چطور با وزنه زدن، بعد از ۵۰ سالگی هم قوی بمونیم؟ (Mech)


منبع : BioMechMind Lab

فکر می‌کنی وزنه زدن فقط برای جووناست؟ این اپیزود دیدگاهت رو عوض می‌کنه.

علم می‌گه تمرین مقاومتی، مخصوصاً بعد از ۵۰ سالگی، می‌تونه عمر رو طولانی‌تر، ذهن رو تیزتر، استخوان‌ها رو قوی‌تر و اعتماد‌به‌نفس رو بیشتر کنه.
اگه دنبال راهی برای سالم و مستقل موندن توی سال‌های آینده‌ای، این اپیزود رو از دست نده.

شنیدن این اپیزود = سرمایه‌گذاری برای آینده‌ی قوی‌ترت

آسمان (با فوق دکتری علوم حرکتی و تندرستی) از آزمایشگاه زیست-مکانیک-ذهن (‌BioMechMind Lab)

این پادکست صرفاً جنبه‌ی آموزشی و اطلاع‌رسانی دارد و جایگزینی برای توصیه‌های پزشکی، تشخیص بیماری یا درمان تخصصی نیست. در صورت داشتن هرگونه مشکل سلامتی یا نگرانی پزشکی، لطفاً با پزشک یا متخصص واجد شرایط مشورت کنید. استفاده از مطالب این پادکست بر عهده‌ی شنونده است.
╔═.🍃.══════╗
   🆔 @Discourseees
╚══════.🍃.═

اراده آزاد: بزرگ ترین توهم انسان؟

آیا ما واقعاً از آزادی انتخاب برخورداریم؟

اراده آزاد یکی از بزرگ‌ترین پرسش‌های فلسفی و علمی است. آیا تصمیماتی که می‌گیریم واقعاً از آنِ ما هستند یا مغزمان از قبل مسیر را تعیین کرده است؟

در این ویدیو به بررسی اراده آزاد می‌پردازم
نظر شما چیست؟ آیا ما واقعاً در کنترل خود هستیم؟

منبع : دکتر فائزه جمشیدی

╔═.🍃.══════╗
   🆔 @Discourseees
╚══════.🍃.═

چگونه مغز از چربی به عنوان منبع انرژی استفاده می‌کند؟

تری گلیسرید و نقش آن، در سلامت مغز

منبع : Dr A-Shaker Hosseini

╔═.🍃.══════╗
   🆔 @Discourseees
╚══════.🍃.═

● رفرنس علمی معتبر چیست؟

▫️رفرنس معتبر منبعی است که ادعاهای خود را بر پایه شواهد قابل راستی‌ آزمایی، باز تولیدپذیر و شفاف بنا کرده و از فیلترهای کنترل کیفی علمی عبور کرده است. معیارهای ضروری:

• داوری همتا (Peer Review): مقاله قبل از انتشار توسط متخصصان همان رشته به دقت نقد و بررسی می شود. نکته این است که peer Review شرط لازم است، نه کافی. داوری صرفا حداقل فیلتر ورود است و تضمین صحت یا حقیقت نیست.

• شفافیت روش‌ شناسی (Methodological Transparency): تعریف دقیق سؤال، جمعیت، متغیرها، پیامدها، روش تحلیل آماری، منابع مالی، تضاد منافع (COI).

• تکرارپذیری (Reproducibility): امکان بازسازی نتایج با داده و روش مشابه؛ داده‌ های خام یا حداقل کد تحلیلی باید در دسترس باشد(Open Data / Open Code).

• ثبت پیشینی پروتکل(Preregistration): ثبت مطالعه قبل از اجرا (ClinicalTrials.gov ، PROSPERO). نبود ثبت پیشینی مطالعه(فقدان preregistration) به معنای افزایش خطر دست‌ کاری در تحلیل آماری(p-hacking) و تغییر اهداف یا نتایج اصلی پژوهش پس از مشاهده داده‌ ها(outcome switching) است.

• ناشر و ژورنال معتبر: ژورنال های معتبری مانند Nature ، Oxford، NEJM و... ( نکته :۱- عضویت در COPE و تبعیت از ICMJE مهمتر از نام ناشر است. ۲- Impact Factor معیار ثانویه است، نه معیار اعتبار).

● سلسله‌ مراتب شواهد

دو نکته ابتدا عرض کنم:
۱- هرم شواهد راهنماست، نه قانون آهنین.
۲- کیفیت مطالعه بر رتبه اسمی مقدم است.

▫️سطح ۱: شواهد پالایش‌ شده با کیفیت بالا

• مرور نظام‌ مند و متاآنالیز با ارزیابی ریسک سوگیری(ROB), ناهمگنی(I²) و تحلیل حساسیت
▪متاآنالیز مطالعات ضعیف برابر است با خطای تجمیع‌ شده!(Garbage in, Garbage out)

▫️سطح ۲: شواهد اولیه قوی

• کارآزمایی بالینی تصادفی شده یا RCT های بزرگ، چند مرکزی preregistered ، با endpoint سخت (Hard Outcomes)

• مطالعات کوهورت طولی که در آنها متغیرهای مخدوش‌ گر(Confounders) کنترل شده‌ اند.

• مطالعات موردشاهدی(Case-Control) برای بیماری‌ های نادر

▫️سطح ۳:شواهد توصیفی یا اکتشافی

• گزارش موردی و مجموعه موارد (Case Report / Case Series)

• مطالعات مشاهده‌ ای بدون کنترل کافی

▫️سطح ۴: شواهد مبتنی بر نظر

• نظر متخصص و مرور روایی( Expert opinion و Narrative review)

- فقط در نبود شواهد تجربی و با شفافیت فرضیات قابل استفاده‌ اند و نکته بعدی اینکه برای ادعای علت معلولی نامعتبرند.

اصل راهنما: یک RCT با طراحی ممتاز می‌ تواند از یک متاآنالیز ناهمگون معتبرتر باشد. «نوع مطالعه» مهم است، اما کیفیت واقعی طراحی و اجرا تعیین‌ کننده نهایی است.

● جایگاه کتب مرجع (Textbooks)

• دانش تثبیت‌ شده
• کتب مرجع دانشگاهی، سند اجماع تاریخی هستند.
• بیشترین اعتبار برای: تعاریف استاندارد، فریم‌ های مفهومی، آناتومی، فیزیولوژی پایه و مدل‌ های پذیرفته‌ شده.
• محدودیت: برای یافته‌ های ۲-۳ سال اخیر، مکانیسم‌ های نوظهور، یا تصمیم بالینی به‌ روز کافی نیستند.
(کتاب داور حقیقت نیست حافظ اجماع گذشته است).

⚪️ منابع غیرقابل استناد یا پرخطر

ارجاع به منابع زیر برای تایید یک ادعای علمی، فاقد اعتبار تلقی می‌شود:

ویکی‌ پدیا: به دلیل ماهیت ویرایش آزاد، یک منبع اولیه یا ثانویه معتبر نیست به عبارت دیگر منبع علمی محسوب نمی‌ شود، فقط نقطه شروع برای یافتن منابع اولیه است.

پست‌ های شبکه‌ های اجتماعی، وبلاگ‌ های شخصی و فروم‌ ها: این موارد فاقد هرگونه فرآیند داوری علمی هستند.

رسانه‌ های عمومی و خبرگزاری‌ ها: خبر مساوی با شواهد نیست. فقط مقاله اصلی قابل استناد است.

مقالات منتشرشده در مجلات جعلی یا غارتگر (Predatory Journals): این مجلات در ازای دریافت پول و بدون داوری علمی معتبر، مقاله منتشر می‌کنند و بسیار گمراه‌کننده‌ اند.

•• نکته مهم در مورد منابع پیش از چاپ (Pre-prints): مقالاتی که در سرورهایی مانند arXiv یا bioRxiv قرار می‌گیرند داوری نشده اند. فقط برای رصد لبه علم و فرضیه‌ سازی مجازند و باید صراحتا با برچسب داوری نشده اند ذکر شود.

● شاخص‌ های اعتبار پیشرفته(اغلب نادیده‌ گرفته‌ شده)

• هم‌گرایی شواهد مستقل(Evidence Convergence)

• نرخ ریترکشن(retraction) و اصلاحیه‌ های ژورنال

• سازگاری با زیست‌ شناسی پایه (Biological Plausibility)

• اندازه اثر (Effect Size) نه صرفا p-value

• تعادل سود-ضرر( Benefit-Harm Balance)

▪اعتبار علمی از نام ژورنال یا قالب مقاله نمی‌ آید؛ از روش، شفافیت، بازتولید پذیری و هم‌گرایی شواهد می‌ آید.
• هر منبعی که این چهار ستون را نداشته باشد، چه در Nature چاپ شده باشد و چه در مجلات دیگر، حقیقت علمی محسوب نمی‌ شود.

- A.RANJBAR

آخرین ویرایش: ۷ دی ۱۴۰۴ (Last edit: 2025/12/28)

«ادامه مطلب کلیک کنید»

   🆔 @Discourseees

میدونید (Bio) دیگه معیار سلامتی نیست (BMI) شاخص توده بدنی

منبع : BioMechMind Lab

با هم بررسی می‌کنیم:

1) ایرادهای این شاخص از نظر علمی
2) چرا انجمن پزشکی آمریکا هم دیگه فقط به BMI تکیه نمی‌کنه
3) معیارهای بهتری مثل اندازه دور کمر، توان عملکردی و سبک زندگی چی هستن؟

اگه بهت گفتن عدد BMI‌ت خوب نیست، اول این اپیزود رو گوش بده، بعد تصمیم بگیر.
بدن تو فقط یه عدد نیست!

آسمان (با فوق دکتری علوم حرکتی و تندرستی) از آزمایشگاه زیست-مکانیک-ذهن (‌BioMechMind Lab)

این پادکست صرفاً جنبه‌ی آموزشی و اطلاع‌رسانی دارد و جایگزینی برای توصیه‌های پزشکی، تشخیص بیماری یا درمان تخصصی نیست. در صورت داشتن هرگونه مشکل سلامتی یا نگرانی پزشکی، لطفاً با پزشک یا متخصص واجد شرایط مشورت کنید. استفاده از مطالب این پادکست بر عهده‌ی شنونده است.
╔═.🍃.══════╗
   🆔 @Discourseees
╚══════.🍃.═

دیوید چالمرز

How do you explain coceiousness?

این سخنرانی TED راجع به دو فرضیه پیشنهادی ایشان در مورد ماهیت آگاهی است:

ایشان دو نظریه انقلابی در مورد ماهیت آگاهی پیشنهاد می‌کنه

۱- نظریه اول: احتمالا آگاهی مثل زمان و مکان، جرم و ... یک مولفه و پارامتر بنیادی هستی در کنار دیگر پارامترهای فیزیکی است.

۲- نظریه دوم: مرتبط بودن آگاهی با درجه یکپارچگی اطلاعات (information integration) در موجودات مختلف است. بطور مثال انسان به دلیل پیچیدگی مغز از بالاترین درجه یکپارچگی و پیچیدگی اطلاعات و به تبع آن از بالاترین درجه آگاهی در هستی برخوردار است و موجودات دیگر بسته به پیچیدگی کمتر مغزشان، سیستم آگاهی‌اشان در درجات پائین‌تر قرار دارد.
╔═.🍃.══════╗
   🆔 @Discourseees
╚══════.🍃.═

«متخصص طب داخلی» یا «متخصص بیماری‌های داخلی»؟
خطای رایج یا تفاوت مفهومی؟

خاستگاه واژه "طب داخلی" و تحول نگاه انسان به بیماری‌ها

برای درک دقیق خاستگاه واژه‌ی «طب داخلی» (Internal Medicine)، باید به تحولی بزرگ در تاریخ پزشکی توجه کنیم که از حدود ۲۵۰۰ سال پیش آغاز شده و طی قرون مختلف به‌تدریج شکل گرفته است.

یکی از نخستین نقاط عطف این مسیر، دوران بقراط است. بقراط (Hippocrates) یکی از برجسته‌ترین متفکرانی بود که نگرش بشر به بیماری‌ها را از حوزه‌ی خرافه، جادو، طلسم و خشم خدایان، به سمت نگاهی عقلانی و طبیعت‌محور سوق داد. او از نخستین کسانی بود که بیماری را دارای منشأ طبیعی دانست و آن را به اخلال در تعادل درونی بدن نسبت داد، نه عوامل فراطبیعی.

بقراط و پیروانش نظریه‌ی اخلاط چهارگانه را بنیان گذاشتند. بر اساس این نظریه، بدن انسان از چهار خلط اصلی تشکیل شده است: خون، بلغم، صفرای زرد و صفرای سیاه. سلامت در تعادل این اخلاط تعریف می‌شد و هرگونه عدم تعادل میان آن‌ها، منشأ بیماری تلقی می‌گردید. این دیدگاه بعدها پایه‌گذار بسیاری از مفاهیم فیزیولوژیک، آسیب‌شناسی و حتی روان‌پزشکی شد؛ چنان‌که بیماری‌هایی مانند سرطان و افسردگی، به افزایش صفراوی سیاه (melancholia) نسبت داده می‌شدند. واژه‌ی “melancholy” هنوز در زبان‌های اروپایی بار مفهومی خود را حفظ کرده است.

حدود قرن اول میلادی، جالینوس (Galen) این دیدگاه‌ها را بسط داد و طب جالینوسی تا قرون متمادی، از جمله در دوره‌ی قرون وسطی، جریان غالب پزشکی در جهان غرب و جهان اسلام بود. اما پس از افول رنسانس علمی و سلطه‌ی مجدد کلیسا، نگاه‌های ماورایی بار دیگر بر پزشکی سایه افکندند.

تحولی بنیادین در قرن شانزدهم و با ظهور آندریاس وسالیوس (Andreas Vesalius) آغاز شد. او که برای فراگیری طب جالینوسی به پاریس رفته بود، در جریان کالبدشکافی‌ها به نادرستی بسیاری از آموزه‌های جالینوس پی برد. اطلس کالبدشناسی او، که بعدها تحت عنوان De Humani Corporis Fabrica منتشر شد، یکی از نخستین ضربه‌ها به بنیان‌های طب اخلاطی و آغاز کالبدشناسی علمی مدرن بود.

در قرن هفدهم، پارادایم جدیدی توسط پزشکانی نظیر توماس سیدنهام (Sydenham) مطرح شد که به‌جای تفسیر بیماری بر مبنای اخلاط، بر مبنای نشانه‌ها و علائم بالینی و الگوهای تکرارپذیر بیماری‌ها (نازولوژی) به تحلیل بیماری می‌پرداختند. در این رویکرد، مجموعه‌ای از تظاهرات بالینی نظیر تب، تنگی نفس و سرفه، موجب تعریف یک بیماری خاص مانند ذات‌الریه می‌شد.

اما آنچه بعدها به عنوان «طب داخلی» شناخته شد، نه صرفاً بر تظاهرات بیرونی، بلکه بر تحلیل دقیق فرآیندهای درونی و فیزیولوژیک بیماری‌ها تمرکز داشت. در قرون ۱۸ و ۱۹، پزشکانی چون ویلیام کخ، رودلف ویرشو، آلوئیس آلزایمر، رابرت ویلیامز، پاول ارلیش، لویی پاستور و بسیاری دیگر، با بهره‌گیری از آناتومی آسیب‌شناسی (Pathological Anatomy)، میکروبیولوژی، شیمی حیاتی و روش‌های آزمایشگاهی، بنیان پزشکی مدرن را بنیان نهادند.

به‌ویژه در آلمان قرن نوزدهم، واژه‌ی "Innere Medizin" (طب داخلی) رایج شد؛ به معنای پزشکی‌ای که نه صرفاً به علائم خارجی یا مداخلات جراحی، بلکه به بررسی دقیق عملکردهای درونی بدن و فرآیندهای بیماری‌زا در سطح بافت‌ها، اندام‌ها و سیستم‌های فیزیولوژیک می‌پردازد.

این تغییر بنیادین، نقطه‌ی تمایز میان پزشکی تجربی مدرن و پزشکی سنتی بود. از آن پس، پزشکی داخلی به‌عنوان رشته‌ای که بر اساس استدلال‌های بالینی، آزمایشگاهی، پاتولوژیک و تصویربرداری‌های دقیق به تشخیص و درمان بیماری‌ها می‌پردازد، تثبیت شد.

پزشکانی چون ویلیام اسلر (William Osler) با انتقال این رویکرد از آلمان به بریتانیا، آمریکا و کانادا، نقش اساسی در نهادینه‌سازی این مفهوم ایفا کردند. اسلر که در اواخر قرن ۱۹ و اوایل قرن ۲۰ می‌زیست، یکی از بنیان‌گذاران آموزش نوین پزشکی مبتنی بر بالین، آزمایشگاه و اتوپسی بود.

در نهایت، آنچه امروز به نام طب داخلی می‌شناسیم، حاصل قرن‌ها تحول فکری، علمی و فلسفی بشر در فهم طبیعت بیماری‌هاست؛ تحولی که با جدایی از جادو و اسطوره آغاز شد، از نظریات طبیعی‌گرایانه‌ی بقراط عبور کرد، با چالش‌های علمی وسالیوس و دیگران عمیق‌تر شد، و نهایتاً به نگاه پاتوفیزیولوژیک، آزمایشگاهی و ساختاری امروز منتهی گشت.

╔═.🍃.══════╗
   🆔 @Discourseees
╚══════.🍃.═

آیا تجربه یک امر مادی است؟

دیوید چالمرز

چالمرز معتقد است تجربه آگاهانه (یا همان کیفیات ذهنی) را نمی‌توان به فرایندهای فیزیکی مغز فروکاست. به باور او، حتی اگر تمام داده‌های فیزیکی در مورد مغز و رفتار را داشته باشیم، باز هم نمی‌توانیم توضیح دهیم چرا این فرایندها باید با حالت‌های ذهنی خاصی همراه باشند. او این را «مسئله دشوار آگاهی» می‌نامد. چالمرز می‌گوید تجربه پدیده‌ای بنیادی در هستی است، مشابه مفاهیمی مانند فضا، زمان یا جرم. او از دوگانه‌انگاری ویژگی‌ها دفاع می‌کند و در برخی آثارش به امکان واقع‌گرایی پدیدارشناختی یا حتی پان‌پسیخیسم اشاره کرده. از دیدگاه او، تجربه فراتر از ماده است و نمی‌توان آن را در قالب نظریه‌های مادی‌گرایانه تبیین کرد.

پیتر هکر

هکر، با الهام از فلسفه ویتگنشتاین، با کل چهارچوب فلسفه ذهن تحلیلی، از جمله بحث درباره مادی یا غیرمادی بودن تجربه، مخالفت می‌کند. از نظر او، مفاهیمی مانند تجربه، آگاهی، احساس یا فکر، ویژگی‌های افراد انسانی‌اند، نه بخش‌های بدن و نه فرایندهایی در مغز. او تأکید دارد که مغز نمی‌اندیشد، نمی‌بیند و تجربه نمی‌کند؛ این افعال به کل موجود انسانی تعلق دارند. بنابراین سؤال از اینکه تجربه مادی است یا نه، پرسشی گمراه‌کننده و برخاسته از سردرگمی مفهومی است. هکر باور دارد که تجربه نه چیزی فیزیکی است و نه چیزی غیرمادی؛ بلکه مقوله‌ای زبانی و رفتاری است که باید در زمینه کاربرد انسانی آن درک شود، نه در سطح نورونی یا فیزیولوژیکی.

سوزانا مارتینز-کونده

مارتینز-کونده، به‌عنوان عصب‌شناس تجربی، تجربه را بازتاب مستقیم فعالیت‌های فیزیولوژیک مغز می‌داند. از نظر او، حالات ذهنی، ادراک‌ها، احساس‌ها و آگاهی، همگی به‌واسطه تعامل نورون‌ها، سیناپس‌ها، مسیرهای عصبی و پردازش‌های پیچیده در قشر مغز شکل می‌گیرند. او دیدگاهی فیزیکالیستی دارد و معتقد است که هیچ شکاف واقعی میان ذهن و مغز وجود ندارد؛ ذهن همان عملکرد پیچیده مغز است. در نتیجه تجربه نیز پدیده‌ای کاملاً مادی و زیستی است. هرچند او وارد مباحث متافیزیکی نمی‌شود، اما رویکرد علمی او تبیین تجربه را کاملاً در چارچوب ماده و علم تجربی قرار می‌دهد.

ترجمهٔ صدف میرجوادخانی، حانیه صابری، مبینا سامی و ریحانه عبدی

╔═.🍃.══════╗
   🆔 @Discourseees
╚══════.🍃.═

کدام روغن برای پخت‌وپز بهتر است؟ بررسی علمی روغن‌های آشپزی(→)

در این ویدیو یاد می‌گیرید چگونه بهترین روغن‌ها را برای آشپزی انتخاب کنید:

منبع : دکتر بابک جمالیان

۴ معیار کلیدی انتخاب روغن سالم:

1. نقطه دود - دمای ایمن برای پخت‌وپز
2. پایداری اکسیداتیو - مقاومت در برابر تولید مواد سمی
3. ترکیب اسیدهای چرب - نسبت امگا-۳، ۶ و چربی‌های اشباع
4. روش تولید- بکر vs تصفیه شده

بهترین انتخاب‌ها:

برای سرخ کردن: روغن حیوانی، آووکادو، آفتابگردان اولئیک بالا

برای پخت معمولی: روغن زیتون فرابکر، کانولا

برای مصرف خام: روغن زیتون فرابکر، بذر کتان

اجتناب کنید از: روغن‌های چندبار استفاده شده، هیدروژنه، سوخته

هشدار پزشکی: این ویدیو صرفاً آموزشی است. قبل از تغییر رژیم غذایی با پزشک مشورت کنید.

منابع علمی (Scientific References):

نقطه دود و پایداری حرارتی:

Zhang, Q. et al. Thermal stability of cooking oils during heating.[Food Chemistry, 2019](https://pubmed.ncbi.nl...)
Katragadda, H.R. et al. Emissions and polar compounds from heated oils. [Food Chemistry, 2010](https://pubmed.ncbi.nl...)

روغن زیتون و سلامت قلب:

Estruch, R. et al. Mediterranean diet and cardiovascular disease. [New England Journal of Medicine, 2013](https://pubmed.ncbi.nl...)
Covas, M.I. et al. Olive oil polyphenols and cardiovascular protection. [Current Pharmaceutical Design, 2006](https://pubmed.ncbi.nl...)

روغن‌های گیاهی و التهاب:

Simopoulos, A.P. Omega-6/omega-3 essential fatty acid ratio. [Biomedicine & Pharmacotherapy, 2002](https://pubmed.ncbi.nl...)
Patterson, E. et al. Health implications of high dietary omega-6 polyunsaturated fatty acids. [Journal of Nutrition and Metabolism, 2012](https://pubmed.ncbi.nl...)

روغن نارگیل و کلسترول:

Neelakantan, N. et al. Coconut oil consumption and cardiovascular risk factors. [Circulation, 2020](https://pubmed.ncbi.nl...)
Eyres, L. et al. Coconut oil consumption and cardiovascular risk. [Nutrition Reviews, 2016](https://pubmed.ncbi.nl...)

تولید ترکیبات مضر در حرارت:

Choe, E. & Min, D.B. Chemistry of deep-fat frying oils. [Journal of Food Science, 2007](https://pubmed.ncbi.nl...)
Dobarganes, C. & Márquez-Ruiz, G. Oxidized fats in foods. [Current Opinion in Clinical Nutrition, 2003](https://pubmed.ncbi.nl...)

╔═.🍃.══════╗
   🆔 @Discourseees
╚══════.🍃.═

موتور بخار شیشه‌ای، به دلیل ساختار شفاف و ظرافت خاصش، جلوه‌ای چشم‌نواز دارد؛ اما این پرسش مطرح است که آیا از نظر ایمنی نیز قابل اتکا است؟

اخیراً یک شیشه‌گر اهل جمهوری چک، مدل عملیاتی از موتور بخار استیونسون را با استفاده از شیشه طراحی کرده که به‌طور کامل کار می‌کند. این ابتکار هنری-فنی، یادآور شکوه فناوری بخار در قرن نوزدهم است. در ادامه، نگاهی دقیق‌تر به برخی نکات تاریخی درباره جورج استیونسون، مخترع این نوع موتور بخار، خواهیم داشت:

واقعیت‌هایی درباره جورج استیونسون:

1. لوکوموتیو «لوکوموشن شماره ۱» که توسط استیونسون در سال ۱۸۲۵ ساخته شد، نخستین قطار بخار موفق تجاری بود. این قطار تا سال ۱۸۵۷ در حال کار بود و امروزه در موزه راه‌آهن دارلینگتون نگهداری می‌شود.


2. در سال ۱۹۷۹، به مناسبت ۱۵۰ سالگی ساخت لوکوموتیو معروف «راکت» (Rocket)، یک نسخه عملیاتی از آن در انگلستان ساخته شد. این نسخه بازسازی‌شده تفاوت‌هایی با نمونه اصلی داشت، از جمله دودکشی کوتاه‌تر؛ چرا که طی یک قرن و نیم، ارتفاع خاکریزهای مسیر رینهیل (Rainhill) افزایش یافته و فضای زیر پل‌ها کاهش یافته بود.


3. پرتره استیونسون روی اسکناس ۵ پوندی سری E بانک مرکزی انگلستان قرار داشت. این اسکناس‌ها از ۷ ژوئن ۱۹۹۰ تا ۲۱ نوامبر ۲۰۰۳ در گردش بودند.

مروری بر تاریخچه موتور بخار:

موتور بخار نوعی موتور حرارتی با احتراق خارجی است که در آن انرژی حرارتی بخار آب به حرکت مکانیکی تبدیل می‌شود. اساس عملکرد آن، استفاده از بخار برای جابه‌جایی پیستون در یک سیلندر است. این حرکت رفت‌وبرگشتی سپس از طریق مکانیزم‌هایی به حرکت چرخشی تبدیل می‌شود. در تعریف گسترده‌تر، هر موتوری که با بخار کار کند (از جمله توربین‌های بخار) را می‌توان در رده موتورهای بخار قرار داد. توربین‌های بخار هنوز هم در نیروگاه‌ها و صنایع سنگین کاربرد گسترده دارند.

مسیر تحول:

فردیناند وربیست، کشیش بلژیکی، در سال ۱۶۷۲ نخستین موتور بخار شناخته‌شده را ساخت؛ این وسیله، اسباب‌بازی بخارداری بود که برای سرگرمی امپراتور چین طراحی شده بود.

در ادامه، دنی پاپن، فیزیکدان فرانسوی، در اواخر قرن هفدهم، موتوری ساخت که بخار را در یک سیلندر حبس می‌کرد و پیستونی را به حرکت درمی‌آورد. پس از تقطیر بخار، فشار جو پیستون را به موقعیت اولیه بازمی‌گرداند.

بر اساس همین اصل، توماس سیوری و توماس نیوکمن در اوایل قرن هجدهم، موتورهایی برای پمپاژ آب از معادن طراحی کردند.

در سال ۱۷۶۹، جیمز وات با افزودن کندانسور جداگانه و بهبود طراحی سیلندر، تحولی بزرگ در بهره‌وری موتور بخار ایجاد کرد.

الیور ایوانز در آمریکا (۱۷۸۶) و ریچارد ترویتیک در انگلستان (۱۸۰۰)، نسل‌های بعدی موتورهای بخار را طراحی کردند که راندمان بالاتر و قابلیت تحرک بیشتری داشتند و در نهایت به ساخت لوکوموتیوهای بخار منجر شدند.

موتور بخار شیشه‌ای، گرچه به لحاظ عملیاتی جالب‌توجه است، اما به‌دلیل ضعف مکانیکی شیشه در برابر فشار و دمای بالا، صرفاً جنبه نمایشی دارد و در استفاده صنعتی ایمن محسوب نمی‌شود.
╔═.🍃.══════╗
   🆔 @Discourseees
╚══════.🍃.═

کدام روغن برای پخت‌وپز بهتر است؟ بررسی علمی روغن‌های آشپزی (٢)(→)

در این ویدیو یاد می‌گیرید چگونه بهترین روغن‌ها را برای آشپزی انتخاب کنید:

منبع : دکتر بابک جمالیان

۴ معیار کلیدی انتخاب روغن سالم:

1. نقطه دود - دمای ایمن برای پخت‌وپز
2. پایداری اکسیداتیو - مقاومت در برابر تولید مواد سمی
3. ترکیب اسیدهای چرب - نسبت امگا-۳، ۶ و چربی‌های اشباع
4. روش تولید- بکر vs تصفیه شده

بهترین انتخاب‌ها:

برای سرخ کردن: روغن حیوانی، آووکادو، آفتابگردان اولئیک بالا

برای پخت معمولی: روغن زیتون فرابکر، کانولا

برای مصرف خام: روغن زیتون فرابکر، بذر کتان

اجتناب کنید از: روغن‌های چندبار استفاده شده، هیدروژنه، سوخته

هشدار پزشکی: این ویدیو صرفاً آموزشی است. قبل از تغییر رژیم غذایی با پزشک مشورت کنید.

منابع علمی (Scientific References):

نقطه دود و پایداری حرارتی:

Zhang, Q. et al. Thermal stability of cooking oils during heating.[Food Chemistry, 2019](https://pubmed.ncbi.nl...)
Katragadda, H.R. et al. Emissions and polar compounds from heated oils. [Food Chemistry, 2010](https://pubmed.ncbi.nl...)

روغن زیتون و سلامت قلب:

Estruch, R. et al. Mediterranean diet and cardiovascular disease. [New England Journal of Medicine, 2013](https://pubmed.ncbi.nl...)
Covas, M.I. et al. Olive oil polyphenols and cardiovascular protection. [Current Pharmaceutical Design, 2006](https://pubmed.ncbi.nl...)

روغن‌های گیاهی و التهاب:

Simopoulos, A.P. Omega-6/omega-3 essential fatty acid ratio. [Biomedicine & Pharmacotherapy, 2002](https://pubmed.ncbi.nl...)
Patterson, E. et al. Health implications of high dietary omega-6 polyunsaturated fatty acids. [Journal of Nutrition and Metabolism, 2012](https://pubmed.ncbi.nl...)

روغن نارگیل و کلسترول:

Neelakantan, N. et al. Coconut oil consumption and cardiovascular risk factors. [Circulation, 2020](https://pubmed.ncbi.nl...)
Eyres, L. et al. Coconut oil consumption and cardiovascular risk. [Nutrition Reviews, 2016](https://pubmed.ncbi.nl...)

تولید ترکیبات مضر در حرارت:

Choe, E. & Min, D.B. Chemistry of deep-fat frying oils. [Journal of Food Science, 2007](https://pubmed.ncbi.nl...)
Dobarganes, C. & Márquez-Ruiz, G. Oxidized fats in foods. [Current Opinion in Clinical Nutrition, 2003](https://pubmed.ncbi.nl...)

╔═.🍃.══════╗
   🆔 @Discourseees
╚══════.🍃.═

امواج؛ آیا موبایل و مایکرویو عامل سرطان هستند؟

منبع : نبض زمین

بر اساس شواهد علمی موجود، نه امواج تلفن همراه و نه مایکروویو (مایکروویوهای خانگی) عامل مستقیم و قطعی سرطان شناخته نشده‌اند.

این امواج از نوع غیر یونیزان هستند، یعنی انرژی کافی برای شکستن پیوندهای DNA و ایجاد جهش‌های سرطانی ندارند (بر خلاف پرتوهای یونیزان مانند اشعه ایکس یا گاما).

تلفن همراه از امواج رادیویی با فرکانس بالا (حدود 800 مگاهرتز تا 2.6 گیگاهرتز) استفاده می‌کند. مایکروویو هم با فرکانس حدود 2.45 گیگاهرتز غذا را گرم می‌کند. این امواج فقط باعث گرمایش موضعی بافت می‌شوند، نه آسیب ژنتیکی.

برخی مطالعات اپیدمیولوژیک در گذشته ارتباط‌های ضعیف و متناقضی بین استفاده سنگین از موبایل و برخی تومورها (مثل گلیوما) گزارش کرده‌اند، اما این یافته‌ها تکرارپذیر نبوده و توسط مطالعات بزرگ‌تر و دقیق‌تر تأیید نشده‌اند.

سازمان جهانی بهداشت (WHO) و آژانس بین‌المللی تحقیقات سرطان (IARC) امواج رادیویی را در طبقه‌ی "احتمالاً سرطان‌زا برای انسان" (گروه 2B) قرار داده‌اند؛ یعنی شواهد محدودی در انسان و ناکافی در حیوانات وجود دارد. این دسته‌بندی شامل موادی مثل قهوه و ترشیجات هم می‌شود و به معنی اثبات سرطان‌زایی نیست.

بنابراین، در استفاده‌ی معمول و خانگی، تلفن همراه و مایکروویو خطر سرطان‌زایی تاییدشده‌ای ندارند و نیازی به نگرانی جدی نیست. اما رعایت احتیاط عمومی مثل استفاده از هندزفری و حفظ فاصله از مایکروویو هنگام کار، توصیه می‌شود.

╔═.🍃.══════╗
   🆔 @Discourseees
╚══════.🍃.═

میوه ها و تره بار با خاصیت آنتی اکسیدانی و ضد التهابی

منبع : دکتر حمید سجاد متخصص طب داخلی

یکی از راهکارها برای افزایش فعالیت آنتی‌اکسیدانی و کاهش التهاب بدن، اینه که از نظر میوه و تره بار انتخاب‌های فصلی داشته باشین. یعنی در تابستان انگور و میوه‌های هسته‌دار، در پاییز سیب و گلابی، در زمستان خرمالو و انار و در بهار مرکبات و گیلاس انتخاب کنید.دکتر حمیدسجادهستم متخصص بیماریهای داخلی توی این ویدئو می خوام در باره میوه ها و تره باری صحبت کنم که خاصیت آنتی اکسیدانی و ضد التهابی دارن اگه علاقه مند هستین ادامه ویدئو رو ببینید اولین میوه ایی که می خوام صحبت کنم سیب هست : مطالعه‌ای که روی تقریباً ۳۵ هزار خانم انجام شد، نشون داد که مصرف این میوه با خطر کمتر مرگ ناشی از بیماری قلبی مرتبطه . ریزمغذی‌های سیب یعنی فیبر، ویتامین C، پکتین و پلی‌فنول‌ها عمدتاً در مطالعات حیوانی با اثرات ضد‌التهابی و افزایش میکروب‌های مفید در روده مرتبط بودن .میدونید که در بدن میکرب های مفید هم داریم که وجودشون ضروریه . مورد بعدی انواع انگورهست: این میوه های ‌ آبدار سرشار حاوی فیبر، ویتامین‌های C وویتامین K و مواد شیمیایی گیاهی، به‌ویژه در انگور قرمز این مواد بیشتر دیده میشه مورد بعدی مرکبات هستند: پرتقال، گریپ فروت، لیمو و لیموترش سرشار از ویتامین C و همینطور حاوی فیبر، پتاسیم، کلسیم، ویتامین B، مس و مواد شیمیایی گیاهی ضد‌التهابی مثل فلاونوئیدها و کاروتنوئیدها هستند. نشون داده شده که مواد مغذی موجود در مرکبات اثرات محافظتی بر قلب دارند، مثل بهبود کلسترول خون، قند خون و بهبود عملکرد عروق خونی. اگر به‌دنبال افزایش فعالیت آنتی‌اکسیدانی هستید، پرتقال خونی بخورین. مورد بعدی انارهست: دانه‌های ریز انار حاوی مقادیر زیادی ویتامین C و ویتامین K، پتاسیم، فیبر و مواد شیمیایی گیاهی مثل آنتوسیانین ها هستند. بر اساس تحقیقات، این میوه پتانسیلی برای کمک به کنترل فشار خون، کلسترول و قند خون داره. مورد بعدی چغندرهست: چغندر یک منبع عالی از پتاسیم، فولات و ویتامین C هست، یعنی همه مواد مغذی که نقش‌های مختلفی در تنظیم التهاب سیستم ایمنی دارند. اما بعلت دو ترکیب دیگه در چغندر از جمله بتائین و نیترات، واقعاً چغندر رو به‌عنوان یک منبع ضد‌التهاب برجسته می‌کنه. بتائین , یک ترکیب شبهه آنتی‌اکسیدانی کمتر شناخته‌شده هست که در چغندر وجود داره .میوه بعدی گلابی هست : بهبود سلامت روده یک استراتژی کلیدی برای پیشگیری و کاهش التهاب هست . تحقیقات نشون می‌ده که بهترین راه برای انجام این کار، مصرف بیشتر غذاهای غنی از پروبیوتیک، مثل ماست و مصرف بیشتر پرو‌بیوتیک‌ها از طریق محصولات پر فیبر هست. پرو‌بیوتیک‌ها فیبرهایی هستند که میکروب‌های موجود روده ما رو تغذیه می‌کنند و گلابی منبع عالی فیبر پرو‌بیوتیک برای کمک به رشد باکتری‌های خوب روده هست.

هشدارپزشکی: این ویدیو صرفاً آموزشی است. قبل از هر کاری حتما، با پزشک مشورت کنید.

╔═.🍃.══════╗
   🆔 @Discourseees
╚══════.🍃.═

شیر: سم مهلک یا نوشیدنی مقوی؟

منبع : Lord Studio Animations

از وقتی چشم باز کردیم گفتن «شیر بخور تا قوی شی»… ولی آیا واقعاً شیر یه نوشیدنی بی‌نقصه؟ یا فقط با تبلیغات و باورهای قدیمی بزرگ شدیم؟ تو این ویدیو، می‌خوایم شیر رو زیر ذره‌بین بذاریم.

آیا شیر واقعاً برای استخوان مفیده؟

مطالعات نشون میدن که تأثیر شیر روی تراکم استخوان در بزرگسالان اون‌قدر قطعی نیست. بعضیا می‌گن بله، بعضیا می‌گن نه. پس نه میشه شیر رو قهرمان کرد، نه دشمن. باید دقیق نگاه کرد.

شیر باعث سرطان میشه؟

برخی تحقیقات قدیمی رابطه‌هایی بین مصرف زیاد شیر و سرطان پروستات، روده یا پستان پیدا کرده بودن، اما تحقیقات جدیدتر نشون میدن که این رابطه‌ها یا خیلی ضعیف‌ن یا اصلاً وجود ندارن. فقط در مصرف بسیار زیاد ممکنه ریسک کمی دیده بشه.

آیا شیر برای قلب ضرر داره؟

شیر چربه، اما با این حال هیچ تحقیق معتبری تا حالا نشون نداده که شیر باعث افزایش بیماری‌های قلبی یا سکته بشه. بعضی داده‌ها حتی کاهش فشار خون با مصرف شیر رو گزارش کردن.

شیر پر از هورمون و آنتی‌بیوتیکه؟

بله، اما نه به اون شکلی که فکر می‌کنید. مقدار هورمون‌ها اون‌قدر کمه که قبل از جذب کامل تو معده تجزیه میشن. مقایسه‌ش با قرص ضدبارداری نشون میده که اصلاً قابل توجه نیست.

اگه عدم تحمل لاکتوز داریم چی؟

حدود ۶۵٪ مردم جهان نمی‌تونن مقدار زیادی لاکتوز رو هضم کنن. حتی یک لیوان شیر برای بعضیا دردسر درست می‌کنه. دلیلش هم ریشه توی ژنتیک و تکامل انسان‌ها داره.

اما ماجرا فقط تغذیه نیست!

در پس هر لیوان شیر، یه دنیای بزرگ از دامداری، بارداری‌های اجباری گاوها، جدایی گوساله از مادر، و فشار محیط‌زیستی پنهانه. تولید شیر ۳٪ از گازهای گلخانه‌ای رو تشکیل میده و برای هر لیتر شیر، تا ۱۰۰۰ لیتر آب مصرف میشه.

پس شیر بخوریم یا نه؟

جواب مطلق نداره. شیر برای بعضیا مفیده، برای بعضیا نه. شیرهای گیاهی هم گزینه‌ای هستن، ولی نه با همون ارزش غذایی. شیر سویا تنها گزینه‌ایه که از نظر پروتئین نزدیک به شیر گاوه.

سوالاتی که در این ویدیو بهشون جواب می‌دیم:

۱)آیا شیر سرطان‌زاست؟

۲)شیر بخوریم یا نه؟

۳)لاکتوز برای بدن ضرر داره؟

۴)شیر چقدر به استخوان‌ها کمک می‌کنه؟

۵)آیا شیر حیوانی اخلاقی و محیط‌زیستی هست؟

شیر گیاهی بهتره یا شیر گاو؟

╔═.🍃.══════╗
   🆔 @Discourseees
╚══════.🍃.═

روزی که دایناسورها مُردند!

منبع : Tech Science

در این ویدیو، سفری حماسی و سهمگین به ۶۶ میلیون سال پیش داریم؛ درست به لحظه‌ای که یک سیارک عظیم با زمین برخورد کرد و دایناسورها را برای همیشه از صحنه حیات محو کرد.
از برخورد ویرانگر شهاب‌سنگ در یوکاتان تا آتش‌بارانی که از آسمان بارید، از زمستان مرگ‌بار پس از برخورد تا نابودی اکوسیستم‌ها در دریا و خشکی، این قسمت، بازسازی مستندگونه‌ای از یکی از تاریک‌ترین روزهای تاریخ سیاره ماست.
اگه می‌خوای بدونی دقیقاً چه اتفاقی افتاد که سلطنت ۱۷۰ میلیون ساله دایناسورها فقط در یک روز به پایان رسید، و چطور موجودات کوچیکی مثل پستانداران، قورباغه‌ها و سوسک‌ها از این فاجعه جان سالم به در بردن، این ویدیو رو از دست نده!

در این ویدیو می‌بینید:

لحظه دقیق برخورد شهاب‌سنگ در یوکاتان
موج انفجار، آتش‌سوزی‌های جهانی و آغاز زمستان برخورد
سونامی‌های عظیم و فروپاشی زیست‌بوم‌های دریایی
مرگ تدریجی دایناسورها در تاریکی، گرسنگی و سرما
بازماندگان جان‌سخت: از پستانداران تا قارچ‌ها
بازیابی تدریجی زمین، انفجار سرخس‌ها و شروع حیات نو
آغاز سلطه پستانداران بر زمین، و ریشه تکامل ما انسان‌ها
╔═.🍃.══════╗
   🆔 @Discourseees
╚══════.🍃.═

کفتار خالدار: بی رحم ترین شکارچی آفریقا

منبع : Tech_Science

در این برنامه به یکی از پیچیده‌ترین و شگفت‌انگیزترین شکارچیان طبیعت می‌پردازیم:

کفتار خال‌دار، موجودی که با آرواره‌هایی قوی‌تر از شیر و ساختاری اجتماعی خارق‌العاده، موفق‌ترین شکارچی بزرگ آفریقا لقب گرفته.
اما این حیوان فقط یک لاشخور ترسناک نیست؛ بلکه رهبر گروهی منظم، مادرسالار و اجتماعی‌ست که با هوش بالا، همکاری گروهی و توانایی خارق‌العاده در خرد کردن استخوان‌ها، تعریفی تازه از "بقا" ارائه می‌دهد.

از ساختار عجیب اندام جنسی ماده‌ها گرفته تا سلسله‌مراتب پیچیده و پرتنش گروهی، از قدرت گاز بی‌نظیر تا سیستم ایمنی شگفت‌انگیزشان، در این مستند علمی با کفتارهایی آشنا خواهید شد که برخلاف تصور عمومی، نماد پیروزی در رقابت تکاملی هستن.

اگه می‌خوای بدونی چرا شیرها از این حیوانات ترس دارن، چرا کفتارها علی‌رغم خشونت درونی، هنوز هم اجتماعی باقی موندن، و چطور سیستم مادرسالاری تونسته بقای اون‌ها رو تضمین کنه، این ویدیو رو از دست نده!

در این ویدیو می‌بینید:

قدرت فک بی‌رقیب و دندان‌های استخوان‌خردکن کفتار خال‌دار
ساختار اجتماعی مادرسالارانه و سلسله‌مراتب بی‌رحمانه
عجیب‌ترین اندام تناسلی در دنیای پستانداران
دلیل همکاری گروهی با وجود رقابت‌های درونی
رابطه بین جایگاه اجتماعی و سلامت ایمنی
تفاوت شکارگری و لاشه‌خواری بین گونه‌ها
تجربه‌های شخصی دانشمندان در دل طبیعت وحشی.
╔═.🍃.══════╗
   🆔 @Discourseees
╚══════.🍃.═

آیا خستگی و ضعف بدن به‌خاطر کمبود منیزیم است؟ حقایق، افسانه‌ها و راهنمای مصرف

منبع : آپدیت اِم دی

آیا شما هم «مکمل منیزیوم» مصرف می‌کنید یا به‌ فکرتان رسیده سراغش بروید؟

بیشتر از نیمی از جمعیت دچار درجاتی از کمبود منیزیوم هستند، اما از طرف دیگر راست و دروغ‌های زیادی در مورد مصرف این ماده و نحوه‌ی تامین آن وجود دارد که در اینجا تلاش کرده‌ایم به تمام آنها پاسخ دهیم…

با همکاری:

دکتر علی‌اکبر حق‌دوست
دکتر علیرضا آروین
دکتر علی‌اصغر هنرمند
دکتر اعظم بذرافشان
پریا شمس‌الدین

فهرست:
00:00 - مقدمه
00:52 - علائم کمبود منیزیوم
02:19 - روزانه چقدر منیزیوم نیاز داریم؟
03:11 - چطور بفهمیم به اندازه‌ی کافی منیزیوم دریافت می‌کنیم؟
04:45 - منیزیوم رو از کجا تأمین کنیم؟
05:40 - مکمل‌های منیزیوم، میزان مصرف و عوارض
06:37 - انواع مکمل‌های منیزیوم
08:32 - اثرات مفید منیزیوم در بدن
08:37 - تأثیر منیزیوم در درمان میگرن
09:07 - تاثیر روی خواب
09:32 - تاثیر روی حافظه و توانایی‌های ذهنی
10:17 - تأثیر منیزیوم روی پاسخ بدن به استرس
10:46 - تأثیر منیزیوم در سلامت استخوان‌ها
11:29 - تأثیر منیزیوم در کاهش گرفتگی‌های عضلانی
11:49 - تأثیر منیزیوم در ترمیم DNA و پیشگیری از سرطان
12:07 - زمان مناسب برای مصرف مکمل منیزیوم
12:40 - جمع‌بندی
╔═.🍃.══════╗
   🆔 @Discourseees
╚══════.🍃.═

{آیا ما واقعا اراده آزاد داریم یا فقط توهمش را تجربه می‌کنیم؟}

رابرت سپولسکی، عصب‌شناس، می‌گوید ما انتخاب نمی‌کنیم چه لباسی بپوشیم، چه شغلی داشته باشیم یا چه صبحانه‌ای بخوریم. آنچه ما «انتخاب آزاد» می‌نامیم، در واقع پیشاپیش تعیین شده است. بسیاری از جنبه‌های زندگی ما مدت‌ها قبل از لحظه تصمیم‌گیری شکل گرفته‌اند. بیشتر ساختار و کارکرد مغزمان حتی پیش از آنکه در کودکی بتوانیم حرف بزنیم، شکل می‌گیرد؛ البته به‌جز بخشی در لوب پیشانی که مسئول برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری است. این بخش تا حدود بیست‌سالگی همچنان انعطاف‌پذیر و در حال تغییر باقی می‌ماند و این امر از نظر تکاملی عمدی است، زیرا به ما امکان می‌دهد خودمان را با فرهنگ‌ها، جوامع و شرایط واقعی وفق دهیم. بنابراین این بخش هم قرار نیست کاملا آزاد باشد، بلکه باید شکل بگیرد.

سپولسکی می‌گوید علل بی‌شماری بر تصمیم‌های ما اثر می‌گذارند؛ از فعالیت‌های عصبی یک ثانیه پیش از عمل، تا تغییرات تکاملی در طول میلیون‌ها سال. انتخاب‌های ما محصول تکامل، محیط و مغزی هستند که خود این مغز هم توسط همان عوامل شکل گرفته است.

اسپینوزا نیز معتقد است ما تنها توهم اراده آزاد داریم، اما رویکرد او زیستی یا ژنتیکی نیست بلکه متافیزیکی است. به باور او، ما بخشی از طبیعت هستیم و طبیعت همان خداست؛ کل جهان یک جوهر دارد و آن خداست. خداوند طبق ضرورت و نظم ذاتی عمل می‌کند و چون ما بخشی از او و طبیعت هستیم، ما هم طبق همان ضرورت و نظم عمل می‌کنیم. ما نمی‌توانیم خارج از این نظم، دست به عمل بزنیم.

پس پرسش اصلی این است که آیا اراده آزاد واقعا وجود دارد یا صرفا پنداری است که تجربه می‌کنیم؟ بر اساس این دیدگاه‌ها، پاسخ بیش‌تر به سمت «توهم بودن» آن متمایل است.


منبع : mahdi_haghparastt

╔═.🍃.══════╗
   🆔 @Discourseees
╚══════.🍃.═

قند طبیعی،‌ فرآوری شده و مصنوعی

1. قند طبیعی

قندهای طبیعی در ساختار مواد غذایی خام و غیرتغییر یافته وجود دارند. در میوه‌ها، سبزیجات و لبنیات، قندها عمدتاً به صورت مونو و دی‌ساکاریدها حضور دارند. مهم‌ترین انواع شامل:

گلوکز: منبع اصلی انرژی سلولی، مستقیماً وارد چرخه گلیکولیز می‌شود و پس از تبدیل به پیرووات، وارد چرخه اسید سیتریک و فسفوریلاسیون اکسیداتیو شده برای تولید ATP می‌گردد.

فروکتوز: در کبد متابولیزه می‌شود؛ ابتدا به فروکتوز-1-فسفات تبدیل می‌شود و سپس از مسیرهای غیرمستقیم وارد گلیکولیز یا سنتز گلیکوژن و لیپید می‌شود. فروکتوز برخلاف گلوکز مستقیماً در سلول‌های غیرکبدی به کار گرفته نمی‌شود.

لاکتوز: دی‌ساکارید گلوکز و گالاکتوز است. لاکتوز در روده با لاکتاز به دو قند ساده تجزیه می‌شود. گالاکتوز پس از فسفریلاسیون وارد چرخه‌ی متابولیکی تبدیل به گلوکز می‌شود.


قندهای طبیعی در ماتریس پیچیده غذایی قرار دارند و همراه با فیبر، ویتامین‌ها و مواد معدنی مصرف می‌شوند. این همراهی جذب قندها را تنظیم می‌کند و باعث ترشح هورمون‌های مختلفی می‌شود که متابولیسم را هماهنگ می‌کنند.

2. قند فرآوری‌شده

قندهای فرآوری‌شده عمدتاً ساکارز خالص شده‌اند که از نیشکر یا چغندر استخراج و خالص‌سازی شده‌اند. ساختار ساکارز دی‌ساکاریدی است که از یک مولکول گلوکز و یک مولکول فروکتوز تشکیل شده است.

پس از مصرف، ساکارز توسط آنزیم سوکراز در روده به گلوکز و فروکتوز تبدیل می‌شود و سپس هر دو قند وارد مسیرهای متابولیکی جداگانه می‌گردند.

جذب سریع گلوکز موجب افزایش سریع گلوکز خون و ترشح انسولین می‌شود. فروکتوز به کبد می‌رود و ممکن است در مسیرهای سنتز چربی شرکت کند (لیپوژنز داهیدروکسی استون فسفات).

مصرف زیاد و مکرر ساکارز باعث افزایش بار گلیکمی و تحریک مسیرهای ذخیره چربی می‌شود و با خطر بیماری‌های متابولیکی مثل مقاومت انسولینی، دیابت نوع دو و بیماری‌های قلبی مرتبط است.


3. قند مصنوعی (شیرین‌کننده‌های مصنوعی)

شیرین‌کننده‌های مصنوعی ساختار مولکولی متفاوتی دارند و اغلب کالری صفر یا بسیار پایین دارند. این ترکیبات گیرنده‌های چشایی شیرینی زبان را تحریک می‌کنند بدون آنکه مستقیماً وارد متابولیسم قند شوند.

برای مثال، آسپارتام پس از هیدرولیز به اسیدهای آمینه و متانول تجزیه می‌شود و خود مولکول شیرین‌کننده وارد چرخه‌های انرژی نمی‌شود.

سوکرالوز ساختار شیمیایی شبیه ساکارز دارد اما با جایگزینی کلر در برخی گروه‌های هیدروکسیل، به شدت مقاوم به متابولیسم است و عمدتاً بدون تغییر از بدن دفع می‌شود.

استویا (شیرین‌کننده طبیعی) هم ترکیباتی با ساختار متفاوت دارد که عمدتاً در مسیرهای متابولیکی شرکت نمی‌کنند.


مسیرهای متابولیکی مرتبط

گلیکولیز مسیر اصلی تجزیه گلوکز برای تولید انرژی است. گلوکز وارد سلول شده و در چند مرحله به پیرووات تبدیل می‌شود که سپس وارد چرخه اسید سیتریک می‌شود.

مسیر متابولیسم فروکتوز در کبد انجام می‌شود و مسیرهای خاص خود را دارد که در آنها فروکتوز به واسطه فروکتوکیناز به فروکتوز-1-فسفات تبدیل شده، سپس شکسته می‌شود و وارد گلیکولیز یا سنتز چربی می‌شود.

لیپوژنز داهیدروکسی استون فسفات در کبد، مسیر تبدیل قند اضافی به چربی است که با مصرف زیاد قندهای فرآوری‌شده تحریک می‌شود.

سنتز گلیکوژن برای ذخیره قند در کبد و عضله، با اولویت‌بندی از گلوکز تامین می‌شود.

مسیرهای هضم آنزیمی قندها شامل لاکتاز برای لاکتوز، سوکراز برای ساکارز و آمیلاز برای کربوهیدرات‌های پیچیده.

╔═.🍃.══════╗
   🆔 @Discourseees
╚══════.🍃.═