Forwarded from اخبار و کتاب های ریاضی
🪐 انجمن علمی نجوم و کیهان شناسی دانشگاه علم و صنعت ایران تقدیم میکند :
دورهی آموزشی « توپولوژی؛ نجوم مجرد »
مدرس دوره : دکتر مهدی میسمی
⏰ زمان دوره :
جمعه ها ساعت 19
شروع دوره از 24 اسفند ماه
⏳ طول دوره :
15 ساعت - 10 جلسه
به صورت مجازی و در بستر ادوبی کانکت
📚 سرفصل های دوره :
-- معرفی فضاهای توپولوژیک و مقدمات مربوط به آن
-- مثالهای متنوع از توپولوژیها
-- همبندی و فشردگی
-- اصول جداسازی و شمارایی
-- فشردهسازی فضا
-- متریسازی فضاهای توپولوژیک
-- منحنیهای فضاپرکن
-- نظریهی ابعاد و انواع بعد
-- مثالهای نقض در توپولوژی
-- فهم شهودی توپولوژی
💰 هزینه ی دوره :
⭕️ هزینه ثبت نام آزاد
400 هزار تومان
⭕️ ثبت نام برای دانشجویان
330 هزار تومان
⭕️ ثبت نام برای دانشجویان دانشگاه علم و صنعت
300 هزار تومان
💯 همراه با اعطای مدرک دو زبانه شرکت در دوره
برای ثبت نام و اطلاعات بیشتر به آیدی
@iust_ssc_admin
مراجعه کنید.
━••●●●••━
@IUST_SSC
✨ انجمن نجوم دانشگاه علم و صنعت
دورهی آموزشی « توپولوژی؛ نجوم مجرد »
مدرس دوره : دکتر مهدی میسمی
⏰ زمان دوره :
جمعه ها ساعت 19
شروع دوره از 24 اسفند ماه
⏳ طول دوره :
15 ساعت - 10 جلسه
به صورت مجازی و در بستر ادوبی کانکت
📚 سرفصل های دوره :
-- معرفی فضاهای توپولوژیک و مقدمات مربوط به آن
-- مثالهای متنوع از توپولوژیها
-- همبندی و فشردگی
-- اصول جداسازی و شمارایی
-- فشردهسازی فضا
-- متریسازی فضاهای توپولوژیک
-- منحنیهای فضاپرکن
-- نظریهی ابعاد و انواع بعد
-- مثالهای نقض در توپولوژی
-- فهم شهودی توپولوژی
💰 هزینه ی دوره :
⭕️ هزینه ثبت نام آزاد
400 هزار تومان
⭕️ ثبت نام برای دانشجویان
330 هزار تومان
⭕️ ثبت نام برای دانشجویان دانشگاه علم و صنعت
300 هزار تومان
💯 همراه با اعطای مدرک دو زبانه شرکت در دوره
برای ثبت نام و اطلاعات بیشتر به آیدی
@iust_ssc_admin
مراجعه کنید.
━••●●●••━
@IUST_SSC
✨ انجمن نجوم دانشگاه علم و صنعت
❤1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
این ویدیو به الگوی پیچیدهای که توسط زمین، مشتری، زحل و اورانوس هنگام گردش به دور خورشید ایجاد میشود، میپردازد. با استفاده از یک شبیهساز مداری که با Unity 3D ساخته شده است، حرکات این سیارات به دقت نمایش داده شده و زیبایی حرکات آنها در شعاعها و سرعتهای مختلف مداری نشان داده میشود. در پایان ویدیو، 7.35 سال اورانوس، 20.95 سال زحل، 52.05 سال مشتری و 617.4 سال زمینی گذشته است.
@sciencefrontiers
@sciencefrontiers
👏4🔥2
Topology-based quantum states resist noise, promising more stable networks
👇👇👇
لینک خبر
@sciencefrontiers
👇👇👇
لینک خبر
@sciencefrontiers
phys.org
Topology-based quantum states resist noise, promising more stable networks
Researchers have discovered a way to protect quantum information from environmental disruptions, offering hope for more reliable future technologies.
یک پیشرفت شگفتانگیز: وجود حیات فرازمینی تقریبا قطعی است
دانشمندان میگویند شواهد جدیدی پیدا کردهاند که نشان میدهند سیاره کی۲ــ۱۸بی (K2-18b)، در فاصله حدود ۱.۱ تریلیون کیلومتری از زمین، ممکن است میزبان حیات باشد.
@sciencefrontiers
دانشمندان میگویند شواهد جدیدی پیدا کردهاند که نشان میدهند سیاره کی۲ــ۱۸بی (K2-18b)، در فاصله حدود ۱.۱ تریلیون کیلومتری از زمین، ممکن است میزبان حیات باشد.
@sciencefrontiers
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
هنر مهندسان ایرانی در ساخت تختجمشید
@sciencefrontiers
@sciencefrontiers
❤8🍌6
مرزهای علم
کتاب فیزیک مدارس قدیم نوشته محمد علی فروغی @sciencefrontiers
▫️
🔶 محمدعلی فروغی و نوسازی زبان فارسی
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
پایهگذاران پژوهش و آموزش زبان فارسی در روزگار ما ( ۱)
(پارهی نخست)
هادی راشد
محمدعلی فروغی، یکی از برجستهترین چهرههای شالودهگذار اندیشه، فرهنگ، ادب، آموزش و پژوهش نوین در ایران است. پیشهی نخست او سیاست بود؛ دانش سیاسی را خودانگیخته فراگرفت و چندی نیز به استادی در مدرسهی سیاسی پرداخت. دبیری و دستیاری در مجلس شورای ملی، او را به کنشگری پویا در میدان اصلی کشاکشهای سیاسی کشاند.
در دارالفنون، شاگرد خود ملکمخان یا شاگرد مکتب او بود. تکاپو برای روی کار آوردن رضاخان به پادشاهی، همکاری با سازمان پنهان فراماسونری در ایران، گرایش به روش بازنگرانه در فرهنگ و سنت، پادرمیانی برای برکناری رضاشاه از سلطنت و آنگاه، دوندگی در نشاندن پسر به جای پدر بر اورنگ شاهی، و ... زمینههای پدید آمدن دیدگاههای ناسازگار دربارهی کنشهای سیاسی و نوشتاری او است.
گذشته از کارهای سیاسی و دیپلماتیک، فروغی بخش بزرگی از زندگی خود را به کارهای دانشورانه گذراند. نگارش کتابها و برگردان اندیشههای فلسفی به زبان فارسی، پایهگذاری فرهنگستان زبان، راهاندازی دانشگاه، و خیز بلندِ او برای ویرایش شاهنامهی فردوسی، در سیاههی کارهای دانشورانهی او پررنگ است. با نگاه به هماین کارها، او را در جایگاه یک پژوهشگر تراز نوین مییابند.
فروغی یکی از پایهگذاران نگارش نوین فارسی است. چندسال آموزگاری «در مدارس متوسطه»ی آن روزگار او را به اندیشهی نوشتن و چاپ کتابِ درسی واداشت. چند کتاب درسی به فارسی نوشت، که از میان آنها کتاب فیزیک جایگاه دیگری دارد. فروغی با نوشتن کتاب فیزیک به نویسندگانی میپیوندد که در راه نوسازی زبان فارسی گام نهادند. او در روزگاری این کتاب را نوشت و به چاپ سپرد که، آموزش فیزیک «بهواسطه فقدان کتاب [درسی]، تاکنون متروک بوده» است (از پیشگفتار نویسنده، ۱۳۲۷ ق.).
این کتاب که به نام "دوره مختصری از علم فیزیک" برای آموزش در مدارس متوسطه نوشته شده، نخستین گامها در نگارش فارسی برای کندهشدن از واژگان تیره و آغشته به متافیزیکِ نامفهومشدهی روزگار قاجار به شمار میرود. نگارش کتابهای علمی بهویژه فیزیک از دید ساختِ نوشتاری، کاوشهای واژگانی و شیوهی نگارش با تکاپوها برای نوسازی زبان فارسی پیوند میخورد. نخستین کتابهای درسی فیزیک تا نگارش کتاب فیزیک فروغی، پردهای از دگرگونی نوشتارِ فارسی، و نیز روندها و شیوههای دگرگونی آن را آشکار میکند.
@sciencefrontiers
🔶 محمدعلی فروغی و نوسازی زبان فارسی
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
پایهگذاران پژوهش و آموزش زبان فارسی در روزگار ما ( ۱)
(پارهی نخست)
هادی راشد
محمدعلی فروغی، یکی از برجستهترین چهرههای شالودهگذار اندیشه، فرهنگ، ادب، آموزش و پژوهش نوین در ایران است. پیشهی نخست او سیاست بود؛ دانش سیاسی را خودانگیخته فراگرفت و چندی نیز به استادی در مدرسهی سیاسی پرداخت. دبیری و دستیاری در مجلس شورای ملی، او را به کنشگری پویا در میدان اصلی کشاکشهای سیاسی کشاند.
در دارالفنون، شاگرد خود ملکمخان یا شاگرد مکتب او بود. تکاپو برای روی کار آوردن رضاخان به پادشاهی، همکاری با سازمان پنهان فراماسونری در ایران، گرایش به روش بازنگرانه در فرهنگ و سنت، پادرمیانی برای برکناری رضاشاه از سلطنت و آنگاه، دوندگی در نشاندن پسر به جای پدر بر اورنگ شاهی، و ... زمینههای پدید آمدن دیدگاههای ناسازگار دربارهی کنشهای سیاسی و نوشتاری او است.
گذشته از کارهای سیاسی و دیپلماتیک، فروغی بخش بزرگی از زندگی خود را به کارهای دانشورانه گذراند. نگارش کتابها و برگردان اندیشههای فلسفی به زبان فارسی، پایهگذاری فرهنگستان زبان، راهاندازی دانشگاه، و خیز بلندِ او برای ویرایش شاهنامهی فردوسی، در سیاههی کارهای دانشورانهی او پررنگ است. با نگاه به هماین کارها، او را در جایگاه یک پژوهشگر تراز نوین مییابند.
فروغی یکی از پایهگذاران نگارش نوین فارسی است. چندسال آموزگاری «در مدارس متوسطه»ی آن روزگار او را به اندیشهی نوشتن و چاپ کتابِ درسی واداشت. چند کتاب درسی به فارسی نوشت، که از میان آنها کتاب فیزیک جایگاه دیگری دارد. فروغی با نوشتن کتاب فیزیک به نویسندگانی میپیوندد که در راه نوسازی زبان فارسی گام نهادند. او در روزگاری این کتاب را نوشت و به چاپ سپرد که، آموزش فیزیک «بهواسطه فقدان کتاب [درسی]، تاکنون متروک بوده» است (از پیشگفتار نویسنده، ۱۳۲۷ ق.).
این کتاب که به نام "دوره مختصری از علم فیزیک" برای آموزش در مدارس متوسطه نوشته شده، نخستین گامها در نگارش فارسی برای کندهشدن از واژگان تیره و آغشته به متافیزیکِ نامفهومشدهی روزگار قاجار به شمار میرود. نگارش کتابهای علمی بهویژه فیزیک از دید ساختِ نوشتاری، کاوشهای واژگانی و شیوهی نگارش با تکاپوها برای نوسازی زبان فارسی پیوند میخورد. نخستین کتابهای درسی فیزیک تا نگارش کتاب فیزیک فروغی، پردهای از دگرگونی نوشتارِ فارسی، و نیز روندها و شیوههای دگرگونی آن را آشکار میکند.
@sciencefrontiers
❤1
مرزهای علم
▫️ 🔶 محمدعلی فروغی و نوسازی زبان فارسی ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ پایهگذاران پژوهش و آموزش زبان فارسی در روزگار ما ( ۱) (پارهی نخست) هادی راشد محمدعلی فروغی، یکی از برجستهترین چهرههای شالودهگذار…
▫️
🔶 محمدعلی فروغی و نوسازی زبان فارسی
(پارهی دوم، 👈 پارهی نخست)
در سالهای ۱۲۷۰ـــ۱۳۱۰ ق. کتابهای علمی بهویژه فیزیک، گسستی در نگرش به طبیعت در گسترهی فرهنگی ایران دانسته میشد و نویسندگان به شیوههای گوناگون میکوشیدند تا شکافهای میان علوم نوین و دانشهای سنتی را بپوشانند، یا از گسترش آن بکاهند.
ساخت نوشتاری
درونمایههای فیزیکی چه آموزههایی را به درون فضای فرهنگی سرریز میکرد، و این درونمایهها، چگونه نوشتار فارسی را دگرگون کردند؟ اگر به نوشتارهای درسی فیزیک نگاه کنیم، دادههایی را بازگو میکنند که از دیدن (یا گیرندههای حسی) و آزمایش برآمده است، و میتوان آنها را به آزمایش نهاد. با اینهمه، نخستین کتاب فیزیک (درسهای کریشیش)، نگارش زکی مازندرانی، نه ارزش گیرندههای حسی را برجسته میکرد و نه آزمایش را.
در کتابهای ردهی بعدی، که پس از ۱۲۹۰ نوشته شدند، این گرایش پدید آمد که نخست، واژگان پایهی فیزیک را به روشنی بازگویند و سپس به بخشها و درونمایههای آن بپردازند؛ اما مرزهای ناروشن میان واژگان پایه، کار آنان را به بازنگری نیازمند میکرد. در کتاب درسی حکمت طبیعی: اصول علم فیزیک، نگارش علیخان (۱۲۹۵ ق.) میخوانیم: «ماده چیزیست که بهحواس خمسه ظاهره محسوس گردد یعنی بتوان آنرا دید یا شنید ... هر مقدار محدودی از ماده را جسم نامند.» در اینجا، پیوند و بستگی میان ماده و جسم، ناروشن است.
هیچکدام از این آمیختگیها در کتاب فروغی دیده نمیشود. فروغی درس فیزیک را از جسم (نه ماده) میآغازد و بستگی آن را با گیرندههای حسی پنجگانه روشن میکند: «هر چیز که به یکی از حواس خمسه با واسطه یا بلاواسطه محسوس شود جسم است». آنگاه، فیزیک را بهگونهای تعریف میکند که بخشهای گوناگونی را دربر میگیرد: «معرفت آثاری که در اجسام غیرآلی بروز میکند و در طبیعت آنها تغییر کلی نمیدهد ... مثل سقوط جسم و گرم و سرد شدن آن». این تعریف فیزیکی بر شالودهی مفهوم علیت و پیآیندی، روشنی مییابد و یکپارچگی آن را پررنگ میکند.
تأکید بر گیرندههای حسی پنجگانه و شناخت با ارج نهادن بر آزمایش و روش، نخستین گام در دگرگونی نوشتار فارسی بود. نوشتار علمی فارسی به یاری آزمایش و روش از کرختی، پیچیدگی و تیرگی بهدر آمد و پیوندِ میانِ چیزها، از نگرش درونی به درون گفتار و نوشته خزید. بر پایهی این دیدگاه، ساخت متن در زبان فارسی دگرگون شد. در آن الگوی نوشتاری که فروغی و نویسندگان دیگر به کار بستند و پیش نهادند؛ ساخت متن از یک فراز به فراز دیگر، از یک بند به بند دیگر، و از یک جمله به جملهی دیگر، پیوستاری است که دلبخواهی سرهمبندی نمیشود؛ بخشهای گوناگون نوشتار در پیآیندی خود از پایه و روشی یکه، برآمده از دادههای روشمندِ حسی و شناختی پیروی میکنند.
ارزش گیرندههای حسی پنجگانه در نوشتار ادبی
شاعران و نویسندگان پیشتازِ ایران با هماین روش، شعر و ادبیات فارسی را دگرگون کردند. نیما یوشیج در نامهای به میرزاده عشقی مینویسد: «خواهی دانست کدام جهات را در طبیعت باید اتخاذ کرد ... اتخاذ جهات مادی یک منظره که از لوازم اساسی محسوب میشود. در نظر گرفتن مختصات آن جهات. پس از آن استعانت از چند کلمه مربوط و ساده ... اینجاست اولین نظریهی من. ... بعد از این لازم است طرز صنعت [روشِ ماهرانه ساختنِ] خود را تحت قوانین قطعی و معین درآورد» (نامهها، ویرایش طاهباز، ص ۹۷ــ۹۸).
ویژگیهای مادی چیست؟ و چگونه میتوان آن را دریافت و اندازهگیری کرد؟ پاسخ نیما روشنکننده است: «نویسنده باید صنعت کند [ماهرانه کار کند]، ... همه چیز را ببیند، بشنود و بو بکشد. با تمام هوش و حواس خود در میان اشیاء برود. ... بیان لازم که امروز میتواند مثل موسیقی و نقاشی وسیلهی انتقال واقع شود، این است» (نامهها، ص ۵۷۴). فیزیک و ادبیات پیشرو با ارج نهادن به گیرندههای حسی و آزمون در زبان فارسی، راه گسترش فرهنگ نوین را در ایران هموار کردند.
ارزشِ گیرندههای حسی پنجگانه بهویژه دیدن در آموزش به اندازهای بود که در دارالفنون، نقاشی را در یکی از درسهای پایه، یعنی هندسهی پیشرفته گنجاندند. امروز، شاید این یادآوری مایهی شگفتی باشد، اما هدف از آموزش نقاشی، چیزی نبود جز تربیت چشم برای درست دیدن و دریافتن. ابراهیم بنیاحمد، نویسندهی نخستین راهنمای نوینِ آموزش نقاشی در ایران مینویسد: «مدتها است که اهمیت نقاشی توجه متخصصین تعلیم و تربیت را به خود جلب نموده، ... ادعا کردهاند که راهنمایی تمام غرایز و تربیت هرگونه استعداد بشر را به توسط این صنعت ممکن است انجام داد» (تربیت چشم، ۱۳۱۶، دیباچه). چنین تأکیدی بر دیدن و ارزش گیرندههای حسی پنجگانه در سنت علمی گذشتگان هرگز دیده نمیشود.
@sciencefrontiers
🔶 محمدعلی فروغی و نوسازی زبان فارسی
(پارهی دوم، 👈 پارهی نخست)
در سالهای ۱۲۷۰ـــ۱۳۱۰ ق. کتابهای علمی بهویژه فیزیک، گسستی در نگرش به طبیعت در گسترهی فرهنگی ایران دانسته میشد و نویسندگان به شیوههای گوناگون میکوشیدند تا شکافهای میان علوم نوین و دانشهای سنتی را بپوشانند، یا از گسترش آن بکاهند.
ساخت نوشتاری
درونمایههای فیزیکی چه آموزههایی را به درون فضای فرهنگی سرریز میکرد، و این درونمایهها، چگونه نوشتار فارسی را دگرگون کردند؟ اگر به نوشتارهای درسی فیزیک نگاه کنیم، دادههایی را بازگو میکنند که از دیدن (یا گیرندههای حسی) و آزمایش برآمده است، و میتوان آنها را به آزمایش نهاد. با اینهمه، نخستین کتاب فیزیک (درسهای کریشیش)، نگارش زکی مازندرانی، نه ارزش گیرندههای حسی را برجسته میکرد و نه آزمایش را.
در کتابهای ردهی بعدی، که پس از ۱۲۹۰ نوشته شدند، این گرایش پدید آمد که نخست، واژگان پایهی فیزیک را به روشنی بازگویند و سپس به بخشها و درونمایههای آن بپردازند؛ اما مرزهای ناروشن میان واژگان پایه، کار آنان را به بازنگری نیازمند میکرد. در کتاب درسی حکمت طبیعی: اصول علم فیزیک، نگارش علیخان (۱۲۹۵ ق.) میخوانیم: «ماده چیزیست که بهحواس خمسه ظاهره محسوس گردد یعنی بتوان آنرا دید یا شنید ... هر مقدار محدودی از ماده را جسم نامند.» در اینجا، پیوند و بستگی میان ماده و جسم، ناروشن است.
هیچکدام از این آمیختگیها در کتاب فروغی دیده نمیشود. فروغی درس فیزیک را از جسم (نه ماده) میآغازد و بستگی آن را با گیرندههای حسی پنجگانه روشن میکند: «هر چیز که به یکی از حواس خمسه با واسطه یا بلاواسطه محسوس شود جسم است». آنگاه، فیزیک را بهگونهای تعریف میکند که بخشهای گوناگونی را دربر میگیرد: «معرفت آثاری که در اجسام غیرآلی بروز میکند و در طبیعت آنها تغییر کلی نمیدهد ... مثل سقوط جسم و گرم و سرد شدن آن». این تعریف فیزیکی بر شالودهی مفهوم علیت و پیآیندی، روشنی مییابد و یکپارچگی آن را پررنگ میکند.
تأکید بر گیرندههای حسی پنجگانه و شناخت با ارج نهادن بر آزمایش و روش، نخستین گام در دگرگونی نوشتار فارسی بود. نوشتار علمی فارسی به یاری آزمایش و روش از کرختی، پیچیدگی و تیرگی بهدر آمد و پیوندِ میانِ چیزها، از نگرش درونی به درون گفتار و نوشته خزید. بر پایهی این دیدگاه، ساخت متن در زبان فارسی دگرگون شد. در آن الگوی نوشتاری که فروغی و نویسندگان دیگر به کار بستند و پیش نهادند؛ ساخت متن از یک فراز به فراز دیگر، از یک بند به بند دیگر، و از یک جمله به جملهی دیگر، پیوستاری است که دلبخواهی سرهمبندی نمیشود؛ بخشهای گوناگون نوشتار در پیآیندی خود از پایه و روشی یکه، برآمده از دادههای روشمندِ حسی و شناختی پیروی میکنند.
ارزش گیرندههای حسی پنجگانه در نوشتار ادبی
شاعران و نویسندگان پیشتازِ ایران با هماین روش، شعر و ادبیات فارسی را دگرگون کردند. نیما یوشیج در نامهای به میرزاده عشقی مینویسد: «خواهی دانست کدام جهات را در طبیعت باید اتخاذ کرد ... اتخاذ جهات مادی یک منظره که از لوازم اساسی محسوب میشود. در نظر گرفتن مختصات آن جهات. پس از آن استعانت از چند کلمه مربوط و ساده ... اینجاست اولین نظریهی من. ... بعد از این لازم است طرز صنعت [روشِ ماهرانه ساختنِ] خود را تحت قوانین قطعی و معین درآورد» (نامهها، ویرایش طاهباز، ص ۹۷ــ۹۸).
ویژگیهای مادی چیست؟ و چگونه میتوان آن را دریافت و اندازهگیری کرد؟ پاسخ نیما روشنکننده است: «نویسنده باید صنعت کند [ماهرانه کار کند]، ... همه چیز را ببیند، بشنود و بو بکشد. با تمام هوش و حواس خود در میان اشیاء برود. ... بیان لازم که امروز میتواند مثل موسیقی و نقاشی وسیلهی انتقال واقع شود، این است» (نامهها، ص ۵۷۴). فیزیک و ادبیات پیشرو با ارج نهادن به گیرندههای حسی و آزمون در زبان فارسی، راه گسترش فرهنگ نوین را در ایران هموار کردند.
ارزشِ گیرندههای حسی پنجگانه بهویژه دیدن در آموزش به اندازهای بود که در دارالفنون، نقاشی را در یکی از درسهای پایه، یعنی هندسهی پیشرفته گنجاندند. امروز، شاید این یادآوری مایهی شگفتی باشد، اما هدف از آموزش نقاشی، چیزی نبود جز تربیت چشم برای درست دیدن و دریافتن. ابراهیم بنیاحمد، نویسندهی نخستین راهنمای نوینِ آموزش نقاشی در ایران مینویسد: «مدتها است که اهمیت نقاشی توجه متخصصین تعلیم و تربیت را به خود جلب نموده، ... ادعا کردهاند که راهنمایی تمام غرایز و تربیت هرگونه استعداد بشر را به توسط این صنعت ممکن است انجام داد» (تربیت چشم، ۱۳۱۶، دیباچه). چنین تأکیدی بر دیدن و ارزش گیرندههای حسی پنجگانه در سنت علمی گذشتگان هرگز دیده نمیشود.
@sciencefrontiers
مرزهای علم
▫️ 🔶 محمدعلی فروغی و نوسازی زبان فارسی (پارهی دوم، 👈 پارهی نخست) در سالهای ۱۲۷۰ـــ۱۳۱۰ ق. کتابهای علمی بهویژه فیزیک، گسستی در نگرش به طبیعت در گسترهی فرهنگی ایران دانسته میشد و نویسندگان به شیوههای گوناگون میکوشیدند تا شکافهای…
▫️
🔶 محمدعلی فروغی و نوسازی زبان فارسی
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
(پارهی سوم، 👈 پارهی نخست)
هادی راشد
اگر بتوانیم سرآغازی برای دگرگونی در نوشتار فارسی امروز شناسایی کنیم، نگارش کتابهای فارسی پس از راهاندازی دارالفنون، یکی از بهترین سرآغازها است. در پارههای پیشین این نوشته، دیدیم آموزههای فیزیک، بهویژه در کتاب فروغی با برجسته کردن ارزشِ گیرندههای حسی، ـــآنهم بر زمینهی فرهنگی که دریافتهای حسی را (بدون وارسی عقل) همواره نااستوار میدانست،ــــ راهگشای دریافت تازهای از جهان گردید. هماین نگرش، بنیان نگارش علمی شد. نگرش علمی در زبان فارسی پس از جا افتادن و گسترش، آرام آرام، به درون نگارش ادبی رخنه کرد.
کاوشهای واژگانی
الف) واژگان و مفاهیم
حسین گلگلاب، در گزارشی از کارِ فرهنگستان زبان فارسی مینویسد: «از نخستین روزهایی که ... پرتوی از دانشهای جدید به این سرزمین تابید، گروهی بر آن شدند تا آن دانشها را به زبان فارسی برگردانند ... این پیشگامان که در مدرسهء دارالفنون بودند کوشش میکردند برای واژههای علمی از کتابهای علمی قدیم که خود با مقدمات آنها آشنا بودند کلمههایی برگزینند» (فرهنگستان ایران، ص ۵).
نویسندگان دارالفنون از میان دو راه، برگزیدن واژگان فرانسه یا واژگان نوشتارهای علمی کهن [نوشتار علمی در تمدن اسلامی از سدههای پنجم ـــ ششم (عربی)، یا دستِ بالا، تا سده نهم (فارسی)، توانایی زایش واژگانی را به گونهی چشمگیری از دست داده بود]؛ دومی را برگزیدند.
واژههای برآمده از زبان عربی و فارسی کهن به نوشتار علمی نوین با دشواریهایی همراه بود. کاربرد این واژگان، راه دگرگونی نوشتار فارسی را باز نمیکرد، زیرا:
۱. واژگانی که بار معنایی هزار ساله را پرورانده بودند؛ به آسانی، بار معنایی تازه را نمیپذیرفتند؛
۲. چون در پیوند با نگرش علمی دگرگونهای به کار رفته بودند، مرز میان نگرشهای علمی نو و کهن را تیره میکردند؛
۳. چون با خود گرتههای دستوری کهن را فرامیخواندند، راهِ دگر شدن نگارش فارسی نو را میبستند.
بر زمینهی هماین نگاه، هرچه نویسندگان کتابهای درسی درپی آن بودند که آموزههای نو را جا بیاندازند؛ واژگان کهن با بار معنایی پایا، بیدرنگ آموزههای پیشین را یادآوری میکردند.
ب) مفاهیم نو و ساختهای واژگانی کهن
راه دیگری که نویسندگان نخستین کتابهای درسی آزمودند، کاربرد ساختهای واژگانی کهن یا ساخت واژگان تازه از راه بههم پیوستن واژههای کهن بود. گلگلاب چند نمونه از این واژگان را یادآوری میکند: میزانالضغطه (فشارسنج در فیزیک و طب)، مخفیالتناسل عروقی (نهانزادان وریدی)، ذات وسط و طرفین (نسبت طلایی) [فصل سیزدهم هندسه شفای ابنسینا دربارهی «القسمة ذات الوسط و الطرفین و المضلعات المنتظمة» است]؛ این رویکرد، پیچیدگیهای روش پیشین را باز هم بیشتر میکرد.
در نخستین کتابهای درسی آموزش علوم نوین به فارسی، این شیوههای واژهگذاری بسیار کاربردی بود، اما خرسندکننده نبود.
@sciencefrontiers
🔶 محمدعلی فروغی و نوسازی زبان فارسی
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
(پارهی سوم، 👈 پارهی نخست)
هادی راشد
اگر بتوانیم سرآغازی برای دگرگونی در نوشتار فارسی امروز شناسایی کنیم، نگارش کتابهای فارسی پس از راهاندازی دارالفنون، یکی از بهترین سرآغازها است. در پارههای پیشین این نوشته، دیدیم آموزههای فیزیک، بهویژه در کتاب فروغی با برجسته کردن ارزشِ گیرندههای حسی، ـــآنهم بر زمینهی فرهنگی که دریافتهای حسی را (بدون وارسی عقل) همواره نااستوار میدانست،ــــ راهگشای دریافت تازهای از جهان گردید. هماین نگرش، بنیان نگارش علمی شد. نگرش علمی در زبان فارسی پس از جا افتادن و گسترش، آرام آرام، به درون نگارش ادبی رخنه کرد.
کاوشهای واژگانی
الف) واژگان و مفاهیم
حسین گلگلاب، در گزارشی از کارِ فرهنگستان زبان فارسی مینویسد: «از نخستین روزهایی که ... پرتوی از دانشهای جدید به این سرزمین تابید، گروهی بر آن شدند تا آن دانشها را به زبان فارسی برگردانند ... این پیشگامان که در مدرسهء دارالفنون بودند کوشش میکردند برای واژههای علمی از کتابهای علمی قدیم که خود با مقدمات آنها آشنا بودند کلمههایی برگزینند» (فرهنگستان ایران، ص ۵).
نویسندگان دارالفنون از میان دو راه، برگزیدن واژگان فرانسه یا واژگان نوشتارهای علمی کهن [نوشتار علمی در تمدن اسلامی از سدههای پنجم ـــ ششم (عربی)، یا دستِ بالا، تا سده نهم (فارسی)، توانایی زایش واژگانی را به گونهی چشمگیری از دست داده بود]؛ دومی را برگزیدند.
واژههای برآمده از زبان عربی و فارسی کهن به نوشتار علمی نوین با دشواریهایی همراه بود. کاربرد این واژگان، راه دگرگونی نوشتار فارسی را باز نمیکرد، زیرا:
۱. واژگانی که بار معنایی هزار ساله را پرورانده بودند؛ به آسانی، بار معنایی تازه را نمیپذیرفتند؛
۲. چون در پیوند با نگرش علمی دگرگونهای به کار رفته بودند، مرز میان نگرشهای علمی نو و کهن را تیره میکردند؛
۳. چون با خود گرتههای دستوری کهن را فرامیخواندند، راهِ دگر شدن نگارش فارسی نو را میبستند.
بر زمینهی هماین نگاه، هرچه نویسندگان کتابهای درسی درپی آن بودند که آموزههای نو را جا بیاندازند؛ واژگان کهن با بار معنایی پایا، بیدرنگ آموزههای پیشین را یادآوری میکردند.
ب) مفاهیم نو و ساختهای واژگانی کهن
راه دیگری که نویسندگان نخستین کتابهای درسی آزمودند، کاربرد ساختهای واژگانی کهن یا ساخت واژگان تازه از راه بههم پیوستن واژههای کهن بود. گلگلاب چند نمونه از این واژگان را یادآوری میکند: میزانالضغطه (فشارسنج در فیزیک و طب)، مخفیالتناسل عروقی (نهانزادان وریدی)، ذات وسط و طرفین (نسبت طلایی) [فصل سیزدهم هندسه شفای ابنسینا دربارهی «القسمة ذات الوسط و الطرفین و المضلعات المنتظمة» است]؛ این رویکرد، پیچیدگیهای روش پیشین را باز هم بیشتر میکرد.
در نخستین کتابهای درسی آموزش علوم نوین به فارسی، این شیوههای واژهگذاری بسیار کاربردی بود، اما خرسندکننده نبود.
@sciencefrontiers
مرزهای علم
▫️ 🔶 محمدعلی فروغی و نوسازی زبان فارسی ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ (پارهی سوم، 👈 پارهی نخست) هادی راشد اگر بتوانیم سرآغازی برای دگرگونی در نوشتار فارسی امروز شناسایی کنیم، نگارش…
▫️
🔶 محمدعلی فروغی و نوسازی زبان فارسی
(دنبالهی پارهی سوم، 👈 پارهی سوم)
ج) کار بنیادی
فروغی برای سامانیابی زبان فارسی دو گام بزرگ برداشت. او از یکسو در روند برگردان اندیشههای علمی از زبانهای عربی و فرانسه به فارسی، نیاز به واژگان تازه را به خوبی شناخته بود؛ و از سوی دیگر میدید که برخورد روشهای گوناگون در واژهپردازی چگونه زبان را از سامان خود دور میکند. فروغی در رویارویی با این دوگانگی، چاره در آن دید که کار واژهیابی و واژهپردازی زیر دست شماری از دانشوران سامان یابد. راهاندازی فرهنگستان ایران، پیآمد نگرش فروغی به وضع زبان فارسی در آن روزگار بود.
افزون بر آن، فروغی خود نویسندهای شیوهگذار در واژهپردازی بود. شیوهی واژهیابی و واژهپردازی او، تراز واژهپردازی در زبان فارسی است و نویسندگان بسیاری از کاردانی و راهنمایی او بهره بردهاند.
در نگاه فروغی، آمیختگی زبانهای بیگانه با فارسی از آن رو ناپذیرفتنی است که ساختهای آوایی، واژگانی و دستوری زبان را دگرگون میکند: «اگر برای عناصر بیگانه در باز باشد ... جا را بر مواد زبان اصلی تنگ کند خصوصاً اگر صیغهها و جملهها و ترکیبات بیگانه بیحد و شرط، داخل زبان شود بسیار عیب است و باید از آن دوری جست» (پیام به فرهنگستان).
گرچه سخن فروغی در پیام به فرهنگستان بر زمینهی پالایش فارسی از واژگان، ساختهای واژگانی و ساختهای دستوری زبان عربی گسترش یافته است؛ اما او در پی آن بود که با انگشت نهادن بر این دشواره، آیندهی زبان فارسی را از آسیبهای پیشِ رو بازدارد.
پیشنهاد فروغی برای دور نگهداشتن فارسی از آسیبها بر یک راهکار استوار بود: توانمند ساختن زبان فارسی. توانمندسازی از دید فروغی با کاوش در توانهای زبان (واژگان، ساختهای واژگانی و ساختهای دستوری) روی میدهد. گفتار او در فصل سوم پیام به فرهنگستان یکسره، دستورنامهی کاوشهای واژگانی است. کدام واژگان را باید ساخت؟ کدام واژگان را میتوان بازسازی کرد؟ از کدام بنمایههای زبان میتوان واژگان تازهای بیرون کشید؟ و ... . با اینهمه، فروغی بر آن بود که نوسازی زبان باید آرام آرام به انجام رسد. او از دگرگونی پسند اجتماعی برای جایابی رویکرد نو سخن گفت. زبان را نمیتوان به ناگهان دگرگون کرد، زیرا این کار اگر شدنی هم باشد، زنجیرهی پیوستگی با گذشته را پاره میکند. «گذشته مانند تنه و بیخ درخت است که هرچه استوارتر و تنومندتر باشد، شاخ و برگش قویتر و شادابتر و بارورتر خواهد بود» (پیام به...).
پالایش فارسی از بیشواژگان و نشانههای ساختی زبان عربی، راهگشای توانمندگردانی زبان و جلوگیری از سرریز شدن واژگان بیگانه از زبانهای اروپایی است.
@sciencefrontiers
🔶 محمدعلی فروغی و نوسازی زبان فارسی
(دنبالهی پارهی سوم، 👈 پارهی سوم)
ج) کار بنیادی
فروغی برای سامانیابی زبان فارسی دو گام بزرگ برداشت. او از یکسو در روند برگردان اندیشههای علمی از زبانهای عربی و فرانسه به فارسی، نیاز به واژگان تازه را به خوبی شناخته بود؛ و از سوی دیگر میدید که برخورد روشهای گوناگون در واژهپردازی چگونه زبان را از سامان خود دور میکند. فروغی در رویارویی با این دوگانگی، چاره در آن دید که کار واژهیابی و واژهپردازی زیر دست شماری از دانشوران سامان یابد. راهاندازی فرهنگستان ایران، پیآمد نگرش فروغی به وضع زبان فارسی در آن روزگار بود.
افزون بر آن، فروغی خود نویسندهای شیوهگذار در واژهپردازی بود. شیوهی واژهیابی و واژهپردازی او، تراز واژهپردازی در زبان فارسی است و نویسندگان بسیاری از کاردانی و راهنمایی او بهره بردهاند.
در نگاه فروغی، آمیختگی زبانهای بیگانه با فارسی از آن رو ناپذیرفتنی است که ساختهای آوایی، واژگانی و دستوری زبان را دگرگون میکند: «اگر برای عناصر بیگانه در باز باشد ... جا را بر مواد زبان اصلی تنگ کند خصوصاً اگر صیغهها و جملهها و ترکیبات بیگانه بیحد و شرط، داخل زبان شود بسیار عیب است و باید از آن دوری جست» (پیام به فرهنگستان).
گرچه سخن فروغی در پیام به فرهنگستان بر زمینهی پالایش فارسی از واژگان، ساختهای واژگانی و ساختهای دستوری زبان عربی گسترش یافته است؛ اما او در پی آن بود که با انگشت نهادن بر این دشواره، آیندهی زبان فارسی را از آسیبهای پیشِ رو بازدارد.
پیشنهاد فروغی برای دور نگهداشتن فارسی از آسیبها بر یک راهکار استوار بود: توانمند ساختن زبان فارسی. توانمندسازی از دید فروغی با کاوش در توانهای زبان (واژگان، ساختهای واژگانی و ساختهای دستوری) روی میدهد. گفتار او در فصل سوم پیام به فرهنگستان یکسره، دستورنامهی کاوشهای واژگانی است. کدام واژگان را باید ساخت؟ کدام واژگان را میتوان بازسازی کرد؟ از کدام بنمایههای زبان میتوان واژگان تازهای بیرون کشید؟ و ... . با اینهمه، فروغی بر آن بود که نوسازی زبان باید آرام آرام به انجام رسد. او از دگرگونی پسند اجتماعی برای جایابی رویکرد نو سخن گفت. زبان را نمیتوان به ناگهان دگرگون کرد، زیرا این کار اگر شدنی هم باشد، زنجیرهی پیوستگی با گذشته را پاره میکند. «گذشته مانند تنه و بیخ درخت است که هرچه استوارتر و تنومندتر باشد، شاخ و برگش قویتر و شادابتر و بارورتر خواهد بود» (پیام به...).
پالایش فارسی از بیشواژگان و نشانههای ساختی زبان عربی، راهگشای توانمندگردانی زبان و جلوگیری از سرریز شدن واژگان بیگانه از زبانهای اروپایی است.
@sciencefrontiers
😊چیزهایی که شاید از شرودینگر نمیدانستید:
بر اساس اسناد تاریخی و زندگینامههایی که از ارنست شرودینگر نوشته شده، او روابط خارج از ازدواج داشت و به نوعی میتوان گفت که به همسرش خیانت میکرد. همسرش آنی (Anny) با او زندگی میکرد، اما رابطهشان پیچیده بود و ظاهراً نوعی ازدواج باز یا بدون وفاداری متقابل داشتند.
شرودینگر روابط عاشقانه و جنسی متعددی با زنان دیگر داشت، حتی برخی از آنها دانشجویان یا همسران همکارانش بودند. در یکی از مشهورترین این روابط، با زنی به نام هیلدا مارچ (Hilde March) – همسر یکی از دوستانش – رابطه داشت و حاصل این رابطه یک فرزند دختر بود.
در سفر معروفش به کوهستانها برای تمرکز بر روی معادله موج، گفته میشود که با یکی از معشوقههایش همراه بود.
@sciencefrontiers
بر اساس اسناد تاریخی و زندگینامههایی که از ارنست شرودینگر نوشته شده، او روابط خارج از ازدواج داشت و به نوعی میتوان گفت که به همسرش خیانت میکرد. همسرش آنی (Anny) با او زندگی میکرد، اما رابطهشان پیچیده بود و ظاهراً نوعی ازدواج باز یا بدون وفاداری متقابل داشتند.
شرودینگر روابط عاشقانه و جنسی متعددی با زنان دیگر داشت، حتی برخی از آنها دانشجویان یا همسران همکارانش بودند. در یکی از مشهورترین این روابط، با زنی به نام هیلدا مارچ (Hilde March) – همسر یکی از دوستانش – رابطه داشت و حاصل این رابطه یک فرزند دختر بود.
در سفر معروفش به کوهستانها برای تمرکز بر روی معادله موج، گفته میشود که با یکی از معشوقههایش همراه بود.
@sciencefrontiers
😐20❤7😁2👎1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
گوگل میت قابلیت ترجمه همزمان زنده را فعال کرده
@sciencefrontiers
کاربران میتوانند در لحظه صحبت افراد را به زبان خود یا هر زبانی بشنوند!
@sciencefrontiers
کاربران میتوانند در لحظه صحبت افراد را به زبان خود یا هر زبانی بشنوند!
👍8😱5