pages

دو کتاب معرفی شده در مورد زمان تر جمه شده اند.
1- کتاب باردون
با عنوان تاریخچۀ فلسفۀ زمان - ترجمه حسن امیری آرا - نشر کرگدن

2- کتاب مدلین
با عنوان فلسفۀ فیزیک: فضا وزمان - ترجمه رعنا سلیمی - انتشارات ققنوس

👈کتاب تولد دوباره زمان

این کتاب ترجمه نیز، شده است:
https://www.iranketab.ir/book/17017-time-reborn

📌معاد
یکی از مباحث دشوار که فراتر از درک دانشمندان مادی و حتی بسیاری از فلاسفه است، بحث معاد است. علامه طباطبایی، هیچ گاه معاد اسفار و منطومه را عمومی تدریس نکردند، و همچنین در بدایه و نهایه الحکمه بحث معاد را نیاورده‌اند، و نیز در تعلیقاتشان بر اسفار در قسمت معاد، تعلیقه ندارند. از آیت الله سبحانی نقل شده است که هنگامیکه در خدمت علامه منظومه می‌خوانده‌اند، وقتی به بحث معاد رسیدند، علامه درس را تعطیل کردند و هیچ گاه علت آن را بیان نکردند.

علامه سفر معاد از کتاب شریف اسفار را به صورت خصوصی تنها به پنج نفر از شاگردانشان تدریس فرموده‌اند (مرحوم آیت الله مرتضی تهرانی، ، آیت الله جوادی آملی و سه تن دیگر)
سوال این است که سطح مطالب در چه حد بوده که افرادی مثل شهید مطهری و آیت الله سبحانی هم حتی در این جلسه خصوصی نبوده اند؟!

@physics25

📌وقتی با آوردن پردیس به دانشگاهها، مدارک پولی شد و به درآمد پدر بستگی پیدا کرد، دیدن این پیامها کاملا عادی است.
@physics25

📌جسمانیه الحدوث بودن نفس

یکی از نظریات بدیع ملاصدرا (رضوان الله تعالی علیه) جسمانیه الحدوث و روحانیه البقا بودن نفس است.
جهت واضح کردن موضوع، جناب ملاصدرا (سلام الله علیه) روایاتی که ظاهرا با این نظریه متفاوتند مثل "ان اللّه تعالي خلق الارواح قبل الاجساد بألفَي عام" را بررسی و معنای آنها را روشن نموده است.
@physics25

📌مفهوم حیات

❓سوال
اگر مولکولهای زیادی را در کنار هم قرار دهیم تا به صورت یک سلول در بیاید، آیا این سلول زنده است؟! آیا امکان دارد اگر اجزایی کنار هم قرار بگیرند، یک موجود زنده به وجود بیاید؟!
@physics25