DATA HUB Қазақша
Бүгін Бірінші кредиттік бюро жыл сайынғы Media Day баспасөз конференциясын өткізуде. Бұл шарада біз, әдеттегідей, өткен жылдың несие нарығындағы басты оқиғаларын баяндаймыз. Сондықтан баспасөз конференциясы барысында сіздермен негізгі трендтер және қызықты…
Ал енді кәсіпорындарды несиелеуге аздап тоқтала кетейік:
📁Заңды тұлғалар мен ЖК жалпы портфелі 1 қаңтарға қарай 29,6 трлн тг жетті. Жылдық динамика - шамамен +20%.
💪🏼Жеке кәсіпкерлердің несие портфелі қарқынды түрде өскен. Көлемі 3,5 трлн тг дейін (бір жылда +37,2%) артса, келісімшарттар саны 840,4 мың бірлікке жетіп отыр (бір жылда +20,4%).
🕴🏼Жеке кәсіпкерлерге несиенің берілуі, сомасы бойынша қарасақ, артқан (1,9 трлн тг, +9,2%). Алайда келісімшарттар мен қарыз алушылар саны азайған. Біріншісінің көрсеткіші 14,8%-ға азайып, 411,7 мың бірлікті құраса, екіншісінікі 6,2%-ға төмендеп, 306,8 мың бірлікті құрап отыр. 2024 жылдағы орташа есепшот, сәйкесінше, 2023 жылға қарағанда жоғары болды.
📈Шағын көлемдегі заңды тұлғалардың портфелі де өсіп келеді, бірақ ЖК қарағанда бәсеңірек: 2025 жылдың 1 қаңтарына қарай сомасы 15 трлн, ал бір жылдағы динамикасы 18,1% болды. Келісімшарттар саны 12,4%-ға артып, 144,3 мың бірлікке жетті.
💸Шағын кәсіпорындарға несиенің берілу көлемі 2024 жылы 8,4 трлн тг жетіп отыр, 2023 жылдағы деңгейден 15,4%-ға жоғары. Рәсімделген келісімшарттар саны 110,8 мың бірлікті құрады (+10,8%), бірақ несие алған қарыз алушылар саны аздап төмендеп, 18,1 мың бірлік болды (-2,4%).
💼Орташа көлемдегі қарыз алушы заңды тұлғалар сегментіндегі портфель өсімі бәсеңдеу - 5,4%. Қалған қарыздың қазіргі көлемі – 2,4 трлн. Бұл сома 1,2 мың субъектінің 18,8 мың келісімшартына тиесілі.
🆙Орташа кәсіпорындарға несиенің берілуі 2023 жылға қарағанда бірден 25,7%-ға жоғары болып, 2,9 трлн тг жеткен. Атап айтарлығы, несиенің берілу сомасының келісімшарттар мен (+10,9%, 22,4 мың бірлікке дейін) қарыз алушылар санының (+6,7% немесе 61 бірлік) біршама баяу өсуіне қарамастан, белсенді түрде артқаны байқалып отыр.
🏢Ірі кәсіпорындарға келетін болсақ, қалған қарыз сомасы 2025 жылдың 1 қаңтарына қарай 7,1 трлн тг құрады. Жылдық өсім – 21,1%. Келісімшарттар мен (14,4 мың бірлікке дейін) қарыз алушылар санының (568 бірлік) бәсең түрде, шамамен 3%-ға ғана, өскеніне қарамастан осы көрсеткішке жеткен.
📊Ірі кәсіпорындарған несиенің берілуі айтарлықтай өскен: 2023 жылға қарағанда +25,5%, 6,4 трлн тг дейін. Келісімшарттар саны мен өткен жылы несие рәсімдеген қарыз алушылар санының өсімі мұнда да аса көп емес - 3,9% және 4,4%-ға өскен, сәйкесінше, 13,9 мың және 450 бірлік.
Бірінші кредиттік бюро деректерi
@DataHub_KZ
📁Заңды тұлғалар мен ЖК жалпы портфелі 1 қаңтарға қарай 29,6 трлн тг жетті. Жылдық динамика - шамамен +20%.
💪🏼Жеке кәсіпкерлердің несие портфелі қарқынды түрде өскен. Көлемі 3,5 трлн тг дейін (бір жылда +37,2%) артса, келісімшарттар саны 840,4 мың бірлікке жетіп отыр (бір жылда +20,4%).
🕴🏼Жеке кәсіпкерлерге несиенің берілуі, сомасы бойынша қарасақ, артқан (1,9 трлн тг, +9,2%). Алайда келісімшарттар мен қарыз алушылар саны азайған. Біріншісінің көрсеткіші 14,8%-ға азайып, 411,7 мың бірлікті құраса, екіншісінікі 6,2%-ға төмендеп, 306,8 мың бірлікті құрап отыр. 2024 жылдағы орташа есепшот, сәйкесінше, 2023 жылға қарағанда жоғары болды.
📈Шағын көлемдегі заңды тұлғалардың портфелі де өсіп келеді, бірақ ЖК қарағанда бәсеңірек: 2025 жылдың 1 қаңтарына қарай сомасы 15 трлн, ал бір жылдағы динамикасы 18,1% болды. Келісімшарттар саны 12,4%-ға артып, 144,3 мың бірлікке жетті.
💸Шағын кәсіпорындарға несиенің берілу көлемі 2024 жылы 8,4 трлн тг жетіп отыр, 2023 жылдағы деңгейден 15,4%-ға жоғары. Рәсімделген келісімшарттар саны 110,8 мың бірлікті құрады (+10,8%), бірақ несие алған қарыз алушылар саны аздап төмендеп, 18,1 мың бірлік болды (-2,4%).
💼Орташа көлемдегі қарыз алушы заңды тұлғалар сегментіндегі портфель өсімі бәсеңдеу - 5,4%. Қалған қарыздың қазіргі көлемі – 2,4 трлн. Бұл сома 1,2 мың субъектінің 18,8 мың келісімшартына тиесілі.
🆙Орташа кәсіпорындарға несиенің берілуі 2023 жылға қарағанда бірден 25,7%-ға жоғары болып, 2,9 трлн тг жеткен. Атап айтарлығы, несиенің берілу сомасының келісімшарттар мен (+10,9%, 22,4 мың бірлікке дейін) қарыз алушылар санының (+6,7% немесе 61 бірлік) біршама баяу өсуіне қарамастан, белсенді түрде артқаны байқалып отыр.
🏢Ірі кәсіпорындарға келетін болсақ, қалған қарыз сомасы 2025 жылдың 1 қаңтарына қарай 7,1 трлн тг құрады. Жылдық өсім – 21,1%. Келісімшарттар мен (14,4 мың бірлікке дейін) қарыз алушылар санының (568 бірлік) бәсең түрде, шамамен 3%-ға ғана, өскеніне қарамастан осы көрсеткішке жеткен.
📊Ірі кәсіпорындарған несиенің берілуі айтарлықтай өскен: 2023 жылға қарағанда +25,5%, 6,4 трлн тг дейін. Келісімшарттар саны мен өткен жылы несие рәсімдеген қарыз алушылар санының өсімі мұнда да аса көп емес - 3,9% және 4,4%-ға өскен, сәйкесінше, 13,9 мың және 450 бірлік.
Бірінші кредиттік бюро деректерi
@DataHub_KZ
❤2🥰1
Соңғы жылдарда алғаш рет қолма-қол рубльге деген таза сұраныс минусқа кетті
2024 жылы айырбастау пункттерінің қолма-қол рубльмен жүргізген нетто-сатылымы -9 млрд теңгені құрады. ҚРҰБ деректеріне сәйкес, теріс көрсеткіш кем дегенде соңғы бес жылда алғаш рет тіркеліп отыр.
Халық Ресей валютасының американдық валютаға қатысты 13,4% ж/ж әлсіреуі аясында оған деген қызығушылығын жоғалтуда (ең болмағанда қолма-қол ақша түрінде). Сарапшылардың пікірінше, мұндай динамикаға бірнеше негізгі оқиғалар әсер еткен болуы мүмкін, соның ішінде Ресейдегі доллармен және еуромен биржалық сауданың тоқтауы, сондай-ақ 50-ден астам ресейлік банктерге қарсы жаңа санкциялар пакеті.
Айта кетейік, 2023 жылы рубль бұрынғыдан да қатты әлсіреді, 30%-ға (тоғыз жылдағы рекорд). Қатты құлдырау Ресейге тән факторлар жиынтығымен байланыстырылды: капиталдың жылыстауы, жыл басындағы мұнай экспортының теріс динамикасы және импорттың өсуі. Сол арада, 68 есеге төмендегеніне қарамастан, қазақстандық айырбастау пункттерінде қолма-қол рубльдің нетто-сатылымы оң болды – 4,1 млрд теңге.
Бір қызығы, қорытынды мән минус болған шақта рубльге таза сұраныс 20 өңірдің 15-інде байқалады. Бұл ретте ең жоғарғы сұраныс – Шығыс Қазақстан (12 млрд теңге) және Қарағанды облыстарында (8,9 млрд теңге). Себебі, жалпы жағдайға небәрі екі өңірдің - Астана (-46 млрд тг) және Алматының (-14 млрд тг) көрсеткіштері әсер етуде.
Рубльге қарағанда доллар мен еуроның нетто-сатылымы айтарлықтай өзгере қоймағанын қосымша айта кетеміз. Бірінші жағдайда әңгіме 6,3%-ға, 1,9 трлн теңгеге дейін өсу туралы болып отыр. Екіншісінде – 3,5%-ға, 207,3 млрд теңгеге дейін төмендеу туралы.
@DataHub_KZ
2024 жылы айырбастау пункттерінің қолма-қол рубльмен жүргізген нетто-сатылымы -9 млрд теңгені құрады. ҚРҰБ деректеріне сәйкес, теріс көрсеткіш кем дегенде соңғы бес жылда алғаш рет тіркеліп отыр.
Халық Ресей валютасының американдық валютаға қатысты 13,4% ж/ж әлсіреуі аясында оған деген қызығушылығын жоғалтуда (ең болмағанда қолма-қол ақша түрінде). Сарапшылардың пікірінше, мұндай динамикаға бірнеше негізгі оқиғалар әсер еткен болуы мүмкін, соның ішінде Ресейдегі доллармен және еуромен биржалық сауданың тоқтауы, сондай-ақ 50-ден астам ресейлік банктерге қарсы жаңа санкциялар пакеті.
Айта кетейік, 2023 жылы рубль бұрынғыдан да қатты әлсіреді, 30%-ға (тоғыз жылдағы рекорд). Қатты құлдырау Ресейге тән факторлар жиынтығымен байланыстырылды: капиталдың жылыстауы, жыл басындағы мұнай экспортының теріс динамикасы және импорттың өсуі. Сол арада, 68 есеге төмендегеніне қарамастан, қазақстандық айырбастау пункттерінде қолма-қол рубльдің нетто-сатылымы оң болды – 4,1 млрд теңге.
Бір қызығы, қорытынды мән минус болған шақта рубльге таза сұраныс 20 өңірдің 15-інде байқалады. Бұл ретте ең жоғарғы сұраныс – Шығыс Қазақстан (12 млрд теңге) және Қарағанды облыстарында (8,9 млрд теңге). Себебі, жалпы жағдайға небәрі екі өңірдің - Астана (-46 млрд тг) және Алматының (-14 млрд тг) көрсеткіштері әсер етуде.
Рубльге қарағанда доллар мен еуроның нетто-сатылымы айтарлықтай өзгере қоймағанын қосымша айта кетеміз. Бірінші жағдайда әңгіме 6,3%-ға, 1,9 трлн теңгеге дейін өсу туралы болып отыр. Екіншісінде – 3,5%-ға, 207,3 млрд теңгеге дейін төмендеу туралы.
@DataHub_KZ
🥰1
Графикте Қазақстанның айырбастау пункттеріндегі қолма-қол рубльге таза сұраныстың динамикасын көруге болады.
@DataHub_KZ
@DataHub_KZ
🥰1
Заңды тұлғалардың депозиттері бойынша мөлшерлемелер күрт көтерілді, бірақ жеке тұлғалар бойынша мөлшерлемелер бір орында тұр
ҚР Ұлттық Банкінің деректеріне сәйкес 2024 жылғы желтоқсанда банктердегі банктік емес заңды тұлғалардың тартылған теңгелік депозиттері бойынша орташа өлшенген мөлшерлеме 14%-ға дейін көтеріліп, қарашаның деңгейіне бірден 0,8 п.п. қосылды.
Бұл айтарлықтай елеулі секіріс 2 желтоқсаннан бері 1 п.п. қосып, 15,25%-ға жеткен базалық мөлшерлеменің өзгеруінен кейін орын алды. Қазіргі 14%-дық орташа көрсеткіш 2024 жылдың ақпанынан бергі ең жоғары көрсетікш болды, ол кезде де базалық мөлшерлеме айдың көп бөлігінде 15,25% құраған болатын.
Бұл заңды көрінеді, бірақ жеке тұлғалардың депозиттері бойынша орташа мөлшерлеме ақша-кредит саясатының қатаңдатылуынан кейін әлі өсуге асықпағанын айта кетеміз. Желтоқсан айында қарашамен салыстырғанда жалпы көрсеткіш өзгерген жоқ және салымдардың барлық түрлері бойынша жалпы 13,2%-ды құрады. Сегменттер бойынша өткен айда жеке тұлғалар үшін ең тиімдісі 1 айдан 3 айға дейінгі мерзімді депозиттер болды. Орташа көрсеткіш 15%-ды құрады, ол жалпы а/а 0,2 п.п. төмендеді.
Ал, ҚРҰБ мәліметтері бойынша, желтоқсан айында берілген кредиттер бойынша мөлшерлемелер қандай болды?
🔴 Заңды тұлғалар үшін орташа өлшенген көрсеткіш базалық мөлшерлеменің өсуін ескере отырып, өзін тағы да қисынды ұстады: +0,4 п.п., 17,8% деңгейіне дейін өсу. Бұл маусым айынан бергі ең жоғары көрсеткіш.
🔴Желтоқсан айында жеке тұлғалар мен ЖК үшін орташа өлшенген мөлшерлеме 18,8% деңгейінде болды. Қарашаға қарай ол 0,2 п.п. өсті, алайда бұл көрсеткіш, мысалы, қазан айындағы көрсеткіштен бәрібір төмен. Бұл жерде мәселенің мәні, сегменттегі мөлшерлемелердің ауытқуы жалпы қарыз берудегі пайызсыз бөліп төлеу үлесіне байланысты болуы мүмкін. Егер мұндай қарыздар көп болса, онда мөлшерлемелер де орташа есеппен төмен болады.
@DataHub_KZ
ҚР Ұлттық Банкінің деректеріне сәйкес 2024 жылғы желтоқсанда банктердегі банктік емес заңды тұлғалардың тартылған теңгелік депозиттері бойынша орташа өлшенген мөлшерлеме 14%-ға дейін көтеріліп, қарашаның деңгейіне бірден 0,8 п.п. қосылды.
Бұл айтарлықтай елеулі секіріс 2 желтоқсаннан бері 1 п.п. қосып, 15,25%-ға жеткен базалық мөлшерлеменің өзгеруінен кейін орын алды. Қазіргі 14%-дық орташа көрсеткіш 2024 жылдың ақпанынан бергі ең жоғары көрсетікш болды, ол кезде де базалық мөлшерлеме айдың көп бөлігінде 15,25% құраған болатын.
Бұл заңды көрінеді, бірақ жеке тұлғалардың депозиттері бойынша орташа мөлшерлеме ақша-кредит саясатының қатаңдатылуынан кейін әлі өсуге асықпағанын айта кетеміз. Желтоқсан айында қарашамен салыстырғанда жалпы көрсеткіш өзгерген жоқ және салымдардың барлық түрлері бойынша жалпы 13,2%-ды құрады. Сегменттер бойынша өткен айда жеке тұлғалар үшін ең тиімдісі 1 айдан 3 айға дейінгі мерзімді депозиттер болды. Орташа көрсеткіш 15%-ды құрады, ол жалпы а/а 0,2 п.п. төмендеді.
Ал, ҚРҰБ мәліметтері бойынша, желтоқсан айында берілген кредиттер бойынша мөлшерлемелер қандай болды?
🔴 Заңды тұлғалар үшін орташа өлшенген көрсеткіш базалық мөлшерлеменің өсуін ескере отырып, өзін тағы да қисынды ұстады: +0,4 п.п., 17,8% деңгейіне дейін өсу. Бұл маусым айынан бергі ең жоғары көрсеткіш.
🔴Желтоқсан айында жеке тұлғалар мен ЖК үшін орташа өлшенген мөлшерлеме 18,8% деңгейінде болды. Қарашаға қарай ол 0,2 п.п. өсті, алайда бұл көрсеткіш, мысалы, қазан айындағы көрсеткіштен бәрібір төмен. Бұл жерде мәселенің мәні, сегменттегі мөлшерлемелердің ауытқуы жалпы қарыз берудегі пайызсыз бөліп төлеу үлесіне байланысты болуы мүмкін. Егер мұндай қарыздар көп болса, онда мөлшерлемелер де орташа есеппен төмен болады.
@DataHub_KZ
🥰1
Кеше біз сіздерге Бірінші кредиттік бюроның FCBK MediaDay баспасөз конференциясында баяндалған Қазақстанның несиелеу нарығындағы негізгі нәтижелер мен трендтер туралы айтқан болатынбыз.
Алдыңғы екі посттан кәсіпорындарды несиелеудегі барлық сегменттер және жеке тұлғаларды несиелеудегі басты өнімдер бойынша негізгі көрсеткіштерді көре аласыздар.
Бүгін біз кешегі презентациядағы жеке мәліметтермен бөлісетін боламыз. Осы және келесі посттарда иллюстрациямен беріледі. Алдымен, портфельдің жалпы бөлінуі мен басты жекелеген өнімдерге тоқталамыз: кепілсіз тұтынушылық несие, автонесие, ипотека.
@DataHub_KZ
Алдыңғы екі посттан кәсіпорындарды несиелеудегі барлық сегменттер және жеке тұлғаларды несиелеудегі басты өнімдер бойынша негізгі көрсеткіштерді көре аласыздар.
Бүгін біз кешегі презентациядағы жеке мәліметтермен бөлісетін боламыз. Осы және келесі посттарда иллюстрациямен беріледі. Алдымен, портфельдің жалпы бөлінуі мен басты жекелеген өнімдерге тоқталамыз: кепілсіз тұтынушылық несие, автонесие, ипотека.
@DataHub_KZ
🥰1
🥰1
🥰1
....Ал енді биыл айтарлықтай өзгерістерге ұшыраған жекелеген өнімдердің тағы екі түрі туралы айта кетейік: «жалақыға дейінгі қарыз», PDL деп аталатын несие мен жеке тұлғалардың бизнес-несиелері.
«Жалақыға дейінгі» қарыздар (PDL)
Әңгіме МҚҰ 45 күннен артық мерзімге бермейтін ерекше микронесие жайлы болмақ. Олардың сомасы жылдың көп мезгілінде 50 АЕК-пен (186 мың тг) шектелген болатын. Тамыздың екінші жартысынан бастап 45 АЕК (166,1 мың тг) дейінгі лимит қойылды.
Әртүрлі реттеуші өзгерістердің, кейбір ойыншылардың лицензияларын қайтарып алу немесе тоқтата тұруы, әсерінен бұл өнім бойынша жалпы портфель әжептәуір қысқарды – 36%-ға. 2025 жылдың 1 қаңтарына қарай 89,2 млрд тг құрады. Келісімшарттар саны 34%-ға азайып, 1,2 млн бірлікті, ал қарыз алушылар саны 20,9%-ға қысқарып, 652,4 мың адамды құрады.
Несиенің берілуі шамамен төрттен бірге баяулады, бір жылда көлемі 576,9 млрд тг жетті. Бұл сома 9,1 млн келісімшартқа (-28,9%) және 981 мың қарыз алушыға (-10,6%) тиесілі. Келісімшарт бойынша несиенің берілуінің орташа көрсеткіші аздап өскен (+5,3%, инфляция деңгейінен төмен).
Жеке тұлғалардың бизнес-несиелері
Бұл өнімге қарыз алушы ретінде жеке тұлға көрсетілгенімен, несие беру мақсаты мен объектісі бизнеске байланысты болып табылатын несиелер жатады.
Мұндай несиелердің портфелі 1 қаңтарға қарай 436,1 млрд тг жетіп, бірден 54,5%-ға артты. Қарыз алушылар саны екі еседен астамға, 625,3 мың адамға дейін өссе, келісімшарттар саны 150,8%-ға, 890,6 мың бірлікке дейін артқан. Бір келісімшарт бойынша орташа қарыз сомасы 38,4%-ға төмендеп, 489,6 мың тг құрады.
Қазіргі уақытта портфельдің негізгі бөлігі МҚҰ-ға тиесілі. Нақты айтқанда, 360 млрд тг немесе жиынтық көлемнің 83%-ы. Бұл сегменттегі көрсеткіш бір жылда шамамен 70%-ға өскен. Портфельдің сапасына келер болсақ, 2025 жылдың 1 қаңтарына қарай 90+ уақытқа кешіктірілген қарыздар жалпы көлемде 11,6% үлесті құрап отыр (жалпы, барлық сегменттер бойынша).
Барлық ойыншылар бойынша несиенің берілуі, жалпы алғанда, бір жылда 518,5 млрд тг жетіп, 2023 жылға қарағанда бірден 68,7%-ға жоғары болды. Қарыз алушылар саны 126,4%-ға өсіп, 632 мың адамды құрады, ал келісімшарттар саны бірден 254,5%-ға артып, 1,4 млн бірлікке жетті.
@DataHub_KZ
«Жалақыға дейінгі» қарыздар (PDL)
Әңгіме МҚҰ 45 күннен артық мерзімге бермейтін ерекше микронесие жайлы болмақ. Олардың сомасы жылдың көп мезгілінде 50 АЕК-пен (186 мың тг) шектелген болатын. Тамыздың екінші жартысынан бастап 45 АЕК (166,1 мың тг) дейінгі лимит қойылды.
Әртүрлі реттеуші өзгерістердің, кейбір ойыншылардың лицензияларын қайтарып алу немесе тоқтата тұруы, әсерінен бұл өнім бойынша жалпы портфель әжептәуір қысқарды – 36%-ға. 2025 жылдың 1 қаңтарына қарай 89,2 млрд тг құрады. Келісімшарттар саны 34%-ға азайып, 1,2 млн бірлікті, ал қарыз алушылар саны 20,9%-ға қысқарып, 652,4 мың адамды құрады.
Несиенің берілуі шамамен төрттен бірге баяулады, бір жылда көлемі 576,9 млрд тг жетті. Бұл сома 9,1 млн келісімшартқа (-28,9%) және 981 мың қарыз алушыға (-10,6%) тиесілі. Келісімшарт бойынша несиенің берілуінің орташа көрсеткіші аздап өскен (+5,3%, инфляция деңгейінен төмен).
Жеке тұлғалардың бизнес-несиелері
Бұл өнімге қарыз алушы ретінде жеке тұлға көрсетілгенімен, несие беру мақсаты мен объектісі бизнеске байланысты болып табылатын несиелер жатады.
Мұндай несиелердің портфелі 1 қаңтарға қарай 436,1 млрд тг жетіп, бірден 54,5%-ға артты. Қарыз алушылар саны екі еседен астамға, 625,3 мың адамға дейін өссе, келісімшарттар саны 150,8%-ға, 890,6 мың бірлікке дейін артқан. Бір келісімшарт бойынша орташа қарыз сомасы 38,4%-ға төмендеп, 489,6 мың тг құрады.
Қазіргі уақытта портфельдің негізгі бөлігі МҚҰ-ға тиесілі. Нақты айтқанда, 360 млрд тг немесе жиынтық көлемнің 83%-ы. Бұл сегменттегі көрсеткіш бір жылда шамамен 70%-ға өскен. Портфельдің сапасына келер болсақ, 2025 жылдың 1 қаңтарына қарай 90+ уақытқа кешіктірілген қарыздар жалпы көлемде 11,6% үлесті құрап отыр (жалпы, барлық сегменттер бойынша).
Барлық ойыншылар бойынша несиенің берілуі, жалпы алғанда, бір жылда 518,5 млрд тг жетіп, 2023 жылға қарағанда бірден 68,7%-ға жоғары болды. Қарыз алушылар саны 126,4%-ға өсіп, 632 мың адамды құрады, ал келісімшарттар саны бірден 254,5%-ға артып, 1,4 млн бірлікке жетті.
@DataHub_KZ
🥰1