📌تصادف و حیات

ریچارد داوکینز در کتاب "ساعت ساز نابینا " از قیاسی استفاده می کند که گفته می شود ریشه آن در استدلالی است که توسط هاکسلی استفاده شده است. هاکسلی در بحث مشهور خود با ویلبرفورس در آکسفورد در سال 1860 استدلال می کنند که اگر به میمون هایی که به صورت تصادفی تایپ می کنند، عمر طولانی ، منابع نامحدود کاغذ و انرژی بی پایان دهند، در نهایت به صورت تصادفی یکی از شعرهای شکسپیر یا حتی یک کتاب کامل را تایپ خواهند کرد. خب ، بعید به نظر می رسد که هاکسلی چنین سخنی گفته باشد، چرا که ماشین تحریر تا سال 1874 در بازار موجود نبود. این یک داستان جالبی است که به دلیل محدود بودن عمر جهان (عمر کره زمین که به مراتب کوچکتر است)، به راحتی می توان فهمید که از نظر ریاضی یک حرف پوچ است. ریاضیدان برجسته "جیان کارلو روتا " در کتابی درباره احتمال (که در زمان مرگش ناتمام ماند) نوشت: ‘اگر میمون بتواند در هر نانو ثانیه یک حرف را تایپ کند ، زمان انتظاربرای تایپ اثر هملت آنقدر طولانی خواهد بود که در مقایسه با سن تخمین زده شده جهان، بی معناست. این یک روش عملی برای نوشتن نمایشنامه نیست. "

انجام محاسبات کار سختی نیست. به عنوان مثال، راسل گریگ، در مقاله خود با عنوان "آیا میمون ها می توانند فصل 23 زبور را تایپ کنند؟" محاسبه می کند که اگر میمون در هر ثانیه به طور تصادفی یک حرف تایپ کند، میانگین زمان تولید یک کلمه سه حرفی 34.72 ساعت است. و زمان لازم برای ایجاد فصل 23 زبور (یک شعر کوتاه عبری متشکل از تعداد 603 حرف ، شماره آیه و فاصله) به طور متوسط در حدود 10 به توان 1017 سال خواهد بود. برآورد فعلی سن جهان در حدود چهار تا پانزده برابر 10 به توان 9 سال است. با توجه به تعریف داوکینز ، این محاسبه مطمئناً فصل 23 زبور را یک موضوع پیچیده می کند: دارای "کیفیتی است که از قبل قابل تعیین است و بعید است که فقط توسط یک اتفاق تصادفی بدست آمده باشد"

این نوع محاسبات مدت هاست که اکثر دانشمندان را قانع کرده است -که فرآیندهای کاملا تصادفی نمی توانند به عنوان منشأ سیستمهای پیچیده اطلاعاتی به حساب آیند. آیزاک اسیمو در مقاله اش در مورد برآورد احتمال مونتاژ تصادفی یک مولکول هموگلوبین از اسیدهای آمینه می‌نویسد: "چنین مولکولی از چهار زنجیره اسیدهای آمینه به هم پیچ خورده تشکیل شده است. هر یک از زنجیره ها از 146 آمینو اسید تشکیل شده است و 20 نوع مختلف اسید آمینه در موجودات زنده یافت می شود. تعداد راه های ممکن برای تنظیم این 20 آمینو اسید در 146 حلقه زنجیره ای طولانی برابر 20 به توان 146 که تقریبا برابر با 10 به توان 190 حالت مختلف است. (فقط حدود10 به توان 70 پروتون درکل جهان وجود دارد.)

چادرا ویکراماسینگ فیزیکدان نجومی، با بیان دیدگاه داوکینز - در مورد قابلیت های فرآیندهای کاملا تصادفی می گوید که " مهم نیست که محیطی که فرد در نظر می گیرد چقدر بزرگ باشد، زندگی نمی تواند آغازی تصادفی داشته باشد". گروه‌های میمون به طور تصادفی در ماشین تحریرها نمی توانستند آثار شکسپیر را به صورت عملی تولید کنند، به این دلیل که کل جهان قابل مشاهده به اندازه کافی بزرگ نیست که بتواند انبوه میمون های لازم ، ماشین تحریرهای لازم و سبدهای کاغذ باطله مورد نیاز برای جمع کردن تلاشهای اشتباه را در خود جای دهد. در مورد مواد زنده نیز همین مسئله وجود دارد. احتمال شکل گیری خود به خودی زندگی از ماده بی جان، یک تقسیم بر عددی با 40000 صفر است. این مقدار آنقدر بزرگ است که می‌تواند داروین و کل تئوری سیر تکاملی را دفن کند. نه در این کره خاکی و نه در هیچ جای دیگر، سوپ اولیه‌ای وجود نداشت و اگر آغاز زندگی تصادفی نبوده ، پس باید محصول هوش هدفمند بوده باشد."

📚برگرفته از کتاب God’s Undertaker نوشته پروفسور جان لنوکس (استاد دانشگاه آکسفورد) فصل دهم: میمنونهای تایپیست

📌محدودیت تجربه

هرگز نمیتوان با تجربه و آزمایش، گنگ بودن قطر مربع به ضلع واحد را کشف نمود. چرا که اندازه گیری، همواره دارای خطای تجربی است.

📌فراخوان مقاله

📚 موضوع: تعامل علوم و فلسفه
⏱ مهلت: آخر شهریور 1400

👈 این مجله در رتبه بندی ISC درجه Q1 دارد.
سایت رسمی مجله
https://philosophy.tabrizu.ac.ir

👤سردبیر افتخاری این ویژه نامه: دکتر مهدی گلشنی
🆔@physics25

برنامه نویسی با پایتون

این را با Action Script 3 در آدوبی انیمیت نوشته بودم👆

من از وضعیت شورا رضایت ندارم زیرا اکنون دانشگاهها دارای مسائل زیادی هستند. از نظر فرهنگی دانشگاهها در وضعیت بدی به سر می‌برند و باید این معضل در شورا منعکس شود.

👤 نقد دکتر مهدی گلشنی به وضعیت فرهنگی دانشگاهها-شورای عالی انقلاب فرهنگی پاسخگو نیست.

👈 اینشتین: اگر قرار است در فیزیک شانس حاکم باشد ترجیح می‌دهم کارمند قمارخانه باشم تا فیزیکدان!

👈وقتی ۹۵ درصد ماده عالم را نمی‌شناسیم، نمی‌توانیم حرف اول و آخر را راجع به آن بزنیم، برخی کیهان‌شناسان معتقد به انقلاب اساسی در دانش موجود هستند.

مصاحبه اخیر دکتر گلشنی:
ana.press/news/572731/اعتراف-بزرگان-فیزیک-دنیا-به-مشکلات-فلسفی-فیزیک-کوانتوم-محیط

👈کانال دکتر جعفری از شاگردان خوب دکتر گلشنی:
@Physics_Jafari

📌آیات سوره آل عمران

حبه عرني و نوف بكالي ، شب را در صحن حياط دارالاماره كوفه خوابيدند . بعد از نيمه شب ديدند اميرالمؤمنين علي عليه السلام آهسته از داخل قصر به طرف صحن حياط مي آيد ، اما با حالتي غير عادي : دهشتي فوق العاده اي بر او مستولي است ، قادر نيست تعادل خود را حفظ كند ، دست خود را به ديوار تكيه داده و خم شده و با كمك ديوار قدم بقدم پيش مي آيد و با خود آيات آخر سوره آل عمران را زمزمه مي كند :

"همانا در آفرينش حيرت آور و شگفت انگيز آسمانها و زمين و در گردش منظم شب و روز نشانه هايي است براي صاحبدلان و خردمندان . آنان كه خدا را در همه حال و همه وقت به ياد دارند و او را فراموش نمي كنند ، چه نشسته و چه ايستاده و چه به پهلو خوابيده ، و درباره خلقت آسمانها و زمين در انديشه فرو مي روند : پروردگارا اين دستگاه با عظمت را به عبث نيافريده اي ، تو منزهي از اينكه كاري به عبث بكني ، پس ما را از آتش كيفر خود نگهداري كن . ..."

همين كه اين آيات را به آخر رساند از سر گرفت . مكرر اين آيات را در حالي كه از خود بيخود شده بود و گويي هوش از سرش پريده بود تلاوت كرد .

حبه و نوف هر دو در بستر خويش آرميده بودند و اين منظره عجيب را از نظر مي گذراندند ، حبه مانند بهت زدگان خيره خيره مي نگريست . اما نوف نتوانست جلو اشك چشم خود را بگيرد و مرتب گريه مي كرد . تا اين كه علي به نزديك خوابگاه حبه رسيد و ...

سپس لختي حبه و نوف را موعظه كرد و اندرز داد ، آخرين جمله اي كه گفت اين بود : " از خدا بترسيد ، من به شما ابلاغ كردم " .

آنگاه از آن دو نفر گذشت و سر گرم احوال خود شد ، به مناجات پرداخت ، مي گفت : " خدايا اي كاش مي دانستم هنگامي كه از تو غفلت مي كنم تو از من رو مي گرداني يا باز به من توجه داري ؟ اي كاش مي دانستم در اين خوابهاي طولانيم و در اين كوتاهي كردنم در شكرگزاري ، حالم نزد تو چگونه است ؟ " حبه و نوف گفتند : " به خدا قسم دائما راه رفت و حالش همين بود تا صبح طلوع كرد "

📚داستان راستان، شهید مطهری

👈تلاوت شاهکاری از این آیات:
https://qurantv.ir/content/6364

🏴🏴🏴🏴🏴
🏴🏴🏴🏴
🏴🏴🏴
🏴🏴
🏴
كُلُّ مَنْ عَلَيْها فانٍ وَ يَبْقى‌ وَجْهُ رَبِّكَ ذُو الْجَلالِ وَ الْإِكْرامِ

🥀 و هر از گاه در گذر زمان، در گذر بی صدای ثانیه‌های دنیای فانی، جرسِ کاروان از رحیل مسافری خبر می‌دهد که در سکوتی غریب، آغازی بی پایان را می‌سراید.🌱

◼️ با کمال تأثر و تأسف مطلع شدیم سرکار خانم بتول نجفی (همسر گرامی جناب آقای دکتر گلشنی)، دار فانی را وداع گفته و به رحمت ایزدی پیوستند.

⚫️ بدین‌وسیله این مصیبت وارده را خدمت آن استاد گرانقدر و خانواده محترمشان تسلیت عرض نموده و از درگاه خداوند متعال برای آن مرحومه، رحمت و مغفرت و برای آن استاد عزیز و سایر بازماندگان، صبری جمیل خواهانیم.

🌳 @Dr_MGolshani

👈 برخی مقاله‌های بسیار ارزشمند ترجمه شده توسط مرحومه سرکار خانم بتول نجفی (همسر گرامی جناب آقای دکتر گلشنی):
جهان و خالق آن
خدا در علم جدید
چگونه وجود خدا، جهان و نظم آن را توضیح می‌دهد؟
آیا علم تهدیدی برای ایمان است یا کمک به آن؟ نظری به مفهوم علم خداباورانه
آیا در علم محدودیتهایی است؟
مصاحبه با چارلز تاونز
پرسشهایی از پروفسور هولمز رولستون سوم درباره رابطه علم و دین
آیا علم می‌تواند دین را نادیده بگیرد؟
بیانیه چارلز تاونز هنگام دریافت جایزه علم و دین تمپلتون (9 مارس 2005)
بیانیه جان بارو کیهان شناس انگلیسی در کنفرانس خبری اعلام جایزه سال 2006 تمپلتون
افسانه بودن یک حیات صرفا عقلانی
ماده، ریاضیات و خدا

👈 برخی از کتب بسیار ارزشمندی که توسط ایشان ترجمه شده است:
1. آیا علم میتواند دین را نادیده بگیرد؟
2. علم و دین، از تعارض تا گفت وگو
3. نقش ایمان در علم: عالمان در جست وجوی حقیقت
4. رهنمای حیرت زدگان
5. در جستجوی خدا: آیا علم می تواند در شناخت خدا به ما کمک کند
6. آیا دین برای سلامتی شما سودمند است؟ آثار دین بر بهداشت جسم و روان
7. چشم انداز خداباوری در قرن بیست و یکم

📌اصول موضوعه هندسه

اقلیدس، هندسه اش را بر پنج اصل بنا نهاد. با دقت در اولین قضایایی که بعد از این پنج اصل، اثبات کرده است، معلوم می‌شود که اصول موضوعه دیگری نیز باید فرض شود.
خواجه نصیر در تحریر اصول اقلیدس، اصول موضوعه متعددی را غیر از پنج اصل معروف اقلیدس ذکر کرده است و صحت آنها را به علوم دیگر مثل فلسفه ارجاع داده است. خواجه نصیر راجع به اصل توازی (همان اصل پنجم اقلیدس) نکته بسیار مهمی را متذکر میشود که این گزاره، قضیه است و از علوم متعارف نیست و صحت آن نیاز به اقامه برهان دارد که این برهان مشتمل بر دور نباشد (تامل در این جمله میتواند شروع کننده هندسه‌های نااقلیدسی باشد).

جالب است که هیلبرت در کتابش راجع به هندسه، با ذکر نقصهای هندسه اقلیدسی، اصول دیگری را بر هندسه اقلیدسی افزوده است (تقریبا همان اصولی که خواجه نصیر ذکر کرده).

با توجه به اینکه در نظریه نسبیت اینشتین، هندسه نااقلیدسی بر فضا-زمان حاکم است، دقت در تمامی اصول و مخصوصا اصل توازی، می‌تواند در اصلاح فهم و تصور ما از جهان تاثیرگذار باشد.

هندسه نااقلیدسی ریمانی، شامل مفهوم توپولوژیک "nonorientability" است، زیرا همه نقاطی از صفحه ریمانی که روی یک خط داده شده قرار ندارند، فقط در یک طرف آن خط قرار می‌گیرند.

سوال یکی از دوستان:
آیا در صورت کشف موجودات غیر زمینی، این کشف با دین و اسلام و وجود خدا ناسازگار است؟

پاسخ. خداوند قادر مطلق است و هیچ محدودیتی ندارد که موجوداتی دیگر را خلق کند. چنانچه روی زمین نیز موجودات مختلفی غیر از انسان چه در آب و چه در خشکی آفریده است.

ظاهرا در برخی روایات، حضرات معصومین صلوات الله علیهم اجمعین خبر از وجود موجوداتی در آسمان داده اند. ظاهرا در روایتی میفرمایند که برای این ستاره هایی که در آسمان است، شهرهایی همانند شهرهای روی زمین است. لذا نه تنها کشف این موجودات با دین ناسازگار نیست، بلکه مورد انتظار نیز هست.
منبع حدیث. بحار الانوار کتاب السما و العالم، باب 8

⭕️ تاملاتی در گرانش کوانتومی

🔹قسمت اول

سالهاست که فیزیکدانان تلاش میکنند تا بین کوانتوم و گرانش؛ آشتی برقرار کنند. تاملی در این زمینه داشتم و آن را خدمت دوستان بزرگوار به اشتراک میگذارم:

1. اکثر کتابهای گرانش با مفهوم حرکت فوتون شروع میکنند.

2. مفهوم "ژئودزیک" تعمیمی از مفهوم خط راست است. مثلا روی یک سطح کره، دایره عظیمه بین دو نقطه، مستقیمترین مسیر بین این دو نقطه است که ژئودزیک نامیده میشود.

3. ایده ای که اینشتین در ابتدا راجع به گرانش گفت این بود که "فوتون روی ژئودزیک حرکت میکند". (به بیان ساده نیرویی به فوتون وارد نمیشود و فوتون روی مستقیمترین مسیر حرکت میکند.)

4. مثالی از ژئودزیک، مسیر حرکت فوتونی است که در یک میدان گرانشی حرکت میکند. از دید ناظر روی زمین، فوتونی که از ستاره های دوردست به سمت ما می آید، ظاهرا در یک مسیر مستقیم حرکت نمیکند و هنگامی که کنار اجرام بزرگ و گرانش قوی عبور میکند، مسیر آن خمیده میشود. اما در چهاربعد فضا-زمان، فوتون مستقیمترین مسیر را طی میکند.

5. اما کوانتوم؛ یکی از مهمترین آزمایشات اولیه در کوانتوم، "آزمایش دو شکاف" است. بیان ساده این آزمایش این است که امواج آب که به سمت دو شکاف می آیند، در پشت دو شکاف طرحی را ایجاد میکنند. همچنین اگر توپهایی را به سمت دو شکاف پرتاب کنیم رفتار متفاوتی خواهند داشت. جالبی آزمایش دو شکاف این است که رفتار ذرات کوچک مثل الکترونها شبیه رفتار امواج خواهد بود.

👇قسمت دوم یادداشت را در پست بعد بخوانید:

⭕️ تاملاتی در گرانش کوانتومی

🔹قسمت دوم

6. به نظر نگارنده می رسد که ترکیب این دو مورد که در ابتدای کتابهای گرانش و کوانتوم بررسی میشود؛ میتواند برای موضوع ما راهگشا باشد.

7. ترکیب این دو موضوع یعنی "بررسی مسیر حرکت فوتونهایی که به سمت دو شکاف تابیده شده اند."

8. خوشبختانه در چند سال اخیر مسیر حرکت فوتونهای تابیده شده به سمت دو شکاف در آزمایش به دست آمده است.(شکل پیوست) طبق حرف اینشتین این فوتونها روی ژئودزیک حرکت میکنند. از طرفی مسیر حرکت با فرمول بوهم از کوانتوم به زیبایی توضیح داده میشود. خب پس ما احتمالا فقط باید ژئودزیک را با فرمول بوهم ترکیب کنیم.

9. آیا با این توضیحات میتوان گفت که ماهیت پتانسیل کوانتومی که در تئوری بوهم توضیح داده میشود از نوع نیرو نیست و فقط یک انحنا در فضا-زمان است؟

10. اینها فقط تاملاتی بود که تمایل داشتم با اعضای بزرگوار کانال به اشتراک بگذارم.



https://news.1rj.ru/str/physicsax/103

🔹دعوت به عضویت در انجمن علمی «علم و دین ایران»


تعامل میان علم و دین، در عصر حاضر در سطح بین المللی رونق گرفته است و از جهات مختلفی حائز اهمیت است. متاسفانه با وجود مبانی عمیق توحیدی قرانی و بنیۀ فکری و فرهنگی در ایران و جهان اسلام، نه تنها فعالیت گسترده و نظام مندی در این حوزه در جهان اسلام شکل نگرفته است، بلکه حتی برخی نسیم های مثبت تحقیقات بین المللی نیز به دیار ما منتقل نشده است. همچنین اگرچه پژوهش های بسیار سطح بالا ، به صورت فردی توسط برخی از نخبگان ایران و جهان اسلام به ثمر نشسته است، ولی این در حدَ ظرفیت عظیم فرهنگ اسلامی و منابع فکری آن نبوده است. اما در عصری که بسیاری از شبهات دینی و اعتقادی از سمت علوم در ذهن و اندیشۀ جوانان و نوجوانان رسوخ کرده، اهمیت فعالیتهای این‌چنینی در جهان اسلام دوچندان است. انجمن علم و دین ایران با هدف پژوهش و تحقیق در حوزۀ تعامل میان علم و دین، و تولید محتوا، رفع شبهات و روشنگری در تمامی سطوح فکری جامعه، و ساماندهی این‌گونه فعالیت‌ها، طبق مجوز اخیر وزارت علوم، تحقیقات و فناوری تأسیس گردیده است. اکنون از کلیه دین داران علاقه مند به عضویت در این انجمن، که دارای درجۀ کارشناسی ارشد به بالا و معادل های حوزوی آن می باشند ، دعوت بعمل می آید. فرم درخواست عضویت را از لینک زیر دریافت و تقاضای تکمیل شده خود را به آدرس ایمیل irasr1400@gmail.com
ارسال نمایند.

http://irasr.ir/

شباهتهای بسیاری بین کوانتوم مکانیک و هنر سنگ تراشی وجود دارد....

کانال دکتر جمالی(فارغ التحصیل فیزیک دانشگاه شریف):
https://news.1rj.ru/str/lapidary_science