کمی حق بنوشیم🍻

🔭برخورد ستاره‌های نوترونی

برخوردی که هر قطعه طلا در جهان را ، تنها در عرض دو ثانیه می‌سازد.با ادغام ستاره‌های نوترونی آشنا شوید.این پدیده، یکی از نیرومندترین رخدادها در سراسر کیهان است.

🔸وقتی جرم هایی هم اندازه یک شهر، که هر کدام وزنی بیشتر از خورشید ما دارند، به یکدیگر برخورد می‌کنند، فقط منفجر نمی‌شوند، بلکه به کارخانه‌های کیهانی تولید عناصر تبدیل می‌شوند.
طلا، پلاتین، اورانیوم و تمام عناصر سنگین روی زمین در این برخوردهای وحشتناک شکل گرفته‌اند.

• این برخورد در ۱۰ ثانیه، انرژی بیشتری نسبت به آنچه خورشید در ۱۰ میلیارد سال تولید می‌کند، آزاد می‌نماید. اما بخش شگفت‌انگیز ماجرا اینجاست که در رخداد فوق به‌طور همزمان، امواج گرانشی، انفجارهای پرتو گاما و فشفشه‌های نوری ایجاد می‌شود. در واقع یک رویداد منفرد ادغام ستاره‌های نوترونی به تنهایی می‌تواند در عرض چند ثانیه، معادل ۲۰ برابر جرم زمین، طلای خالص تولید کند.
بنابراین ​شما به‌معنای واقعی کلمه، بقایای خشونت‌بارترین انفجارهای جهان را در خود دارید. هر عنصر سنگین در بدن شما، در مرگ یک ستاره متولد شده است.

🔹 ادغام ستاره‌های نوترونی نتیجه نهایی یک سیستم دوتایی است که انرژی خود را به آرامی از طریق انتشار امواج گرانشی از دست می‌دهند و باعث می گردند که به صورت مارپیچی به سمت یکدیگر حرکت کرده و به تدریج به هم نزدیک شوند. این پروسه ممکن است میلیاردها سال به طول بیانجامد. هنگامی که آن ها به فاصله بحرانی رسیدند، به دلیل نیروهای جزر و مدی شدید، در هم فرو می‌ریزند. این فرآیند بسته به جرم اولیه ستاره ها ، منجر به ایجاد یک هایپرنووا و تشکیل یک سیاه‌چاله یا یک ستاره نوترونی فوق‌العاده سنگین و ناپایدار می‌شود که ​سنتز عناصر سنگین ​مهم‌ترین نتیجه آن می باشد.

• طی فرایند مذکور:

​هسته‌های اتمی سبک، نوترون‌های فراوان اطراف خود را با سرعت فوق‌العاده‌ای جذب می‌کنند.

​با جذب نوترون، هسته ناپایدار می‌شود.

​هسته برای رسیدن به پایداری، از طریق واپاشی بتا ، یک نوترون را به یک پروتون تبدیل می‌کند.

این​ پروسه زنجیره‌ای، باعث افزایش عدد اتمی هسته و تولید عناصر سنگین‌می‌شود.

​همزمان با فرایندهای هسته‌ای، رویداد ادغام ستاره ها، انفجاری از انرژی و تابش‌ها را به وجود می‌آورد:

​امواج گرانشی: این امواج، که در واقع نوساناتی در بافت فضا-زمان هستند، اولین سیگنالی بودند که به زمین رسیدند. کشف GW170817 در سال ۲۰۱۷، که اولین رصد همزمان امواج گرانشی و نور از یک رویداد واحد بود، نقطه عطفی در فیزیک می باشد.

​انفجار پرتو گاما : این رویدادها منبع اصلی پرتوهای های کوتاه هستند که از جت‌های پلاسمایی فوق‌العاده پرسرعت ساطع می‌شوند و در امتداد محور چرخش ستاره‌های در حال ادغام شکل می‌گیرند.

​کیلونووا: این یک پدیده نوری است که توسط واپاشی رادیواکتیو عناصر سنگین تازه تولید شده در فرآیند r-process ایجاد می‌شود. انرژی حاصل از این واپاشی باعث درخشش مواد پرتاب شده گشته که شبیه به یک سوپرنووا، اما ضعیف‌تر و قرمزتر است. رصد کیلونووا تایید کرد که عناصر سنگین در این رویدادها تولید می‌شوند.

​
🔘 مکانیسم فوق توضیح می‌دهد که چرا عناصر سنگین در جهان نسبتا کمیاب بوده و برای تولید شدن به شرایط بسیار نادر و پرانرژی مانند ادغام ستاره‌های نوترونی یا ابرنواخترها نیاز دارند، در حالی که عناصر سبک‌تر مانند هیدروژن و هلیوم در لحظات اولیه جهان پس از بیگ بنگ تشکیل شده اند.

♻️ در نهایت،  فرایندهای این چنینی نه تنها به درک ما از منشا جهان کمک می‌کنند، بلکه این امکان را فراهم می آورند تا نظریات فیزیکی خود، از جمله نسبیت عام اینشتین و فیزیک هسته‌ای را در شرایطی که در آزمایشگاه‌های زمینی قابل تولید نیستند، به آزمون بکشیم.
🔗Source
🔗Source

☕️physics cafe

🔹از میان پنج نقطهٔ لاگرانژ، سه نقطه ناپایدار و دو نقطه پایدار هستند. نقاط ناپایدار که با L1، L2 و L3 نام‌گذاری می‌شوند، روی خط واصل دو جرم بزرگ قرار دارند. نقاط پایدار که با L4 و L5 شناخته می‌شوند، رأس دو مثلث متساوی‌الاضلاع را تشکیل می‌دهند که جرم‌های بزرگ در رأس‌های آن قرار دارند. نقطهٔ L4 جلوتر از زمین در مدار حرکت می‌کند و نقطهٔ L5 در پشت سر آن قرار دارد.

• نقطهٔ L1 در سامانهٔ زمین–خورشید دیدی بدون وقفه از خورشید فراهم می‌کند و در حال حاضر میزبان ماهوارهٔ رصدخانهٔ خورشیدی و هلیوسفری (SOHO) است.

• نقطهٔ L2 در سامانهٔ زمین–خورشید پیش‌تر محل استقرار فضاپیمای WMAP بوده، هم‌اکنون میزبان پلانک است و خانهٔ تلسکوپ فضایی جیمز وب می‌باشد. نقطهٔ L2 برای اخترشناسی ایده‌آل است، زیرا فضاپیما به‌اندازهٔ کافی به زمین نزدیک است تا به‌راحتی ارتباط برقرار کند، می‌تواند خورشید، زمین و ماه را پشت سر خود نگه دارد تا هم توان خورشیدی تأمین شود و هم (با سپر مناسب) دیدی باز به اعماق فضا برای تلسکوپ‌ها فراهم گردد.

• نقاط L1 و L2 در مقیاس زمانی حدود ۲۳ روز ناپایدارند، به همین دلیل ماهواره‌های مستقر در این نقاط نیازمند اصلاحات منظم مسیر و وضعیت هستند.

🟡 ناسا به‌احتمال زیاد استفاده‌ای از نقطهٔ L3 نخواهد داشت، زیرا این نقطه همواره پشت خورشید پنهان است.

🔸نقاط L4 و L5 تا زمانی مدارهای پایداری دارند که نسبت جرم دو جرم بزرگ‌تر از ۲۴٫۹۶ باشد. این شرط برای سامانه‌های زمین–خورشید و زمین–ماه، و همچنین برای بسیاری از جفت‌جرم‌های دیگر در منظومهٔ شمسی برقرار است. اجرامی که در اطراف نقاط L4 و L5 گردش می‌کنند، معمولاً «تروجان» نامیده می‌شوند؛ این نام‌گذاری از سه سیارک بزرگ آگاممنون، آشیل و هکتور گرفته شده است که در نقاط L4 و L5 سامانهٔ مشتری–خورشید حرکت می‌کنند. (بر اساس روایت هومر، هکتور قهرمان تروا بود که به دست آشیل در جریان محاصرهٔ تروا به فرماندهی شاه آگاممنون کشته شد.)

🔹صدها سیارک تروجان در منظومهٔ شمسی وجود دارد. بیشتر آن‌ها همراه با مشتری حرکت می‌کنند، اما برخی نیز با مریخ در مدار هستند. افزون بر این، چندین قمر زحل هم‌نشینان تروجان دارند. در سال ۱۹۵۶، اخترشناس لهستانی کوردیلفسکی تجمع‌های بزرگی از غبار را در نقاط تروجان سامانهٔ زمین–ماه کشف کرد. ابزار DIRBE روی ماهوارهٔ COBE مشاهدات پیشین IRAS از وجود حلقه‌ای از غبار که مدار زمین به دور خورشید را دنبال می‌کند تأیید کرد. وجود این حلقه به‌طور نزدیکی با نقاط تروجان مرتبط است، اما داستان به‌دلیل اثر فشار تابشی بر دانه‌های غبار پیچیده‌تر می‌شود. سرانجام در سال ۲۰۱۰، تلسکوپ WISE ناسا نخستین سیارک تروجان (۲۰۱۰ TK7) را در اطراف نقطهٔ لاگرانژ پیشروی زمین تأیید کرد.

🔰یافتن نقاط لاگرانژ

ساده‌ترین راه برای درک نقاط لاگرانژ، استفاده از چارچوب مرجعی است که همراه با سامانه می‌چرخد. نیروهای وارد بر یک جسم ساکن در این چارچوب را می‌توان از یک پتانسیل مؤثر به‌دست آورد؛ درست همان‌گونه که می‌توان سرعت باد را از روی نقشه‌های هواشناسی استنباط کرد. نیروها در جاهایی بیشترین مقدار را دارند که خطوط هم‌پتانسیل به هم نزدیک‌ترند و در جاهایی که این خطوط از هم دورترند، ضعیف‌ترند. در نمودار هم‌پتانسیل، می‌بینیم که L4 و L5 با قله‌ها متناظرند و L1، L2 و L3 با نقاط زینی (یعنی نقاطی که پتانسیل در یک جهت رو به بالا و در جهت دیگر رو به پایین خمیده است). این موضوع نشان می‌دهد که ماهواره‌هایی که در نقاط لاگرانژ قرار می‌گیرند، تمایل دارند از جای خود منحرف شوند (تصور کنید یک تیله را روی یک هندوانه یا روی یک زین واقعی بگذارید).

🔸اما وقتی ماهواره‌ای که در L4 یا L5 «پارک» شده شروع به پایین آمدن از تپه می‌کند، سرعت می‌گیرد. در این مرحله نیروی کوریولیس وارد عمل می‌شود—همان نیرویی که باعث چرخش توفان‌ها روی زمین می‌شود—و ماهواره را به مداری پایدار پیرامون نقطهٔ لاگرانژ هدایت می‌کند.

🔗📚👤Document Created by Neil J. Cornish for WMAP Education and Outreach/ 1998

🔗NASA

2/2

☕️physics cafe

• وَ قالَ الْجَوادُ عليه السلام: مَـنْ انْـقادَ اِلى الطُّـمَأْنينَةِ قَبْلَ الْخُـبْرَةِ فَقَدْ عَرَّضَ نَفْسَهُ لِلْهَلَكَةِ وَالْعاقِبَةِ الْمُتِعْبَةِ.

📚(بحارالأنوار، ج ۷۱، ص ۳۴۰، ح ۱۳)

امام جواد عليه السلام فرمود: هر كس قبل از آزمايش نسبت به چيزى اطمينان پيدا كند (بدون آگاهى اعتماد كند) خودش را در معرض نابودى و عاقبتى دردناك قرار داده است.

#جوادالائمه
☕️physics cafe

🍵❄️ یک فنجان چای، یک کتاب فیزیک

«زمستان است…»
و شب‌ها بلندتر از همیشه
سکوتِ اتاق، نورِ مانیتور
و بخارِ آرامِ چای…

📖 حالا بهترین وقت است برای
ورق‌زدن کتاب‌هایی که از روی علاقه خوانده‌ایم
و هنوز گرمایشان مانده…

در این شب‌های سرد که کلاس‌ها آنلاین شده‌اند🦦
و زمان کمی آهسته‌تر می‌گذرد،
برمی‌گردیم به کتاب‌هایی
که فقط نخواندیم
بلکه با آن‌ها زندگی کردیم.

اگر در مسیر فیزیک، کتابی بوده که
📘 از روی علاقه بارها ورق زده‌ای،
📘 درک تو را عمیق‌تر کرده،
📘 و هنوز در شب‌های زمستان صدایش را می‌شنوی،
از دانشجویان و اساتید عزیز دعوت می‌کنیم تا آن را معرفی کنند.

🔥 چالش «فیزیک با طعم چای»

☕️ یک فنجان چای بریزید،
📖 کتاب فیزیکیِ موردعلاقه‌تان را باز کنید،
✍️ و حداکثر ۵ خط بنویسید
این کتاب چگونه نگاه شما به فیزیک (یا جهان) را تغییر داد.
و به همراه موارد زیر:
📕 نام کتاب و نویسنده
🧠 شاخه فیزیک
🎓 مناسب چه سطحی است؟
ارسال کنید.

📸 اگر دوست داشتید،
عکسی از چای + کتاب + شبِ زمستانی‌تان بگیرید
و همراه معرفی کتاب ارسال کنید.

✨ بهترین نوشته‌ها و عکس‌ها
در کانال بصورت اختصاصی معرفی ویژه خواهد شد.

📚 این فراخوان برای ساختن یک فهرست رسمی نیست؛ برای جمع‌کردن کتاب‌های دوست‌داشتنیِ واقعی است
کتاب‌هایی برای
شب‌های بلند،
فکرهای عمیق،
و فیزیکی که با دل خوانده می‌شود.

شاید
یک فنجان چای داغ🍵
و
یک کتاب فیزیک
بهترین ترکیب شب‌های زمستان باشد.😉

☕️فیزیک با طعم چای

📢 اطلاعیه تکمیلی چالش «فیزیک با طعم چای» 🍵📘

به اطلاع شرکت‌کنندگان عزیز می‌رساند،
با موافقت و مساعدت کارشناس فرهنگی دانشکده علوم، سرکارخانم لطفی
برای این چالش صمیمی و علمی، جوایزی برای سه نفر برتر در نظر گرفته شده است 🎁

🏆 جوایز نفرات برگزیده:
🥇 نفر اول: فلش مموری ۶۴ گیگابایت
🥈 نفر دوم: فلش مموری ۳۲ گیگابایت
🥉 نفر سوم: فلش مموری ۱۶ گیگابایت
✨ معیار انتخاب برگزیدگان:
کیفیت متن و تصویر، خلاقیت در روایت،
و ارتباط عمیق با کتاب معرفی‌شده خواهد بود.

🌙یک فنجان چای،
یک کتاب فیزیک،
و شاید یک جایزه‌ی کوچک برای شبی زمستانی…

☕️ فیزیک با طعم چای

مَن نَظرَ في عُيوبِ النّاسِ فأنْكَرها
ثُمّ رَضِيَها لِنَفْسِهِ فذلكَ الأحمَقُ بعَينِهِ .

كسى كه عيبهاى ديگران را ببيند و آنها را زشت شمارد
اما همان عيبها را در خود بپسندد،
احمق واقعى است.

👤امیرالمؤمنین
📚نهج البلاغة : الحكمة 349

سر میدهم سروش نجف روزی ام کنید
ابر گناه پوش نجف روزی ام کنید
هستم پیاله نوش، نجف روزی ام کنید
دیدار می فروش نجف روزی ام کنید
👤محمدجواد پرچمی

🎊عید میلاد مولا و آقامون مبارک🎊

☕️physics cafe