درس گفتار مغالطات

مغلطه‌ی انکار رابط هم‌بسته (Denying the Correlative)

تعریف: مغلطه انکار رابط هم‌بسته موقعی پیش می‌آید که شخصی انتخاب‌های جایگزین ارائه کند، ولی در عمل انتخاب جایگزینی در کار نباشد. این مغلطه ممکن است موقعی پیش آید که دو عبارت ناسازگار (Correlative Conjunction) به‌عنوان گزینه‌هایی مطرح شوند و به جای انتخاب یکی از این دو مورد، گزینه‌ی سومی معرفی شود، معمولاً با هدف پرت کردن حواس طرف از انتخاب بین دو گزینه‌ی ارائه‌شده.

معادل انگلیسی: Denying the Correlative

الگوی منطقی:

یا X یا غیر X.

بنابراین Y.

مثال ۱:

روکو: پنج هزار دلاری رو که به من بدهکاری داری بهم بدی؟‌

پال: می‌تونم تهیه‌ش کنم.

روکو: یعنی نداری؟

پال: یه نفرو می‌شناسم که داره.

روکو: به سوال من جواب بده: پولی رو که ازت طلب دارم داری یا نه؟‌

پال: نه.

(صدای شکسته شدن زانو با چوب بیس‌بال)

توضیح: روکو سوالی ساده پرسید و پال، از ترس جانش، به مغلطه‌ی انکار رابط هم‌بسته روی آورد، یعنی سعی کرد به معادله‌ای که فقط دو گزینه داشت، گزینه‌ی سومی هم اضافه کند. اگر پال باهوش‌تر بود، از این مغلطه استفاده نمی‌کرد و با صداقت و قدرت معامله زانوهایش را نجات می‌داد:

روکو:‌ پنج هزار دلاری رو که به من بدهکاری داری بهم بدی؟‌

پال: نه. قبول دارم که به بدقولی کردم، برای همین می‌خوام جبران کنم.

روکو: منظورت چیه؟

پال: فردا همین ساعت ۵۰۰۰ دلارتو برات میارم همین‌جا، به‌علاوه‌ی ۵۰۰ دلار اضافه بابت یک روز تاخیر.

روکو: قبوله. فردا همین‌‌ساعت همین‌جا.

(صدای آب‌دهان قورت دادن)

مثال ۲:

قاضی: صاحب‌خونه‌ت رو کشتی یا نه؟‌

کرک: باهاش دعوا کردم.

توضیح: در این مثال جواب موردانتظار «بله» یا «خیر» است و جز این دو مورد هیچ جواب قابل‌قبول دیگری وجود ندارد، ولی کرک با ارائه‌ی گزینه‌ی سوم از جواب دادن به سوال طفره می‌رود و سوال اصلی را بي‌جواب می‌گذارد.

استثنا: وقتی گزینه‌های سازگار با یکدیگر به شکل گزینه‌های ناسازگار عرضه شوند، کسی که این گزینه‌ها را مطرح کرده مرتکب مغلطه می‌شود، نه کسی که پاسخ می‌دهد (مغلطه‌ی دوگانگی جعلی (False Dilemma)

راهنمایی:‌ از کسی به اسم روکو پول قرض نگیرید.

منابع:

مغلطه‌ای رایج در اینترنت. منبع آکادمیک برای آن یافت نشد.

╔═.🍃.══════╗
   🆔 @Discourseees
╚══════.🍃.═

دوگانگی طب مدرن، طب سنتی

در حوزه طب چیزی به نام مدرن و سنتی وجود ندارد، همان‌طور که در سایر علوم نیز چنین تفکیکی نداریم. ابتدا باید بررسی کنیم که طب امروزی چگونه به جایگاه فعلی خود رسیده است. مسیر پیشرفت طب از گذشته تا امروز یکسان بوده و با توسعه تکنولوژی، ابزارهای دقیق و آزمایشگاه‌های پیشرفته، روند طبابت نیز تکامل یافته و به جایگاه فعلی رسیده است.

برای مثال:

۱) در گذشته برای شنیدن صدای قلب و ریه از شاخ حیوانات استفاده می‌شد، اما امروز از گوشی پزشکی (استتوسکوپ) بهره می‌گیریم.

۲) برای بررسی میزان قند خون، طعم ادرار مورد بررسی قرار می‌گرفت، در حالی که امروز آزمایشگاه‌ها میزان دقیق گلوکز موجود در خون یا ادرار را مشخص می‌کنند.

همچنین:

۱) در گذشته برای رفع نفخ از عرق نعناع استفاده می‌شد؛ اما میزان مواد مؤثر در گیاه تحت‌تأثیر خاک، بذر و میزان نور خورشید متغیر بود. امروزه داروهایی مانند دایمتیکون (کارمینت) با دوز مشخص و دقیق، در دسترس پزشک و بیمار قرار دارند.

۲) در گذشته از تریاک برای کاهش سرفه و تسکین درد استفاده می‌شد. آیا منطقی است امروز هم از تریاک یا شیره آن بدون کنترل دقیق استفاده کنیم؟ میزان مورفین، تبائین و پاپاورین موجود در تریاک، بر اساس محل کشت و سایر عوامل، در هر گرم متفاوت بود. امروزه این مواد تحت نظارت و با خطر کمتر اعتیاد، به شکل دارو تولید می‌شوند.

در فرآیند تشخیص بیماری‌ها نیز:

- در گذشته تنها بر اساس علائم تصمیم‌گیری می‌شد؛ اما بسیاری از علائم بیماری‌ها به‌هم شباهت دارند و در بسیاری از موارد، برای رسیدن به تشخیص دقیق، به ابزارهای پاراکلینیکی مانند آزمایش‌ها و سونوگرافی نیاز داریم. به عنوان مثال، درد در ربع فوقانی راست شکم می‌تواند ناشی از پانکراتیت، کوله‌سیستیت، سنگ صفرا، زخم معده و... باشد. در طب سنتی، شانس تشخیص دقیق بسیار کم است، اما طب مدرن با کمک ابزارهای پیشرفته امکان تشخیص دقیق را فراهم می‌آورد.

به طور کلی، در حوزه طب هیچ‌گونه پیشوند یا پسوندی نظیر "سنتی" وجود ندارد؛ ما یک علم پزشکی داریم که از گذشته به‌صورت مستمر تکامل یافته است. هر روش اشتباه کنار گذاشته شده و روش‌های درست مدرنیزه شده‌اند. این روند از هزاران سال پیش آغاز شده و ادامه دارد. احتمالاً تا ۲۰۰ سال آینده، بسیاری از تکنیک‌ها و داروهای امروز نیز منسوخ خواهند شد؛ همان‌طور که داروی رانیتیدین حذف شد. آیا منطقی است کسی پس از ۲۰۰ سال داروهای امروز را با عنوان طب سنتی ارائه کند؟

درشکه وسیله‌ای برای حمل‌ونقل بود که خودروهای امروزی نتیجه مدرنیزه‌شدن آن هستند. اما آیا کسی امروز سیستم حمل‌ونقل سنتی راه‌اندازی می‌کند؟ هرچند درشکه در مواردی که ماشین وجود ندارد ممکن است کارآمد باشد، اما سیستم حمل‌ونقل ما اکنون مدرن است.

پس طب یک علم یکپارچه است که از گذشته به ما رسیده و امروز در خدمت ما قرار دارد.

╔═.🍃.══════╗
   🆔 @Discourseees
╚══════.🍃.═

آیا جمع هم همچون فرد هویت دارد؟ ایا هویت جمعی قوی‌تر از فرد است؟


دکتر نیما قربانی
استاد دانشگاه تهران

╔═.🍃.══════╗
   🆔 @Discourseees
╚══════.🍃.═

فیزیولوژی غدد و هورمون

استاد دکتر قاسمی
جلسه اول، قسمت 1
مبحث:مقدمات و معرفی سیستم اندوکرین

╔═.🍃.══════╗
   🆔 @Discourseees
╚══════.🍃.═

فیزیولوژی غدد و هورمون

استاد دکتر قاسمی
جلسه اول، قسمت2
مبحث:مقدمات و معرفی سیستم اندوکرین

╔═.🍃.══════╗
   🆔 @Discourseees
╚══════.🍃.═

درباره مغز... قسمت اول

"پالس‌های الکتریکی که نورن‌های مغز شما در یک شبانه روز ایجاد می‌کنند، از تمام تلفن‌های جهان بیشتر است."

╔═.🍃.══════╗
   🆔 @Discourseees
╚══════.🍃.═

درباره مغز... قسمت دوم: نواحی مختلف مغز

"تمام نواحی مجزای مغز به عنوان یک کل یکپارچه عمل می‌کنند که ما را در جهت حفظ بقا و رسیدن به اهدافمان هدایت می‌کنند"

╔═.🍃.══════╗
   🆔 @Discourseees
╚══════.🍃.═

آيا فرويديسم و روانكاوى علم است؟

دکتر محمدرضا توکلی صابری

╔═.🍃.══════╗
   🆔 @Discourseees
╚══════.🍃.═

معرفی کتاب علم چیست؟

اثر دکتر محمد رضا توکلی صابری
نشر اختران، ٢٨١ صفحه

در این کتاب نویسنده تلاش می کند به این سوالات پاسخ دهد :

۱) علم  چيست كه هركس براى اثبات مدعاى خود شيوه كارش را به آن منتسب می کند ؟
به عبارت دیگر چه چيزى به علم چنين حرمت و قدرتى را می دهد تا همه به عنوان تنها معيار  واقعيت و تميز صحيح از خطا  به آن روى آورند؟

 ۲) روش علمى چيست؟

۳) چه شد که ایرانیان در قرون اخیر از نظر علمی از اروپا عقب ماندند؟
رمز رشد علم در غرب چه بود ؟
 
۴) چگونه علم و تكنولوژى به مهمترين ابزار سلطه غرب تبديل شد؟

۵) چگونه ژاپن با سرعت خود را با جهان پیشرفته منطبق کرد؟
اما چرا با اين كه در ايران اولين پلى تكنيك به سبك غرب، يعنى دارالفنون، بيست سال پيش از پلى تكنيك توكيو و سه سال زود تر از دارالفنون استلانبول بنياد نهاده شد ايرانيان نتوانستند سنت علمى را دنبال كرده و همانند ژاپن علم و تكنولوژى غرب را جذب و هضم كنند؟ 

۶) چرا افراد متاثر از فرهنگ اسلامى برخلاف ژاپن و چین در فهم، جذب،  و ابداع فرآورده هاى حاصل از علم و تكنولوژى غرب مشكل دارند؟

۷) چه می توان کرد که این شکاف عمیق تر نشود ؟

 دکتر محمدرضا توکلی صابری

«فایل صوتی»


╔═.🍃.══════╗
   🆔 @Discourseees
╚══════.🍃.═

جایگاه کایروپراکتیک در علم

دکتر محمدرضا توکلی صابری

╔═.🍃.══════╗
   🆔 @Discourseees
╚══════.🍃.═

تشخیص و درمان التهاب معده (ورم معده)(→)

دکتر حمید سجاد متخصص بیماریهای داخلی

╔═.🍃.══════╗
   🆔 @Discourseees
╚══════.🍃.═

شیوع کبد چرب در کودکان! هشدار جدی به پدر و مادرها | دکتر بابک جمالیان (→)

کبد چرب فقط مختص بزرگسالا نیست. طبق تحقیقات جدید، کبد چرب غیرالکلی الان شایع‌ترین بیماری مزمن کبدی تو کودکان و نوجوانان شده. نکته نگران‌کننده‌تر اینه که حدود ۱۵ درصد از بچه‌های مبتلا، زمان تشخیص، فیبروز پیشرفته کبدی دارن. اگه بچه شما چاقی یا اضافه وزن دا…

╔═.🍃.══════╗
   🆔 @Discourseees
╚══════.🍃.═

تجربه‌ نزدیک به مرگ NDE
از منظر تفکر نقادانه

گفتگو با دکتر حسین بیات

╔═.🍃.══════╗
   🆔 @Discourseees
╚══════.🍃.═

تجربه‌ نزدیک به مرگ NDE
از منظر تفکر نقادانه

گفتگو با دکتر محمدرضا توکلی صابری

╔═.🍃.══════╗
   🆔 @Discourseees
╚══════.🍃.═

قطره‌ی روپرت(+)

قطره‌ی پرنس روپرت، یه شیشه‌ی معمولیه که حتی می‌تونه گلوله‌ی فلزی رو متلاشی کنه. سر این قطره به طرز عجیبی سخت و محکمه اما دُمش به‌شدت شکننده! و عجیب‌تر اینکه وقتی دُمش می‌شکنه کل قطره منفجر میشه. امروز ویژگی‌های شگفت‌انگیز قطره‌ی روپرت رو بررسی می‌کنیم و کلی اطلا…

╔═.🍃.══════╗
   🆔 @Discourseees
╚══════.🍃.═

ندانم انگاری خیام(+)

«فایل صوتی»
╔═.🍃.══════╗
   🆔 @Discourseees
╚══════.🍃.═

کنفرانس : فلسفه علم روانشناسی

با حضور : جناب آقای دکتر محمدرضا واعظ (پژوهشگر فلسفه علم، دانشگاه بن آلمان)

گروه: «Scientific Discourse»


مقالهٔ دربارهٔ سازه‌گرایی اجتماعی در روان‌شناسی

Gergen, K. J. (1985). “The Social Constructionist Movement in Modern Psychology.” American Psychologist, 40(3), 266–275.

نقد رویکردهای علم‌گرایانهٔ افراطی و دفاع از روان‌شناسی انسان‌گرا در علم

Maslow, A. H. (1966). The Psychology of Science: A Reconnaissance. New York: Harper & Row.

مفهوم پارادایم و کاربرد آن در علوم از جمله روان‌شناسی:

Kuhn, T. S. (1970). The Structure of Scientific Revolutions (2nd Ed.). Chicago: University of Chicago Press.

بیان کلاسیک اصول پوزیتیویسم منطقی

Ayer, A. J. (1936). Language, Truth and Logic. London: Gollancz.

معیار ابطال‌پذیری و نقد روان‌کاوی به‌عنوان شبه‌علم

Popper, K. R. (1963)
Conjectures and Refutations: The Growth of Scientific Knowledge. London: Routledge.


╔═.🍃.══════╗
   🆔 @Discourseees
╚══════.🍃.═

گفت‌وگو با هادی صمدی: علم و شبه‌علم

در بخشی از گفت‌و‌گو هادی صمدی و رضا منصوری در این خصوص صحبت کردند که بعضی افراد یا گروه‌ها باورهای غیرعلمی درباره سلامت "مثل ترکیب غذاها یا درمان‌های سنتی بی‌پشتوانه" مطرح می‌کنند. اگر این باورها به کسی آسیب نزنند، اشکالی ندارد اما وقتی این روش‌ها باعث ضرر به مردم یا جامعه بشوند، دولت به این دلیل که مسئول حفظ سلامت جامعه‌ است لازم است وارد عمل بشود و جلوی این افراد یا گروه‌ها را بگیرد.

همچنین در بخش دیگری در این مورد گفت‌و‌گو کردند که نقدها و اعتراضات در فضای آکادمیک یا بین همکاران فقط در گفتگوهای خصوصی مطرح می‌شوند و هیچ‌وقت عمومی نمی‌شوند، در حالی که اگر این نقدها به‌درستی و مسئولانه منتشر بشوند، می‌تواند خیلی تأثیرگذار باشند. ولی لازم است بدانیم که چه چیزی در حوزه دانش و تخصص ماست و چه چیزی نیست. نقد علمی جای خودش را دارد، و تصمیم‌گیری سیاسی هم جای خودش. نقد اشتباه علمی قابل قبول است، ولی نقد تصمیم سیاسی نیاز به درک سیاست دارد و نمی‌شود صرفا گفت "اشتباه است".

«فایل صوتی»

╔═.🍃.══════╗
   🆔 @Discourseees
╚══════.🍃.═

کنفرانس : مبحثی در زیست‌شناسی سامانه‌ها: مدل‌سازی متابولیک و کاربرد هوش مصنوعی در آن

با حضور : جناب آقای کاووسی 
دانشجوی دکتری بیوتکنولوژی کشاورزی  علاقه‌مند و فعال در حوزه‌ی زیست‌شناسی سامانه‌ها (systems biology) دانشگاه  تربیت مدرس

گروه: «Scientific Discourse»


بخش اول : مقدمه‌ای درباره‌ی متابولیسم. منشاء زیست‌توده‌ی زمین: فتوسنتز. تولید کربوهیدرات‌ها و سرنوشت‌‌های متفاوت آن‌ها. سیستم‌های مختلف فتوسنتزی

پرسشی جهت آماده‌سازی ذهن:

امروزه مطالعه‌ی سلول از جنبه‌های گوناگونی مثل پیامرسانی (signaling)، تظیمی (regulatory) ، متابولیسم و ... قابل انجام است و شبکه‌های جداگانه‌ای هم برای آن‌ها ترسیم می‌شود. آیا بهتر نیست که تمام این جنبه‌ها یکجا در مدل‌سازی گنجانده شوند تا مدل کامل‌تری داشته باشیم؟ به عبارت دیگر چرا هنوزمطالعاتی با تاکید بر یک جنبه‌ی خاص سلول (مثل متابولیسم) انجام میشوند و کاربرد دارند؟ (پرسش به دنبال نفی رویکردهای تلفیقی که در حال رشد هستند نیست بلکه علت بقای مطالعات از یک جنبه‌ی خاص را مورد پرسش قرار می‌دهد).

«فایل صوتی»


╔═.🍃.══════╗
   🆔 @Discourseees
╚══════.🍃.═

کنفرانس : مبحثی در زیست‌شناسی سامانه‌ها: مدل‌سازی متابولیک و کاربرد هوش مصنوعی در آن

با حضور : جناب آقای کاووسی 

بخش دوم : تنفس سلولی. فرایندی برعکس فتوسنتز که همانند آن شامل مجموعه‌ای از واکنش‌های بیوشیمیایی پیاپی است. تنفس ممکن است هوازی یا غیر هوازی باشد که بسته به نوع آن مسیر و میزان استخراج انرژی متفاوت می‌شود. تعیین شبکه‌های بیوشیمیایی که حاوی ده‌ها یا صدها مسیر بیوشیمیایی و تا هزاران واکنش می‌تواند باشد، راه را به سوی زیست‌شناسی سامانه‌ها (systems biology) می‌گشاید.

چند تعریف کمک‌کننده:

تعریف0_ ویژگی‌های کینتیکی یک آنزیم :

آنزیم ها کاتالیزورهای پروتئینی هستند که سرعت نزدیک شدن واکنش ها به تعادل را تسریع می کنند. سینتیک آنزیم شاخه ای از بیوشیمی است که به توصیف کمی از این فرآیند می پردازد، یعنی چگونگی تأثیر متغیرهای تجربی بر سرعت واکنش. دو ویژگی مهم کینتیکی یک آنزیم . یک. آنزیم چگونه با یک پیش‌ماده‌ی (سوبسترا) خاص اشباع می شود دو. حداکثر سرعتی که می تواند به دست آورد چه مقدار است(هر دو ویژگی به صورت کمی بیان می‌شود). دانستن این ویژگی‌ها نشان می‌دهد که یک آنزیم در سلول چه کاری انجام می‌دهد و می‌تواند نشان دهد که آنزیم چگونه به تغییرات در این شرایط واکنش نشان می‌دهد.

با یک زبان تمثیلی می‌توانیم از این دست سوالات بپرسیم :

یه نفر (=آنزیم)ترجیح غذایی‌اش چیست؟ با چه مقدار غذا اشباع می‌شود؟ یا به عبارتی، کی بازخورد منفی یا دست کشیدن از غذا (کدام غذا و چه مقدار) را در او خواهیم دید؟ (بین افراد بسته به سن و جنس و ...تنوع وجود خواهد داشت) و این ویژگی‌ها روی محاسبات شار سیستم تاثیر می‌گذارد. (توجه شود این‌ها همه مربوط به ویژگی‌های آنزیمی است با مبحث طراحی محیط کشت و طراحی رژیم غذایی که به زودی مطرح می‌شود اشتباه نشود )

از آن جهت که در بسیاری از مسیرهای متابولیک تنظیم آلوستریک نقش دارد و وارد کردن یا نکردن این ویژگی‌ها در مدل متابولیک تبعاتی خواهد داشت:

تعریف 1 – آنزیم آلوستریک (دگرریختار): آنزیم‌های آلوستریک آنزیم‌هایی هستند که یک محل اتصال اضافی برای مولکول‌های افکتور غیر از محل فعال دارند. اتصال باعث تغییرات ساختاری می شود و در نتیجه خواص کاتالیزوری آن را تغییر می دهد. مولکول موثر می تواند یک بازدارنده یا فعال کننده باشد.

با زبان تمثیلی بعضی از غذاها برای بعضی محرک خوردن یا بازدارنده از خوردن هستند. پس غلظت (یا مقدار) متابولیت‌ها/کوفاکتورها (غذاها) در صورتی که تنظیم‌کننده‌ی آلوستریک باشند، روی شار شبکه تاثیر خواهد داشت.

از آن جهت که گام‌های مختلف متابولیسم، برای تنظیم شبکه متابولیک ارزش‌های متفاوتی دارند، بایستی برخی گام‌های مهم را بشناسیم:

تعریف2_ گام محدود (تعیین) کننده‌ی نرخ (or rate-limiting step Rate-determining step): کندترین مرحله در یک مسیر متابولیک یا یک سری واکنش های شیمیایی که سرعت کلی سایر واکنش ها را در مسیر تعیین می کند. در یک واکنش آنزیمی، مرحله محدود کننده سرعت معمولاً مرحله ای است که به بیشترین انرژی فعال سازی یا حالت گذار بالاترین انرژی آزاد نیاز دارد.
با زبان تمثیلی همه‌ی افراد به یک میزبان در شار اثر گذار نیستند. وای اگر مادر خانواده بخواهد اعضا را گوشمالی دهد ! یا مثلا خطا کند (موتانت شود) و غذا ته بگیرد. (همه بازیگران آنزیم هستند) .

تعریف3_نخستین گام متعهد (first committed step or committed step) :

در آنزیم شناسی، گام متعهد (همچنین به عنوان اولین مرحله متعهد شناخته می شود) یک واکنش آنزیمی غیرقابل برگشت است که در یک نقطه شاخه‌شدن (در مسیر) در طول بیوسنتز برخی از مولکول ها رخ می دهد. به عبارت دیگر برای ساخت یک محصول مشخص، طی مسیر متابولیک، از یک جایی به بعد مسیر یک‌طرفه می‌شود و و انگار سیستم از آن نقطه متعهد به ساخت یک محصول خاص است و برگشتی هم در کار نیست.

با زبان تمثیلی از یک جایی به بعد یک محصول وقتی از سبد غذایی در آمد(خارج شد) مقصدش معلوم است. پاستیل به سمت کودک می‌رود و آب‌گوشت به سمت پدربزرگ !


«فایل صوتی»
╔═.🍃.══════╗
   🆔 @Discourseees
╚══════.🍃.═

کنفرانس : مبحثی در زیست‌شناسی سامانه‌ها: مدل‌سازی متابولیک و کاربرد هوش مصنوعی در آن

با حضور : جناب آقای کاووسی
 
بخش سوم: تغییر پارادایم در زیست‌شناسی، و پیشرفت در زیست‌شناسی مولکولی منجر به سربرآوردن زیست‌شناسی سامانه‌ها شد. نگاه سیستمی به سلول، زیر سیستم‌های متنوعی برای آن در نظر می‌گیرد. متابولیسم به عنوان یک زیر سیستم سلولی هدف مدل‌سازی‌های مختلف بوده است. آیا مدل‌سازی یک زیر سیستم خاص معقول است؟ هدف از مدل‌سازی چیست؟

«فایل تصویر»

یک مدل خیلی کامل از موجود زنده ممکن است کاربردی نباشد:

یک شوخی: در کتاب «سیلوی و برونو» نوشته‌ی لوئیس کارول که نویسنده کتاب معروف «آلیس در سرزمین عجایب» هم هست، یکی از شخصیت‌ها میگه : و سپس بزرگ ترین ها آمدند! ایده همه! ما در واقع نقشه ای از کشور درست کردیم، در مقیاس یک مایل به مایل! دیگری ازش (احتمالا به کنایه) میپرسه ازش استفاده هم کردین؟ جواب میده هنوز منتشر نشده، آخه کشاورزان (نمک نشناس) مخالفت کردن! آنها گفتند (نقشه‌ی اینچنین اگر پهن شود) تمام کشور را می پوشاند! و نور خورشید را سد می‌کند – بی‌زحمت!- راحت‌تر هستیم که از خود کشور استفاده کنیم.
جدی:
«بنابراین، در زیست‌شناسی، مدل‌های ریاضی با هدف بازسازی همه عناصر سیستم مورد مطالعه انجام نمی‌شوند، بلکه به‌عنوان ابزار تحقیقاتی مورد استفاده قرار می‌گیرند. برای به دست آوردن بینش جدید و کمک در طراحی آزمایش ها.انواع مختلفی از مدل‌های ریاضی وجود دارد، اما برای توصیف متابولیسم، می‌توان آنها را به دو گروه تقسیم کرد: مدل‌های جنبشی و مدل‌های استوکیومتری (یا مدل‌های مبتنی بر قیود).» که ما بیشتر با دومی کارخواهیم داشت.

یک نگاه تمثیلی: خانواده‌ای شاد و ناشاد!

ما اشاره به وجود دو نوع مدل برای توصیف متابولیسم می‌کنیم. یکی از آن‌ها مدل‌های مبتنی بر کینتیک آنزیم‌ها و دیگری مدل‌های مبتنی بر قیود هستند.
اول بیایید با یک مثال، تصور موضوع را ساده کنیم. و این در حین یادمان باشد که قرار است «سیستمی فکر کنیم» و فعلا نمی‌خواهیم روی «اجزا» تمرکز کنیم و مهمتر از همه «در مثال جای مناقشه نیست». هرچند متابولیسم و فعالیت‌های آنزیم به سادگی توپ بازی نیست اما شما لطف کرده خودتان را در میان خانواده، آنزیم‌هایی تصور کنید که متابولیت‌ها مثل توپ‌هایی با ابعاد و ظواهر مختلف در میانتان می‌چرخند. در میان شما کهنسال و کودک و جوان و ... هست که توانایی‌های متفاوتی دارند و در نتیجه سرعت‌های متفاوتی؛ بعضی را باید ملاحظه‌شان را کرد و توپ را محکم به سمتشان نزد. بعضی ورزشکار هستند و با توپ بزرگ شده اند و بعضی اولین بار است دستشان به توپ می‌خورد(ظرفیت‌ها متفاوت است، کینتیک‌ها متفاوت است). پس تنوع قابل ملاحظه‌ای بین «بازیگران متابولیسم» که اکنون شما هستید وجود دارد.
اجازه دهید حالا که مثال ما اینقدر فضایی است، توپ‌هایش هم ماورایی باشد. مثلا توپ اولیه! وقتی نان‌آور خانه آن را تحویل نگهبان می‌دهد تا او از درب خانه داخلش کند ( ترانسپورتر) محتوی کلی چیزهای خوشمزه است.
از ذکر جزئیات بیشتر که ممکن است ما را در تطبیق «متابولیسم» با «توپ‌بازی ماورایی‌مان» به مشکلات جدی‌تر بیاندازد می‌گذریم. فعلا می‌خواهیم در این وضعیت یک خانواده‌ی شاد (بخوانید فنوتیپ شاد یا سالم) و یک خانواده‌ی ناشاد و عصبی (خودتان می‌دانید چه بخوانید!) را توصیف کنیم. بی‌شک مادر مهربان در خانواده‌ی شاد به تأسی از «کسی که نان را قسمت میکند/ و پپسی را قسمت میکند/ و باغ ملی را قسمت میکند و ...» * به شیوه و با سرعتی متناسب همه‌چیز را قسمت می‌کند (و بقیه‎‌ هم بچه‌های خوبی هستند و همکاری می‌کنند) و در نتیجه همه شاد و خوشحال خواهند بود . مثلا غذای مناسب را زودتر به کم‌طاقت‌ترها می‌دهد بعد به دیگران و ... . و خلاصه همه چیز با یک سرعت‌های گردش مناسب (بخوانید شارهای بهینه (optimum flux) بین اعضای توپ‌بازی ما می‌چرخد و همه خوشحالند. اما در خانواده‌ی عصبی و مشکل‌دار حتی اگر یک نفر کارش را غلط انجام دهد(موتانت شده باشد) کار گره می‌خورد و برای تولید فنوتیپ ناشاد کافی است.
«به طور خلاصه تفاوت فنوتیپ دو خانواده‌ی فرضی هر چند مرتبط با نحوه‌ی عمل و سرعت تک‌تک اجزاست اما یک بررسی عادلانه‌تر از وضعیت خانواده مستلزم مقایسه‌ی کلی (بخوانید سیستمی) توزیع‌های مربوط دو خانواده است»
با توزیع شارها (distribution of fluxes) کار خواهیم داشت...

*«فروغ فرخزاد؛ کسی که مثل هیچکس نیست»


«فایل صوتی»

╔═.🍃.══════╗
   🆔 @Discourseees
╚══════.🍃.═