DATA HUB Қазақша – Telegram
DATA HUB Қазақша
203 subscribers
718 photos
1 video
403 links
DATA HUB Powered by FCBK

Қаржылық, қаржыға жақын және әлеуметтік тақырыптар бойынша ең өзекті деректері бар аналитикалық арна.
Осында барлық нарықтық талдаулар бар.

Иесі – Бірінші кредиттік бюро.

Байланысу үшін - @DataHubFCBK_bot
Download Telegram
❗️❗️❗️Ұлттық банк базалық мөлшерлемені бұрынғы деңгейде қалдырды - 14,25%

Базалық мөлшерлеме деген не?

@DataHub_KZ
👍4🥰1
DATA HUB Қазақша
❗️❗️❗️Ұлттық банк базалық мөлшерлемені бұрынғы деңгейде қалдырды - 14,25% Базалық мөлшерлеме деген не? @DataHub_KZ
Ал енді, әдеттегідей, Ұлттық банктің дәлелдемесін оқиық. Мөлшерлемені бұрынғы деңгейінде қалдыруға не себеп?

📈Қыркүйекте айлық инфляция бұрын болған орташа деңгейден жоғары болды.
Халықтың да, сарапшылардың да инфляциялық күтулері өсіп жатыр
🥖 Әлемдік нарықта азық-түлік қымбаттауда
🏦 Негізгі әлемдік экономикадағы орталық банктер саясаттарын жеңілдетіп жатыр (яғни, инфляцияны қатаң түрде баспайды).
😔Алайда, Ресейдің Орталық банкі керісінше қатаң саясат жүргізуде және мөлшерлемені одан әрі көтеруге дайын. Бірақ Ресейдегі жоғары инфляция біздегі бағаның да өсуіне әсер етуі мүмкін.

Ал, әрі қарай не болады, биыл ҚР Ұлттық банкі мөлшерлемені төмендетуге дайын ба? Теориялық тұрғыда – иә.

Бірақ бір шарты бар: тек инфляцияның орнықты бөлігінің тұрақты төмендеуі ғана емес, сонымен қатар "фискалдық алшақтықты қаржыландыру мәселесін тиімді шешу". Басқаша айтқанда, болашақ бюджеттік кірістер мен міндеттемелерді қалай сәйкестендіруге болатынын ойлап табу керек. Ал әзірге тәуекелдердің жалпы балансы "инфляция жағына қарай ығысып отыр"...

@DataHub_KZ
👍5🥰1
Он қазақстандық еркектің төртеуі темекі тартады. Мұндай қорытынды 15 жасқа толған және одан асқан еліміздің тұрғындары арасында ҚР СЖРА ҰСБ жүргізген ауқымды сауалнама нәтижесінде анықталды.

↗️Өткен жылғы зерттеумен салыстырғанда үлесі сәл өскен: бұрын 36% болса, қазіргі таңда, нақты сандармен мысал келтіретін болсақ, 39,8%-ды құрап отыр. Соңғы рет 2020 жылы бұл көрсеткіш 42,8% болған, бірақ байқағаныңыздай, қандай да бір таңданарлық өзгеріс болмады.

Сонымен, қазір, 2023 жылмен салыстырсақ, күнде темекі шегетін ер адамдардың үлесі айтарлықтай өскен. Қазіргі таңда бұл көрсеткіш барлық респонденттердің 35,3%-ын құрап отыр, ал өткен жылы 30,2% болған.

👩🏼‍🦰Ал әйелдер арасында темекі шегу сәл азайған сыңайлы. Алайда аса айқын динамика байқалмайды: өткен жылы 8,5% болса, биыл - 7,6%. Олардың да көпшілігі күн сайын темекі шегеді: биыл мұндай әйелдердің үлесі барлық сауалнамаға қатысушылардың 6%-ын құрады, ал өткен жылы 6,4% болған.

Нәтижесінде, ересек қазақстандықтың әр бесіншісі темекі шегетін болып тұр (20,7%, 2023 жылға қатысты +1,3 п.т.). Темекі шегетіндердің ең жоғары үлесі - ШҚО-да (кез келген жыныстағы респонденттердің 27,6%-ы), ал ең төмені - Шымкентте (15,9%).

🤔Айтпақшы, темекі шегетін қазақстандықтардың арасында темекі шегудің айтарлықтай зиянды екенін мойындайтындар бар. Темекі шегу мен күрделі аурулардың пайда болуы арасындағы байланысты көретін респонденттердің үлесі 85,8%-ды құрайды, ал темекі шекпейтіндердікі, тиісінше, 79,3%.

Мұндай диспропорция ер адамдардың есебінен қалыптасып тұр. Ер адамдардың 79%-ы темекі шегу күрделі аурулардың пайда болуына әкеледі деп есептейді, бірақ, өзіңіз білетіндей, олардың тек 60,2%-ы ғана темекі шекпейді. Әйелдер арасында темекі шекпейтіндердің үлесі мен темекінің зиянын мойындайтындардың үлесі шамалас. Тіпті, темекі шекпейтіндердің саны көбірек.

@DataHub_KZ
🥰31
💰Қыркүйекте интернет-провайдерлердің табысы едәуір артты

Интернет желісі қызметін атқарушылар қыркүйекте 65,1 млрд тг табыс тапты. Инфляцияны ескергенде, бұл тамызға қарағанда 7,1%-ға жоғары. Мұндай жоғары айлық өсім 2,5 жылдан астам уақыттан бері алғаш рет байқалып отыр.

☝️Интернет желісі қызметтерінің құндық көлемі ай қорытындысы бойынша әрдайым өсіп отырады деуге болады. Демек, қолда бар статистика кезеңіндегі (2011 жылғы қаңтардан бастап) кезекті номиналды рекордтың орнауы таңқаларлық жайт емес. Қызық басқада - қыркүйекте көрсеткіш 65 млрд тг болатын жаңа психологиялық межеден асып кетті.

Интернет-провайдерлердің табысының нақты өсуіне абоненттер санының артуы әсер еткенін айта кету керек - 0,3%-ға, 3,15 млн дейін. Бірақ қарастырылған динамикада тұтынылған трафик көлемінің қандай рөл атқарғанын бағалау мүмкін емес: тиісті статистика жыл соңында ғана жарияланады. Айтпақшы, 2023 жылы белгіленген интернеттің қазақстандық абоненттері, орта есеппен, айына 569 млн ГБ трафик тұтынған (жылдан жылға +18%).

ҚР СЖРА ҰСБ деректері

@DataHub_KZ
👍2🥰1
👍2🥰1
🚢Қазақстанда теңіз көлігінің жүк айналымы құлдырады

Қыркүйек айында теңіз көлігінің жүк айналымы 108,5 млн т*км құрады, бұл өткен аймен салыстырғанда 22,5%-ға аз.

↘️Сонымен қатар қазіргі деңгей соңғы 10 айдағы ең төменгі деңгей болды. Келісейік, аталған кезең өзінің ұзақтығымен таң қалдыра қоймайды. Алайда ол басталған 2023 жылдың желтоқсанында күшті секіріс болғанын түсіну маңызды (+48,2% м/м), содан кейін айлық мәндер тұрақты түрде 100 млн тонна*км-ден жоғары болды. Басқаша айтқанда, қазір біз көрсеткіштің қарқынды өсу тренді қалай жойылып бара жатқанын көріп отырмыз.

Сонымен қатар жыл басынан бергі кезеңнің қорытындысы бойынша оң динамика сақталып отырғанын атап өткен жөн - өткен жылғы тиісті кезеңдегі 602,4 млн т*км (+201,6% ж/ж) салыстырғанда осы жылғы тиісті кезеңдегі 1,2 млрд т*км.

🖇Бұған дейін біз қазақстандық порттардың тиімділігінің төмендігі Транскаспий дәлізінің – Қазақстан аумағы арқылы өтетін Қытайдан Еуропаға жүкті жеткізудің баламалы (Ресейден айналып өтіп) бағытының дамуын тежейтінін айтқан болатынбыз.

ҚР СЖРА ҰСБ деректері

@DataHub_FCBK
👌2🥰1
👌2🥰1
🇰🇿🇷🇺Қазақстанда Ресейден келетін тауар импорты артты

Қаңтар-тамыз айларында Ресейден $11,2 млрд көлемінде тауар әкелінді. 2023 жылдың осы кезеңімен салыстырғанда номиналды өсім 2,1%-ды немесе $231,9 млн құрады. Мұндай деректерді ҚР СЖРА ҰСБ ұсынып отыр.

Көрсеткіш бір жыл бұрын 5%-ға қысқарғаннан кейін қайта өсіп келеді. Алдыңғы жылдары сегіз айдың қорытындысы бойынша едәуір өсіп отырған еді: 2022 жылы - 7,8%-ға, 2021 жылы - 25,3%-ға.

Қазақстан Ресейден не сатып алуда?

Қаңтар-тамыз айларында Ресей импортының 85%-ы алты тауар тобына тиесілі болды:

🔩металдар мен олардан жасалған бұйымдар – $2,2 млрд (жылдан жылға +3,6%);
🚘машиналар, жабдықтар, көлік құралдары, аспаптар және аппараттар – $2,1 млрд (-0,8%);
🧪химиялық өнім және олармен байланысты өнеркәсіп салаларының өнімдері – $1,9 млрд (+6,8%);
🍞дайын азық-түлік тауарлары – $1,3 млрд (+3,3%);
⛽️отын-энергетикалық тауарлар – $1,1 млрд (+3,8%);
🐮мал және өсімдіктер өнімдері – $0,9 млрд (+8,6%).

Қоса кетейік, Қазақстанға тауар импорттайтын елдердің ішінде Ресей ең үлкен үлеске ие - 29,4%. Екінші орында тұрған Қытай Ресейден 4,5 п.т. артта қалып отыр.

@DataHub_KZ
🥰2😢2
Графикте Ресейден келетін импорттың құрылымы көрсетілген.
😢2👍1🥰1
🇰🇿🇨🇳Бұған дейін Ресейден келетін импорттың өсуі туралы айтқан едік. Ал қазір Қазақстан нарығына тауарлардың 24,9%-ын жеткізіп отырған екінші ірі жеткізуші – Қытайдан келетін импорт жағдайын қарастырайық. Соңында бонусымыз бар😉

Мұнда айтарлықтай төмендеу байқалады – 6,5%-ға, яғни $9,5 млрд дейін (2024 жылғы қаңтар-тамызды 2023 жылғы қаңтар-тамызбен салыстырғанда). Қызығы, соңғы төрт жылда (жылдан жылға) алғаш рет қытайлық жеткізілімдердің құндық көлемі сегіз айдың қорытындысы бойынша төмендеп отыр. Алайда осыған дейін бұл көрсеткіш қарқынды түрде өсіп отырған еді - орта есеппен 38,1%-ға. Яғни, қазір біз алдыңғы өсу импульсінің азаюын бақылап отырмыз.

Қандай тауарлардың «кінәсінен» төмендеді?

Қытайдан келетін импорттың құндық мәнінің 90%-ын құрайтын бес негізгі тауарлық топтың барлығында дерлік теріс динамика байқалады.

👗Ең үлкен төмендеуді тоқыма және тоқыма бұйымдары (шартты түрде айтсақ, киім) көрсетті. Бір жыл бұрын мұндай тауарлар үшін біз $1,3 млрд төлесек, қазір $1,1 млрд төледік. $207 млн немесе 15,7%-ға азайған.

🚘 «Машиналар, жабдықтар, көлік құралдары, аспаптар мен аппараттар» деп аталатын ауқымды топ та (қытайлық жеткізілімдердің жалпы құнының 57%-ын құрайды) жалпы төмендеуге айтарлықтай үлес қосты. Бұл жағдайда тауарлар сатып алынған сома $175,1 млн (3,1%) қысқарып, $5,4 млрд құрады. Дегенмен, топтың ішінде динамика біркелкі болмады. Мысалы, «машиналар мен жабдықтар» тобында (бұл топқа бәрі кіреді – бульдозерлерден бастап үтіктерге дейін) төмендеу $265,3 млн жетті, ағымдағы деңгейі - $3,7 млрд. Сонымен қатар «көлік құралдары» тобында $92,8 млн өсім байқалып, $1,5 млрд дейін жеткен. Соған қарағанда біздің нарықты қытайлық автокөліктердің жаулап алуы жалғасып жатқан сияқты.

🧪Химия өнеркәсібінің өнімдерін импорттау да айтарлықтай төмендеген. Қаңтар-тамыз айларында оның құны $866,8 млн құрап, 2023 жылғы сәйкес кезеңнен $144,2 млн (14,3%) аз болды.

👠Сондай-ақ, «аяқ киім, бас бұйымдары мен галантерея тауарлары» тобынан сатып алынған тауарлардың да сомасы аз. Салыстырып көріңіз: ағымдағы көрсеткіші $376 млн құраса, өткен жылғысы - $419,1 млн. $43,1 млн немесе 10,3%-ға азайғанын есептеу қиын емес.

⚙️«Металдар және олардан жасалған бұйымдар» – өсім көрсеткен жалғыз тауарлық топ. Мұнда жеткізілімдердің құны $21,4 млн (3,1%) өсіп, $705,9 млн жеткен.

Соңында қызықты факт айта кетейік. Қаңтар-тамыз айларында Қытай шетелден келетін «Машиналар, жабдықтар, көлік құралдары, аспаптар мен аппараттар» тобындағы тауарлардың жалпы құнының үштен бірін Қазақстанға жеткізіп отырған.

ҚР ҚМ МКК деректері

@DataHub_KZ
👍1🥰1👌1
Мінеки, Қытайдан келетін импорттың құндық мәнінің құрылымы график түрінде осындай.
👍1🥰1👌1
💼🚛Шағын бизнес логистика тауашасын белсенді түрде игере бастады

Бір жыл ішінде, 2023 жылғы 1 қазаннан 2024 жылғы 1 қазанға дейін көлік және қоймалау саласындағы жұмыс істеп тұрған шағын бизнес субъектілерінің саны 22,4%-ға, 111,9 мың бірлікке дейін өсті. Қазіргі қарқын өткен жылғы қарқыннан екі есе асады (ол кезде 12,4% болатын).

Кезең қорытындысы бойынша көрсеткіш барлық салаларда оң динамиканы көрсете бермейді. Өсу қарқыны бойынша көлік пен қойма саласына білім (+11,6%) және жылжымайтын мүлікпен операциялар (+11,3%) ең жақын орналасқан. Алайда бұл салалардың ешқайсысы, көріп отырғанымыздай, мұндай нәтижемен ешбір мақтана алмайды.

💡Шағын бизнестің логистикаға деген қызығушылығы бірінші кезекте жеке кәсіпкерлердің есебінен жанданғанын атап өтеміз. 1 қазандағы жағдай бойынша көлік және қоймалау саласында жұмыс істеп тұрған ЖК саны өткен жылдың ұқсас күнімен салыстырғанда 26,8%-ға ұлғайып, 94,9 мың бірлікті құрады. Өз кезегінде шағын кәсіпкерліктің заңды тұлғалары әлдеқайда әлсіз өсімді көрсетті – 2,2%-ға, 16,9 мың бірлікке дейін.

Сонымен қатар жеке кәсіпкерлер өнім шығаруды айтарлықтай арттырды. Мәселен, қаңтар-маусымда (осы кезеңнің соңғы статистикалық көрсеткіштері ұсынылды) олар қарастырылып отырған салада 439,7 млрд теңгеге қызмет көрсетті, бұл 2023 жылдағы осындай кезеңнің деңгейінен 2,2 есе жоғары. Ал шағын заңды тұлғалардың өнім шығаруы, керісінше, 5,9%-ға, 1,37 трлн теңгеге дейін қысқарды.

🖇Көріністі толықтыру үшін тағы бірнеше фактіні қабыл алыңыз.

Бір жыл ішінде жұмыс істеп тұрған шағын бизнес субъектілерінің жалпы саны аздап қана – 1,4%-ға артып, 1,78 млн бірлікке жетті. Қаңтар айынан маусым айына дейін олар 28,3 трлн теңгеге (+21% ж/ж) өнім өндірді.

ҚР ҚМ МКК деректері

@DataHub_KZ
👍21🥰1
Логистика саласындағы шағын бизнестің белсенділігінің артуы кестеде былайша көрінеді.
👍2🥰1
🥳🚘Қазақстанда жеңіл автокөліктер өндірісі есін жинауда қалпына келуде

Қыркүйек айында жеңіл автокөліктердің шығарылымы 10,1 мың бірлікті құрады. ҚР СЖРА ҰСБ келтірген деректерге сәйкес тамыз айымен салыстырғанда көлемі 8%-ға өсті.

Жеңіл автокөліктер өндірісі осы жылдың мамыр айында бәсеңдей бастады: алдыңғы айға қарай құлдырау бірден 38,4%-ды құрады. Келесі екі айдың – маусым мен шілденің мәндері шамамен үш жылдағы ең төменгі мәндерді көрсетті. Дегенмен тамыз айында бұл көрсеткіш құлдыраудың едәуір бөлігін қайтарды (+48,5% м/м). Алайда 10 мың бірлікті құрайтын психологиялық белгіден ол тек қыркүйек айында асып, жыл басындағы деңгейге оралды. Айтпақшы, тарихи қалыптасқан жағдай бойынша, жылдың алғашқы айларының нәтижелері ең әлсіз болып табылады. Бұл тұрғыдан 2024-ші жыл ерекше болатын сияқты.

‼️‼️Қыркүйек айының өсуіне қарамастан, жыл басынан бергі кезеңнің қорытындысы бойынша динамика әлі де жақсартуды талап етеді. Егер осы жылдың тоғыз айында 82,9 мың жеңіл автокөлік өндірілсе, өткен жылдың тоғыз айында - 99,5 мың жеңіл автокөлік өндірілген. Төмендеу, не десе де, елеулі -16,7%.

Бір қызығы, дәл осы мамыр айында жеңіл автокөліктер өндірісі нашарлаған кезде, жолаушыларды тасымалдауға арналған автокөліктер шанағының импорты күрт төмендеген*. Сәуірге қарай көрсеткіш екі есеге, 4,5 мың бірлікке дейін қысқарды. Маусым айында ол тарихи төмен белгі - 2,8 мың бірлікке жетіп, тағы 40% жоғалтты. Содан кейін шілде мен тамызда (бұдан жаңа ақпарат әзірге жоқ) жағдай тұрақтанды – импорт қолайлы деңгейге оралды.

Небәрі сегіз айдың ішінде жолаушыларды тасымалдауға арналған 57,2 мың автокөлік шанағы шетелден Қазақстанға жеткізілді. Бұл 2023 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 33,6%-ға аз. Төмендеудің негізгі бөлігін ірі жеткізушілер – Корея Республикасы, Өзбекстан (иә-иә, дәл солай) және Қытай қамтамасыз етті.

*СЭҚ ТН коды 870710 «Негізінен адамдарды тасымалдауға арналған жеңіл және өзге де моторлы көлік құралдарының автокөліктеріне арналған шанақтар»

@DataHub_KZ
👍2🥰1
Көрнекілік туралы ұмытпайық. Сіздердің назарларыңызға – жеңіл автокөліктер өндірісінің және жолаушылар автокөліктеріне арналған шанақтарды импорттаудың динамикасын көрсететін графиктер.

Зерттеуден ләззат алыңыз🤗
4🥰1
Халықтың алтынға салған инвестициясы екі есеге көбейді

Қаңтар-қыркүйек айларында қазақстандықтар жалпы салмағы 2,1 мың кг болатын алтын құймаларын сатып алған. Бұл 2023 ж. аталған кезеңімен салыстырғанда 90%-ға артық деуге болады және кем дегенде 4 жылдағы ең жоғары көрсеткіш.

Сұраныстың негізгі бөлігін (77%) алғашқы екі тоқсанның көрсеткіші құрады, сондай-ақ екеуінікін де бірдей деуге болады: І тоқсанда – 816,4 кг, ІІ тоқсанда – 779,2 кг. Сәйкесінше, ІІІ тоқсанға тек 23% немесе 475,5 кг тиесілі. Соңғы нәтиже аз болып көрінгенімен, тарихи тұрғыдан алғанда олай емес. Егер тиісті көрсеткіштерді алтынның орташа тоқсандық бағасына көбейтсек, халықтың 9 ай ішінде қымбат металға салған инвестициясы 68,6 млрд тг құрағанын көруге болады. Аталған сома өткен жылмен салыстырғанда номиналды түрде 2,2 есеге көп.

Қызықты ақпарат: қазақстандықтар 50 граммдық құймаларға қызығушылық таныта бастаған сыңайлы. ІІІ тоқсанда олардың сатылымы барлық сатылымның 40%-ын құрады – 5,5 мың дана.

Дереккөз: ҚР Ұлттық банкі

@DataHub_KZ
👍2🥰1
💪БЖЗҚ активтерінің кірістілігі инфляцияны екі есеге озып келеді

ҚР ҰБ басқаруындағы зейнетақы активтерінің кірістілігі 9 айда 11,52%-ды құрады, бұл көрсеткіш баға өсімін (5,7%) екі есеге жуық шамада басып озып тұр. Осыған ұқсас жағдай өткен айда да байқалған болатын.

Қазіргі нәтиже былтырғыға қарағанда жақсырақ көрінеді. 2023 жылдың қаңтар-қыркүйек айларында кірістілік пен инфляция арасындағы айырмашылық әлдеқайда аз болған – 8,89%-ға қарсы 7,2%.

Жыл басынан бергі инвестициялық табыс 2,12 трлн тг жетті (жылдан жылға +51%). Бірақ қыркүйектегі деңгей айтарлықтай жоғары болмады – 170,7 млрд тг. Бұл соманың басым бөлігін бағалы қағаздар бойынша сыйақы (130,1 млрд тг) құрады. Сыртқы басқарудан түскен кіріс те біршама үлес қосты – 76,7 млрд тг. Алайда, бағалы қағаздар мен шетел валютасын қайта бағалау 38,2 млрд тг көлемінде шығын әкелді.

Айта кетейік, қыркүйекте БЖЗҚ портфеліне RBK банкінің облигациялары 79,9 млрд тг сатып алынды. Бұл - биылғы жылдағы осындай екінші жағдай.

БЖЗҚ деректері

@DataHub_KZ
👍2🥰1
«Қызықты демография минуты» тұрақты емес айдары

Қазақстандықтардың көп саны жүз жасқа дейін өмір сүре ме?

2024 жылғы 1 қаңтарда Қазақстанда 100 және одан үлкен жастағы 702 адам болған. ҚР СЖРА ҰСБ жаңадан жарияланған жинағынан алынған деректерге сәйкес бір жыл ішінде олардың саны 40%-ға артты.

Алайда көрсеткіш үнемі өсіп келеді деп ойлауға негіз жоқ. Мысалы, 2022 жылдың басында ол бірден тоғыз есеге қысқарды – 2 720-дан 315 адамға дейін. Бірақ қуаныштың себебі әлі де бар: динамика екінші жыл қатарынан оң болып қала беруде.

👴👵Жүз жастағы бір атаға жүз жастағы бірден төрт әже келетінін білдіңіз бе? Мұндай диспаритет, әрине, сан айырмашылығына байланысты: егер біріншісі 135 болса, екіншісі – 567. Бұл ретте жынысына қарамастан тиісті жас тобынан қазақстандықты табу мүмкіндігі ауылға қарағанда (223 адам) қалада көбірек (479 адам).

100 жастан асқан адамдардың көпшілігі халықтың қартаю индексі дәстүрлі түрде ең жоғары болатын солтүстік және шығыс аймақтарда тұрады деп болжауға болады. Бірақ айтылған гипотеза ішінара ғана дұрыс. Осындай өңірлердің қатарына жататын Қостанай облысы шын мәнінде үшінші орында (56 адам). Алайда ең жоғары көрсеткіштер ең көп қоныстанған өңірлерге тиесілі, бұл да өз кезегінде заңды. Атап айтқанда, Алматы (162 адам) және Түркістан облысы (75 адам).

🖇Қосымша айта кетейік, әлемдік өлшемдер бойынша қазақстандықтар айтарлықтай жас болып табылады: 2024 жылдың 1 қаңтарында олардың орташа жасы 32,3 жасты құрады. Бәрі жақсы болар еді, бірақ көрсеткіш тек соңғы бес жылда 0,5 жас қосып, біртіндеп өсуде. Сонымен қатар еңбекке қабілетті жастан асқан халықтың үлесі де артып келеді. Егер 2019 жылдың басында ол 7,5%-ды (1,38 млн адам) құраса, 2024 жылдың басында – 8,8%-ды (1,77 млн адам) құрады.

@DataHub_KZ
👍2🥰1