🛍↗️Қазақстандық ритейл 11 жылдағы рекордтық қарқынмен көтерілді
2024 ж. бөлшек сауда көлемі 24,45 трлн теңгені құрады. Өткен жылмен салыстырғанда нақты өсім 4,6 т.т.-ға жеделдеп, 9,8%-ға жетті. ҚР СЖРА ҰСБ деректеріне сәйкес, ағымдағы қарқын – 2013 ж. бері ең жоғары.
Өткен жылдың алғашқы жеті айында өсу салыстырмалы түрде қалыпты болды (ж/ж орташа қарқыны - 5,8%). Алайда ол одан әрі қарқын ала бастады және қазан айында 19,3%-ға жетті. Бұл соңғы 6 жылдағы ең жоғары мәндердің біріне айналды және қалғандарынан айырмашылығы төмен база әсеріне байланысты емес. Соңғы 2 ай «сәтті» болып шықты: плюс 14% (қараша) және плюс 13,3% (желтоқсан).
Ағымдағы динамикада Алматы (бөлшек сауданың жалпы көлемінде 34%) және Астана (13%) маңызды рөл атқарды. Бірінші жағдайда өсім 6,4 т.т.-ға (12,8%-ға дейін), екіншісінде – 7,8 т.т.-ға (10,5%-ға дейін) жеделдеді. Екінші жағынан, бөлшек сауданың өсуіне азық-түлік сатудан түскен түсімнің 9,1%-ға артуы оң әсер етті. Бұған дейін ол 2 жыл қатарынан құлаған болатын.
@DataHub_KZ
2024 ж. бөлшек сауда көлемі 24,45 трлн теңгені құрады. Өткен жылмен салыстырғанда нақты өсім 4,6 т.т.-ға жеделдеп, 9,8%-ға жетті. ҚР СЖРА ҰСБ деректеріне сәйкес, ағымдағы қарқын – 2013 ж. бері ең жоғары.
Өткен жылдың алғашқы жеті айында өсу салыстырмалы түрде қалыпты болды (ж/ж орташа қарқыны - 5,8%). Алайда ол одан әрі қарқын ала бастады және қазан айында 19,3%-ға жетті. Бұл соңғы 6 жылдағы ең жоғары мәндердің біріне айналды және қалғандарынан айырмашылығы төмен база әсеріне байланысты емес. Соңғы 2 ай «сәтті» болып шықты: плюс 14% (қараша) және плюс 13,3% (желтоқсан).
Ағымдағы динамикада Алматы (бөлшек сауданың жалпы көлемінде 34%) және Астана (13%) маңызды рөл атқарды. Бірінші жағдайда өсім 6,4 т.т.-ға (12,8%-ға дейін), екіншісінде – 7,8 т.т.-ға (10,5%-ға дейін) жеделдеді. Екінші жағынан, бөлшек сауданың өсуіне азық-түлік сатудан түскен түсімнің 9,1%-ға артуы оң әсер етті. Бұған дейін ол 2 жыл қатарынан құлаған болатын.
@DataHub_KZ
🥰1
Доллар бағамы тағы да тарихи рекордты жаңартты, ал юань 2022 жылдың көктемінен бергі ең жоғары деңгейде
🇺🇸Ұлттық банк 15 қаңтарға белгілеген американдық валютаның ресми бағамы 530,24 тг болды. Дәл мұндай жоғары деңгей бұрын-соңды болмаған еді. Айтпақшы, қазіргі мәні де, 14 қаңтардағы, тарихи рекорд болды. Алайда, көріп тұрғандарыңыздай, ұзақ тұрмады. Бүгінгі күнмен салыстырғанда доллардың ресми бағамы 0,3%-ға, жыл басымен салыстырғанда 1%-ға артқан.
🇨🇳Тағы да бір рекордты - тарихи емес, бірақ ұзақ мерзімді - 72,33 тг бағамымен қытайлық юань орнатты, 14 қаңтарға қарағанда +0,3%. Бұдан жоғары мән соңғы рет 2022 жылдың сәуірінде болды.
🇪🇺Еуро бағамы - 543,97 тг. Бұл жерде ешқандай рекорд болмады, соңғы апталарда бұдан да жоғары көрсеткіштер болды. Десе де, бүгінгі күнмен салыстырғанда айырмашылық баршылық, +0,9%.
🇷🇺Рубльдің ертеңгі бағамы - 5,16 тг. Бір-екі күннен бері бағамы осы мән аясында құбылып жүр. Соңғы айда рубль тек РФ-дағы жаңа жылдық мерекелер уақытында ғана 5 тг психологиялық межеден төмен түсті.
❗️Бір қызығы, теңгенің долларға қатысты бағамының қазіргі әлсіреуі биржалық сауданың айтарлықтай көлемінің аясында орын алды. Кейбір сарапшылар мұндай күрт өсім Ұлттық Банктің валюталық интервенцияларымен байланысты болуы мүмкін деп болжайды. Алайда мұны біз тек айдың қорытындысы бойынша ғана нақты біле аламыз (немесе реттеуші бұл туралы бөлек хабарлаған жағдайда). Егер интервенциялар туралы гипотеза рас болса, онда теңге бұдан да қатты әлсіреуі мүмкін еді 😐
❓Алдағы уақытта не болады? Әдеттегідей, жақсы сұрақ. Бірақ қаңтарда Қазақстан қаржыгерлерінің қауымдастығы сұрастырған сарапшылардың пікірінше, бір айдан кейін доллар бағамы 527,3 тг деңгейінде болуы мүмкін. Бұл ретте өткен жылға төленетін ірі салықтық төлемдер ақпанда ұлттық валютаға аз да болса қолдау көрсетуі тиіс деген болжам бар.
Қалай болғанда да, сарапшылардың жалпы күтулері сегізінші ай қатарынан нашарлап барады: тәуекелдерді Ресейге қарсы санкциялармен, рубль бағамымен, мұнай бағасының төмендеуін күтумен, сондай-ақ дамушы елдердің экономикаларынан өтімділіктің қауіпсіз құралдарға ауысуымен байланыстыруда.
@DataHub_KZ
🇺🇸Ұлттық банк 15 қаңтарға белгілеген американдық валютаның ресми бағамы 530,24 тг болды. Дәл мұндай жоғары деңгей бұрын-соңды болмаған еді. Айтпақшы, қазіргі мәні де, 14 қаңтардағы, тарихи рекорд болды. Алайда, көріп тұрғандарыңыздай, ұзақ тұрмады. Бүгінгі күнмен салыстырғанда доллардың ресми бағамы 0,3%-ға, жыл басымен салыстырғанда 1%-ға артқан.
🇨🇳Тағы да бір рекордты - тарихи емес, бірақ ұзақ мерзімді - 72,33 тг бағамымен қытайлық юань орнатты, 14 қаңтарға қарағанда +0,3%. Бұдан жоғары мән соңғы рет 2022 жылдың сәуірінде болды.
🇪🇺Еуро бағамы - 543,97 тг. Бұл жерде ешқандай рекорд болмады, соңғы апталарда бұдан да жоғары көрсеткіштер болды. Десе де, бүгінгі күнмен салыстырғанда айырмашылық баршылық, +0,9%.
🇷🇺Рубльдің ертеңгі бағамы - 5,16 тг. Бір-екі күннен бері бағамы осы мән аясында құбылып жүр. Соңғы айда рубль тек РФ-дағы жаңа жылдық мерекелер уақытында ғана 5 тг психологиялық межеден төмен түсті.
❗️Бір қызығы, теңгенің долларға қатысты бағамының қазіргі әлсіреуі биржалық сауданың айтарлықтай көлемінің аясында орын алды. Кейбір сарапшылар мұндай күрт өсім Ұлттық Банктің валюталық интервенцияларымен байланысты болуы мүмкін деп болжайды. Алайда мұны біз тек айдың қорытындысы бойынша ғана нақты біле аламыз (немесе реттеуші бұл туралы бөлек хабарлаған жағдайда). Егер интервенциялар туралы гипотеза рас болса, онда теңге бұдан да қатты әлсіреуі мүмкін еді 😐
❓Алдағы уақытта не болады? Әдеттегідей, жақсы сұрақ. Бірақ қаңтарда Қазақстан қаржыгерлерінің қауымдастығы сұрастырған сарапшылардың пікірінше, бір айдан кейін доллар бағамы 527,3 тг деңгейінде болуы мүмкін. Бұл ретте өткен жылға төленетін ірі салықтық төлемдер ақпанда ұлттық валютаға аз да болса қолдау көрсетуі тиіс деген болжам бар.
Қалай болғанда да, сарапшылардың жалпы күтулері сегізінші ай қатарынан нашарлап барады: тәуекелдерді Ресейге қарсы санкциялармен, рубль бағамымен, мұнай бағасының төмендеуін күтумен, сондай-ақ дамушы елдердің экономикаларынан өтімділіктің қауіпсіз құралдарға ауысуымен байланыстыруда.
@DataHub_KZ
🥰1
🖼💸Қазақстан бір айда миллиондаған доллар тұратын коллаждарды импорттады. Мұндай әлі болмаған сияқты
Қараша айында шетелден әкелінген мерзімі жүз жылға жетпеген* коллаждар мен ұқсас сәндік суреттердің жалпы құны 5,6 миллион долларды құрады. Бұл алдыңғы сегіз жылды бірге алғандағы көрсеткішпен салыстырғанда алты есе дерлік көп (2021 жылы импорт болған жоқ).
2024 жылы мұндай өнімдердің импорты тек қараша айында жүзеге асырылды - бұл айға оның 11 айдағы құндық көлемінің 99,9%-ы және физикалық көлемінің 98,6%-ы сәйкес келеді.
☝️Бір қызығы, әкелінген коллаждардың жалпы салмағы сомасы сияқты қалыптан тыс көтерілген жоқ. Соңғы 10 жылдың көкжиегінде 2018 және 2020 жылдардың қорытындысы бойынша қарашадағыдан (10,8 т) көбірек болды - сәйкесінше 30,5 т және 16,5 т болды.
🇺🇸Тағы бір қызықты ақпарат. Қараша айындағы импорттың барлық көлемін – ақшамен де, даналармен де – бұрын негізгі жеткізушілердің қатарында болмаған АҚШ қамтамасыз етті. Бұрын мұндай рөлді негізінен Қытай атқарды – ең көп ұқсас тауарлар сол жерден әкелінді.
Импортталған коллаждардың арасында өнер туындылары болуы мүмкін деп болжауға болады – қарастырылып отырған позицияны қамтитын тауарлар тобы, кедендік статистикада дәл солай аталады - «Өнер туындылары, коллекциялық заттар және антиквариат». Жалпы мәлімет үшін: мәдени құндылығы бар өнер туындыларын Қазақстаннан әкетуге заңмен тыйым салынған, ал әкелуге тыйым салынбайды.
*СЭҚ ТН коды 9701 99 000 0
ҚР СЖРА ҰСБ деректері
@DataHub_KZ
Қараша айында шетелден әкелінген мерзімі жүз жылға жетпеген* коллаждар мен ұқсас сәндік суреттердің жалпы құны 5,6 миллион долларды құрады. Бұл алдыңғы сегіз жылды бірге алғандағы көрсеткішпен салыстырғанда алты есе дерлік көп (2021 жылы импорт болған жоқ).
2024 жылы мұндай өнімдердің импорты тек қараша айында жүзеге асырылды - бұл айға оның 11 айдағы құндық көлемінің 99,9%-ы және физикалық көлемінің 98,6%-ы сәйкес келеді.
☝️Бір қызығы, әкелінген коллаждардың жалпы салмағы сомасы сияқты қалыптан тыс көтерілген жоқ. Соңғы 10 жылдың көкжиегінде 2018 және 2020 жылдардың қорытындысы бойынша қарашадағыдан (10,8 т) көбірек болды - сәйкесінше 30,5 т және 16,5 т болды.
🇺🇸Тағы бір қызықты ақпарат. Қараша айындағы импорттың барлық көлемін – ақшамен де, даналармен де – бұрын негізгі жеткізушілердің қатарында болмаған АҚШ қамтамасыз етті. Бұрын мұндай рөлді негізінен Қытай атқарды – ең көп ұқсас тауарлар сол жерден әкелінді.
Импортталған коллаждардың арасында өнер туындылары болуы мүмкін деп болжауға болады – қарастырылып отырған позицияны қамтитын тауарлар тобы, кедендік статистикада дәл солай аталады - «Өнер туындылары, коллекциялық заттар және антиквариат». Жалпы мәлімет үшін: мәдени құндылығы бар өнер туындыларын Қазақстаннан әкетуге заңмен тыйым салынған, ал әкелуге тыйым салынбайды.
*СЭҚ ТН коды 9701 99 000 0
ҚР СЖРА ҰСБ деректері
@DataHub_KZ
🥰1
Қазақстан азаматтығын алғандар саны бойынша антирекорд орнатылды
2024 жылдың қорытындысы бойынша еліміздің азаматтығына қабылданғандар саны 20,2 мың адамға жетті. 2023 жылмен салыстырғанда бұл көрсеткіш бірден төрттен бірге қысқарып, кем дегенде соңғы бес жылдағы, 2020 жылдан бері, ең төменгі деңгейде тұр.
Азаматтық алушылардың басым бөлігі – қандастар. Көрсеткіштің жылдан жылға төмендеуі де, негізінен, осы санаттағы адамдардың есебінен болып отыр. 2024 жылы азаматтықты шамамен 15,7 мың қандас алса, 2023 жылы олардың саны 20,5 мыңды құраған еді. Алайда азаматтық алғандар арасындағы қандастардың үлесі сәл өсіп, 76%-дан 77%-ға жеткен.
Жаңа қазақстандықтар көбіне қай өңірлерді таңдайды десек, көш басында барлық азаматтық алғандардың ішінен 26%-дық үлесімен Алматы облысы тұр. Одан кейін Астана (9%) және Түркістан облысы (8%) орналасқан. Ал деректері бөлек қарастырылатын Байқоңыр қаласы, сонымен қатар Ұлытау және Қызылорда облыстары аса танымал емес өңірлер қатарында: бұл жерлерге, тиісінше, 19, 21 және 42 адамнан ғана келеді.
ҚР ІІМ деректері
@DataHub_KZ
2024 жылдың қорытындысы бойынша еліміздің азаматтығына қабылданғандар саны 20,2 мың адамға жетті. 2023 жылмен салыстырғанда бұл көрсеткіш бірден төрттен бірге қысқарып, кем дегенде соңғы бес жылдағы, 2020 жылдан бері, ең төменгі деңгейде тұр.
Азаматтық алушылардың басым бөлігі – қандастар. Көрсеткіштің жылдан жылға төмендеуі де, негізінен, осы санаттағы адамдардың есебінен болып отыр. 2024 жылы азаматтықты шамамен 15,7 мың қандас алса, 2023 жылы олардың саны 20,5 мыңды құраған еді. Алайда азаматтық алғандар арасындағы қандастардың үлесі сәл өсіп, 76%-дан 77%-ға жеткен.
Жаңа қазақстандықтар көбіне қай өңірлерді таңдайды десек, көш басында барлық азаматтық алғандардың ішінен 26%-дық үлесімен Алматы облысы тұр. Одан кейін Астана (9%) және Түркістан облысы (8%) орналасқан. Ал деректері бөлек қарастырылатын Байқоңыр қаласы, сонымен қатар Ұлытау және Қызылорда облыстары аса танымал емес өңірлер қатарында: бұл жерлерге, тиісінше, 19, 21 және 42 адамнан ғана келеді.
ҚР ІІМ деректері
@DataHub_KZ
🥰1
Мінеки, өткен жылы азаматтық алғандардың құрылымы және олардың соңғы жылдардағы санының динамикасы графикте осындай көрініс тауып тұр
@DataHub_KZ
@DataHub_KZ
❤1🥰1
😱↗️Ең қажетті өнімдер 2,5 жылдан астам уақыт ішінде рекордтық қарқынмен қымбаттады
8-14 қаңтар аралығында әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарларының (ӘМАТ) бағасы 0,5%-ға өсті. Бұдан жоғары апталық қарқын соңғы рет 2022 жылдың сәуірінде байқалды, ол кезде ӘМАТ бағасының өсуі наурыз айындағы қалыптан тыс өсуден кейін біртіндеп қалпына келді.
ӘМАТ қымбаттауы 13 апта бойы жалғасуда. Мойындау керек, бұл өте ұзақ: алдыңғы екі жылдың елеулі кезеңдерінде мұндай ұзаққа созылған сериялар байқалмады. Айтпақшы, ағымдағы секіріс – соңғы уақытта бірінші емес, алдыңғы секіріс қараша айында болды (+0,4%).
Жалпы алғанда, ең қажетті 19 өнімнің ішінде 10 өнім тұтынушыларға азырақ қолжетімді болды. Бұған қоса картоп пен күнбағыс майының жағдайы ең нашар: мұнда бағаның өсуі критикалық мәндерге дейін өсті.
🥔Мәселен, картоптың құны 4,7%-ға өсті. Мұндай қарқындар бір апта үшін ғана емес, бүкіл қаңтар айы үшін экстремалды көрінеді! Салыстырыңыз, 2015 жылдан 2024 жылға дейін бірінші айдың қорытындысы бойынша тамыр дақылдары орта есеппен 2,9%-ға қымбаттады. Ағымдағы секіріс маусымдыққа байланысты емес екенін түсіну маңызды. Картоп бағасының қатты өсуі дәстүрлі түрде мамыр мен маусымда байқалады. Бұл қажетті климаттық жабдықтармен жабдықталған көкөніс қоймаларының жетіспеушілігімен байланысты: қарапайым көкөніс қоймаларында ол көктемнің аяғында бұзыла бастайды, нәтижесінде бағаның күрт өзгеруіне әкеледі.
🌻 Өз кезегінде күнбағыс майы 1,8%-ға өсті (кем дегенде 2022 жылдың басынан бергі максимум). Көптеген тағамдардың негізгі ингредиенті 26 апта бойы тоқтаусыз қымбаттауда, ал бұған дейін 2023 жылдың ақпанынан 2024 жылдың шілдесіне дейін тұрақты түрде арзандаған. Естеріңізге сала кетейік, 2023 жылдың ақпан айында күнбағыс тұқымына экспорттық баж салығы енгізілді. Осының есебінен жергілікті күнбағыс майын өндірушілер өз қуаттылықтарын жүктеп, бағаны төмендету үшін жеткілікті мөлшерде шикізат алады деп болжанған.
📎 Бір қызығы, фермерлердің наразылығына қарамастан, қазіргі уақытта баждар күшінде қалуда және сол мөлшерде есептеледі. Сол арада күнбағыс тұқымының экспорты азаюда, ал күнбағыс майының экспорты, керісінше, артуда. Нақтырақ айтсақ, 2024 жылдың 11 айының қорытындысы бойынша бірінші жағдайда өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда 34%-ға төмендеу, екінші жағдайда - 22%-ға өсу байқалады.
Дереккөз – ҚР СЖРА ҰСБ
@DataHub_KZ
8-14 қаңтар аралығында әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарларының (ӘМАТ) бағасы 0,5%-ға өсті. Бұдан жоғары апталық қарқын соңғы рет 2022 жылдың сәуірінде байқалды, ол кезде ӘМАТ бағасының өсуі наурыз айындағы қалыптан тыс өсуден кейін біртіндеп қалпына келді.
ӘМАТ қымбаттауы 13 апта бойы жалғасуда. Мойындау керек, бұл өте ұзақ: алдыңғы екі жылдың елеулі кезеңдерінде мұндай ұзаққа созылған сериялар байқалмады. Айтпақшы, ағымдағы секіріс – соңғы уақытта бірінші емес, алдыңғы секіріс қараша айында болды (+0,4%).
Жалпы алғанда, ең қажетті 19 өнімнің ішінде 10 өнім тұтынушыларға азырақ қолжетімді болды. Бұған қоса картоп пен күнбағыс майының жағдайы ең нашар: мұнда бағаның өсуі критикалық мәндерге дейін өсті.
🥔Мәселен, картоптың құны 4,7%-ға өсті. Мұндай қарқындар бір апта үшін ғана емес, бүкіл қаңтар айы үшін экстремалды көрінеді! Салыстырыңыз, 2015 жылдан 2024 жылға дейін бірінші айдың қорытындысы бойынша тамыр дақылдары орта есеппен 2,9%-ға қымбаттады. Ағымдағы секіріс маусымдыққа байланысты емес екенін түсіну маңызды. Картоп бағасының қатты өсуі дәстүрлі түрде мамыр мен маусымда байқалады. Бұл қажетті климаттық жабдықтармен жабдықталған көкөніс қоймаларының жетіспеушілігімен байланысты: қарапайым көкөніс қоймаларында ол көктемнің аяғында бұзыла бастайды, нәтижесінде бағаның күрт өзгеруіне әкеледі.
🌻 Өз кезегінде күнбағыс майы 1,8%-ға өсті (кем дегенде 2022 жылдың басынан бергі максимум). Көптеген тағамдардың негізгі ингредиенті 26 апта бойы тоқтаусыз қымбаттауда, ал бұған дейін 2023 жылдың ақпанынан 2024 жылдың шілдесіне дейін тұрақты түрде арзандаған. Естеріңізге сала кетейік, 2023 жылдың ақпан айында күнбағыс тұқымына экспорттық баж салығы енгізілді. Осының есебінен жергілікті күнбағыс майын өндірушілер өз қуаттылықтарын жүктеп, бағаны төмендету үшін жеткілікті мөлшерде шикізат алады деп болжанған.
📎 Бір қызығы, фермерлердің наразылығына қарамастан, қазіргі уақытта баждар күшінде қалуда және сол мөлшерде есептеледі. Сол арада күнбағыс тұқымының экспорты азаюда, ал күнбағыс майының экспорты, керісінше, артуда. Нақтырақ айтсақ, 2024 жылдың 11 айының қорытындысы бойынша бірінші жағдайда өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда 34%-ға төмендеу, екінші жағдайда - 22%-ға өсу байқалады.
Дереккөз – ҚР СЖРА ҰСБ
@DataHub_KZ
🥰1
🥰1👌1
DATA HUB Қазақша
❗️❗️❗️Ұлттық банк базалық мөлшерлемені бұрынғы деңгейде қалдырды (15,25%) @DataHUB_KZ
Ал енді Ұлттық банктің түсіндірме пікірін бірге оқиық
Қызықты деректер:
❗️Реттеуші экономиканың қызып кету белгілерін байқап отыр. ЖІӨ динамикасын шамамен бағалауға мүмкіндік беретін көрсеткіш – қысқа мерзімді экономикалық индикатор 2024 жылдың қорытындысы бойынша жылдан жылға 6,2%-ға дейін жеделдеді. Ең жоғары қарқын ауыл шаруашылығы, құрылыс және сауда салаларында байқалады.
📈Желтоқсанда жылдық инфляция жеделдеді, әрі оның тұрақты бөлігінің өсуі сақталып отыр. Желтоқсандағы халықтың инфляциялық күтілімдері де қайтадан өсті.
🌍Сыртқы қысым ешқайда кетпеді: әлемдік азық-түлік бағалары жоғары деңгейде қалып отыр, ал біздің ірі сауда серіктесіміз Ресейде инфляция қайтадан жеделдеуде (қазіргі таңда біздің елдегі көрсеткіштен жоғары).
🔴Сыртқы инфляциялық факторлармен қатар ішкі факторлар да бар. ТКШ тарифтері бойынша реформа жалғасып жатыр, теңгенің әлсіреуі бағаға әсер етуі мүмкін, сұраныс жоғары деңгейде қалды, ал фискалдық ынталандыру тоқтаған жоқ.
Осы жағдайлардың барлығын ескере отырып Ұлттық Банк бүгін базалық мөлшерлемені көтермегенімен, болашақта осындай қадамға баруы мүмкін. Реттеуші келесі отырыс – 7 наурызға дейін «ақша-несие саясатын қосымша қатаңдатудың қажеттілігін бағалайтынын» мәлімдеді.
@DataHub_KZ
Қызықты деректер:
❗️Реттеуші экономиканың қызып кету белгілерін байқап отыр. ЖІӨ динамикасын шамамен бағалауға мүмкіндік беретін көрсеткіш – қысқа мерзімді экономикалық индикатор 2024 жылдың қорытындысы бойынша жылдан жылға 6,2%-ға дейін жеделдеді. Ең жоғары қарқын ауыл шаруашылығы, құрылыс және сауда салаларында байқалады.
📈Желтоқсанда жылдық инфляция жеделдеді, әрі оның тұрақты бөлігінің өсуі сақталып отыр. Желтоқсандағы халықтың инфляциялық күтілімдері де қайтадан өсті.
🌍Сыртқы қысым ешқайда кетпеді: әлемдік азық-түлік бағалары жоғары деңгейде қалып отыр, ал біздің ірі сауда серіктесіміз Ресейде инфляция қайтадан жеделдеуде (қазіргі таңда біздің елдегі көрсеткіштен жоғары).
🔴Сыртқы инфляциялық факторлармен қатар ішкі факторлар да бар. ТКШ тарифтері бойынша реформа жалғасып жатыр, теңгенің әлсіреуі бағаға әсер етуі мүмкін, сұраныс жоғары деңгейде қалды, ал фискалдық ынталандыру тоқтаған жоқ.
Осы жағдайлардың барлығын ескере отырып Ұлттық Банк бүгін базалық мөлшерлемені көтермегенімен, болашақта осындай қадамға баруы мүмкін. Реттеуші келесі отырыс – 7 наурызға дейін «ақша-несие саясатын қосымша қатаңдатудың қажеттілігін бағалайтынын» мәлімдеді.
@DataHub_KZ
🥰1
🏘↘️ Алматыда тұрғын үйлерді пайдалануға беру 10%-дан астамға төмендеді
2024 жылы мегаполисте жалпы ауданы 2,4 млн шаршы метр тұрғын үй пайдалануға берілді. ҚР СЖРА ҰСБА деректеріне сүйенсек, өткен жылмен салыстырғанда 10,3%-ға аз.
Атап айтарлығы, 2015 жылдан 2021 жылға дейін Алматыда пайдалануға берілген тұрғын үй ауданы тұрақты түрде өсіп отырды, орташа өсімі жылына 10,7% болған еді. Соңғы он жылдағы алғашқы төмендеу 2022 жылы тіркелді (жылдан жылға минус 27,3%). Бірақ ол кездегі теріс динамика жалпы еліміз бойынша байқалған үрдістің бір бөлігі еді: жалпы еліміз бойынша тұрғын үйді пайдалануға беру 7,4%-ға азайды. Мұны, ең алдымен, құрылыс материалдарының қымбаттауымен түсіндірді. Ал қазіргі төмендеуі республикалық көрсеткіштің 6,4%-ға өсуі аясында тіркеліп отыр.
Қалай болғанда да, мегаполисте ежептәуір тұрғын үй пайдалануға берілген. Мысалы, 2015 жылы бұл көрсеткіш 1,4 млн шаршы метрді құрап, қазіргі деңгейден 43%-ға төмен болған.
Алматыда салынған тұрғын үйлердің 80%-дан астамын дәстүрлі түрде көппәтерлі үйлер құрайды. Бұл сегментте 2024 жылы 12,4%-ға төмендеу байқалды (қазіргі көрсеткіші – 1,97 млн шаршы метр). Сонымен қатар салынған жеке үйлердің ауданы сәл артқан – 1,9%-ға, 417 мың шаршы метрге дейін.
Бұған дейін Алматының билік өкілдері 2024 жылдың қорытындысы бойынша тұрғын үйді беру көлемі 20%-ға қысқарады деп болжаған еді. Мұндай күрт төмендеуге жаңа құрылыс нормалары, соның ішінде сейсмикалық қауіпсіздік талаптарына байланысты қабылданған нормалар, себеп болуы тиіс деп күтілген еді.
@DataHub_KZ
2024 жылы мегаполисте жалпы ауданы 2,4 млн шаршы метр тұрғын үй пайдалануға берілді. ҚР СЖРА ҰСБА деректеріне сүйенсек, өткен жылмен салыстырғанда 10,3%-ға аз.
Атап айтарлығы, 2015 жылдан 2021 жылға дейін Алматыда пайдалануға берілген тұрғын үй ауданы тұрақты түрде өсіп отырды, орташа өсімі жылына 10,7% болған еді. Соңғы он жылдағы алғашқы төмендеу 2022 жылы тіркелді (жылдан жылға минус 27,3%). Бірақ ол кездегі теріс динамика жалпы еліміз бойынша байқалған үрдістің бір бөлігі еді: жалпы еліміз бойынша тұрғын үйді пайдалануға беру 7,4%-ға азайды. Мұны, ең алдымен, құрылыс материалдарының қымбаттауымен түсіндірді. Ал қазіргі төмендеуі республикалық көрсеткіштің 6,4%-ға өсуі аясында тіркеліп отыр.
Қалай болғанда да, мегаполисте ежептәуір тұрғын үй пайдалануға берілген. Мысалы, 2015 жылы бұл көрсеткіш 1,4 млн шаршы метрді құрап, қазіргі деңгейден 43%-ға төмен болған.
Алматыда салынған тұрғын үйлердің 80%-дан астамын дәстүрлі түрде көппәтерлі үйлер құрайды. Бұл сегментте 2024 жылы 12,4%-ға төмендеу байқалды (қазіргі көрсеткіші – 1,97 млн шаршы метр). Сонымен қатар салынған жеке үйлердің ауданы сәл артқан – 1,9%-ға, 417 мың шаршы метрге дейін.
Бұған дейін Алматының билік өкілдері 2024 жылдың қорытындысы бойынша тұрғын үйді беру көлемі 20%-ға қысқарады деп болжаған еді. Мұндай күрт төмендеуге жаңа құрылыс нормалары, соның ішінде сейсмикалық қауіпсіздік талаптарына байланысты қабылданған нормалар, себеп болуы тиіс деп күтілген еді.
@DataHub_KZ
🥰1
👴👵60 жастағы қазақстандықтардың өмірі қаншалықты ұзақ болады?
2023 жылы 60 жастағы халықтың өмір сүру ұзақтығы 20,85 жылды құрады. Көрсеткіштің динамикасына ковид әлі де әсер етпеген 2019 жылмен салыстырғанда бір жарым жылға өсу байқалды. Мұндай деректерді ҚР СЖРА ҰСБ жақында жарияланған «Қазақстанның аға буыны» жинағында келтіреді.
Басқаша айтқанда, екі жыл бұрын 60 жаста болған орташа статистикалық қазақстандық 81 жасқа дейін өмір сүреді. Келісеміз, бұл жасқа дейін өмір сүретін адамдардың саны көп еместігін ескерсек, бұл ақпарат шындыққа онша жанаса қоймайтын сияқты. Мұнда статистика өзі-ақ айтып тұр: 2023 жылдың соңында 81 жастағы қазақстандықтар халықтың тек 0,2%-ын (34,1 мың адам) құрады, ал 60 жастағы азаматтар - 1% (196,8 мың адам).
☝️Алайда егер сіз оның не екенін түсінсеңіз, аталған сан шындыққа жақындау көрінеді. Ол 60 жастағы қазақстандықтардың өмірінің қалған кезеңінде әрбір келесі жаста өлім-жітім деңгейі көрсеткішті есептеу жылындағыдай болып қалатын шартпен алдағы өмір сүретін жылдар санын білдіреді. Демек, болжамдардың оптимистілігі тиісті коэффициенттердің мәндерімен тікелей байланысты.
‼️Мұның мәні мынада: Қазақстан егде жастағы адамдар арасындағы өлім-жітім деңгейінің төмендеуі бойынша жалпы әлемдік трендке ілесуде. Атап айтқанда, 2023 жылы 60 жастан асқан 1000 адамға шаққанда 34 адам қайтыс болды. Салыстыру үшін, төрт жыл бұрын, ковидке дейінгі 2019 жылы, әңгіме 41 қайтыс болған адам туралы болды. Сонымен қатар 60 жастағыларға орташа есеппен қанша жыл өмір сүру қалды деген болжамдар да заңды түрде жақсаруда.
Жағдайға байланысты көрсеткіштің мәні әртүрлі болады. Мәселен, 60 жастан кейінгі өмір сүрудің күтілетін ең үлкен ұзақтығы Алматы (22,66 жас) және Астана (22,35 жас) тұрғындары үшін есептелген. Ең азы – Ұлытау (19,33 жас) және Қызылорда облыстарының (19,85 жас) тұрғындары үшін. Әрине, жыныстар арасында айтарлықтай алшақтық бар. Ерлер жағдайында бұл көрсеткіш 18,27 жасты, әйелдер үшін – 22,92 жасты құрайды. Сонымен қатар, қала мен ауыл тұрғындары үшін есептелген көрсеткіштер арасында айырмашылық бар - сәйкесінше 21,29 жыл және 20,10 жыл.
@DataHub_KZ
2023 жылы 60 жастағы халықтың өмір сүру ұзақтығы 20,85 жылды құрады. Көрсеткіштің динамикасына ковид әлі де әсер етпеген 2019 жылмен салыстырғанда бір жарым жылға өсу байқалды. Мұндай деректерді ҚР СЖРА ҰСБ жақында жарияланған «Қазақстанның аға буыны» жинағында келтіреді.
Басқаша айтқанда, екі жыл бұрын 60 жаста болған орташа статистикалық қазақстандық 81 жасқа дейін өмір сүреді. Келісеміз, бұл жасқа дейін өмір сүретін адамдардың саны көп еместігін ескерсек, бұл ақпарат шындыққа онша жанаса қоймайтын сияқты. Мұнда статистика өзі-ақ айтып тұр: 2023 жылдың соңында 81 жастағы қазақстандықтар халықтың тек 0,2%-ын (34,1 мың адам) құрады, ал 60 жастағы азаматтар - 1% (196,8 мың адам).
☝️Алайда егер сіз оның не екенін түсінсеңіз, аталған сан шындыққа жақындау көрінеді. Ол 60 жастағы қазақстандықтардың өмірінің қалған кезеңінде әрбір келесі жаста өлім-жітім деңгейі көрсеткішті есептеу жылындағыдай болып қалатын шартпен алдағы өмір сүретін жылдар санын білдіреді. Демек, болжамдардың оптимистілігі тиісті коэффициенттердің мәндерімен тікелей байланысты.
‼️Мұның мәні мынада: Қазақстан егде жастағы адамдар арасындағы өлім-жітім деңгейінің төмендеуі бойынша жалпы әлемдік трендке ілесуде. Атап айтқанда, 2023 жылы 60 жастан асқан 1000 адамға шаққанда 34 адам қайтыс болды. Салыстыру үшін, төрт жыл бұрын, ковидке дейінгі 2019 жылы, әңгіме 41 қайтыс болған адам туралы болды. Сонымен қатар 60 жастағыларға орташа есеппен қанша жыл өмір сүру қалды деген болжамдар да заңды түрде жақсаруда.
Жағдайға байланысты көрсеткіштің мәні әртүрлі болады. Мәселен, 60 жастан кейінгі өмір сүрудің күтілетін ең үлкен ұзақтығы Алматы (22,66 жас) және Астана (22,35 жас) тұрғындары үшін есептелген. Ең азы – Ұлытау (19,33 жас) және Қызылорда облыстарының (19,85 жас) тұрғындары үшін. Әрине, жыныстар арасында айтарлықтай алшақтық бар. Ерлер жағдайында бұл көрсеткіш 18,27 жасты, әйелдер үшін – 22,92 жасты құрайды. Сонымен қатар, қала мен ауыл тұрғындары үшін есептелген көрсеткіштер арасында айырмашылық бар - сәйкесінше 21,29 жыл және 20,10 жыл.
@DataHub_KZ
❤1🥰1
Қазақстанның балмұздақ экспорты тарихи рекорд орнатты
2024 жылдың қаңтар-қараша айлары аралығында 9,8 мың т өнімді шетелге экспорттадық, бұл 2023 жылдың дәл осы айларына қарағанда бірден 70%-ға көп. Қазіргі көрсеткіші - 2002 жылдан бергі қолжетімді статистикадағы ең жоғары мән.
Экспорттың негізгі көлемі үш сатып алушыға тиесілі болды: Ресейдің үлесі - 69%, одан кейін Қырғызстан мен Өзбекстан (20% и 9%). Үшеуі де біздің балмұздағымызды сатып алуды көбейткен, бірақ көбірек өсім РФ-да байқалады - екі есеге жуық.
Айтпақшы, экспорт өндірістің аздап төмендегеніне қарамастан өсіп отыр. 2024 жылдың қаңтар-қараша айлары аралығында жалпы көлемі - 49,4 мың т, бұл бір жыл бұрын дәл осы айлардағы көрсеткішке қарағанда 3%-ға төмен. Сонымен қатар импорт көлемі де осындай қарқынмен шамалас мәнде төмендеген - 12,5 т дейін.
Нәтижесінде, ішкі нарықта аталған 11 айда бір жыл бұрынғыға қарағанда қалған балмұздақ көлемі 10%-ға аз. Сонда тәттіге деген тәбетіміз төмендеп бара жатқаны ма?🙃
«Балмұздақ және тағамдық мұз, балмұздақ дайындауға арналған қоспалар мен негіздерден басқа» позициясы бойынша ҚР СЖРА ҰСБ-ның деректері
@DataHub_KZ
2024 жылдың қаңтар-қараша айлары аралығында 9,8 мың т өнімді шетелге экспорттадық, бұл 2023 жылдың дәл осы айларына қарағанда бірден 70%-ға көп. Қазіргі көрсеткіші - 2002 жылдан бергі қолжетімді статистикадағы ең жоғары мән.
Экспорттың негізгі көлемі үш сатып алушыға тиесілі болды: Ресейдің үлесі - 69%, одан кейін Қырғызстан мен Өзбекстан (20% и 9%). Үшеуі де біздің балмұздағымызды сатып алуды көбейткен, бірақ көбірек өсім РФ-да байқалады - екі есеге жуық.
Айтпақшы, экспорт өндірістің аздап төмендегеніне қарамастан өсіп отыр. 2024 жылдың қаңтар-қараша айлары аралығында жалпы көлемі - 49,4 мың т, бұл бір жыл бұрын дәл осы айлардағы көрсеткішке қарағанда 3%-ға төмен. Сонымен қатар импорт көлемі де осындай қарқынмен шамалас мәнде төмендеген - 12,5 т дейін.
Нәтижесінде, ішкі нарықта аталған 11 айда бір жыл бұрынғыға қарағанда қалған балмұздақ көлемі 10%-ға аз. Сонда тәттіге деген тәбетіміз төмендеп бара жатқаны ма?🙃
«Балмұздақ және тағамдық мұз, балмұздақ дайындауға арналған қоспалар мен негіздерден басқа» позициясы бойынша ҚР СЖРА ҰСБ-ның деректері
@DataHub_KZ
🥰1
БЖЗҚ активтерін басқарудың 2024 жылғы қорытындылары: инвестициялық табыс рекордтарды жаңартуда, табыстылық инфляцияны екі еседен астам басып озды
Өткен жылы ҚР ҰБ сенімгерлік басқаруындағы БЖЗҚ зейнетақы активтерінен түскен инвестициялық табыс 3,4 трлн теңгеге жетті. Инфляцияға түзетусіз бұл 2023 жылмен салыстырғанда 2,1 есе көп.
Көрсеткіш екінші жыл қатарынан көтерілуде. Өткен жолы, естеріңізге сала кетейік, өсім де елеулі болды – 76%. Бірақ ол геосаяси жағдайдың шиеленісуі аясында байқалған 2022 жылғы төмен базаға қатысты тіркелді. Тиісінше, қазір төмен база туралы айтудың қажеті жоқ. Ағымдағы деңгей – кем дегенде соңғы жеті жылдағы ең жоғары деңгей (бағаның өсуіне түзетілмеген).
Егер инвестициялық табыстың құрылымы туралы айтатын болсақ, жартысы бағалы қағаздар бойынша сыйақыға сәйкес келді – 1,6 трлн теңге. Тағы үштен бірі сыртқы басқару әкелді, немесе 1 трлн теңге. Өз кезегінде шетел валютасын қайта бағалау 17% (578,4 млрд теңге), бағалы қағаздарды қайта бағалау – 6% (200,6 млрд теңге) қамтамасыз етті.
Көрсеткіштің өсуінде теңгенің әлсіреуі де маңызды рөл атқарды деп болжауға болады: бір жыл бұрын шетел валютасын қайта бағалау 38 млрд теңгенің шығынына әкеп соқтырды. Айтпақшы, жалпы динамикада сыртқы басқару да маңызды рөл атқарды. Бір жыл ішінде одан түскен табыс 901,5 млрд теңгеге немесе 7,5 есеге секірді.
Сонымен қатар ҚР ҰБ басқаруындағы БЖЗҚ зейнетақы активтерінің табыстылығы 2024 жылы инфляция деңгейі 8,6% болған кезде 17,84%-ды құрады. Көріп отырғандарыңыздай, бір көрсеткіш екіншісінен 2,1 есе асып түсті. Бір қызығы, қаңтардан мамырға дейін табыстылық та, инфляция да жыл басымен салыстырғанда бірдей өсті. Алайда теңгенің әлсіреу үрдісі басталған маусым айынан бастап олардың өсу траекториялары әртүрлі бола бастады (графикті қараңыз).
Қорытындылай келе, қазақстандық банктердің бағалы қағаздарына инвестициялардың өсуіне назар аударайық. Мәселен, 2024 жылы БЖЗҚ қаражатына жалпы сомасы 270,6 млрд теңгеге облигациялар сатып алынды. Бұл көлемнің жартысынан астамы «Халық банкіне» тиесілі болды - 140,2 млрд теңге. Қалғанын RBK (79,9 млрд теңге) және «Отбасы» (50,5 млрд теңге) өзара бөлісті. 2023 жылы тек RBK облигациялары сатып алынды. Олардың құны 10,6 млрд теңгені құрады.
БЖЗҚ деректері
@DataHub_KZ
Өткен жылы ҚР ҰБ сенімгерлік басқаруындағы БЖЗҚ зейнетақы активтерінен түскен инвестициялық табыс 3,4 трлн теңгеге жетті. Инфляцияға түзетусіз бұл 2023 жылмен салыстырғанда 2,1 есе көп.
Көрсеткіш екінші жыл қатарынан көтерілуде. Өткен жолы, естеріңізге сала кетейік, өсім де елеулі болды – 76%. Бірақ ол геосаяси жағдайдың шиеленісуі аясында байқалған 2022 жылғы төмен базаға қатысты тіркелді. Тиісінше, қазір төмен база туралы айтудың қажеті жоқ. Ағымдағы деңгей – кем дегенде соңғы жеті жылдағы ең жоғары деңгей (бағаның өсуіне түзетілмеген).
Егер инвестициялық табыстың құрылымы туралы айтатын болсақ, жартысы бағалы қағаздар бойынша сыйақыға сәйкес келді – 1,6 трлн теңге. Тағы үштен бірі сыртқы басқару әкелді, немесе 1 трлн теңге. Өз кезегінде шетел валютасын қайта бағалау 17% (578,4 млрд теңге), бағалы қағаздарды қайта бағалау – 6% (200,6 млрд теңге) қамтамасыз етті.
Көрсеткіштің өсуінде теңгенің әлсіреуі де маңызды рөл атқарды деп болжауға болады: бір жыл бұрын шетел валютасын қайта бағалау 38 млрд теңгенің шығынына әкеп соқтырды. Айтпақшы, жалпы динамикада сыртқы басқару да маңызды рөл атқарды. Бір жыл ішінде одан түскен табыс 901,5 млрд теңгеге немесе 7,5 есеге секірді.
Сонымен қатар ҚР ҰБ басқаруындағы БЖЗҚ зейнетақы активтерінің табыстылығы 2024 жылы инфляция деңгейі 8,6% болған кезде 17,84%-ды құрады. Көріп отырғандарыңыздай, бір көрсеткіш екіншісінен 2,1 есе асып түсті. Бір қызығы, қаңтардан мамырға дейін табыстылық та, инфляция да жыл басымен салыстырғанда бірдей өсті. Алайда теңгенің әлсіреу үрдісі басталған маусым айынан бастап олардың өсу траекториялары әртүрлі бола бастады (графикті қараңыз).
Қорытындылай келе, қазақстандық банктердің бағалы қағаздарына инвестициялардың өсуіне назар аударайық. Мәселен, 2024 жылы БЖЗҚ қаражатына жалпы сомасы 270,6 млрд теңгеге облигациялар сатып алынды. Бұл көлемнің жартысынан астамы «Халық банкіне» тиесілі болды - 140,2 млрд теңге. Қалғанын RBK (79,9 млрд теңге) және «Отбасы» (50,5 млрд теңге) өзара бөлісті. 2023 жылы тек RBK облигациялары сатып алынды. Олардың құны 10,6 млрд теңгені құрады.
БЖЗҚ деректері
@DataHub_KZ
❤1🥰1
🥰1
Трансшекаралық онлайн сауда жарты есе өсті
Өткен аптада үкімет шетелдік маркетплейстердің қызметін реттеу мәселесіне назар аударуды жоспарлап отырғанын айтып өтті: оларға қатысты шағымдар саны артуда, себебі мұндай сауда-саттық, жалпы алғанда, кең таралып келе жатыр.
Шетелдік маркетплейстерге нақты қанша сома жұмсалғанын анықтау мүмкін емес. Бірақ трансшекаралық онлайн сауданың жалпы көлемін шамалап бағалауға болады. Статистика бойынша бұл көрсеткіш дәстүрлі түрде қазақстандық карточкалар көмегімен елден тыс жерде интернет арқылы жасалған тауарлар мен қызметтерге төленген төлемдер ретінде есептелінеді.
Сонымен, ҚР Ұлттық Банкі 2024 жылы аталған төлемдердің көлемі 1,8 трлн тг жақындады деп анықтап кетті. 2023 жылмен салыстырғанда* сомасы теңгемен есептегенде 49%-ға өскен. Операциялардың саны да осы шамалас қарқынмен артқан – 45%-ға, 152,3 млн бірлікке дейін. Айтпақшы, 2023 жылдың қорытындысы бойынша өсім одан да жоғары болған: төлем сомалары да, трансакциялардың саны да екі еседен астам өскен еді.
*Өткен жылдардағы Ұлттық Банк деректері ҚР СЖРА ҰСБ-да жарияланған
@DataHub_KZ
Өткен аптада үкімет шетелдік маркетплейстердің қызметін реттеу мәселесіне назар аударуды жоспарлап отырғанын айтып өтті: оларға қатысты шағымдар саны артуда, себебі мұндай сауда-саттық, жалпы алғанда, кең таралып келе жатыр.
Шетелдік маркетплейстерге нақты қанша сома жұмсалғанын анықтау мүмкін емес. Бірақ трансшекаралық онлайн сауданың жалпы көлемін шамалап бағалауға болады. Статистика бойынша бұл көрсеткіш дәстүрлі түрде қазақстандық карточкалар көмегімен елден тыс жерде интернет арқылы жасалған тауарлар мен қызметтерге төленген төлемдер ретінде есептелінеді.
Сонымен, ҚР Ұлттық Банкі 2024 жылы аталған төлемдердің көлемі 1,8 трлн тг жақындады деп анықтап кетті. 2023 жылмен салыстырғанда* сомасы теңгемен есептегенде 49%-ға өскен. Операциялардың саны да осы шамалас қарқынмен артқан – 45%-ға, 152,3 млн бірлікке дейін. Айтпақшы, 2023 жылдың қорытындысы бойынша өсім одан да жоғары болған: төлем сомалары да, трансакциялардың саны да екі еседен астам өскен еді.
*Өткен жылдардағы Ұлттық Банк деректері ҚР СЖРА ҰСБ-да жарияланған
@DataHub_KZ
🥰1