Кеше біз сіздерге Бірінші кредиттік бюроның FCBK MediaDay баспасөз конференциясында баяндалған Қазақстанның несиелеу нарығындағы негізгі нәтижелер мен трендтер туралы айтқан болатынбыз.
Алдыңғы екі посттан кәсіпорындарды несиелеудегі барлық сегменттер және жеке тұлғаларды несиелеудегі басты өнімдер бойынша негізгі көрсеткіштерді көре аласыздар.
Бүгін біз кешегі презентациядағы жеке мәліметтермен бөлісетін боламыз. Осы және келесі посттарда иллюстрациямен беріледі. Алдымен, портфельдің жалпы бөлінуі мен басты жекелеген өнімдерге тоқталамыз: кепілсіз тұтынушылық несие, автонесие, ипотека.
@DataHub_KZ
Алдыңғы екі посттан кәсіпорындарды несиелеудегі барлық сегменттер және жеке тұлғаларды несиелеудегі басты өнімдер бойынша негізгі көрсеткіштерді көре аласыздар.
Бүгін біз кешегі презентациядағы жеке мәліметтермен бөлісетін боламыз. Осы және келесі посттарда иллюстрациямен беріледі. Алдымен, портфельдің жалпы бөлінуі мен басты жекелеген өнімдерге тоқталамыз: кепілсіз тұтынушылық несие, автонесие, ипотека.
@DataHub_KZ
🥰1
🥰1
🥰1
....Ал енді биыл айтарлықтай өзгерістерге ұшыраған жекелеген өнімдердің тағы екі түрі туралы айта кетейік: «жалақыға дейінгі қарыз», PDL деп аталатын несие мен жеке тұлғалардың бизнес-несиелері.
«Жалақыға дейінгі» қарыздар (PDL)
Әңгіме МҚҰ 45 күннен артық мерзімге бермейтін ерекше микронесие жайлы болмақ. Олардың сомасы жылдың көп мезгілінде 50 АЕК-пен (186 мың тг) шектелген болатын. Тамыздың екінші жартысынан бастап 45 АЕК (166,1 мың тг) дейінгі лимит қойылды.
Әртүрлі реттеуші өзгерістердің, кейбір ойыншылардың лицензияларын қайтарып алу немесе тоқтата тұруы, әсерінен бұл өнім бойынша жалпы портфель әжептәуір қысқарды – 36%-ға. 2025 жылдың 1 қаңтарына қарай 89,2 млрд тг құрады. Келісімшарттар саны 34%-ға азайып, 1,2 млн бірлікті, ал қарыз алушылар саны 20,9%-ға қысқарып, 652,4 мың адамды құрады.
Несиенің берілуі шамамен төрттен бірге баяулады, бір жылда көлемі 576,9 млрд тг жетті. Бұл сома 9,1 млн келісімшартқа (-28,9%) және 981 мың қарыз алушыға (-10,6%) тиесілі. Келісімшарт бойынша несиенің берілуінің орташа көрсеткіші аздап өскен (+5,3%, инфляция деңгейінен төмен).
Жеке тұлғалардың бизнес-несиелері
Бұл өнімге қарыз алушы ретінде жеке тұлға көрсетілгенімен, несие беру мақсаты мен объектісі бизнеске байланысты болып табылатын несиелер жатады.
Мұндай несиелердің портфелі 1 қаңтарға қарай 436,1 млрд тг жетіп, бірден 54,5%-ға артты. Қарыз алушылар саны екі еседен астамға, 625,3 мың адамға дейін өссе, келісімшарттар саны 150,8%-ға, 890,6 мың бірлікке дейін артқан. Бір келісімшарт бойынша орташа қарыз сомасы 38,4%-ға төмендеп, 489,6 мың тг құрады.
Қазіргі уақытта портфельдің негізгі бөлігі МҚҰ-ға тиесілі. Нақты айтқанда, 360 млрд тг немесе жиынтық көлемнің 83%-ы. Бұл сегменттегі көрсеткіш бір жылда шамамен 70%-ға өскен. Портфельдің сапасына келер болсақ, 2025 жылдың 1 қаңтарына қарай 90+ уақытқа кешіктірілген қарыздар жалпы көлемде 11,6% үлесті құрап отыр (жалпы, барлық сегменттер бойынша).
Барлық ойыншылар бойынша несиенің берілуі, жалпы алғанда, бір жылда 518,5 млрд тг жетіп, 2023 жылға қарағанда бірден 68,7%-ға жоғары болды. Қарыз алушылар саны 126,4%-ға өсіп, 632 мың адамды құрады, ал келісімшарттар саны бірден 254,5%-ға артып, 1,4 млн бірлікке жетті.
@DataHub_KZ
«Жалақыға дейінгі» қарыздар (PDL)
Әңгіме МҚҰ 45 күннен артық мерзімге бермейтін ерекше микронесие жайлы болмақ. Олардың сомасы жылдың көп мезгілінде 50 АЕК-пен (186 мың тг) шектелген болатын. Тамыздың екінші жартысынан бастап 45 АЕК (166,1 мың тг) дейінгі лимит қойылды.
Әртүрлі реттеуші өзгерістердің, кейбір ойыншылардың лицензияларын қайтарып алу немесе тоқтата тұруы, әсерінен бұл өнім бойынша жалпы портфель әжептәуір қысқарды – 36%-ға. 2025 жылдың 1 қаңтарына қарай 89,2 млрд тг құрады. Келісімшарттар саны 34%-ға азайып, 1,2 млн бірлікті, ал қарыз алушылар саны 20,9%-ға қысқарып, 652,4 мың адамды құрады.
Несиенің берілуі шамамен төрттен бірге баяулады, бір жылда көлемі 576,9 млрд тг жетті. Бұл сома 9,1 млн келісімшартқа (-28,9%) және 981 мың қарыз алушыға (-10,6%) тиесілі. Келісімшарт бойынша несиенің берілуінің орташа көрсеткіші аздап өскен (+5,3%, инфляция деңгейінен төмен).
Жеке тұлғалардың бизнес-несиелері
Бұл өнімге қарыз алушы ретінде жеке тұлға көрсетілгенімен, несие беру мақсаты мен объектісі бизнеске байланысты болып табылатын несиелер жатады.
Мұндай несиелердің портфелі 1 қаңтарға қарай 436,1 млрд тг жетіп, бірден 54,5%-ға артты. Қарыз алушылар саны екі еседен астамға, 625,3 мың адамға дейін өссе, келісімшарттар саны 150,8%-ға, 890,6 мың бірлікке дейін артқан. Бір келісімшарт бойынша орташа қарыз сомасы 38,4%-ға төмендеп, 489,6 мың тг құрады.
Қазіргі уақытта портфельдің негізгі бөлігі МҚҰ-ға тиесілі. Нақты айтқанда, 360 млрд тг немесе жиынтық көлемнің 83%-ы. Бұл сегменттегі көрсеткіш бір жылда шамамен 70%-ға өскен. Портфельдің сапасына келер болсақ, 2025 жылдың 1 қаңтарына қарай 90+ уақытқа кешіктірілген қарыздар жалпы көлемде 11,6% үлесті құрап отыр (жалпы, барлық сегменттер бойынша).
Барлық ойыншылар бойынша несиенің берілуі, жалпы алғанда, бір жылда 518,5 млрд тг жетіп, 2023 жылға қарағанда бірден 68,7%-ға жоғары болды. Қарыз алушылар саны 126,4%-ға өсіп, 632 мың адамды құрады, ал келісімшарттар саны бірден 254,5%-ға артып, 1,4 млн бірлікке жетті.
@DataHub_KZ
🥰1
🐕💵Мемлекеттің қаңғыбас жануарларды вакцинациялау және зарарсыздандыру шығындары бір жылда үш есеге жуық өсті
2024 жылы мемлекеттік бюджеттен аталған мақсаттарға 382,2 млн теңге жұмсалды. ҚР Қаржы министрлігінің деректеріне сәйкес, өткен жылмен салыстырғанда көрсеткіш 2,8 есеге артты.
Бұған қоса жануарларға арналған баспаналарды ұстауға екі есе көп қаражат жұмсалды. Атап айтқанда, біз 73,7 млн теңге туралы айтып отырмыз. Өз кезегінде қаңғыбас жануарларды сәйкестендіру шығындары 17%-ға артып, 102 млн теңгеге жетті. Бірақ баспана салу шығындары 27%-ға қысқарды - бір жыл бұрынғы 63,3 млн теңгеге қарағанда 46 млн теңге. Айта кетейік, 2022 жылы мемлекет жоғарыда аталған барлық мақсаттарға тек 11,1 млн теңге жұмсаған, яғни ештеңе жұмсамады деуге болады.
☝️Жалпы түсінік үшін: 2022 жылы Қазақстанда қаңғыбас жануарлардың санын реттеу мақсатында оларды өлтіруге тыйым салатын жануарларға жауапкершілікпен қарау туралы заң күшіне енді. Бұрын иесінің жоқтығын анықтаған кезде ұсталған иттер мен мысықтар эвтаназияға ұшырайтын. Енді аулау қызметтері тексеру жүргізіп, оның нәтижелері бойынша олардың болашақ тағдыры туралы шешім қабылдауы керек. Егер жануар халыққа қауіп төндірсе, ол ұйықтатылады. Олай болмаса, баспанаға орналастырып, вакцинациялап, зарарсыздандырып, биркамен белгілеп, содан кейін оны көшеге қайтару керек.
❓Иә, ұсынылған деректер көрсеткендей: жаңа заң қағаз жүзінде қалмады. Алайда, бұл қаңғыбас жануарлардың санын реттейтін жағдай түбегейлі өзгерді дегенді білдірмейді. Қалай болғанда да, оларды ұстау және жоюға кететін шығындар 2022 жылмен салыстырғанда біршама өсті және әлі де әсерлі болып көрінеді - 1,5 млрд теңге.
Әрине, бұл соманың негізгі бөлігі қазіргі кезде жоюға емес, аулауға кетеді деп дау айтуға болады. Бірақ бұл гипотезаны тексеру мүмкін емес: тиісті бюджеттік бағдарлама бойынша сомалар егжей-тегжейлі берілмейді. Екінші жағынан, жекелеген қоғам белсенділері заңнаманың өзгеруіне қарамастан, қаңғыбас жануарларды өлтіру ескі принциптер бойынша жүзеге асырылады дейді.
@DataHub_KZ
2024 жылы мемлекеттік бюджеттен аталған мақсаттарға 382,2 млн теңге жұмсалды. ҚР Қаржы министрлігінің деректеріне сәйкес, өткен жылмен салыстырғанда көрсеткіш 2,8 есеге артты.
Бұған қоса жануарларға арналған баспаналарды ұстауға екі есе көп қаражат жұмсалды. Атап айтқанда, біз 73,7 млн теңге туралы айтып отырмыз. Өз кезегінде қаңғыбас жануарларды сәйкестендіру шығындары 17%-ға артып, 102 млн теңгеге жетті. Бірақ баспана салу шығындары 27%-ға қысқарды - бір жыл бұрынғы 63,3 млн теңгеге қарағанда 46 млн теңге. Айта кетейік, 2022 жылы мемлекет жоғарыда аталған барлық мақсаттарға тек 11,1 млн теңге жұмсаған, яғни ештеңе жұмсамады деуге болады.
☝️Жалпы түсінік үшін: 2022 жылы Қазақстанда қаңғыбас жануарлардың санын реттеу мақсатында оларды өлтіруге тыйым салатын жануарларға жауапкершілікпен қарау туралы заң күшіне енді. Бұрын иесінің жоқтығын анықтаған кезде ұсталған иттер мен мысықтар эвтаназияға ұшырайтын. Енді аулау қызметтері тексеру жүргізіп, оның нәтижелері бойынша олардың болашақ тағдыры туралы шешім қабылдауы керек. Егер жануар халыққа қауіп төндірсе, ол ұйықтатылады. Олай болмаса, баспанаға орналастырып, вакцинациялап, зарарсыздандырып, биркамен белгілеп, содан кейін оны көшеге қайтару керек.
❓Иә, ұсынылған деректер көрсеткендей: жаңа заң қағаз жүзінде қалмады. Алайда, бұл қаңғыбас жануарлардың санын реттейтін жағдай түбегейлі өзгерді дегенді білдірмейді. Қалай болғанда да, оларды ұстау және жоюға кететін шығындар 2022 жылмен салыстырғанда біршама өсті және әлі де әсерлі болып көрінеді - 1,5 млрд теңге.
Әрине, бұл соманың негізгі бөлігі қазіргі кезде жоюға емес, аулауға кетеді деп дау айтуға болады. Бірақ бұл гипотезаны тексеру мүмкін емес: тиісті бюджеттік бағдарлама бойынша сомалар егжей-тегжейлі берілмейді. Екінші жағынан, жекелеген қоғам белсенділері заңнаманың өзгеруіне қарамастан, қаңғыбас жануарларды өлтіру ескі принциптер бойынша жүзеге асырылады дейді.
@DataHub_KZ
👍1🥰1
💸Қазақстандағы әр үшінші теңгедегі қолма-қол ақша Алматыда шығарып алынады
Өткен жылы ҚР аумағында ақшаны шығарып алу бойынша 238,4 млн операция жасалынған. Бұл операциялардың жалпы сомасы 25,4 трлн тг жуық болды және шамамен үштен бірі — 32%, яғни жалпы көрсеткіштің 8,1 трлн тг жуығы оңтүстік астанаға тиесілі.
Одан кейінгі орында Астана тұр. Алайда үлесі әлдеқайда төмен: 10%-дан сәл асады, яғни 2,6 трлн тг. Шымкент те Астанадан қалыс қалмай келеді – 2,1 трлн тг, шамамен 8%. Жалпы үш ірі қаламыздың үлесі қалған 17 өңірдің барлығын бірге есептегендегі көрсеткіштен көбірек.
🏧Егер ақшаның сомасы бойынша емес, жасалынған операция саны бойынша есептесек, Алматы бәрібір көш басында тұр. Бірақ үлесі төмендеу – 21% немесе әр бесінші операция. Астанаға 9%, Шымкентке 8% тиесілі.
Ақшаны шығарып алу бойынша жасалынған бір операцияның орташа сомасы бойынша қарағанда, өздеріңіз де түсінгендей, тағы да Алматы алда (161 тыс. тг). Екінші орында тағы да елорда (121 тыс.), ал үшінші орынға Маңғыстау облысы (109 тыс.) тұрақтаған. Ал Шымкентке үштікке кіру үшін сәл ғана жетпей қалыпты: мұнда бір операцияның орташа сомасы – 108 тыс. тг
Бір ақпарат қоса кетейік: өткен жылмен салыстырғанда еліміз бойынша ақшаны шығарып алу көлемі аса қатты өзгере қоймаған. Жылдан жылға өсім 11%-ды құрады, бұл инфляциядан сәл ғана жоғары. Үш ірі мегаполистің ішінде ең қарқынды өсім Алматы мен Шымкентте байқалды (екеуінде де өсім 20%-дан асады), ал Астанада өсім – біршама бәсең (+8%).
ҚР Ұлттық Банкі деректері, қазақстандық және шетелдік эмитенттердің төлем карталарымен жасалған операциялар негізінде құралған. Келтірілген аймақтар операция жасалынған құрылғының орналасқан жеріне байланысты.
@DataHub_KZ
Өткен жылы ҚР аумағында ақшаны шығарып алу бойынша 238,4 млн операция жасалынған. Бұл операциялардың жалпы сомасы 25,4 трлн тг жуық болды және шамамен үштен бірі — 32%, яғни жалпы көрсеткіштің 8,1 трлн тг жуығы оңтүстік астанаға тиесілі.
Одан кейінгі орында Астана тұр. Алайда үлесі әлдеқайда төмен: 10%-дан сәл асады, яғни 2,6 трлн тг. Шымкент те Астанадан қалыс қалмай келеді – 2,1 трлн тг, шамамен 8%. Жалпы үш ірі қаламыздың үлесі қалған 17 өңірдің барлығын бірге есептегендегі көрсеткіштен көбірек.
🏧Егер ақшаның сомасы бойынша емес, жасалынған операция саны бойынша есептесек, Алматы бәрібір көш басында тұр. Бірақ үлесі төмендеу – 21% немесе әр бесінші операция. Астанаға 9%, Шымкентке 8% тиесілі.
Ақшаны шығарып алу бойынша жасалынған бір операцияның орташа сомасы бойынша қарағанда, өздеріңіз де түсінгендей, тағы да Алматы алда (161 тыс. тг). Екінші орында тағы да елорда (121 тыс.), ал үшінші орынға Маңғыстау облысы (109 тыс.) тұрақтаған. Ал Шымкентке үштікке кіру үшін сәл ғана жетпей қалыпты: мұнда бір операцияның орташа сомасы – 108 тыс. тг
Бір ақпарат қоса кетейік: өткен жылмен салыстырғанда еліміз бойынша ақшаны шығарып алу көлемі аса қатты өзгере қоймаған. Жылдан жылға өсім 11%-ды құрады, бұл инфляциядан сәл ғана жоғары. Үш ірі мегаполистің ішінде ең қарқынды өсім Алматы мен Шымкентте байқалды (екеуінде де өсім 20%-дан асады), ал Астанада өсім – біршама бәсең (+8%).
ҚР Ұлттық Банкі деректері, қазақстандық және шетелдік эмитенттердің төлем карталарымен жасалған операциялар негізінде құралған. Келтірілген аймақтар операция жасалынған құрылғының орналасқан жеріне байланысты.
@DataHub_KZ
🥰1
ҚР-дағы ХААЖ арқылы аударымдар көлемі көпжылдық антирекорд орнатты
2024 жылдың 12 айында елге халықаралық ақша аударымдары жүйелері арқылы 236,7 млрд теңге түсті, бұл өткен жылмен салыстырғанда номиналды түрде 23%-ға аз. Қаңтар-желтоқсан айларындағы жылдық инфляцияны ескерсек, құлдырау 29%-ға дейін жетеді.
Соңғы рет жалпы көрсеткіш номиналды түрде тоғыз жыл бұрын, 2015 жылы аз болған, бірақ егер теңгемен салыстырмалы бағаға аударсақ – содан бері инфляция 100%-ға шығуда, – онда осы барлық 10 жыл ішінде антирекорд орнатылуда.
Шетелден аударымдардың жалпы құрылымындағы ең үлкен жеке үлес Ресей Федерациясына тиесілі (61,8 млрд тг) және егер есептеулерді салыстырмалы бағамен жүргізсек, сол жерден түсетін түсімдер де онжылдық минимумында болады.
Жыл өткен сайын ресейлік көрсеткіш тіпті номиналды түрде 43%-ға төмендеді. Айтпақшы, басқа белсенді жөнелтуші елдерден Оңтүстік Корея (24,5 млрд теңге, -25% номиналды) және Өзбекстан (-30% номиналды, 23,6 млрд) бойынша көрсеткіштердің айтарлықтай төмендеуі көңіл аударуға тұрарлық.
ҚР Ұлттық Банкі деректері
@DataHub_KZ
2024 жылдың 12 айында елге халықаралық ақша аударымдары жүйелері арқылы 236,7 млрд теңге түсті, бұл өткен жылмен салыстырғанда номиналды түрде 23%-ға аз. Қаңтар-желтоқсан айларындағы жылдық инфляцияны ескерсек, құлдырау 29%-ға дейін жетеді.
Соңғы рет жалпы көрсеткіш номиналды түрде тоғыз жыл бұрын, 2015 жылы аз болған, бірақ егер теңгемен салыстырмалы бағаға аударсақ – содан бері инфляция 100%-ға шығуда, – онда осы барлық 10 жыл ішінде антирекорд орнатылуда.
Шетелден аударымдардың жалпы құрылымындағы ең үлкен жеке үлес Ресей Федерациясына тиесілі (61,8 млрд тг) және егер есептеулерді салыстырмалы бағамен жүргізсек, сол жерден түсетін түсімдер де онжылдық минимумында болады.
Жыл өткен сайын ресейлік көрсеткіш тіпті номиналды түрде 43%-ға төмендеді. Айтпақшы, басқа белсенді жөнелтуші елдерден Оңтүстік Корея (24,5 млрд теңге, -25% номиналды) және Өзбекстан (-30% номиналды, 23,6 млрд) бойынша көрсеткіштердің айтарлықтай төмендеуі көңіл аударуға тұрарлық.
ҚР Ұлттық Банкі деректері
@DataHub_KZ
🥰1