🤔🤰Қазақстандықтар қай жаста көбірек балалы болғысы келетіні жайлы ойланып көрдіңіз бе?
Жауабы сізді таңғалдыруы мүмкін - 25-29 жаста. 2023 жылдың қорытындысы бойынша бұл жас тобы ең жоғары туу коэффициентімен ерекшеленді (ТК) – 181,25. Яғни аталған жастағы әрбір мың әйел осынша баланы дүниеге әкелді.
Иә, заман өзгеруде. 20 жыл бұрын бала тууға қолайлы жас 20-24 жас аралығы деп саналды. Қалай болғанда да осы жас тобы ТК бойынша алдыңғы қатарда болды. Ал қазір әжептәуір артта қалып, екінші орында тұр - 147,9.
❓Ең қызығы не екенін білесіз бе? Әйелдер 30-34 жаста дәл 20-24 жастағыдай босанады. Бұл жас тобының ТК 136,24 тең. Сонымен қатар қазақстандық әйелдер 35-39 жаста да жақсы қарқынмен ана атанып жатыр (82,78). Бірақ жасы үлкендердің бірінші рет босанып жатпағанын ұмытпаған жөн.
Тағы бір қызықты ақпарат: репродуктивті түрде 40-44 жастағылар 15-19 жастағыларға қарағанда белсендірек - 24,16 және 17,59. Ең төмен ТК 45-49 жастағыларда - 1,68. Әрине, бұл таңғаларлық жайт емес.
Жекелеген аймақтарда жағдай әр түрлі болуы мүмкін. Мысал келтірейік:
🔸Тек Түркістан облысында 20-24 жастағылардың ТК (263,62) 25-28 жастағыларға (261,71) қарағанда жоғары.
🔸Алматыда 20-24 пен 35-39 жастағы әйелдер бірдей дерлік жиілікпен босанады - 68,2 және 62,42;
🔸Астанада, Атырау және Ақтөбе облыстарында 30-34 жастағы әйелдер 20-24 жастағыларға қарағанда жиірек босанады.
@DataHub_KZ
Жауабы сізді таңғалдыруы мүмкін - 25-29 жаста. 2023 жылдың қорытындысы бойынша бұл жас тобы ең жоғары туу коэффициентімен ерекшеленді (ТК) – 181,25. Яғни аталған жастағы әрбір мың әйел осынша баланы дүниеге әкелді.
Иә, заман өзгеруде. 20 жыл бұрын бала тууға қолайлы жас 20-24 жас аралығы деп саналды. Қалай болғанда да осы жас тобы ТК бойынша алдыңғы қатарда болды. Ал қазір әжептәуір артта қалып, екінші орында тұр - 147,9.
❓Ең қызығы не екенін білесіз бе? Әйелдер 30-34 жаста дәл 20-24 жастағыдай босанады. Бұл жас тобының ТК 136,24 тең. Сонымен қатар қазақстандық әйелдер 35-39 жаста да жақсы қарқынмен ана атанып жатыр (82,78). Бірақ жасы үлкендердің бірінші рет босанып жатпағанын ұмытпаған жөн.
Тағы бір қызықты ақпарат: репродуктивті түрде 40-44 жастағылар 15-19 жастағыларға қарағанда белсендірек - 24,16 және 17,59. Ең төмен ТК 45-49 жастағыларда - 1,68. Әрине, бұл таңғаларлық жайт емес.
Жекелеген аймақтарда жағдай әр түрлі болуы мүмкін. Мысал келтірейік:
🔸Тек Түркістан облысында 20-24 жастағылардың ТК (263,62) 25-28 жастағыларға (261,71) қарағанда жоғары.
🔸Алматыда 20-24 пен 35-39 жастағы әйелдер бірдей дерлік жиілікпен босанады - 68,2 және 62,42;
🔸Астанада, Атырау және Ақтөбе облыстарында 30-34 жастағы әйелдер 20-24 жастағыларға қарағанда жиірек босанады.
@DataHub_KZ
🥰3❤1
📉Алтын арзандай бастады
Бүгін бекітілген бір грамм алтынның ресми құны 33 835,57 теңгені құрады. ҚР Ұлттық банкінің деректері бойынша өткен күнге қарағанда 1%-ға (355,14 теңге) төмен.
Бағалы металл үшінші күн қатарынан арзандап бара жатыр. Шыны керек, осыған дейін, 18 сәуірде, оның құны тарихи жоғары деңгейге көтерілген болатын - бір граммы 34 546,96 теңге болды. Осы деңгейге қарағанда 2,1%-ға (711,39 теңге) төмендеген.
Бұған дейін алтынның құны инвесторлардың инфляция мен геосаяси шиеленістің өсуіне, сондай-ақ әлемдік орталық банктердің жоғары сұранысына қатысты қауіптері аясында рекордты жаңартқаны жайлы жазған болатынбыз.
Қазіргі таңда жағдай біршама өзгерді. Кеше алтынның әлемдік бағасы апталық ең төменгі деңгейге дейін, 2%-дан көп төмендеді. Себебі Таяу Шығыстағы қақтығыс қаупі азайды. Бұл инвесторларды баспана активтерімен жасалған мәмілерді акциялар сияқты қауіпті активтерге ауыстыруға итермеледі.
@DataHub_KZ
Бүгін бекітілген бір грамм алтынның ресми құны 33 835,57 теңгені құрады. ҚР Ұлттық банкінің деректері бойынша өткен күнге қарағанда 1%-ға (355,14 теңге) төмен.
Бағалы металл үшінші күн қатарынан арзандап бара жатыр. Шыны керек, осыған дейін, 18 сәуірде, оның құны тарихи жоғары деңгейге көтерілген болатын - бір граммы 34 546,96 теңге болды. Осы деңгейге қарағанда 2,1%-ға (711,39 теңге) төмендеген.
Бұған дейін алтынның құны инвесторлардың инфляция мен геосаяси шиеленістің өсуіне, сондай-ақ әлемдік орталық банктердің жоғары сұранысына қатысты қауіптері аясында рекордты жаңартқаны жайлы жазған болатынбыз.
Қазіргі таңда жағдай біршама өзгерді. Кеше алтынның әлемдік бағасы апталық ең төменгі деңгейге дейін, 2%-дан көп төмендеді. Себебі Таяу Шығыстағы қақтығыс қаупі азайды. Бұл инвесторларды баспана активтерімен жасалған мәмілерді акциялар сияқты қауіпті активтерге ауыстыруға итермеледі.
@DataHub_KZ
❤3🥰1
Наурыз айындағы несиелеудің қорытындысын шығарар уақыт келген сияқты
Әдеттегідей, жекелеген несиелерден бастайық.
🔸Екі айлық құлдыраудан кейін автокөлік несиесі қайта жанданды. Бұл мақсатта берілген қаражат көлемі 138,7 млрд теңгені құрады. Алдыңғы деңгеймен салыстырғанда 14%-ға (17,2 млрд тг), өткен жылдағыдан 28%-ға жоғары (30,3 млрд тг). Ал берілген несие саны - 16,1 мың бірлік. Мойындау керек, соңғы жылдағы ең жақсы нәтижелердің бірі деуге келмейді. Десе де, 2024 жылдың ақпандағы нәтижесінен 15%-ға (2,1 мың бір.) және 2023 жылдың наурыздағы нәтижесінен 8%-ға (1,1 мың бір.) жоғары. Берілген несиенің орташа көлемі - 8,6 млн тг. Әрине, бұл көрсеткіш үнемі өсіп отырады.
🔸Ипотеканың динамикасы мұндай біркелкі емес. Қазіргі таңда берілген несие сомасы - 135,7 млрд тг. Бір айда 19%-ға (32,3 млрд тг) төмендесе, бір жылда 31%-ға (31,8 млрд тг) өсті. Берілген несие санының нәтижесі де осыған ұқсас: бір айда 15%-ға (1,6 мың бір.) төмендеп, бір жылда 19%-ға (1,4 мың бір.) өскен. Барлығы бір айда 8,8 мың ипотекалық қарыз берілген.
🔸Кепілсіз тұтынушылық несие азайған. Ай сайынғы берілетін сома 4%-ға (37,1 млрд тг), 812,5 млрд теңгеге дейін, берілетін несие саны 3%-ға (82,6 мың бір.), 2,8 млн бірлікке дейін төмендеген. Бірақ жылдық көрсеткіште берілген несие сомасы 23%-ға (150,6 млрд тг), оның саны 10%-ға (258,2 мың бір.) өскен.
🔸Кепілді тұтынушылық несие біршама төмендеген. Берілген несие саны 2020 жылдың шілдесінен бергі (11 мың бір.), ал сомасы 2023 жылдың қаңтарынан бергі (24,1 млрд тг) ең төменгі деңгейге түскен.
🔸Наурызда берілген жекелеген несиелердің сомасы 1,2 трлн теңгені (айдан айға -6%, жылдан жылға +22%), ал олардың саны 4,2 млн бірлікті (айдан айға -3%, жылдан жылға +11%) құрап отыр.
🔸1 сәуірде жеке тұлғалардың жиынтық портфелі 20,6 трлн теңге көлемінде болды.
Ал бизнесті несиелеу жайы қалай боп жатыр екен?
🔸Жалпы берілген сома өткен айдың деңгейінде тұр - 1,4 трлн тг. 2023 жылдың наурызына қарағанда 14%-ға, яғни 172,8 млрд теңгеге артқан. Алайда берілген несие саны айлық мәнде де (-6%, 2,8 мың бір.), жылдық мәнде де (-28%, 16,4 мың бір.) төмендеген. Қазіргі деңгейі - 42,1 мың бір. Берілген соманың орташа көлемі 34 млн теңгені құрады.
🔸1 сәуірде бизнестің портфелі 25 трлн теңгеге жетті. Оның ішінде ЖК үлесіне 11%-дай (2,7 трлн тг) тиесілі.
Қосымша мәліметтерді төмендегі суреттерден таба аласыздар.
Ақпарат көзі - Бірінші кредиттік бюро.
@DataHUB_KZ
Әдеттегідей, жекелеген несиелерден бастайық.
🔸Екі айлық құлдыраудан кейін автокөлік несиесі қайта жанданды. Бұл мақсатта берілген қаражат көлемі 138,7 млрд теңгені құрады. Алдыңғы деңгеймен салыстырғанда 14%-ға (17,2 млрд тг), өткен жылдағыдан 28%-ға жоғары (30,3 млрд тг). Ал берілген несие саны - 16,1 мың бірлік. Мойындау керек, соңғы жылдағы ең жақсы нәтижелердің бірі деуге келмейді. Десе де, 2024 жылдың ақпандағы нәтижесінен 15%-ға (2,1 мың бір.) және 2023 жылдың наурыздағы нәтижесінен 8%-ға (1,1 мың бір.) жоғары. Берілген несиенің орташа көлемі - 8,6 млн тг. Әрине, бұл көрсеткіш үнемі өсіп отырады.
🔸Ипотеканың динамикасы мұндай біркелкі емес. Қазіргі таңда берілген несие сомасы - 135,7 млрд тг. Бір айда 19%-ға (32,3 млрд тг) төмендесе, бір жылда 31%-ға (31,8 млрд тг) өсті. Берілген несие санының нәтижесі де осыған ұқсас: бір айда 15%-ға (1,6 мың бір.) төмендеп, бір жылда 19%-ға (1,4 мың бір.) өскен. Барлығы бір айда 8,8 мың ипотекалық қарыз берілген.
🔸Кепілсіз тұтынушылық несие азайған. Ай сайынғы берілетін сома 4%-ға (37,1 млрд тг), 812,5 млрд теңгеге дейін, берілетін несие саны 3%-ға (82,6 мың бір.), 2,8 млн бірлікке дейін төмендеген. Бірақ жылдық көрсеткіште берілген несие сомасы 23%-ға (150,6 млрд тг), оның саны 10%-ға (258,2 мың бір.) өскен.
🔸Кепілді тұтынушылық несие біршама төмендеген. Берілген несие саны 2020 жылдың шілдесінен бергі (11 мың бір.), ал сомасы 2023 жылдың қаңтарынан бергі (24,1 млрд тг) ең төменгі деңгейге түскен.
🔸Наурызда берілген жекелеген несиелердің сомасы 1,2 трлн теңгені (айдан айға -6%, жылдан жылға +22%), ал олардың саны 4,2 млн бірлікті (айдан айға -3%, жылдан жылға +11%) құрап отыр.
🔸1 сәуірде жеке тұлғалардың жиынтық портфелі 20,6 трлн теңге көлемінде болды.
Ал бизнесті несиелеу жайы қалай боп жатыр екен?
🔸Жалпы берілген сома өткен айдың деңгейінде тұр - 1,4 трлн тг. 2023 жылдың наурызына қарағанда 14%-ға, яғни 172,8 млрд теңгеге артқан. Алайда берілген несие саны айлық мәнде де (-6%, 2,8 мың бір.), жылдық мәнде де (-28%, 16,4 мың бір.) төмендеген. Қазіргі деңгейі - 42,1 мың бір. Берілген соманың орташа көлемі 34 млн теңгені құрады.
🔸1 сәуірде бизнестің портфелі 25 трлн теңгеге жетті. Оның ішінде ЖК үлесіне 11%-дай (2,7 трлн тг) тиесілі.
Қосымша мәліметтерді төмендегі суреттерден таба аласыздар.
Ақпарат көзі - Бірінші кредиттік бюро.
@DataHUB_KZ
❤4🥰1
Қазақстанда ұзақ өмір сүруге қай жерде туғандардың және кімдердің мүмкіндігі жоғары?
Жауабын көп созбай-ақ қояйық. 2023 жылы өмір сүру ұзақтығы бойынша Алматы мен Астанада туған қыздар көш бастады - сәйкесінше 81,43 және 81,28 жас деп көрсетілген ҚР СЖРА ҰСБ деректерінде.
❓❗️Екі мегаполистегі аса қолайлы емес экологиялық жағдайды ескере отырып, сізді бұл қалай деген сұрақ мазалап тұрған шығар. Жауап берейік: бұл есеп адамның тұрғылықты жері мен жынысына байланысты өзгеріп отыратын халықтың өлім-жітім деңгейін қамтиды. Бұдан Қазақстанның ірі қалаларында әйелдердің өлім-жітім деңгейі төмен деген қорытынды шығаруға болады.
Шығыс Қазақстан облысының ауылдық елді-мекендерінде дүниеге келген ұлдар “аутсайдерлер” болып тұр. Олардың көрсеткіші төмендеу - 66,67 жас. Бұл жерде де өлім-жітім деңгейімен байланысты екені белгілі.
Жалпы 2013 жылдан бері ештеңе өзгермеген. Тек 10 жыл бұрын ең аз өмір сүру мүмкіндігі ШҚО-ның ауылдық жерлерінде туған ұлдарға тиесілі болмағанын айтпасақ.
Ал орташа деңгей қандай?
Орташа көрсеткішке келетін болсақ, 75,09 жас болып тұр және бұл - кем дегенде 1999 жылдан бері (ол кезде 65,63 жас болды) ең жоғары деңгей. Қыздар ұлдарды күтілетін өмір сүру ұзақтығы бойынша 8 жасқа басып озады - 79,06 және 70,99 жас. Енді бұл жерде айтарлықтай жаңалық жоқ. Қызығы мынау - қала тұрғындары ауыл тұрғындарымен салыстырғанда әлдеқайда “өміршең” бола бастаған - 75,73 және 74,02 жас. Сондай-ақ қала тұрғындары соңғы екі жыл қатарынан алда келеді. Бір жағынан бұл - парадокс. Бірақ бұл көрсеткіштің қалай есептелетінін ұмытпаған жөн.
🌏Басқа мемлекеттермен салыстырғанда Қазақстандағы жағдай қалай?
Ұлттың банктің деректеріне сәйкес 2021 жылдың қорытындысы бойынша Қазақстан туған кездегі күтілетін өмір сүру ұзақтығы бойынша (70,23 жас) 201 елдің ішінен 126-орында тұрған. Ирак (70,38), Өзбекстан (70,86) және КХДР (73,28) сияқты елдер басып озған. Рейтингтің басында Гонконг (85,49), ал соңында Чад (52,52) тұрған.
@DataHUB_KZ
Жауабын көп созбай-ақ қояйық. 2023 жылы өмір сүру ұзақтығы бойынша Алматы мен Астанада туған қыздар көш бастады - сәйкесінше 81,43 және 81,28 жас деп көрсетілген ҚР СЖРА ҰСБ деректерінде.
❓❗️Екі мегаполистегі аса қолайлы емес экологиялық жағдайды ескере отырып, сізді бұл қалай деген сұрақ мазалап тұрған шығар. Жауап берейік: бұл есеп адамның тұрғылықты жері мен жынысына байланысты өзгеріп отыратын халықтың өлім-жітім деңгейін қамтиды. Бұдан Қазақстанның ірі қалаларында әйелдердің өлім-жітім деңгейі төмен деген қорытынды шығаруға болады.
Шығыс Қазақстан облысының ауылдық елді-мекендерінде дүниеге келген ұлдар “аутсайдерлер” болып тұр. Олардың көрсеткіші төмендеу - 66,67 жас. Бұл жерде де өлім-жітім деңгейімен байланысты екені белгілі.
Жалпы 2013 жылдан бері ештеңе өзгермеген. Тек 10 жыл бұрын ең аз өмір сүру мүмкіндігі ШҚО-ның ауылдық жерлерінде туған ұлдарға тиесілі болмағанын айтпасақ.
Ал орташа деңгей қандай?
Орташа көрсеткішке келетін болсақ, 75,09 жас болып тұр және бұл - кем дегенде 1999 жылдан бері (ол кезде 65,63 жас болды) ең жоғары деңгей. Қыздар ұлдарды күтілетін өмір сүру ұзақтығы бойынша 8 жасқа басып озады - 79,06 және 70,99 жас. Енді бұл жерде айтарлықтай жаңалық жоқ. Қызығы мынау - қала тұрғындары ауыл тұрғындарымен салыстырғанда әлдеқайда “өміршең” бола бастаған - 75,73 және 74,02 жас. Сондай-ақ қала тұрғындары соңғы екі жыл қатарынан алда келеді. Бір жағынан бұл - парадокс. Бірақ бұл көрсеткіштің қалай есептелетінін ұмытпаған жөн.
🌏Басқа мемлекеттермен салыстырғанда Қазақстандағы жағдай қалай?
Ұлттың банктің деректеріне сәйкес 2021 жылдың қорытындысы бойынша Қазақстан туған кездегі күтілетін өмір сүру ұзақтығы бойынша (70,23 жас) 201 елдің ішінен 126-орында тұрған. Ирак (70,38), Өзбекстан (70,86) және КХДР (73,28) сияқты елдер басып озған. Рейтингтің басында Гонконг (85,49), ал соңында Чад (52,52) тұрған.
@DataHUB_KZ
❤3👍1🥰1
Графиктен 1999 жылы туғандардан бастап өмір сүру ұзақтығының қалай өзгергенін көруге болады.
@DataHub_KZ
@DataHub_KZ
❤3👍1🥰1
💼Қазақстанда заңды тұлғалар үшін несиелер тағы да арзандады
Наурыздың қорытындысы бойынша заңды тұлғаларға екінші деңгейдегі банктер берген теңгелік несие бойынша орташа алынған мөлшерлеме 17,8%-ды құрады. Бұл өткен айға қарағанда 0,3 п.т аз, сондай-ақ 17 айдың ішіндегі ең төменгі көрсеткіш. Ұлттық банктің деректері бойынша жетінші рет осылай төмендеп отыр.
Ал жеке тұлғаларға арналған (ЖК қосқанда) теңгелік несиенің шарттары тиімсіз болып бара жатыр. Бұл несие бойынша ЕДБ сыйақысының орташа алынған мөлшерлемесі бір айда 1,4 п.т., 20%-ға дейін өскен.
Ал депозит бойынша банктер заңды тұлғаларға қарағанда жеке тұлғаларға адал болып тұр. Жеке тұлғалардың қаражатын депозитке орташа алынған мөлшерлеме 13,8%-бен (ақпанға қарай +0,2 п.т.), ал екіншілерінікін 13,6%-бен (-0,4 п.т.) салғызған.
☝️Естеріңізге сала кетейік, 23 ақпанда базалық мөлшерлемені бесінші рет 14,75%-ға дейін төмендетті. Келесі шешім 12 сәуірде қабылданып, көрсеткішті сол деңгейде қалдырды.
@DataHUB_KZ
Наурыздың қорытындысы бойынша заңды тұлғаларға екінші деңгейдегі банктер берген теңгелік несие бойынша орташа алынған мөлшерлеме 17,8%-ды құрады. Бұл өткен айға қарағанда 0,3 п.т аз, сондай-ақ 17 айдың ішіндегі ең төменгі көрсеткіш. Ұлттық банктің деректері бойынша жетінші рет осылай төмендеп отыр.
Ал жеке тұлғаларға арналған (ЖК қосқанда) теңгелік несиенің шарттары тиімсіз болып бара жатыр. Бұл несие бойынша ЕДБ сыйақысының орташа алынған мөлшерлемесі бір айда 1,4 п.т., 20%-ға дейін өскен.
Ал депозит бойынша банктер заңды тұлғаларға қарағанда жеке тұлғаларға адал болып тұр. Жеке тұлғалардың қаражатын депозитке орташа алынған мөлшерлеме 13,8%-бен (ақпанға қарай +0,2 п.т.), ал екіншілерінікін 13,6%-бен (-0,4 п.т.) салғызған.
☝️Естеріңізге сала кетейік, 23 ақпанда базалық мөлшерлемені бесінші рет 14,75%-ға дейін төмендетті. Келесі шешім 12 сәуірде қабылданып, көрсеткішті сол деңгейде қалдырды.
@DataHUB_KZ
❤1👍1🥰1
💸Қолма-қол долларға таза сұраныс аздап өсіп келеді
Наурызда айырбастау пункттерінде сатылған және сатып алынған қолма-қол доллар көлемінің арасындағы айырмашылық 158,5 млрд теңгені құрады. Ақпанға қарағанда нетто-сатылымға 5,5% немесе 8,3 млрд теңге қосылды.
Мұндай динамика - көбінесе Алматының “арқасында”. Көлемнің үштен бір бөлігі осы қалаға тиесілі - 55,3 млрд тг, алдыңғы айдан 28,5%-ға (12,3 млрд тг) көп. Ал қолма-қол валюта нарығындағы елеулі рөл атқаратын Астанада 42,4%-ға (5 млрл тг), 6,7 млрд тг дейін төмендеген.
Ал еуроға таза сұраныс, керісінше, азаюда. Алдыңғы айда - 21,2 млрд тг, ал осы айда - 19 млрд тг. Көбірек СҚО-да (-666,8 млн тг, 547,3 млн тг дейін) және Алматыда (-577,2 млн тг, 7,5 млрд тг дейін) төмендеген.
Ал рубльге таза сұраныс мүлдем жоқ. Оның нетто-сатылымы 4 айда алғаш рет кері нәтиже көрсетіп тұр - минус 1,7 млрд тг (ақпанда 3,4 млрд тг болды). Бұған Астана (-3,2 млрд тг) мен Алматы (-964,2 млн тг) әсерін тигізді.
ҚР Ұлттық банкінің деректері
@DataHUB_KZ
Наурызда айырбастау пункттерінде сатылған және сатып алынған қолма-қол доллар көлемінің арасындағы айырмашылық 158,5 млрд теңгені құрады. Ақпанға қарағанда нетто-сатылымға 5,5% немесе 8,3 млрд теңге қосылды.
Мұндай динамика - көбінесе Алматының “арқасында”. Көлемнің үштен бір бөлігі осы қалаға тиесілі - 55,3 млрд тг, алдыңғы айдан 28,5%-ға (12,3 млрд тг) көп. Ал қолма-қол валюта нарығындағы елеулі рөл атқаратын Астанада 42,4%-ға (5 млрл тг), 6,7 млрд тг дейін төмендеген.
Ал еуроға таза сұраныс, керісінше, азаюда. Алдыңғы айда - 21,2 млрд тг, ал осы айда - 19 млрд тг. Көбірек СҚО-да (-666,8 млн тг, 547,3 млн тг дейін) және Алматыда (-577,2 млн тг, 7,5 млрд тг дейін) төмендеген.
Ал рубльге таза сұраныс мүлдем жоқ. Оның нетто-сатылымы 4 айда алғаш рет кері нәтиже көрсетіп тұр - минус 1,7 млрд тг (ақпанда 3,4 млрд тг болды). Бұған Астана (-3,2 млрд тг) мен Алматы (-964,2 млн тг) әсерін тигізді.
ҚР Ұлттық банкінің деректері
@DataHUB_KZ
👍3❤1🥰1
Қазақстанда жұмыртқа арзандап бара жатыр
16-23 сәуір аралығында бірінші санаттағы тауық жұмыртқаларының бағасы 1,8%-ға төмендеді. Бұл - ҚР СЖРА ҰСБ деректері бойынша базалық азық-түлік өнімінің тұтынушыларға қолжетімді бола бастаған төртінші аптасы.
Мұның алдында жұмыртқа бағасы 6,5 ай бойы тоқтаусыз өсті. Сондай-ақ қазаннан қаңтарға дейін барлығы 12 апта бойы қарқыны жоғары болды (орта есеппен – 1,3%). Бұл жағдайды, ең алдымен, маусыммен байланыстырды: күннің қысқалығы мен салқын ауа райы тауықтардың жұмыртқа өнімділігіне кері әсер етеді.
Алайда жұмыртқа барлық жерде арзандап жатқан жоқ. Зерттелген қалалардың жартысында ғана (барлығы 20 қала) бағасы түскен. Динамикасы да айтарлықтай емес - 0,1%-дан 0,2%-ға дейін. Тек Ақтөбеде (-1,7%) ғана елеулі қарқын байқалады. 7 қалада бағасы өзгеріссіз қалған, ал 3 қалада өскен - Астана, Шымкент, Атырау (барлығында 0,1%-ға).
Әрине, қуануға әлі ерте. Себебі жылдың басына қарағанда жұмыртқа қазір қымбаттау болып тұр. 4 айда бағасы 3,4%-ға өскен.
@DataHUB_KZ
16-23 сәуір аралығында бірінші санаттағы тауық жұмыртқаларының бағасы 1,8%-ға төмендеді. Бұл - ҚР СЖРА ҰСБ деректері бойынша базалық азық-түлік өнімінің тұтынушыларға қолжетімді бола бастаған төртінші аптасы.
Мұның алдында жұмыртқа бағасы 6,5 ай бойы тоқтаусыз өсті. Сондай-ақ қазаннан қаңтарға дейін барлығы 12 апта бойы қарқыны жоғары болды (орта есеппен – 1,3%). Бұл жағдайды, ең алдымен, маусыммен байланыстырды: күннің қысқалығы мен салқын ауа райы тауықтардың жұмыртқа өнімділігіне кері әсер етеді.
Алайда жұмыртқа барлық жерде арзандап жатқан жоқ. Зерттелген қалалардың жартысында ғана (барлығы 20 қала) бағасы түскен. Динамикасы да айтарлықтай емес - 0,1%-дан 0,2%-ға дейін. Тек Ақтөбеде (-1,7%) ғана елеулі қарқын байқалады. 7 қалада бағасы өзгеріссіз қалған, ал 3 қалада өскен - Астана, Шымкент, Атырау (барлығында 0,1%-ға).
Әрине, қуануға әлі ерте. Себебі жылдың басына қарағанда жұмыртқа қазір қымбаттау болып тұр. 4 айда бағасы 3,4%-ға өскен.
@DataHUB_KZ
❤4🥰2
Ұлттық банк күтпеген жерден халыққа сатылған алтын құймалар жайлы деректерді жариялады (жылдың басынан бері жарияланбаған еді). Аяқ асты, бәрін бірден, деректер - ӨТЕ қызықты.
I тоқсанда жалпы салмағы 816,4 кг құйма сатып алынды. Бұл өте көп: 2022 жыл бойы бұл көрсеткіш 1100 кг-ға, ал 2023 жылы 1600 кг-ға тең болған. Яғни 3 айдың ішінде халық жылдық көлемнің жартысынан көбін “сатып алды”.
Сонда I тоқсанда орта есеппен айына 272 кг алтын сатып алынған. 2023 жылдың орташа айлық көрсеткіші - 133,3 кг. Бұл 2023 жылдың аяғында басталған үрдістің жалғасы деуге болады (сол кезде рекордтар жаңартыла бастаған еді).
Алайда құйманың бәрі бірдей емес. Бұл да - маңызды нәрсе. 2017 жылдан (халыққа алтын сату бағдарламасының іске қосылған сәті) 2023 жылдың қарашасына дейін 100 граммдық 32 442 құйма сатылған. Яғни 6 жылдан астам уақыт ішінде. Ал соңғы 4 айда дәл осындай 7 562 құйма сатылды.
2024 жылдың I тоқсанында сатылған құймалардың жалпы саны - 18 969 бірлік. 2022 жыл бойы сатылғаны - 37,9 мың бірлік, 2023 жыл бойы - 38,7 мың бірлік. Бұл жерде де сандар сөйлеп тұр. Сәйкесінше, жалпы санының үштен екісін алматылықтар сатып алған - 12 456 бірлік. Ал 2023 жыл бойы 19,1 мың болған еді.
Әрине, алматылықтар алтынды сату жоспарын қарқынды түрде орындап жатыр. Десе де, қазіргі таңда сұраныстың жоғары қарқыны Жетісу облысында байқалады. Мұнда 3 айда халық 2023 жыл бойы сатып алынған (500) құймалардың екі есесін (983) сатып алды.
Мұнымен біткен жоқ. Халық белсенді түрде сатып алып қана қойған жоқ, сонымен қатар бұрын сатып алған алтынды белсенді түрде сатып жатыр. Тоқсан ішінде жалпы салмағы 200,7 кг болатын 6 413 құйма өткізілген. Салыстырмалы түрде тағы да 2023 жылдың деректерін мысалға келтірейік: жыл бойы салмағы 270 кг болатын 9 467 құйма өткізілген.
Жалпы алғанда, алтын бағасының рекордтық өсуі бүкіл нарықты дүр сілкіндірді. Сондықтан болар, валютаға аз көңіл бөлінуде.
@DataHUB_KZ
I тоқсанда жалпы салмағы 816,4 кг құйма сатып алынды. Бұл өте көп: 2022 жыл бойы бұл көрсеткіш 1100 кг-ға, ал 2023 жылы 1600 кг-ға тең болған. Яғни 3 айдың ішінде халық жылдық көлемнің жартысынан көбін “сатып алды”.
Сонда I тоқсанда орта есеппен айына 272 кг алтын сатып алынған. 2023 жылдың орташа айлық көрсеткіші - 133,3 кг. Бұл 2023 жылдың аяғында басталған үрдістің жалғасы деуге болады (сол кезде рекордтар жаңартыла бастаған еді).
Алайда құйманың бәрі бірдей емес. Бұл да - маңызды нәрсе. 2017 жылдан (халыққа алтын сату бағдарламасының іске қосылған сәті) 2023 жылдың қарашасына дейін 100 граммдық 32 442 құйма сатылған. Яғни 6 жылдан астам уақыт ішінде. Ал соңғы 4 айда дәл осындай 7 562 құйма сатылды.
2024 жылдың I тоқсанында сатылған құймалардың жалпы саны - 18 969 бірлік. 2022 жыл бойы сатылғаны - 37,9 мың бірлік, 2023 жыл бойы - 38,7 мың бірлік. Бұл жерде де сандар сөйлеп тұр. Сәйкесінше, жалпы санының үштен екісін алматылықтар сатып алған - 12 456 бірлік. Ал 2023 жыл бойы 19,1 мың болған еді.
Әрине, алматылықтар алтынды сату жоспарын қарқынды түрде орындап жатыр. Десе де, қазіргі таңда сұраныстың жоғары қарқыны Жетісу облысында байқалады. Мұнда 3 айда халық 2023 жыл бойы сатып алынған (500) құймалардың екі есесін (983) сатып алды.
Мұнымен біткен жоқ. Халық белсенді түрде сатып алып қана қойған жоқ, сонымен қатар бұрын сатып алған алтынды белсенді түрде сатып жатыр. Тоқсан ішінде жалпы салмағы 200,7 кг болатын 6 413 құйма өткізілген. Салыстырмалы түрде тағы да 2023 жылдың деректерін мысалға келтірейік: жыл бойы салмағы 270 кг болатын 9 467 құйма өткізілген.
Жалпы алғанда, алтын бағасының рекордтық өсуі бүкіл нарықты дүр сілкіндірді. Сондықтан болар, валютаға аз көңіл бөлінуде.
@DataHUB_KZ
❤5🥰1
Әлемде ЖЭК-технологияларының құнының төмендеуі белең алып бара жатқанын білген боларсыз. Нәтижесінде осы технологияларды қолдану арқылы жүзеге асырылатын жобалар инвесторлардың назарына көбірек ілінуде.
Қазақстандағы жағдай қалай болып жатқанын қарастырайық. Күн (КЭС) және жел (ЖЭС) электр станцияларын пайдалануға беру бойынша ҚР СЖРА ҰСБ деректерін негізге алайық.
Күн электр станциялары
2018 жылдан бастап қазіргі уақытқа дейін жалпы қуаты 1,1 мың МВт болатын 34 КЭС іске қосылды. 2019 жылдан 2022 жылға дейін процесс белсенді кезеңде болды – осы кезеңге барлық енгізілген қуаттардың 97%-ы тиесілі. Бірақ қазір тоқтап тұр. 2023 жыл бойы 6 МВт-қа екі КЭС ғана, ал 2024 жылдың I тоқсанында 20 МВт-қа тағы біреуі қосылды.
Егер инвесторлардың қуат бірлігін құруға жұмсаған шығындарын бір-бірімен салыстыратын болсақ, онда Қазақстанда КЭС салу тиімдірек екенін байқауға болады. Өзіңіз бағалаңыз: 2018 жылы 1 МВт енгізу ағымдағы бағамен 579,1 млн теңгені құрады, ал 2024 жылы – 155,1 млн теңге. Рас, құнының төмендеу үрдісін әлі де үздіксіз жүріп жатыр деп айтуға келмейді. Көрсетілген уақыт ішінде бағаның өсуі екі жыл қатарынан тіркелген – 2021 және 2022 жылдары.
Жел электр станциялары
Өткен алты жылдың ішінде Қазақстанда өндіріс қуаты 1,9 мың МВт сомасында болатын 64 жаңа ЖЭС пайда болды. Қуатын қалыптастыру процесі барлық уақытта белсенді болып тұрды. Қазір де тоқтаған жоқ: 2024 жылдың басында қосымша 100 МВт қуат беретін кезекті ЖЭС іске қосылды.
Ал енді бағасына көшейік. Онсыз да шығыны көп жел электр станцияларының құрылысы көз алдымызда қымбаттап бара жатыр. Егер 2018 жылы 1 МВт енгізу 253,7 млн теңгені құраса, 2024 жылы 572,2 млн теңгені құрады. Бірақ бұл жерде жалпы қатардан 2019 жылдың төмен көрсеткіші көзге түсетінін атап өткен жөн - 70,5 млн теңге.
Мұның бәрінен қандай қорытынды шығады?
ЖЭК-технологияларының бүкіләлемдік құнының төмендеу тренді Қазақстанға аздап қана әсерін тигізуде. Міне, парадокс: ЖЭС-ның қуат бірлігін енгізудің қымбаттауы инвесторларға үрей туғызып жатқан жоқ, ал КЭС-ның қуат бірлігін енгізудің арзандауы, керісінше, оларды қызықтырып жатқан жоқ. Мұндай тұжырымға келу кезінде кейбір нюанстардың ескерілмегені түсінікті. Мысалы, объектілерді салу мерзімі (объект неғұрлым ұзақ салынса, соғұрлым қымбатқа түседі). Алайда жағдайдың жалпы көрінісі - осындай.
Сонымен қатар ЖЭК объектілерін пайдалануға беру туралы балама деректер де бар екенін ескерген жөн. Ол ақпараттардың көзі - Энергетика министрлігі. Атап айтатын болсақ, 2023 жылдың деректері министрлік пен ресми статистикада бірдей емес.
@DataHUB_KZ
Қазақстандағы жағдай қалай болып жатқанын қарастырайық. Күн (КЭС) және жел (ЖЭС) электр станцияларын пайдалануға беру бойынша ҚР СЖРА ҰСБ деректерін негізге алайық.
Күн электр станциялары
2018 жылдан бастап қазіргі уақытқа дейін жалпы қуаты 1,1 мың МВт болатын 34 КЭС іске қосылды. 2019 жылдан 2022 жылға дейін процесс белсенді кезеңде болды – осы кезеңге барлық енгізілген қуаттардың 97%-ы тиесілі. Бірақ қазір тоқтап тұр. 2023 жыл бойы 6 МВт-қа екі КЭС ғана, ал 2024 жылдың I тоқсанында 20 МВт-қа тағы біреуі қосылды.
Егер инвесторлардың қуат бірлігін құруға жұмсаған шығындарын бір-бірімен салыстыратын болсақ, онда Қазақстанда КЭС салу тиімдірек екенін байқауға болады. Өзіңіз бағалаңыз: 2018 жылы 1 МВт енгізу ағымдағы бағамен 579,1 млн теңгені құрады, ал 2024 жылы – 155,1 млн теңге. Рас, құнының төмендеу үрдісін әлі де үздіксіз жүріп жатыр деп айтуға келмейді. Көрсетілген уақыт ішінде бағаның өсуі екі жыл қатарынан тіркелген – 2021 және 2022 жылдары.
Жел электр станциялары
Өткен алты жылдың ішінде Қазақстанда өндіріс қуаты 1,9 мың МВт сомасында болатын 64 жаңа ЖЭС пайда болды. Қуатын қалыптастыру процесі барлық уақытта белсенді болып тұрды. Қазір де тоқтаған жоқ: 2024 жылдың басында қосымша 100 МВт қуат беретін кезекті ЖЭС іске қосылды.
Ал енді бағасына көшейік. Онсыз да шығыны көп жел электр станцияларының құрылысы көз алдымызда қымбаттап бара жатыр. Егер 2018 жылы 1 МВт енгізу 253,7 млн теңгені құраса, 2024 жылы 572,2 млн теңгені құрады. Бірақ бұл жерде жалпы қатардан 2019 жылдың төмен көрсеткіші көзге түсетінін атап өткен жөн - 70,5 млн теңге.
Мұның бәрінен қандай қорытынды шығады?
ЖЭК-технологияларының бүкіләлемдік құнының төмендеу тренді Қазақстанға аздап қана әсерін тигізуде. Міне, парадокс: ЖЭС-ның қуат бірлігін енгізудің қымбаттауы инвесторларға үрей туғызып жатқан жоқ, ал КЭС-ның қуат бірлігін енгізудің арзандауы, керісінше, оларды қызықтырып жатқан жоқ. Мұндай тұжырымға келу кезінде кейбір нюанстардың ескерілмегені түсінікті. Мысалы, объектілерді салу мерзімі (объект неғұрлым ұзақ салынса, соғұрлым қымбатқа түседі). Алайда жағдайдың жалпы көрінісі - осындай.
Сонымен қатар ЖЭК объектілерін пайдалануға беру туралы балама деректер де бар екенін ескерген жөн. Ол ақпараттардың көзі - Энергетика министрлігі. Атап айтатын болсақ, 2023 жылдың деректері министрлік пен ресми статистикада бірдей емес.
@DataHUB_KZ
👍2❤1
Қазақстандықтар екінші ай қатарынан Ирактан елеулі сома алуда
Наурызда халықаралық ақша аударымдары жүйесі арқылы (ХААЖ) ҚР-ға 607,4 млн теңге түсті. ҚР Ұлттық банкінің деректері бойынша Әзірбайжан мен Грузиядан сәл ғана аз (680,7 млн тг).
Үлкен көлемдегі елдер бойынша статистикада Ирак екінші ай қатарынан көзге түсіп келеді. Ақпанмен салыстырғанда сомасы күрт өсті (ақпанда 245,3 млн болды). Жалпы соңғы жылдары, кем дегенде 2017 жылдың басынан бері, Ирак бойынша жеке деректер үшінші рет қана келтіріліп отыр. Ең алғашқысы 2023 жылдың қыркүйегінде болған.
Айтпақшы наурызда Ирактан аударылған орташа сома аталған елдердің ішіндегі ең жоғары сома болды - 934,5 мың тг. Салыстырмалы түрде Грузия 638,6 мың көрсеткішімен екінші орынға орналасты.
Жалпы жағдайды түсіну үшін ХААЖ арқылы жасалатын аударымдардың жайы қалай екенін қарастырайық. Ақпанмен салыстырғанда өзгеріс жоқ деуге болады: шетелден 20,1 млрд тг түсті, айдан айға +5%, ал жіберілгені 59,3 млрд тг, айдан айға бар болғаны +1%.
@DataHUB_KZ
Наурызда халықаралық ақша аударымдары жүйесі арқылы (ХААЖ) ҚР-ға 607,4 млн теңге түсті. ҚР Ұлттық банкінің деректері бойынша Әзірбайжан мен Грузиядан сәл ғана аз (680,7 млн тг).
Үлкен көлемдегі елдер бойынша статистикада Ирак екінші ай қатарынан көзге түсіп келеді. Ақпанмен салыстырғанда сомасы күрт өсті (ақпанда 245,3 млн болды). Жалпы соңғы жылдары, кем дегенде 2017 жылдың басынан бері, Ирак бойынша жеке деректер үшінші рет қана келтіріліп отыр. Ең алғашқысы 2023 жылдың қыркүйегінде болған.
Айтпақшы наурызда Ирактан аударылған орташа сома аталған елдердің ішіндегі ең жоғары сома болды - 934,5 мың тг. Салыстырмалы түрде Грузия 638,6 мың көрсеткішімен екінші орынға орналасты.
Жалпы жағдайды түсіну үшін ХААЖ арқылы жасалатын аударымдардың жайы қалай екенін қарастырайық. Ақпанмен салыстырғанда өзгеріс жоқ деуге болады: шетелден 20,1 млрд тг түсті, айдан айға +5%, ал жіберілгені 59,3 млрд тг, айдан айға бар болғаны +1%.
@DataHUB_KZ
❤1👍1🥰1
Қазақстандық ЕДБ наурыз айында қалай жұмыс істегенін көретін кез келді. Бұл жолы Ұлттық банктің 1 сәуірдегі статистикасында қандай қызықты ақпараттар бар екен?
🔸Барлық банктер пайда тауып жатыр, жүйеде шығынға ұшыраған ұйымдар жоқ. Тоқсанның соңына қарай жиынтық пайда 569,5 млрд теңгені құрады, бұл өткен жылмен салыстырғанда номиналды түрде 11,7%-ға артық.
🔸Заңды тұлғалардың салымдарының көлемі қатарынан 4-ші ай көбейіп бара жатыр. Наурыз айындағы өсім 457,3 млрд теңгені немесе 3,04%-ды құрады. Қазіргі деңгейі - 15,5 трлн теңге.
🔸Жеке тұлғалардың депозиттері 20,3 трлн-ға жақындап қалды. Наурыз айында бұл көрсеткішке 126,9 млрд теңге немесе 0,63% қосылды. Көлемі жалпы жүйе бойынша, қаңтарды қоспағанда, соңғы 13 айда үздіксіз өсіп келеді.
🔸Несие портфелі 0,38%-ға өсіп, 30,3 трлн теңгеге жетті.
Толық ақпарат, әдеттегідей, суреттерде.
@DataHUB_KZ
🔸Барлық банктер пайда тауып жатыр, жүйеде шығынға ұшыраған ұйымдар жоқ. Тоқсанның соңына қарай жиынтық пайда 569,5 млрд теңгені құрады, бұл өткен жылмен салыстырғанда номиналды түрде 11,7%-ға артық.
🔸Заңды тұлғалардың салымдарының көлемі қатарынан 4-ші ай көбейіп бара жатыр. Наурыз айындағы өсім 457,3 млрд теңгені немесе 3,04%-ды құрады. Қазіргі деңгейі - 15,5 трлн теңге.
🔸Жеке тұлғалардың депозиттері 20,3 трлн-ға жақындап қалды. Наурыз айында бұл көрсеткішке 126,9 млрд теңге немесе 0,63% қосылды. Көлемі жалпы жүйе бойынша, қаңтарды қоспағанда, соңғы 13 айда үздіксіз өсіп келеді.
🔸Несие портфелі 0,38%-ға өсіп, 30,3 трлн теңгеге жетті.
Толық ақпарат, әдеттегідей, суреттерде.
@DataHUB_KZ
👍2❤1🥰1