🎥 از سینمای مستقل تا سینمای زیرزمینی

🔶 گفتگوی شهرام مکری و مجید برزگر

🔻مجید برزگر: پنج فیلم من از جمله فیلم «علت مرگ: نامعلوم» توقیف شد. گویی سرزمین عجایب است؛ فیلم «علت مرگ: نامعلوم» بعد از سه سال که توقیف بود، نماینده کشور در اسکار امسال شد. بعد از ۱۴۰۱ در جامعه ایران، خیلی از امور دست‌خوش تغییر شد، از جمله سینمای مستقل که به‌شکل واکنشی شروع به تولید فیلم‌های خشمگین و نیز با حجاب اختیاری کرد؛ مدام خبر تولید فیلم‌های اصطلاحا زیرزمینی را می‌شنویم. شعاری بودن یک اثر لزوما به‌معنای بد بودن آن نیست. وقتی فیلم‌ساز وضعیت‌های سختی را تجربه و یا مشاهده می‌کند، طبیعی است این وضعیت سخت را با اثرش بخواهد ثبت کند.

🔺شهرام مکری: تا یک دوره‌ای نمایشی بودن پوشش در آثار سینمایی توسط مخاطبان و فیلم‌سازان پذیرفته شده بود، اما زمانی رسید که در سینمای مستقل، فیلم‌سازان دیگر این نمایشی بودن را نپذیرفتند و در اینجا بود که گویی «سینمای مستقل» و «سینمای زیرزمینی» تلفیق شد. نکته‌ای که در خصوص این آثار وجود دارد این است که سینمای مستقل لزوما به مسائل سیاسی نمی‌پردازد و بسته به دغدغه فیلم‌ساز، هر موضوعی ممکن است کار شود، مثلا آقای جعفر پناهی یا رسول‌اف خیلی روشن به تولید آثاری با موضوع‌های سیاسی‌تر می‌پردازند، اما فیلم «کیک محبوب من» از این دست آثار نیست و در آن، تمام عناصر فیلم اموری عادی هستند؛ این سینمای ماست که غیرعادی است و این آثار زیرزمینی محسوب می‌شوند.

🎞 فیلم کامل این گفتگو در یوتوب آزاد:
https://youtu.be/Q4Ako7Rs7SU

🆔@AzadArts_Channel

🎥 فیلم‌ساز بر سر دوراهی: از کیارستمی تا بنی‌اعتماد

🔶 گفتگوی شهرام مکری و مجید برزگر

🔻شهرام مکری: آقای کیارستمی می‌گفت دوربینش را جایی که حجاب تبدیل به مسئله نمایشی شود، مثلا در خانه، نمی‌گذارد. به همین خاطر در آثار او آنچه در خیابان هم می‌دیدیم دور از واقعیت نبود‌. سینمای مستقل عموما همیشه نسبت نزدیک‌تری با واقعیت داشتند تا دیگر آثار، اما امروز فیلم‌سازان این نگرانی را دارند که با نشان ندادن آنچه در جامعه وجود دارد خودشان درگیر سانسور شوند.

🔺مجید برزگر: جالب است بپرسیم اگر آقای کیارستمی امروز می‌خواست فیلم بسازد، دوربینش را کجا قرار می‌داد تا نکند تصویری غیرواقعی ثبت کند. از طرفی هم نمی‌توانیم آثار خانم بنی‌اعتماد را کنار بگذاریم یا دور از واقعیت بدانیم صرفا به این خاطر که بازیگرانش در فیلم‌ها با حجاب عرفی نمایشی بودند. امروز سینما با سیر طبیعی‌ای که از سر گذرانده به اینجا رسیده که دیگر نمی‌خواهد تن به چنین قواعدی بدهد.

🎞 فیلم کامل این گفتگو در یوتوب آزاد:
https://youtu.be/Q4Ako7Rs7SU

🆔@AzadArts_Channel

🎥 نگاه سیاسی جشنواره‌ها به سینمای ایران؟

🔶 گفتگوی شهرام مکری و مجید برزگر

🔻مجید برزگر: سیاسی‌تر از جشنواره فجر وجود ندارد؛ وقتی دو ساعت قبل از شروع اختتامیه تنها به این دلیل که فیلم‌ساز در سالن حضور نداشت، اسمش را خط زدند و نام فرد دیگری را نوشتند نشان از این مسئله دارد. بعضی از رسانه‌های داخلی چنان تصوری از جشنواره‌های خارجی دارند که گویی اتاق‌های فکری هست که تمام تمرکزشان بر سینمای ایران است. خوب است روزنامه‌نگاران آن‌ها را به این جشنواره‌ها بفرستیم که ببینند که برای آنها سینمای ایران مانند سینمای دیگر کشورها است، نه اینکه فکر کنیم چقدر سینمای ایران مورد توجه همه است!

🔺شهرام مکری: این دوگانه‌سازی از سینمای ایران در جشنواره‌های جهانی محصول نگاه سیاست‌زده داخلی ماست. در فستیوال‌های جهانی، تفاوتی بین سینمای ایران با کشورهای دیگر مثلا آرژانتین یا کوبا وجود ندارد. هر اثری، از هر کشوری، که به این جشنواره‌ها فرستاده می‌شود در نهایت باید توجه تماشاچی و اسپانسرهای آن را به‌خود جلب کند، نه این‌که این آثار چون صرفا ساخت ایران هستند مورد توجه قرار بگیرند. من حتی از مدیران این جشنواره‌ها شنیدم که نوع حجاب در آثار ارسالی از ایران برایشان اصلا اهمیت ندارد.

🎞 فیلم کامل این گفتگو در یوتوب آزاد:
https://youtu.be/Q4Ako7Rs7SU

🆔@AzadArts_Channel

🎥 تاثیر سینمای زیرزمینی بر جریان فیلم‌سازی

🔶 بخشی از گفتگوی شهرام مکری و مجید برزگر

🔺شهرام مکری: در بررسی سینمای مستقل، باید میزان اثرگذاری آن را بررسی کنیم، معیار بررسی آن هم باید با معیار بررسی سینمای رسمی کشور که گستره بزرگ تولید و اکران و ... را دارد متفاوت باشد؛ نحوه اثرگذاری این آثار بلندمدت است، نه مقطعی و به‌صورت شوک به جامعه. همان‌طور که در حوزه موسیقی هم نمی‌توانیم تاثیر موسیقی زیرزمینی‌ای که سال‌ها توسط مردم گوش داده شده را بر موسیقی رسمی امروز منکر شویم.

🎞 فیلم کامل این گفتگو در یوتوب آزاد:
https://youtu.be/Q4Ako7Rs7SU

🆔@AzadArts_Channel

🎥 سینمای مستقل و چالش جذب مخاطب

🔶 بخشی از گفتگوی مجید برزگر و شهرام مکری

🔺مجید برزگر: برای من در ساخت هر اثری، اصل خود «سینما» است. برای من اهمیت دارد که اثر تاریخ‌ مصرف نداشته باشد، هرچند ممکن است با این هدف‌گذاری فیلمم کمتر جنجالی باشد. در سال گذشته یک اثر طنز همزمان با فیلم من اکران شده بود، یک زمان‌هایی بود که به آن اثر ۸۳۲ سالن و به فیلم من فقط ۲۶ سالن اختصاص داده شده بود؛ ممکن بود اگر کمی جنجالی‌تر کار می‌کردم، فروش فیلم در گیشه بیشتر شود، اما سینما را فدای آن نکردم.

🎞 فیلم کامل این گفتگو در یوتوب آزاد:
https://youtu.be/Q4Ako7Rs7SU

🆔@AzadArts_Channel

🎥 سینمای اجتماعی از انقلاب ۵۷ تا ۱۴۰۱

🔶 گفتگوی رضا صمیم و نوید پورمحمدرضا

🔺نوید پورمحمدرضا: سال ۱۴۰۱ تلاشی بود برای گسترش افق اندیشه و عبور از محدودیت‌های پیشین. اگر اندیشه‌ای تازه پدید آمده، ناگزیر به زبان و فرمی تازه نیز نیاز دارد. مردمی که خود در متن واقعیت زیست می‌کنند، دیگر به تحول روایتی بسنده نمی‌کنند؛ پس از تجربه‌ی شهریور ۱۴۰۱، بنیان سینمای اجتماعی باید دگرگون شود و معنا و جایگاه خود را در نسبت با زندگیِ امروز از نو بازیابد.

🔺رضا صمیم: سینمای اجتماعی امروز در بازنمایی واقعیت کامیاب نبوده است. پس از انقلاب، تنها یک امکان برای ادامه مسیر برگزیده شد و سایر ظرفیت‌ها به‌حاشیه رفت. اکنون در دوره‌ای از سرگشتگی به‌سر می‌بریم که یادآور وضعیت پس از ۱۳۷۶ است؛ دوره‌ای که هنوز نشانه‌های سینمایی نو در آن پدیدار نشده است. شاید از سال‌های ۱۴۰۴ یا ۱۴۰۵ بتوان امید داشت که مواجهه‌ای تازه و خلاق با واقعیت در سینمای ایران شکل گیرد.

🎞 فیلم کامل این گفتگو در یوتوب آزادِ هنر:
https://youtu.be/r19KANYJmyQ

🆔@AzadArts_Channel

🎥 «رئالیسم اسلامی» و زندگی در قاب سینما

🔶 بخشی از گفتگوی نوید پورمحمدرضا و رضا صمیم

🔺نوید پورمحمدرضا: داستان تصویر در جمهوری اسلامی پدیده‌ای ویژه است که تنها در بستر خود قابل توضیح است. گرچه شباهت‌هایی با رئالیسم سوسیالیستی دارد، اما با آن متفاوت است. پس از انقلاب، «رئالیسم اسلامی» شکل گرفت تا واقعیت اجتماعی را در چارچوب ارزش‌های اسلامی بازنمایی کند. این رویکرد شکافی میان زندگی واقعی و تصویر سینما ایجاد کرد و حتی ملودرام‌های ساده نیز هنجارساز و ایدئولوژیک بودند.

🎞 فیلم کامل این گفتگو در یوتوب آزادِ هنر:
https://youtu.be/r19KANYJmyQ

🆔@AzadArts_Channel

🎥 توجه به طبقه فرودست در سینمای دهه ۹۰

🔶 بخشی از گفتگوی رضا صمیم و نوید پورمحمدرضا

🔺رضا صمیم: در دهه ۹۰، به‌دلیل شرایط اقتصادی طبقه متوسط هر روز بیشتر شبیه طبقه فرودست شد. به همین خاطر، آثاری که در این دهه به بازنمایی طبقه فرودست پرداختند، مثل «ابد و یک روز» و «متری شش و نیم»، مورد استقبال قرار گرفتند.

🎞 فیلم کامل این گفتگو در یوتوب آزادِ هنر:
https://youtu.be/r19KANYJmyQ

🆔@AzadArts_Channel

🎥 غیاب زندگی مردم در سینمای اجتماعی؟

🔶 بخشی از گفتگوی نوید پورمحمدرضا و رضا صمیم

🔺نوید پورمحمدرضا: در سه سال شصت فیلم اجتماعی می‌بینی و هیچ‌کدام لحظه‌ای از زندگی واقعی را بازتاب نمی‌دهد. سینمای اجتماعی ایران به پرفورمر حرفه‌ای متکی است؛ مثلا باید نقش فرودست را نوید محمدزاده و طبقه متوسط را پیمان معادی بازی کند. این لزوماً ضعف نیست، بلکه ویژگی رئالیسم اجتماعی ماست؛ اما وقتی همه فیلم‌ها به این مدل وابسته می‌شوند، جایی برای زندگی واقعی باقی نمی‌ماند.

🎞 فیلم کامل این گفتگو در یوتوب آزادِ هنر:
https://youtu.be/r19KANYJmyQ

🆔@AzadArts_Channel

🎥 تغییر کیارستمی بعد از انقلاب ۵۷

🔶 بخشی از گفتگوی رضا صمیم و نوید پورمحمدرضا

🔺رضا صمیم: کیارستمی پیش از انقلاب فیلمسازی رئالیست بود، اما در دهه‌ی ۶۰ از بازنمایی مستقیم واقعیت فاصله گرفت و به تمثیل روی آورد؛ حرکتی مشابه واکنش تارکوفسکی به رئالیسم سوسیالیستی شوروی. از بعد انقلاب، او دیگر به بازنمایی مستقیم جامعه نپرداخت و سینما را به میانجی اندیشیدن درباره‌ی واقعیت و نحوه‌ی ادراک آن بدل ساخت.

🎞 فیلم کامل این گفتگو در یوتوب آزادِ هنر:
https://youtu.be/r19KANYJmyQ

🆔@AzadArts_Channel

🎥 پادکست گفتگوی رضا صمیم و نوید پورمحمدرضا

🔶 سینمای اجتماعی از انقلاب ۵۷ تا ۱۴۰۱
بخش اول:
کست‌باکس | اپل | اسپاتیفای
بخش دوم:
کست‌باکس | اپل | اسپاتیفای

#پادکست‌

🆔@AzadArts_Channel

🎥 آیا کیارستمی هنوز مهم است؟

🔶 گفت‌وگوی روبرت صافاریان و نیما حسنی‌نسب

🎞 به‌زودی در کانال یوتوب «آزادِ هنر»
https://www.youtube.com/@Azadarts_channel

🆔@AzadArts_Channel

🎥 آیا کیارستمی هنوز مهم است؟

🔶 گفتگوی روبرت صافاریان و نیما حسنی‌نسب

🔻روبرت صافاریان: کیارستمی فیلم‌سازی مناسب برای جشنواره‌ها بود؛ جشنواره‌ها به ستاره‌کارگردان نیاز داشتند و ظاهر متفاوت و جملات قصار او در مصاحبه‌ها توجه آن‌ها را به‌خود جلب می‌کرد. کیارستمی به‌خوبی می‌دانست چه نوع اثری مورد پسند جشنواره‌هاست و آگاهانه به آن پاسخ می‌داد. برای نمونه، پس از «خانه دوست کجاست؟» پایان‌های شاد در چند فیلم بعدی‌اش تکرار شد، هرچند با کلیت آثارش هم‌خوانی نداشت.

🔺نیما حسنی‌نسب: جشنواره‌ها تنها می‌توانند زمینه‌ساز دیده ‌شدن باشند؛ اگر کیارستمی آن استعداد و یگانگی را نداشت، همانند بسیاری فراموش می‌شد. پایان‌ آثار او دارای منطق فرمی‌اند. گویی بین فیلم و پایان آن نوعی رابطه تز و آنتی‌تزی برقرار است؛ نوعی دیالکتیک میان تلخی، ناکامی، نیستی و سیاهی با آن پایان‌ها وجود دارد. سکانس‌های پایانی آثارش، گاه خود به‌اندازه یک فیلم کوتاه مستقل، درخشان و تکان‌دهنده‌اند.

🎞 فیلم کامل این گفتگو در یوتوب آزادِ هنر:
https://youtu.be/f2fyQ7Ic9Z0

🆔@AzadArts_Channel

🎥 کیارستمی در تاریخ سینما ماندگار شد

🔶 بخشی از گفتگوی نیما حسنی‌نسب و روبرت صافاریان

🔻نیما حسنی‌نسب: عباس کیارستمی وارد تاریخ سینما شد. او به مرتبه‌ای در سینما رسیده است که دیگر صرفاً یک فیلم‌ساز ایرانی نیست، بلکه چهره‌ای جهانی و نماد فرهنگی ایران در عرصه هنر است. هنوز هیچ نامی در هنر معاصر ایران، حتی اصغر فرهادی با دو جایزه اسکار یا جعفر پناهی با ده‌ها افتخار بین‌المللی، به اندازه او شناخته‌شده و اثرگذار نشدند. جالب آنکه بسیاری از منتقدان و مخالفان قدیمی‌اش، که زمانی با او مرزبندی داشتند، امروز ناگزیرند بر اهمیت و نفوذش در سینمای ایران و جهان اذعان کنند. هرچه گذشت، جایگاه کیارستمی به‌مرور بیشتر تثبیت شد.

🎞 فیلم کامل این گفتگو در یوتوب آزادِ هنر:
https://youtu.be/f2fyQ7Ic9Z0

🆔@AzadArts_Channel

🎥 کیارستمی در رسانه: از فیلم‌ها تا پشت صحنه

🔶 بخشی از گفتگوی روبرت صافاریان و نیما حسنی‌نسب

🔻روبرت صافاریان: عباس کیارستمی تا میانه دهه ۱۳۷۰ از گفت‌وگو و مصاحبه پرهیز می‌کرد. او معتقد بود فیلم باید خود گویای معنا و هدفش باشد و نیازی به توضیح فیلم‌ساز ندارد. همچنین فضای مصاحبه‌ها را بازجویی‌گونه می‌دید و از آن فاصله می‌گرفت. در سال‌های بعد، با تغییر فضای گفت‌وگو و حضور مصاحبه‌کنندگانی صمیمی‌تر، کیارستمی به‌تدریج در مصاحبه‌ها و سخنرانی‌های عمومی بیشتری حاضر شد. بیشتر مستندهایی که درباره او ساخته شدند، توسط دوستان و علاقه‌مندان نزدیکش تولید شدند و کمتر جنبه انتقادی داشتند. برای شناخت درست کیارستمی باید فیلم‌ها و پشت‌صحنه آن‌ها را در کنار هم دید؛ همان‌گونه که فیلم «شیرین» و پشت‌صحنه آن، «طعم شیرین»، ساخته حمید رضوی، تنها در کنار هم تصویر کامل‌تری از او ارائه می‌دهند.

🎞 فیلم کامل این گفتگو در یوتوب آزادِ هنر:
https://youtu.be/f2fyQ7Ic9Z0

🆔@AzadArts_Channel

🎥 بازخوانی پیرپسر: شاهکار یا ترند رسانه‌ای؟

🔶 گفتگوی مازیار فکری ارشاد و مهرزاد دانش

🔻مهرزاد دانش: «پیرپسر» فیلمی خوب است، اما به‌کار بردن واژهٔ «شاهکار» که برخی منتقدان دربارهٔ آن استفاده کرده‌اند اغراق‌آمیز است. نادیده گرفتن کاستی‌های فیلم به‌معنای وارد آوردن آسیب به سینمایِ براهنی است. همچنین مسائل بیرونی، ازجمله حاشیه‌های زمان اکران در جشنواره و دوره‌ای که فیلم با موانع نمایش روبه‌رو بود، نقش مهمی در دوقطبی‌شدن نگاه‌ها ایفا کرد و به‌جای تمرکز بر ساختار و کیفیت اثر، توجه‌ها را به موضوعات پیرامونی معطوف ساخت.

🔺مازیار فکری ارشاد: از نظر من، «پیرپسر» بهترین فیلمِ دههٔ اخیر سینمای ایران است و حتی فراتر از «فروشنده» اثر اصغر فرهادی قرار می‌گیرد؛ پس از «جدایی نادر از سیمین» چنین فیلم تأثیرگذار و بحث‌برانگیزی کم داشته‌ایم. «پیرپسر» ظرفیت تبدیل شدن به یک فیلم کالت را دارد. این اثر فی‌نفسه سیاسی نیست؛ درامی خانوادگی و تأثیرگذار است، و شخصیت «غلام باستانی» گرچه بعضی آن را نمادی سیاسی گرفتند، اما این نوع روحیات و کنش‌ها می‌تواند در حیات خصوصی افراد نیز دیده شود.

🎞 فیلم کامل این گفتگو در یوتوب آزادِ هنر:
https://youtu.be/BnmCbOvvx90

🆔@AzadArts_Channel

🎥 فیلم‌ساز باید نقد شود؛ از روستایی تا براهنی

🔶 بخشی از گفتگوی مهرزاد دانش و مازیار فکری ارشاد

🔻مهرزاد دانش: نقد صریح و دقیق برای سلامت و پیشرفت سینما ضروری است؛ بی‌توجهی به کاستی‌ها در بلندمدت به هر فیلمسازی آسیب می‌زند. در همین چارچوب، «پیرپسر»، دومین فیلم براهنی، هرچند نسبت به «پل خواب» اثری پخته‌تر و موفق‌تر است، اما همچنان ضعف‌هایی دارد که اگر نادیده بماند، به مسیر سینمایی او لطمه می‌زند. همین مسئله پیش‌تر در مورد سعید روستایی نیز دیده شد؛ «ابد و یک روز» با وجود استقبال گسترده و جوایز متعدد، نقدهای جدی کمی دریافت کرد و همین فقدان نقد بعدها در «متری شش و نیم»، «برادران لیلا» و آخرین اثر او، «زن و بچه» که ضعیف‌ترین فیلم اوست، خود را آشکار کرد.

🎞 فیلم کامل این گفتگو در یوتوب آزادِ هنر:
https://youtu.be/BnmCbOvvx90

🆔@AzadArts_Channel

🎥 سرنوشت پیرپسر در انتظار قاتل وحشی؟

🔶 بخشی از گفتگوی مهرزاد دانش و مازیار فکری ارشاد

🔻مازیار فکری‌ارشاد: در فضای سینمایی ما روندی شکل گرفته که هر اثر به‌محض دریافت یک برچسب توقیفی، در معرض انواع تفسیرهای نمادگرایانه و رمزگشایی‌های شتاب‌زده قرار می‌گیرد؛ روندی که در مورد «پیرپسر» نیز آشکار بود و جنجال‌هایی پدید آورد که الزاماً ریشه در خود فیلم نداشت.
در همین فضا، درباره‌ی «قاتل وحشی» حمید نعمت‌الله نیز، با وجود آن‌که هنوز از توقیف خارج نشده و اکران عمومی نداشته است، موجی از برداشت‌های نمادپردازانه شکل گرفته است. چنین فضایی احتمال آن را افزایش می‌دهد که هنگام نمایش فیلم با واکنش‌هایی مشابه تجربه‌ی پیرپسر مواجه شویم؛ در حالی‌که بخش قابل‌توجهی از این تفسیرها لزوماً دقیق یا مبتنی بر شواهد سینمایی نیست.

🎞 فیلم کامل این گفتگو در یوتوب آزادِ هنر:
https://youtu.be/BnmCbOvvx90

🆔@AzadArts_Channel