آلترناتیو – Telegram
آلترناتیو
1.21K subscribers
24 photos
1 video
8 files
20 links
یادداشت‌های پراکنده ©

مهرداد رحیمی‌مقدم

@Htpps_M
Download Telegram
Forwarded from آلترناتیو
نشانه‌شناسی سانسور

یوری لوتمن، نشانه شناس شهیر مکتب تارتو، در کتاب خود «ساختار متن هنری»، مفهومی را مطرح می‌کند تحت عنوان Minus-Device که به‌طورکلی بر اهمیت حیاتی خلأ و عدم وجود برخی از مشخصه‌های ژنریک در متون ادبی، دلالت دارد. از منظر لوتمن، در آثار ادبی، نبود یک ویژگی به رسمیت شناخته‌شده، یا به بیانی دیگر خلأ آشکار مشخصه‌های نهادینه‌شده، قدرتمندتر از هر حضوری خود را نشان می‌دهد و از همین رو، در بررسی متون ادبی و هنری، اهمیت آنچه در نگاه نخست به چشم نمی‌آید، هرگز کمتر از وجوه مشخص و آشکار این متون نیست.

از ملموس‌ترین نمودهای خلأهایی ازاین‌دست برای ما، سه‌نقطه‌ای است که در بسیاری از متون، ازجمله متون ترجمه‌شده دال بر حذف و تعدیل بخشی از متن توسط نهادهای بازرسی هستند. نشانه‌ای که به‌واسطه‌ی کاربرد روزافزون آن، در میان اهالی کتاب‌ همچون یک نُرم پذیرفته‌شده است؛ به‌طوری‌که در برخی آثار مترجم لازم می‌بیند اشاره کند سه‌نقطه‌های موجود در متن، متعلق به خود اثر هستند و هیچ دلالت دیگری (طبیعتاً بر سانسور) ندارند.

از آثار نوشته‌شده در مورد این پدیده، می‌توان به کتاب «نشانه‌شناسی سانسور و سکوت سخن» از محمد رضایی راد، اشاره کرد که به بررسی ریشه‌های به وجود آمدن این نشانه در مطبوعات و صنعت نشر پرداخته است؛ اگرچه درنهایت تحلیل نویسنده این است که سه‌نقطه را باید به‌عنوان یک ضد نشانه در نظر گرفت که سرانجام خواننده را در یک تعلیق رها می‌کند و به او این پیام را می‌دهد که «این قسمت را نخوان و رمزگشایی نکن».

اما در تحلیلی متفاوت با مورد فوق، می‌توان با وام‌گیری از مفهوم Minus-Device لوتمن، اهمیت خلأهای سه‌نقطه‌ای متن و نقش آن‌ها در انقطاع روند خوانش یک متن ادبی را حتی بیش از پیش، پررنگ کرد. تصور کنید حین خواندن یک رمان، ناگهان با سلسله‌ای از سه‌نقطه‌ها مواجه می‌شوید که راه را بر هرگونه درک یکپارچه‌ای از متن مسدود کرده‌اند؛ و درواقع آنچه پیش روی شما قرار دارد، بندهایی است کاملاً بی‌سروته که هیچ تصویر و معنای منسجمی از خواندن آن‌ها در ذهنتان شکل نمی‌گیرد. علاوه بر این، به خاطر حضور گاه‌وبیگاه این سه‌نقطه‌ها، روی‌هم‌رفته، کلیت تجربه‌ی خواندن یک اثر در سایه‌ی آن‌ها قرار می‌گیرد و بنابراین ماهیت دریافت معنی نیز دستخوش تغییراتی جدی می‌شود.

از طرف دیگر، سه‌نقطه راه را برای حضور توأمان نویسنده/مترجم در متن باز می‌کند و خواننده‌ای که در اندیشه‌ی خود مشغول خواندن اثر یک نویسنده‌ی خارجی است و چه‌بسا ترجیح می‌دهد ترجمه بودن اثر را نیز به فراموشی بسپارد، ناگهان با خلأ‌هایی روبرو می‌شود که همچون سدهایی بر سر راه شکل‌گیری معنا عمل می‌کنند و اینجاست که به جهانی دیگر پرتاب می‌شود؛ توهم خواندن متن اصلی رنگ می‌بازد و دخالت مترجم برای آگاه کردن او از سلطه‌ی سانسور بر بخش‌هایی از متن، شرایطی را که در آن مشغول خواندن یک متن ادبی است، برای او یادآوری می‌کند.

ازآنجایی‌که بر اهمیت سه‌نقطه‌ در ایجاد گسست درروند خواندن تأکید کرده‌ایم، شاید مهم‌ترین کسی که می‌توان در صورت‌بندی دقیق‌تر مسئله از او بهره گرفت، نظریه‌پرداز مهم تئوری دریافت، ولفگانگ آیزر باشد. یکی از مفاهیم تئوری آیزر، Leerstellen یا همان gap است که به اهمیت نقش خواننده در روند پر کردن خلأهای مندرج در متن، اشاره دارد. اگرچه طیف پاسخ‌های ممکن خواننده، قویاً از سوی خود متن محدود و کنترل می‌شود. در مورد سه‌نقطه‌های حاکی از هرگونه حذف نیز، باید گفت، این وضعیت با حالتی که مترجم سانسور می‌کند و دم برنمی‌آورد، تفاوت اساسی دارد و آن این‌که در اینجا گویی مترجم از خواننده دعوت می‌کند خود در مقام خواننده‌ای فعال، به پر کردن این خلأ‌ها بپردازد. خلأهایی که نه از سوی نویسنده، مترجم و یا خود اثر که در اثر دخالت قدرت‌هایی بیرون از حیطه‌ی اختیارات آن‌ها، خود را بر متن تحمیل کرده‌اند.

سه‌نقطه راه خود را در آثار ادبی نویسندگان ایرانی نیز بازکرده و برای مثال، به‌عنوان یکی از مضامین محوری رمان «سانسور یک داستان عاشقانه‌ی ایرانی» از شهریار مندنی‌پور، حضور قدرتمندی در اثر دارد؛ در خلال برخی از فصل‌های این کتاب، مواجهه‌ی میان شخصیت‌های داستان با سه‌نقطه‌های حاضر در متون ادبی به‌دقت توصیف‌شده‌اند. آقای پتروویچ، به‌عنوان شخصیت تیپیک یک سانسور کننده؛ به‌واسطه‌ی همین سه‌نقطه‌ها، قدرت کنترل خود بر ذهن خوانندگان را از دست می‌دهد:

When readers see these three dots, control of their imagination is no longer in the hands of the writer, nor is it in the hands of Mr. Petrovich.

روایت مفصل‌تری از این مسئله را برای ارائه در کنفرانس IPCITI 2018 (دانشگاه منچستر) ارسال کرده بودم که اکسپت هم شد؛ اما به دلیل عدم موافقت هیئت برگزارکننده با حضور به‌صورت ویدئوکنفرانس درنهایت موفق به ارائه‌ی آن نشدم.

مهرداد رحیمی مقدم

@AlternativeTS
Forwarded from آلترناتیو
Mehrdad Rahimi-Moghaddam
MA Student, Faculty of Foreign Languages and Literatures
University of Tehran, Tehran, Iran

Semiotics of Censorship: Ellipsis as Minus-Device in Literary Translation

This paper aims to explore different strategies that Iranian literary translators employ to tackle the issue of censorship. To that end, the paper uses the concept of minus-device as it was developed by Yuri Lotman. The concept of minus-device posits that the absence of any device in a text could be as meaningful as its presence. Drawing on an established phenomenon among Iranian Literary translators who employ ellipsis “ …,” as a signal to make the reader aware of the fragments that have been censored in the translated text, this paper attempts to analyze the semiotic function of ellipsis in Iranian literary translations through an absence/presence relationship of signification that exists concurrently within the text.

I argue that through subtle use of ellipsis, Iranian literary translators have successfully established a convention that enables them to escape the rough grip of censorship, while textually manifesting their resistance to it. To illustrate this contention, examples from contemporary literary translations in Iran will be presented. Furthermore, I will discuss the fictional representation of this phenomenon in Shahriar Mandanipour’s Censoring an Iranian Love Story, in which the character reflects on her own experience vis-à-vis ellipsis “…,”. The paper concludes by emphasizing the importance of these resistant strategies in the face of censorship and suggests further lines of research as to what responses these strategies could induce among the community of readers.

Keywords: minus-device, censorship, literary translation

@AlternativeTS
*The Routledge Handbook of Translation and Activism

Edited By Rebecca Ruth Gould, Kayvan Tahmasebian

Chapter 11:

Translators as organic intellectuals, Translational activism in pre-revolutionary Iran

Mehrdad Rahimi-Moghaddam, Amanda Laugesen

This chapter examines the contribution of activist translators in Iran, drawing on the concept of organic intellectuals as developed by Gramsci. It is argued that the concept of organic intellectuals could be applied to this group of translators because of their political alignment with subordinate social classes, their politically informed translation work, and their counter-hegemonic discourse. In order to illustrate this argument, we examine the life and work of Iranian translator Mahmoud Etemadzadeh, also known as Behazin (1915–2006). The chapter also investigates attempts by the Shah’s regime, along with the US government, to neutralize leftist discourse through a translation project called Franklin Book Programs after the removal of Prime Minister Mossadegh in 1953 by a coup d’état. Up to the beginning of the Franklin Book Programs, leftist translations had a strong presence in the Iranian book market. However, after the implementation of US translation programs in Iran largely driven by an anti-communist agenda, the proportion of books favoring American culture and its ideological values dramatically increased. Our research highlights the role of activist translations as an agent of political change, showing how they play a vital role both in challenging and strengthening the hegemony of a ruling regime.

https://www.taylorfrancis.com/books/e/9781315149660/chapters/10.4324/9781315149660-11

@AlternativeTS
Iranian Literature after the Islamic Revolution - Production and Circulation in Iran and the World

Laetitia Nanquette

Publisher : Edinburgh University Press; 1st edition (May 31, 2021)

"In this critical analysis, Laetitia Nanquette explores how Iranian literature has functioned and circulated from the 1979 revolution to the present. She looks at prose productions in particular, analysing several genres and media.

Taking Iran as a starting point, Nanquette explores the forms, structures and functions of Iranian literature within Iranian society. She then turns to the diaspora – with a focus on North America, Western Europe and Australia – and the world beyond Iranians to examine the current dynamics of literary production and circulation between Iranian diasporic spaces and the homeland".

https://bit.ly/3vE8MHG

Also by Laetitia Nanquette:

Orientalism Versus Occidentalism: Literary and Cultural Imaging Between France and Iran Since the Islamic Revolution

https://bit.ly/3vF1d3h

@AlternativeTS
Walter Pater - “Conclusion” to The Renaissance:

One of the most beautiful passages of Rousseau is that in the sixth book of the Confessions, where he describes the awakening in him of the literary sense. An undefinable taint of death had clung always about him, and now in early manhood he believed himself smitten by mortal disease. He asked himself how he might make as much as possible of the interval that remained; and he was not biassed by anything in his previous life when he decided that it must be by intellectual excitement, which he found just then in the clear, fresh writings of Voltaire. Well! we are all condamnés, as Victor Hugo says: we are all under sentence of death but with a sort of indefinite reprieve — les hommes sont tous condamnés mort avec des sursis indéfinis: we have an interval, and then our place knows us no more. Some spend this interval in listlessness, some in high passions, the wisest, at least among "the children of this world," in art and song. For our one chance lies in expanding that interval, in getting as many pulsations as possible into the given time. Great passions may give us this quickened sense of life, ecstasy and sorrow of love, the various forms of enthusiastic activity, disinterested or otherwise, which come naturally to many of us. Only be sure it is passion — that it does yield you this fruit of a quickened, multiplied consciousness. Of such wisdom, the poetic passion, the desire of beauty, the love of art for its own sake, has most. For art comes to you proposing frankly to give nothing but the highest quality to your moments as they pass, and simply for those moments' sake.

1868.

@AlternativeTS
Forwarded from فردان
رودی مته، تاریخ‌نگار سرشناس عصر صفوی، در مقاله تفصیلی خود بحث مهم "ایران" را در منابع دست اول صفوی بررسی کرده. این مقاله را مهرداد رحیمی‌مقدم در فرهنگ‌بان ۸ به فارسی برگردانده است.
https://news.1rj.ru/str/farhangbaanmag
Franklin Book Programs in Iran (ca 1953–1978) and the politics of translation during the Cold War

Amanda Laugesen & Mehrdad Rahimi-Moghaddam

ABSTRACT

During the Cold War, books in translation were considered an important means of strengthening ideological and cultural influence in many regions of the world. Among a variety of different publishing activities undertaken, Franklin Book Programs, a US-initiated translation and publishing venture, was designed with the specific purpose of translating American books and disseminating them in emerging and non-aligned nations. This article aims to analyse Franklin Book Programs’ translation and publishing work in Iran, one of its most successful operations. It draws on archives, interviews and the correspondence of some of the prominent agents involved in Franklin Book Programs. This story illuminates a significant chapter in Iranian translation and publishing history, as well as revealing an important, and often overlooked, dimension of the USA’s global cultural Cold War.

...

Laetitia Nanquette has argued that most translated works in Iran have ultimately been imported from the West. She writes that “Iran in translation is in a subordinate state; it receives from Western nations but is rarely able to export its culture” (in Moradi 2013, 129). Our case study has shown one of the factors that has created this situation: the politics of the Cold War. This shaped not only why and how books were translated, but also shaped the broader development of the publishing industry in countries such as Iran. This article has sought to contribute to the broader project of understanding how Western texts were translated and then circulated and received in countries that were seen as central to the work of the cultural Cold War.

Link:

https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/14781700.2021.2020685?src=&journalCode=rtrs20
«انگاره‌ی ایران در دوران صفویه؛ برتری دودمانی و تفاخر شهری» - رودی مته

لینک دانلود:

https://bit.ly/3OlyNUS

@AlternativeTS
دکتر ربکا گلد و دکتر کیوان طهماسبیان در ارتباط با بازنمایی جنگ قره‌باغ در رسانه‌های ایران پرسش‌نامه‌ای را طراحی‌کرده‌اند که لینکش را در پایین به‌اشتراک ‌گذاشته‌ام؛ اگر در طول این جنگ پیگیر اخبار بودید لطفاً در این نظرسنجی شرکت بکنید. (مدت زمان مورد نیاز برای پاسخگویی به تمامی پرسش‌ها تقریباً ۵ دقیقه است)

پرسشنامه پروژه‌ی ناگورنو-قره‌باغ

بسیار سپاسگزار زمانی هستیم که صرف به اشتراک گذاشتن دیدگاهتان در مورد مناقشه ناگورنو-قره‌باغ با ما می‌کنید. با حمایت دانشگاه کالیفرنیای جنوبی، ما (ربکا روت گلد و کیوان طهماسبیان) در جستجوی فهم بهتری هستیم از دیدگاه‌های ارامنه و آذربایجانی‌هایی که متولد یا ساکن ایران هستند در مورد مناقشه ناگورنو-قره‌باغ/آرتساخ. عنوان پروژه‌ی ما «زبان جنگ: قره‌باغ در رسانه‌های ایران.» نظرات شما به پروژه‌ی ما بسیار کمک خواهد کرد. هدف پروژه‌ی ما ترویج صلح و مفاهمه میان فرهنگ‌ها در منطقه است. حقوق شما در حفظ محرمانگی کاملاً رعایت خواهد شد و ذکر نام و هویتتان کاملاً به اختیار خود شماست. می‌توانید هر سؤالی را که مایل به پاسخ دادن نیستید نادیده بگیرید.

لینک:

https://bit.ly/39ERfcF

@AlternativeTS
این گزارش کوتاه در مورد وضعیت آذربایجان پس از حمله‌ی ارتش شاه در آذرماه سال ۱۳۲۵ رو قبلاً جایی ندیدم برای همین فکر کردم بد نیست ترجمه‌ش کنم شاید بقیه هم خواستن بخونن. گزارش در ۴ مارس ۱۹۴۷ (۱۳ اسفند ۱۳۲۵) در روزنامه Daily Worker آمریکا چاپ‌شده.

بخشی از متن:

«نظام حاکم فعلی را می‌توان ذیلِ دیکتاتوری، فاشیسم و یا حکومتِ خودکامه‌ی یک دارودسته‌ی نظامی دسته‌بندی کرد. برخی از اهالی آذربایجان به‌طور پنهانی از تمامی این عناوین برای اطلاق به وضع موجود استفاده می‌کنند. اما نه نحوه‌ی نام‌گذاری این نظام و نه شیوه‌ی توجیه اقدامات آن درنهایت امر نمی‌تواند تغییری در واقعیت قضایا ایجاد کند. آذربایجان و کردستان این روزها به‌زور سرنیزه، دادگاه‌های نظامی بدون حق درخواست تجدید نظر، بازداشت‌های خودسرانه و جوخه‌های اعدام کنترل می‌شود.»

لینک ترجمه:
https://bit.ly/3ycUbp2

@AlternativeTS
‌‌«مالیخولیای چپ: مارکسیسم، تاریخ و خاطره»|اِنزو تراوِرسو|ترجمهٔ مهرداد رحیمی مقدم|۴۴۰ص.|انتشارات مانِ کتاب|چ‌ اول: زمستان ۱۴۰۱.

اِنزو تراوِرسو در این کتاب، با واکاوی عمیق‌ترین لایه‌های خاطرۀ چپ و بازخوانی تاریخ مبارزات انقلابی، به صورت‌بندی مفهومی می‌پردازد که آن را «فرهنگ شکست» می‌نامد. کتاب، ضمن پرداختن به تجربه‌های سیاسی مختلف و وام‌گیری از نظریه‌پردازان انتقادی، در پی تبیین تبلورهای گوناگون این فرهنگ شکست است. از منظر تراورسو، پس از فروپاشی دیوار برلین و فروپاشی شوروی، این فرهنگ دیگر همچون گذشته، که در مقام یک سنت مبارزاتی سلسله‌ای از تجربه‌های انقلابی را به‌ هم پیوند می‌داد و امید دستیابی به آرمان رهایی را زنده نگاه می‌داشت، عمل نمی‌کند. تراورسو، با وام‌ گرفتن مفهوم «مالیخولیای چپ» و درعین‌حال فراروی از فهم پاتولوژیک مالیخولیا، بر اهمیت «به‌‌یادآوری» شکست‌ها تأکید می‌کند. بنابراین مالیخولیا، به‌واسطۀ حفظ پیوند اکنون با امیدها و یوتوپیاهای گذشته، تبدیل به سنگری برای مقاومت علیه تمام ایدئولوژی‌هایی می‌شود که در جهان تسخیر‌شده به‌دست نئولیبرالیسم امکان خلق آینده‌های بدیل را منتفی می‌دانند.

@AlternativeTS
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
«پایان کمونیسم به‌مثابۀ مرگ یوتوپیا، یک کوششِ معطوف به یادآوری، و نیز به‌عنوان یک مراسمِ سوگواری که توأمان جدی و تراژیک است، شاعرانه‌ترین و حزن‌انگیزترین تبلورِ خود را در فیلم "نگاه خیرۀ اولیس" (۱۹۹۵) اثر تئو آنگلوپولُس به منصۀ ظهور رسانده است... در ترکینگ شاتِ مشهورِ این فیلم، مجسمۀ شکستۀ لنین را می‌‏بینیم که روی قایقی آرمیده و درحال گذر از دانوب است. دیدگان او و انگشت سبابه‏‌اش رو به آسمان دارند. در همین حین، ناگهان مردم را می‏‌بینیم که در کرانۀ رود صف می‌‏کشند تا گذر این مجسمه را تماشا کنند، مردمانی ساکت که بسیاری‌‏شان زانو زده‏‌اند و بر سینۀ خود صلیب می‏‌کشند... مجسمۀ سقوط‌‏کرده و شکسته‌‏شده عرصۀ تاریخ را ترک می‌‏گوید.» (ص ۱۴۱)
‌‌
‌‌«مالیخولیای چپ: مارکسیسم، تاریخ و خاطره» | اِنزو تراوِرسو | ترجمهٔ مهرداد رحیمی‌مقدم | ۴۴۰ص. | چ اول: زمستان ۱۴۰۱.

از اینستاگرام انتشارات مان کتاب:

https://www.instagram.com/maneketab/

@AlternativeTS
Department of Middle Eastern Languages & Cultures, University of Washington

A Workshop on Azerbaijani Turkish Language and Literature in Iran (In English)

http://tinyurl.com/3ze95f4k

The Afrassiabi Distinguished Lecture (Persian Literature Across Borders) (in Persian)

http://tinyurl.com/yc2jkyua

@AlternativeTS
Forwarded from BBCPersian
🔹کتاب‌هایی برای ایام نوروز؛ از رمان‌های علمی‌تخیلی تا روایت‌های تاریخی

🔹بهار در راه است و سال نو و تعطیلات نوروزی در افق نزدیک. در کنار دید و بازدید و مسافرت، شاید مجال کتابخوانی هم پیش بیاید و بتوان سفری هم به دیگر سو داشت. پس باید دست جنباند؛ چه بهتر که پیش‌تر کتاب‌ها انتخاب و تهیه شود که فرصت محدود و مغتنم فراغت و مطالعه در زندگی پرمشغله از دسترس نگریزد. نخستین و مهم‌ترین پرسش همواره این است که چه کتابی بخوانم که با حال و روزگارم بخواند و انتظارم را برآورده کند.

✍️بهروز روحانی, روزنامه‌نگار

https://bbc.in/3TJgfn9
@BBCPersian
در باب اهمیت ترجمه: دو جستار و یک گفت‌وگو منتشر شد. این کتاب بعد از برچیدن کتابخانه‌ام دومین عنوان از مجموعهٔ کتابندگان است.

در جهان انگلیسی‌زبان، ادیت گروسمن، نویسندهٔ کتاب حاضر، با ترجمهٔ آثاری از نویسندگانی چون گابریل گارسیا مارکز، ماریو بارگاس یوسا و کارلوس فوئنتس و، مهم‌تر از همه، برگردان دن کیشوت اثر سروانتس شناخته می‌شود.

نویسنده در این کتاب بر برخی از چالش‌برانگیزترین مباحث نظری مرتبط با ترجمهٔ آثار ادبی دست می‌گذارد و بر ضرورت و اهمیت ترجمه در دنیای ادبیات تأکید می‌کند. امکان ترجمهٔ آثار ادبی، ترجمهٔ شعر و رمان، مشکلات ترجمه‌‏های تحت‌اللفظی، نقش ترجمه در شکل‌گیری سبک نویسندگان، ترجمه از دیدگاه ناشران و منتقدان کتاب، وضعیت آثار ترجمه‌شده در بازار نشر اروپا و امریکا، و اهمیت ترجمه در تاریخ فرهنگی از جمله مباحثی است که گروسمن در کتاب حاضر در موردشان بحث کرده است.

در باب اهمیت ترجمه: دو جستار و یک گفت‌وگو | ادیت گروسمن | ترجمهٔ مهرداد رحیمی‌مقدم | ۱۴۴ص. | چ اول: ۱۴۰۲ | ۱۶۸٬۰۰۰ تومان

#کتاب #پیشنهاد_کتاب #کتاب_تازه
#انتشارات_مان_کتاب #مان_کتاب
@maneketab