حقوق ده‌گانۀ خواندن
✍🏻 دانیل پناک

1⃣ حق نخواندن
هر انسانی حق دارد کتاب نخواند. کتاب نخواندن همان‌قدر طبیعی است که کتاب خواندن. مطالعه باید از میل برخیزد، نه از اجبار.

2⃣ حق جا انداختن متن
می‌توان از جمله‌ای گذشت، بخشی را جا انداخت یا از فصلی پرید. کتابخوانی سفری آزادانه در متن است، نه حرکتی خطی و اجباری.

3⃣ حق ناتمام رها کردن کتاب
خواننده موظف نیست هر کتابی را دست گرفت تا پایان بخواند. او می‌تواند هر جا پیوندی با متن نیافت، کتاب را کنار بگذارد.

4⃣ حق دوباره خواندن
خواننده حق دارد کتابی را بارها بخواند؛ گاهی برای دریافت‌های تازه، گاهی تنها برای بازگشت به لذتی که از نخستین بار در یاد مانده است.

5⃣ حق انتخاب کتاب
از رمان عامه‌پسند تا شعر کلاسیک، از کتاب کودک تا فلسفۀ دشوار، خواننده حق دارد بدون نیاز به توجیه یا تأیید دیگران، آن‌چه را می‌خواهد انتخاب کند.

6⃣ حق خیال‌پردازی هنگام مطالعه
کتابخوان حق دارد در دنیای کتاب غرق شود، با شخصیت‌ها همذات‌پنداری کند و مرز واقعیت و داستان را موقتاً کنار بگذارد. خیال‌پردازی بخشی جدایی‌ناپذیر از تجربۀ خواندن است.

7⃣ حق مطالعه در هر مکان
مطالعه وابسته به کتابخانه یا میز رسمی نیست. تخت‌خواب، اتوبوس، صف نانوایی یا نیمکت پارک، از هر جا می‌توان به جهان کتاب قدم گذاشت.

8⃣ حق تفننی خواندن
خواندن همیشه نباید هدفمند یا نتیجه‌محور باشد. می‌توان برای لحظه‌ای رهایی، برای شوقی گذرا یا لذتی بی‌دلیل، کتابی را بی‌مقدمه گشود و خواند.

9⃣ حق بلند خواندن
خواندن با صدای بلند برای خود یا دیگران یکی از شیوه‌های طبیعی و دل‌پذیر ارتباط با متن است.

🔟 حق سکوت پس از مطالعه
می‌توان پس از خواندن کتابی، درباره آن حرفی نزد. تفسیر و توضیح ضرورتی ندارد.

منبع: کاغذک

در اهمیت مطالعه

کتاب خواندن صرفا سرگرمی یا گذراندن وقت نیست؛ یک ضرورت علمی و انسانی است.

از دید روانشناسی، مطالعه کتاب باعث افزایش تمرکز، تقویت حافظه و رشد توانایی تفکر انتقادی می‌شود.

در جامعه‌شناسی، کتاب‌ها ابزار انتقال تجربه و دانش نسل‌ها هستند و جامعه‌ای که کتاب نمی‌خواند، محکوم به تکرار خطاهای گذشته است.

علم ثابت کرده که کتاب‌خوانی ساختار مغز را تغییر می‌دهد و مسیرهای عصبی مرتبط با همدلی و تحلیل را فعال‌تر می‌کند.

فلسفه نیز بر آن تأکید دارد که پرسش‌های بنیادین بشر بدون گفتگو با اندیشه‌های مکتوب پیشینیان ناقص می‌ماند.

هر صفحه کتاب دروازه‌ای به جهانی نو است؛ غفلت از آن، محرومیت از بخشی از وجود خودمان است.

در روزهای بلند تابستان، کتاب خواندن را شروع کنیم، حتی با یک کتاب در یک ماه.

📊 نقش هوش مصنوعی در کتابخانه‌های پیشرو دنیا

1. جستجوی هوشمند منابع (Smart Search)
2. استفاده از مدل‌های زبانی (LLM) و الگوریتم‌های NLP برای فهم بهتر سوالات کاربران
3. پیشنهاد منابع مرتبط حتی با جستجوی ناقص یا پرسش طبیعی
4. توصیه‌گر کتاب و مقاله (Recommendation Systems)
5. تحلیل رفتار کاربران و تاریخچه استفاده برای ارائه پیشنهادهای شخصی‌سازی‌شده
6. استفاده از مدل‌های collaborative filtering و deep learning
7. فهرست‌نویسی خودکار (Automated Cataloging)
8. استخراج خودکار اطلاعات کتاب‌شناختی از متن یا جلد کتاب با OCR و مدل‌های متنی
9. تشخیص موضوع، نویسنده، کلیدواژه‌ها با کمک یادگیری ماشین
10. خدمات مرجع مجازی (Virtual Reference Services)
11. چت‌بات‌ها و دستیارهای مجازی مبتنی بر هوش مصنوعی برای پاسخ‌گویی شبانه‌روزی
12. درک زبان طبیعی برای مشاوره و راهنمایی کاربران
13. تحلیل داده‌های کتابخانه (Library Analytics)
14. تحلیل داده‌های گردش منابع، رفتار کاربران، و نیازهای پژوهشی
15. پیش‌بینی تقاضا برای منابع خاص با الگوریتم‌های پیش‌بینی
16. تشخیص و دیجیتال‌سازی منابع (Digitization & OCR)
17. تبدیل اسناد چاپی به متن دیجیتال با OCR پیشرفته (برای چندزبان از جمله عربی و فارسی)
18. دسته‌بندی خودکار تصاویر، نقشه‌ها، دست‌نوشته‌ها
19. پایش و حفاظت منابع (Preservation Monitoring)
20. شناسایی آسیب در منابع فیزیکی با بینایی کامپیوتری (مثلاً آسیب رطوبتی یا پارگی)
21. پیش‌بینی نیاز به ترمیم یا نگهداری خاص
22. تشخیص سرقت علمی و مشابهت متون (Plagiarism & Similarity Detection)
23. مقایسه هوشمند پایان‌نامه‌ها، مقالات و متون برای کشف تقلب علمی
24. استفاده از هوش مصنوعی برای تحلیل مفهومی شباهت‌ها
25. طبقه‌بندی خودکار موضوعی (Automated Subject Classification)
26. تخصیص موضوعات دیویی یا LCC با یادگیری ماشین
27. بهبود رده‌بندی با داده‌های رفتاری کاربران
28. پشتیبانی از پژوهش با ابزارهای AI Research Assistant
29. کمک به محققان برای مرور ادبیات، نوشتن مقالات، خلاصه‌سازی متون
30. تولید خودکار چکیده یا ترجمه متون تخصصی

https://news.1rj.ru/str/UT_Central_Library

کارگاه آموزشی ایرانداک

پیدا شدن پنگوئن در ایستگاه قطار

در سال ۱۹۳۴ مرد جوانی به نام آلن لین در ایستگاه قطاری در انگلستان منتظر بود.
او دنبال کتابی برای مسیر برگشت بود، اما تنها رمان‌های بی‌ارزش و گران‌قیمت پیدا می‌کرد.
همان‌جا جرقه‌ای در ذهنش زد:
چرا کتاب خوب نباید به آسانی و ارزانی یک پاکت سیگار در دسترس همه باشد؟ چیزی که همه‌جا هست و همه می‌خرند.

او یک سال بعد، این فکر را عملی کرد.
در ۱۹۳۵ انتشارات «پنگوئن» را راه‌اندازی کرد و اولین مجموعهٔ کتاب‌های جیبی را منتشر کرد؛ با جلدهایی ساده و متمایز، و قیمتی بسیار پایین‌تر از کتاب‌های معمول آن زمان.

کتاب‌های پنگوئن در دکه‌های روزنامه، ایستگاه قطار و حتی دستگاه‌های سکه‌ای فروخته می‌شدند.
ایده‌ای که کتاب را از قفسه‌های خاص به زندگی روزمره مردم آورد.

امروز پنگوئن یکی از بزرگ‌ترین ناشران دنیاست.
هر سال بیش از ۱۵۰۰ عنوان کتاب منتشر می‌کند، بیش از ۱۰ هزار کارمند در سراسر جهان دارد، و درآمد جهانی آن در سال گذشته به حدود ۵ میلیارد یورو (بیش از ۵۰۰ هزار میلیارد تومان) رسید.

انتشارات پنگوئن در روزهای اخیر نود سالگی‌اش را با مجموعه‌ای از برنامه‌های عمومی، فرهنگی و ملی جشن گرفت:

🔸 کتابخانه‌های کوچک
پنگوئن به مناسبت نودمین سال فعالیتش در ۹۰ نقطهٔ کشور قفسه‌های اشتراک کتاب نصب کرد تا مردم بتوانند رایگان کتاب ببرند یا کتاب‌های مازاد خود را اهدا کنند.

🔹جشنواره «هیچ چیز مثل کتاب نیست»
جشنواره‌ای دو روزه با حضور نویسندگان، ناشران و کتاب‌دوستان به بررسی نقش کتاب در عصر دیجیتال، ترویج خواندن و آیندهٔ نشر پرداخت.

🔹برنامه کتابخانه مدارس
دولت انگلستان همزمان با این جشن اعلام کرد تا پایان دورهٔ پارلمان، برای همهٔ مدارس ابتدایی کتابخانه ایجاد خواهد شد.


منبع: Sunday Times
برگرفته از کانال کاغذک

گزارش بالا نشان میدهد که هنوز وجود قفسه های کتاب در اماکن عمومی، خواندن کتاب چاپی همزمان با کتابهای دیجیتال و وجود کتابخانه در مدارس ابتدایی، در کشورهایی مثل انگلستان دارای اهمیت بالایی است. همچنان که سیاستهایی مثل حضور و وجود کتاب در زندگی مردم، از ضریب توجه بالایی برخوردار است.
چه دلایلی برای این توجه و اهمیت به نظرتان می رسد؟

کتاب «سیر کتاب در ایران» نوشته ایرج افشار، نگاهی جامع به تاریخ کتاب، کتابت و کتابخوانی در ایران از دوران باستان تا دوران معاصر دارد. نویسنده در این اثر، روند تحول کتاب را از زمان اوستا و سنت‌های نگارش پیش از اسلام، تا شکوفایی نسخ خطی، هنر تجلید، نگارگری و پیدایش چاپ در ایران بررسی می‌کند. این کتاب همچنین به مقایسه چاپ در ایران و جهان پرداخته و نقش فرهنگی کتاب در تاریخ ایران را برجسته می‌سازد. اثری مرجع برای علاقه‌مندان به تاریخ فرهنگ و کتاب در ایران.
https://news.1rj.ru/str/UT_Central_Library

ادارات البرز چهارشنبه هشتم مرداد تعطیل خواهند بود

معاون توسعه مدیریت و منابع استانداری البرز از تعطیلی ادارات استان در روز چهارشنبه مصادف با هشتم مرداد به دلیل موج شدید گرما و مدیریت مصرف انرژی خبر داد.

به گزارش اداره‌کل روابط عمومی و امور بین‌الملل استانداری البرز، مهدی فراهانی معاون توسعه مدیریت و منابع استانداری البرز، اظهار کرد: با توجه به موج گرما و افزایش دما در استان، کارگروه ناترازی انرژی با هدف مدیریت مصرف انرژی، تعطیلی کلیه دستگاه‌های اجرایی و ادارات استان البرز را در روز چهارشنبه تصویب کرد.

وی با بیان اینکه تعطیلی شامل بانک‌ها نیز میشود ولیکن برخی شعب کشیک بانکها فعال خواهند بود افزود: این تصمیم شامل مراکز امدادی، اورژانس و آتش‌نشانی نمی‌شود و این مراکز به فعالیت عادی خود ادامه خواهند داد.

معاون توسعه و برنامه‌ریزی استانداری البرز، در ادامه با تأکید بر لزوم مدیریت مصرف در شرایط ویژه جوی، از هم استانی‌های عزیز درخواست کرد تا با صرفه‌جویی در مصرف انرژی، زمینه استفاده عادلانه همگان از این نعمت خدادادی را فراهم آورند.

وی همچنین اعلام کرد که رسیدگی به کلیه پرونده‌ها در واحدهای قضایی استان طبق روال معمول انجام خواهد شد و این تعطیلی تأثیری بر روند امور قضایی نخواهد داشت.

به گفته وی این اقدام در راستای حفظ پایداری شبکه توزیع برق و جلوگیری از بروز خاموشی‌های گسترده در پی افزایش مصرف ناشی از گرمای هوا صورت گرفته است.

@utcanlib

بر اساس این خبر،
کتابخانه مرکزی دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، فردا چهارشنبه هشتم مرداد ۱۴۰۴، تعطیل است.


@utcanlib

۶ تیپ خریداران کتاب

😌 احساسی‌ها
بر اساس حال‌و‌هوایشان کتاب می‌خرند، نه برنامه. طرح جلد، عنوان تأثیرگذار یا یک جمله کافی‌ست تا تصمیم بگیرند. دنبال هر کتابی می‌گردند که حالشان را خوب کند، از رمان و زندگینامه تا آثار فلسفی و معنوی.

📚 وفادارها
اهل یک ژانر، نویسنده یا سبک مشخص‌اند؛ مثلاً فقط شعر، داستان تاریخی، فلسفه غرب یا آثار دینی می‌خوانند. کتابخوانی برایشان بخشی از هویت است. به ناشر یا مترجمی که با آن‌ها خاطره دارند، وفادار می‌مانند.

🎯 یادگیرنده‌ها
هدف‌محور کتاب می‌خرند، برای مهارت، ارتقای شغلی یا رشد فردی. ساختار منظم، زبان مستقیم و ابزارهایی مثل چک‌لیست، نمودار یا خلاصهٔ اجرایی برایشان مهم است. بیشتر سراغ روان‌شناسی کاربردی، توسعه فردی و منابع آموزشی می‌روند.

🔥 موج‌سوارها
این مخاطبان جوان تحت‌تأثیر فضای عمومی‌اند. اگر کتابی در شبکه‌های اجتماعی وایرال شود یا بلاگر معروفی معرفی‌اش کند، سریع واکنش نشان می‌دهند. عناوین پرفروش، ترجمه‌های تازه و کتاب‌هایی که فیلمشان اکران شده، انتخاب‌های محبوبشان‌اند.

💸 اقتصادی‌ها
به‌شدت حساس به قیمت‌اند. کتاب خوب را وقتی می‌خرند که به‌صرفه باشد. به تخفیف، اشتراک و کمپین‌های مناسبتی توجه دارند. بیشتر به دنبال کتاب‌هایی با ارزش بالا و قیمت پایین‌اند تا بخوانند.

🖋️ کلکسیون‌دارها
کتاب را برای داشتن می‌خرند، نه فقط محتوای آن. زیبایی جلد، جنس کاغذ، طراحی خاص یا ترجمهٔ ماندگار برایشان اهمیت دارد. نسخه‌های نفیس از آثار کلاسیک انتخاب اصلی‌شان است. این گروه کم‌تعداد حاضرند برای زیبایی، کمیابی یا تمایز هزینهٔ بالایی بپردازند.

و البته برای بسیاری از افراد هم کتاب خواندن یک رویه جاافتاده در زندگی است و به آن به عنوان یک اصل پذیرفته شده و یک الزام در زندگی نگاه میکنند و برای تهیه کردن کتاب خوب، وقت میگذارند، هزینه میکنند یا از سرمایه های موجود. در کتابخانه‌ها استفاده می‌کنند.

📣 راهنمای پژوهش با چت‌بات SCiNiTO AI منتشر شد

🧠 کار با چت‌بات پژوهشی SCiNiTO AI اگر با پرامپت‌های مناسب همراه باشد، می‌تواند نتایج دقیق‌تر و کاربردی‌تری ارائه دهد. پژوهش مؤثر، با پرسش دقیق آغاز می‌شود.

🔸در این فایل راهنما، مجموعه‌ای از پرامپت‌های هدفمند و حرفه‌ای ارائه شده که در ۶ دسته کاربردی طبقه‌بندی شده‌اند:

🔹 Literature Review | مرور متون

🔹 Methodology Clarification | شفاف‌سازی روش‌شناسی

🔹 Complex Topic Exploration | کاوش موضوعات پیچیده

🔹 Proposal Development | توسعه پروپوزال

🔹 Research Topic Guidance | راهنمایی در انتخاب موضوع تحقیق

🔹 Definition Clarification | روشن‌سازی مفاهیم و تعاریف

📌 هر بخش شامل مثال‌های کاربردی به انگلیسی و فارسی است تا بتوانید به‌راحتی از پلتفرم SCiNiTO AI در پژوهش خود بهره بگیرید.

🆔@SCINITOAI_IRAN

🔺با توجه به بخشنامه استانداری البرز، امروز چهارشنبه ۱۵ مرداد ۱۴۰۴، کتابخانه مرکزی دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی تعطیل است.


@utcanlib

فن‌فیکشن چیست؟

این اصطلاح از دو بخش تشکیل شده:
▫️فن (Fan) به معنی هوادار
▫️فیکشن (Fiction) به معنی داستان تخیلی

بنابراین، فن‌فیکشن یعنی داستانی که هواداران یک اثر محبوب (مانند یک کتاب، فیلم یا سریال) می‌نویسند؛ معمولاً در ادامه، تغییر یا بازآفرینی آن اثر بدون مجوز رسمی.

فرض کنید یکی از طرفداران «آلیس در سرزمین عجایب» داستانی تخیلی بنویسد که در آن آلیس وارد تهران امروز می‌شود و به‌جای لانه خرگوش، از ایستگاه متروی تئاتر شهر سر درمی‌آورد. راننده‌ اسنپ او گربه‌ای است که هی غیب می‌شود و پیامک‌های مرموز می‌فرستد.

فن‌فیکشن شکلی از بازنویسی خلاق است که مرز میان مصرف‌کننده و نویسنده را برمی‌دارد و به مخاطب اجازه می‌دهد دنیای اثر را از نو بسازد.

ﺯﯾﺒﺎﺗﺮﯾﻦ ﺭﻭﺯﻫﺎﺳﺖ؛
ﺭﻭﺯﯼ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺁﻥ ﻣﺠﺎﻝ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﮐﺮﺩﻥ ﻣﯽﯾﺎﺑﯿﻢ!

ﮐﺘﺎﺏ ﻭ ﮐﺘﺎﺏﺧﻮﺍﻥ، ﻫﺮ ﯾﮏ ﺑﺪﻭﻥ ﺩﯾﮕﺮﯼ ﻫﯿﭻ هستنند.

ﺭﺍﻟﻒ ﻭﺍﻟﺪو ﺍﻣﺮﺳﻮﻥ
فیلسوف و نویسنده آمریکایی قرن ۱۹

لب مطلب یا لپ مطلب؟

🔹«لب» به‌معنای خلاصه، گزیده و جوهر و مغز درخت است؛ بنابراین، با «لپ» که معنای آن را می‌دانیم، متفاوت است.
🔹 پس یادمان باشد که «لُبّ مطلب» و «لُبّ کلام» به‌معنای اصل مطلب و جان کلام است. بعضی به اشتباه  «لُپ کلام» می‌نویسند و می‌گویند. این اشتباه به‌دلیل نزدیکی آوایی «ب» و «پ» پیش آمده است.
🔸 لب کلام گوینده این بود که باید سخن مستند باشد. (درست)
🔸 لپ کلام گوینده این بود که باید سخن مستند باشد. (نادرست)

#زین_قند_پارسی