▪️ امروز سالروز درگذشت مهدی بیانی است (۱۷ بهمن ۱۳۴۶).
🔹 «بیانی، مهدی، بنیانگذار کتابخانهٔ ملی ایران، کارشناس نسخههای خطی فارسی و نویسندهٔ معاصر. پدرش، میرزا محمدخان از خاندان دبیران و مستوفیان فراهان و نیای مادریش میرزا سلیمان بیانالسلطنه فراهانی، رئیس بیوتات سلطنتی و صاحبِ رساله قواعد دفاتر و حساب بود (بیانی، ج ۳، مقدمهٔ محبوبی اردکانی، ص سه). بیانی در ۱۲۸۵ ش در همدان متولّد شد. در دو سالگی پدرش درگذشت و مادرش با او و دیگر فرزندانش به تهران آمد ( مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران ، ص ۶۳۶). او در مدارس ابتدایی اقدسیّه و اشرف به تحصیلات مقدماتی و فراگیری خوشنویسی پرداخت و پس از اتمام دورة متوسطه در دارالفنون، دوره لیسانس علوم ادبی و فلسفی را در دانشسرای عالی (دارالمعلمین عالی سابق) به پایان برد و در ۱۳۲۴ ش به اخذ دکتری در زبان و ادبیات فارسی از دانشگاه تهران نایل گشت».
🔗 دبیرسیاقی، محمد، «بیانی، مهدی»، دانشنامه جهان اسلام، ج ۵.
🔸«تا زمان بیانی تذكرهای جامع و كامل دربارۀ خوشنویسان و آثار آنها تدوین نشده بود، اما در تذكرههای مختصری دربارۀ خوشنویسان تألیف شده در ۴ سدۀ اخیر، و نیز در تاریخها و شرح حالها جسته و گریخته از بعضی خوشنویسان نام برده شده بود؛ از اینرو، بیانی بیش از ربع سده از عمر خود را به مطالعه و ثبت و ضبط احوال و آثار خوشنویسان اختصاص داد (بیانی، احوال، ۱ /یک، فهرست ... ، شش) و با بررسی دقیق مآخذ بسیار و مطالعۀ هزاران اثر از خوشنویسان ماهر در كتابخانهها، موزهها، مجموعههای عمومی و خصوصی، و مراكز علمی و هنری ایران و دیگر سرزمینها توفیق یافت كه شرح حال و فهرست آثار هزاران خطاط و خوشنویس را فراهم آورد و به تألیف اثر ماندگارش، احوال و آثارخوشنویسان، نایل آید. مورخان غربی سهم پژوهشهای بیانی را در هنر اسلامی همانند اینال در تركیه دانستهاند (همو، احوال، سراسر مقدمه؛ «هنر ... »، ۵۳).
....
بیانی در ۱۷ بهمن ۱۳۴۶ در اثر ابتلا به سرطان لوزالمعده، پس از عمل جراحی در بیمارستان دانشگاه آخن آلمان درگذشت. پیكرش را به تهران منتقل كردند و در گورستان ابن بابویه به خاك سپردند. استاد او جلالالدین همایی در سوگش یک دوبیتی شامل ماده تاریخ درگذشتش سرود:
اختری از چرخ كمال و هنر گشت به ناگاه نهان زیر میغ
سال به شمسی ز سَنا خواستم گفت كه «مهدی بیانی دریغ»
این دوبیتی به خط مرتضى عبدالرسولی به قلم نستعلیق نوشته، و بر سنگ گورش نقر شد (اسناد ... )».
🔗 کریمی، فاطمه، «بیانی، مهدی»، دایرةالمعارف بزرگ اسلامی، ج۱۳.
🆔 t.me/HistoryandMemory
🔹 «بیانی، مهدی، بنیانگذار کتابخانهٔ ملی ایران، کارشناس نسخههای خطی فارسی و نویسندهٔ معاصر. پدرش، میرزا محمدخان از خاندان دبیران و مستوفیان فراهان و نیای مادریش میرزا سلیمان بیانالسلطنه فراهانی، رئیس بیوتات سلطنتی و صاحبِ رساله قواعد دفاتر و حساب بود (بیانی، ج ۳، مقدمهٔ محبوبی اردکانی، ص سه). بیانی در ۱۲۸۵ ش در همدان متولّد شد. در دو سالگی پدرش درگذشت و مادرش با او و دیگر فرزندانش به تهران آمد ( مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران ، ص ۶۳۶). او در مدارس ابتدایی اقدسیّه و اشرف به تحصیلات مقدماتی و فراگیری خوشنویسی پرداخت و پس از اتمام دورة متوسطه در دارالفنون، دوره لیسانس علوم ادبی و فلسفی را در دانشسرای عالی (دارالمعلمین عالی سابق) به پایان برد و در ۱۳۲۴ ش به اخذ دکتری در زبان و ادبیات فارسی از دانشگاه تهران نایل گشت».
🔗 دبیرسیاقی، محمد، «بیانی، مهدی»، دانشنامه جهان اسلام، ج ۵.
🔸«تا زمان بیانی تذكرهای جامع و كامل دربارۀ خوشنویسان و آثار آنها تدوین نشده بود، اما در تذكرههای مختصری دربارۀ خوشنویسان تألیف شده در ۴ سدۀ اخیر، و نیز در تاریخها و شرح حالها جسته و گریخته از بعضی خوشنویسان نام برده شده بود؛ از اینرو، بیانی بیش از ربع سده از عمر خود را به مطالعه و ثبت و ضبط احوال و آثار خوشنویسان اختصاص داد (بیانی، احوال، ۱ /یک، فهرست ... ، شش) و با بررسی دقیق مآخذ بسیار و مطالعۀ هزاران اثر از خوشنویسان ماهر در كتابخانهها، موزهها، مجموعههای عمومی و خصوصی، و مراكز علمی و هنری ایران و دیگر سرزمینها توفیق یافت كه شرح حال و فهرست آثار هزاران خطاط و خوشنویس را فراهم آورد و به تألیف اثر ماندگارش، احوال و آثارخوشنویسان، نایل آید. مورخان غربی سهم پژوهشهای بیانی را در هنر اسلامی همانند اینال در تركیه دانستهاند (همو، احوال، سراسر مقدمه؛ «هنر ... »، ۵۳).
....
بیانی در ۱۷ بهمن ۱۳۴۶ در اثر ابتلا به سرطان لوزالمعده، پس از عمل جراحی در بیمارستان دانشگاه آخن آلمان درگذشت. پیكرش را به تهران منتقل كردند و در گورستان ابن بابویه به خاك سپردند. استاد او جلالالدین همایی در سوگش یک دوبیتی شامل ماده تاریخ درگذشتش سرود:
اختری از چرخ كمال و هنر گشت به ناگاه نهان زیر میغ
سال به شمسی ز سَنا خواستم گفت كه «مهدی بیانی دریغ»
این دوبیتی به خط مرتضى عبدالرسولی به قلم نستعلیق نوشته، و بر سنگ گورش نقر شد (اسناد ... )».
🔗 کریمی، فاطمه، «بیانی، مهدی»، دایرةالمعارف بزرگ اسلامی، ج۱۳.
🆔 t.me/HistoryandMemory
👍2
| پنجهنامه: تاریخ و خاطره |
▪️ امروز سالروز درگذشت مهدی بیانی است (۱۷ بهمن ۱۳۴۶). 🔹 «بیانی، مهدی، بنیانگذار کتابخانهٔ ملی ایران، کارشناس نسخههای خطی فارسی و نویسندهٔ معاصر. پدرش، میرزا محمدخان از خاندان دبیران و مستوفیان فراهان و نیای مادریش میرزا سلیمان بیانالسلطنه…
✍ سالها دل طلب جام جم از ما میکرد...
🔗 کریمی، فاطمه، «بیانی، مهدی»، دایرةالمعارف بزرگ اسلامی، ج۱۳.
* گویا این آخرین دستخط دکتر مهدی بیانی است.
🆔 t.me/HistoryandMemory
🔗 کریمی، فاطمه، «بیانی، مهدی»، دایرةالمعارف بزرگ اسلامی، ج۱۳.
* گویا این آخرین دستخط دکتر مهدی بیانی است.
🆔 t.me/HistoryandMemory
📚 Rulers as Authors in the Islamic World: Knowledge, Authority and Legitimacy, eds. Maribel Fierro, Sonja Brentjes and Tilman Seidensticker, Leiden, Brill, 2024.
📚 <حاکمان در مقام مولفان در جهان اسلامی: دانش، اقتدار و مشروعیت>
🔗 برای فهرست و چند مقاله آن که رایگان در دسترس است.
#تازهها
#مجموعه_مقالات
#تاریخنگاری_اسلامی #مشروعیت
#خلفای_نویسنده #امیران_نویسنده
#سلاطین_نویسنده #شاهان_نویسنده
🆔 t.me/HistoryandMemory
📚 <حاکمان در مقام مولفان در جهان اسلامی: دانش، اقتدار و مشروعیت>
🔗 برای فهرست و چند مقاله آن که رایگان در دسترس است.
#تازهها
#مجموعه_مقالات
#تاریخنگاری_اسلامی #مشروعیت
#خلفای_نویسنده #امیران_نویسنده
#سلاطین_نویسنده #شاهان_نویسنده
🆔 t.me/HistoryandMemory
📚 حسام احمد عبدالظاهر، معركة كتاب «تاريخ التمدن الإسلامي» في مصر 1902-1914م (دراسة ونصوص)، بیروت، نماء للبحوث و الدراسات، ۲۰۲۳.
🔹 بیش از یک قرن از نگارش کتاب تاریخ التمدن الاسلامی نوشته جرجی زیدان ( پنج جلد؛ قاهره ۱۹۰۱-۱۹۰۶) میگذرد. در همان زمان در مصر درباره چندوچون این کتاب کارزاری فکری درگرفت و بررسیها و نقدهای بسیاری نگاشته شد. اکنون این بررسیها و نقدها که لابهلای مجلههای قدیمی گمشده بود و گرد فراموشی بر آنها نشسته بود، یکجا در کتاب معرکة کتاب تاریخ التمدن الاسلامی گرد آمده است.
#تازه_ها
#تاریخ_التمدن_الاسلامی
#جرجی_زیدان
🆔 t.me/HistoryandMemory
🔹 بیش از یک قرن از نگارش کتاب تاریخ التمدن الاسلامی نوشته جرجی زیدان ( پنج جلد؛ قاهره ۱۹۰۱-۱۹۰۶) میگذرد. در همان زمان در مصر درباره چندوچون این کتاب کارزاری فکری درگرفت و بررسیها و نقدهای بسیاری نگاشته شد. اکنون این بررسیها و نقدها که لابهلای مجلههای قدیمی گمشده بود و گرد فراموشی بر آنها نشسته بود، یکجا در کتاب معرکة کتاب تاریخ التمدن الاسلامی گرد آمده است.
#تازه_ها
#تاریخ_التمدن_الاسلامی
#جرجی_زیدان
🆔 t.me/HistoryandMemory
🙏1
▪️ امروز سالروز درگذشت علیاکبر داور، بنیانگذار دادگستری نوین ایران، است (۲۰ بهمن ۱۳۱۵).
▫️داور پیش از خودکشی نامه/ یادداشتی برای همسرش نوشته:
«عزیزم.
افسوس که در زندگانی بامن خوش و راحت نبودی
پرویز و همایون را ببوس و مرا ببخش
دستت را میبوسم
اکبر».
🔗اصل نامه در مجموعه شخصی آقای ناصرالدین حسنزاده، مجموعهدار اسناد تاریخی، نگهداری میشود. آقای حسنزاده در اینجا گفته است که این سند ارزشمند را سال ۱۳۷۸ به بهای هفتاد هزار تومان خریداری کردهاست.
🆔 t.me/HistoryandMemory
▫️داور پیش از خودکشی نامه/ یادداشتی برای همسرش نوشته:
«عزیزم.
افسوس که در زندگانی بامن خوش و راحت نبودی
پرویز و همایون را ببوس و مرا ببخش
دستت را میبوسم
اکبر».
🔗اصل نامه در مجموعه شخصی آقای ناصرالدین حسنزاده، مجموعهدار اسناد تاریخی، نگهداری میشود. آقای حسنزاده در اینجا گفته است که این سند ارزشمند را سال ۱۳۷۸ به بهای هفتاد هزار تومان خریداری کردهاست.
🆔 t.me/HistoryandMemory
👍4😢1
▪️امروز سالروز درگذشت عباس اقبال است (۲۱ بهمن ۱۳۳۴)
📚 ایرج افشار، سواد و بیاض، تهران، کتابفروشی دهخدا، ۱۳۴۴، ص ۲۵۷.
🆔 t.me/HistoryandMemory
📚 ایرج افشار، سواد و بیاض، تهران، کتابفروشی دهخدا، ۱۳۴۴، ص ۲۵۷.
🆔 t.me/HistoryandMemory
❤1👍1
▪️«مرگ عباس اقبال
خیلی غریب است من از عباس اقبال در عالم فکر مواخذه کردم، امشب خبر مرگ او را در رادیو شنیدم -اما او گرسنه نماند من با گرسنگی جان خواهم کند - گمنامتر از او کوچکتر از او.
برای عباس اقبال فقط در مسجد ارک یک مسجد کوچک چند نفر سوگواری میکنند که آشنایی هستند -این مرد به گردن تاریخ ایران حق دارد مردم مدیون خدمات قدیم او هستند - رحمة الله الهم اجمعين
چهارشنبه ۲۵ بهمن ۱۳۳۴».
📚 یادداشتهای روزانه نیما یوشیج، به کوشش شراگیم یوشیج، ص ۱۸۶.
🆔 t.me/HistoryandMemory
خیلی غریب است من از عباس اقبال در عالم فکر مواخذه کردم، امشب خبر مرگ او را در رادیو شنیدم -اما او گرسنه نماند من با گرسنگی جان خواهم کند - گمنامتر از او کوچکتر از او.
برای عباس اقبال فقط در مسجد ارک یک مسجد کوچک چند نفر سوگواری میکنند که آشنایی هستند -این مرد به گردن تاریخ ایران حق دارد مردم مدیون خدمات قدیم او هستند - رحمة الله الهم اجمعين
چهارشنبه ۲۵ بهمن ۱۳۳۴».
📚 یادداشتهای روزانه نیما یوشیج، به کوشش شراگیم یوشیج، ص ۱۸۶.
🆔 t.me/HistoryandMemory
❤2🕊2
☑️ عباس اقبال در فقرهای از پاسخی که به انتقادات بدیعالزمان خراسانی [بعداً: فروزانفر] بر حواشی چهارمقاله تصحیح محمد قزوینی داده، چنین آورده:
«باید تصدیق کرد که کشف فلان مطلب تاریخی یا لغوی، و تحقیق در صحت یا سقم فلان سنه يا فلان اسم، و تعیین اسم پدر یا مادر یا جد یا مولد فلان شاعر یا نویسنده هر قدر هم مهم و جلیل جلوه کند باز منزلت و قدر کشف آمریکا و رادیوم و قوانین نیوتون و آینشتاین و امثال آنها را ندارد، که مثل ما کمظرفان آنرا با ساز و سُرنا برسر هر کوی و برزن به گوش عامه مردم بکشیم، و آکادمی استخهلم را مثلاً به دادن جایزهٔ ادبی نوبل به خود دعوت نمائیم».
🔗 انتقادات بدیعالزمان را در آرمان (اسفند ۱۳۰۹، ش ۴ و ۵) و آرمان (اردیبهشت و خرداد ۱۳۱۰، ش ۶ و ۷) و پاسخهای اقبال را در شرق (تیر ۱۳۱۰، ش ۷) و شرق (مرداد ۱۳۱۰، ش ۸) ببینید. برای پاسخهای اقبال همچنین نک.: مقالات عباس اقبال آشتیانی، بخش نخست، بهکوشش سیدمحمد دبیرسیاقی، دنیای کتاب، ۱۳۶۹، صص ۳۷۵-۴۰۱.
☑️ اقبال آشتیانی که نقدهای بدیعالزمان خراسانی را وارد نمیدانسته- اگرچه در پاسخ نخست به تک تک آنها جواب داده- در پاسخ دوم دیگر به انتقادات بدیعالزمان نپرداخته، چرا که نقدهای بدیعالزمان را مانندهٔ «دهنکجی اطفال مکتب» میداند! و در آخر با ارجاع داوری به «استادان فن» پایان بحث را اعلام میکند:
«جوابهای آقای بدیعالزمان بر ملاحظات بنده خود جواب ایشان است و بیشتر به دهن کجی اطفال مکتب به یکدیگر شباهت دارد تا به استدلال موافق روش علمی انتقاد تاریخی مخصوصاً اصطلاحات حکمتی و عرفانی و منطقی که سراپای آن مقاله را بیجا گرفته نشانه پریدن منتقد محترم از این شاخ به آن شاخ و نداشتن جوابی بسزاست».
...
«باری برای آنکه این باب لااقل از طرف این ضعیف مسدود شود، عرض میکنم که نگارنده نه به قطعیت هيچیک از نوشتههای خود اطمینان مسلم دارد و نه در باب به کرسی نشاندن عرایض خود اصراری. نوشتههای نگارنده نقدهای ناسرهایست که ضرورت آنها را به بازار صرافان سخن آورده است، تشخیص عیار و تمیز مغشوش و خالص بودن آنها نیز با خود بنده نیست، بلکه با کسانی است که بحق حائز این مقام شامخ شده و کمالات شخصی و ذوق سلیم ایشان را به استادی این فن شریف برگزیده است».
🆔 t.me/HistoryandMemory
«باید تصدیق کرد که کشف فلان مطلب تاریخی یا لغوی، و تحقیق در صحت یا سقم فلان سنه يا فلان اسم، و تعیین اسم پدر یا مادر یا جد یا مولد فلان شاعر یا نویسنده هر قدر هم مهم و جلیل جلوه کند باز منزلت و قدر کشف آمریکا و رادیوم و قوانین نیوتون و آینشتاین و امثال آنها را ندارد، که مثل ما کمظرفان آنرا با ساز و سُرنا برسر هر کوی و برزن به گوش عامه مردم بکشیم، و آکادمی استخهلم را مثلاً به دادن جایزهٔ ادبی نوبل به خود دعوت نمائیم».
🔗 انتقادات بدیعالزمان را در آرمان (اسفند ۱۳۰۹، ش ۴ و ۵) و آرمان (اردیبهشت و خرداد ۱۳۱۰، ش ۶ و ۷) و پاسخهای اقبال را در شرق (تیر ۱۳۱۰، ش ۷) و شرق (مرداد ۱۳۱۰، ش ۸) ببینید. برای پاسخهای اقبال همچنین نک.: مقالات عباس اقبال آشتیانی، بخش نخست، بهکوشش سیدمحمد دبیرسیاقی، دنیای کتاب، ۱۳۶۹، صص ۳۷۵-۴۰۱.
☑️ اقبال آشتیانی که نقدهای بدیعالزمان خراسانی را وارد نمیدانسته- اگرچه در پاسخ نخست به تک تک آنها جواب داده- در پاسخ دوم دیگر به انتقادات بدیعالزمان نپرداخته، چرا که نقدهای بدیعالزمان را مانندهٔ «دهنکجی اطفال مکتب» میداند! و در آخر با ارجاع داوری به «استادان فن» پایان بحث را اعلام میکند:
«جوابهای آقای بدیعالزمان بر ملاحظات بنده خود جواب ایشان است و بیشتر به دهن کجی اطفال مکتب به یکدیگر شباهت دارد تا به استدلال موافق روش علمی انتقاد تاریخی مخصوصاً اصطلاحات حکمتی و عرفانی و منطقی که سراپای آن مقاله را بیجا گرفته نشانه پریدن منتقد محترم از این شاخ به آن شاخ و نداشتن جوابی بسزاست».
...
«باری برای آنکه این باب لااقل از طرف این ضعیف مسدود شود، عرض میکنم که نگارنده نه به قطعیت هيچیک از نوشتههای خود اطمینان مسلم دارد و نه در باب به کرسی نشاندن عرایض خود اصراری. نوشتههای نگارنده نقدهای ناسرهایست که ضرورت آنها را به بازار صرافان سخن آورده است، تشخیص عیار و تمیز مغشوش و خالص بودن آنها نیز با خود بنده نیست، بلکه با کسانی است که بحق حائز این مقام شامخ شده و کمالات شخصی و ذوق سلیم ایشان را به استادی این فن شریف برگزیده است».
🆔 t.me/HistoryandMemory
👍2👏1
☑️ امروز سالروز درگذشت فروغ فرخزاد است (۲۴ بهمن ۱۳۴۵).
🔹 «...خودم متولد «امیریه» هستم. بچه محل «فروغ فرخزاد».... حتماً میدیدمش، اما نمیدانستم که شاعر است و آدمی فرهیخته. مادرم گاهی اوقات میگفت که این دختر مو بلند، شاعر است...».
📚 عمران صلاحی (از مجموعه تاریخ شفاهی ادبیات معاصر ایران)، گفتگو از کیوان باژن، ثالث، ۱۳۹۰، ۴۷.
🔸 «...تعریف میکرد [نصرت رحمانی] که یک روز «فروغ» آمده بود. آنجا [دفتر مجله فردوسی] و شعر آورده بود. من دو سه قسمت شعرش را عوض کردم و چاپ کردم. بعد دوباره آمده سر و صدا که تو چرا شعر من را عوض کردی و کلی دعوا کرد».
📚 «گفتگو با آرش رحمانی»، در نصرت رحمانی (مجموعه تاریخ شفاهی ادبیات معاصر ایران)، گفتگو از مهدی اورند، ثالث، ۱۳۸۸، ۵۵.
🆔 t.me/HistoryandMemory
🔹 «...خودم متولد «امیریه» هستم. بچه محل «فروغ فرخزاد».... حتماً میدیدمش، اما نمیدانستم که شاعر است و آدمی فرهیخته. مادرم گاهی اوقات میگفت که این دختر مو بلند، شاعر است...».
📚 عمران صلاحی (از مجموعه تاریخ شفاهی ادبیات معاصر ایران)، گفتگو از کیوان باژن، ثالث، ۱۳۹۰، ۴۷.
🔸 «...تعریف میکرد [نصرت رحمانی] که یک روز «فروغ» آمده بود. آنجا [دفتر مجله فردوسی] و شعر آورده بود. من دو سه قسمت شعرش را عوض کردم و چاپ کردم. بعد دوباره آمده سر و صدا که تو چرا شعر من را عوض کردی و کلی دعوا کرد».
📚 «گفتگو با آرش رحمانی»، در نصرت رحمانی (مجموعه تاریخ شفاهی ادبیات معاصر ایران)، گفتگو از مهدی اورند، ثالث، ۱۳۸۸، ۵۵.
🆔 t.me/HistoryandMemory
👍3
💚 موزهٔ ملی ایران
🤍 موزهٔ ایران باستان
❤️ موزهٔ دوران اسلامی
🐈 گربه نگهبان موزه ملی ایران😊
🐄 گاو نگهبان چغازنبیل
🐐 تکوک سفالی (ری- سدۀ ششم هجری)
🌨 آدینهروز بارانی- ۲۷ بهمن ۱۴۰۲
🆔t.me/HistoryandMemory
🤍 موزهٔ ایران باستان
❤️ موزهٔ دوران اسلامی
🐈 گربه نگهبان موزه ملی ایران😊
🐄 گاو نگهبان چغازنبیل
🐐 تکوک سفالی (ری- سدۀ ششم هجری)
🌨 آدینهروز بارانی- ۲۷ بهمن ۱۴۰۲
🆔t.me/HistoryandMemory
❤5👍4👏2
☑️ امروز سالروز درگذشت دکتر حسین قرچانلو است (۳۰ بهمن ۱۳۹۷).
▫️آنچه در ادامه میآید زندگینامه علمی کوتاهی از ایشان است که چند سال پیش برای درج در جلد پایانی و تکمله دایرةالمعارف تشیع نوشته شد:
«قَرَچانلو، حسين (تهران ۱۳۱۹-همانجا ۱۳۹۷ش)، استاد تاریخ و تمدن ملل اسلامی دانشگاه تهران. دورۀ دبستان و دبیرستان را در تهران به پايان رساند. سپس وارد دانشکده معقول و منقول (الهیات و معارف اسلامی) دانشگاه تهران شد و پس از اخذ مدرک کارشناسی و کارشناسی ارشد، در ۱۳۵۴ش از رسالۀ دکتری خود با عنوان «تطبیق اعلام فتوح البلدان بَلاذُری با جغرافیای ارتش» در رشتۀ فرهنگ و تمدن اسلامی دفاع کرد. بلافاصله پس از اخذ مدرک دکتری به استخدام دانشگاه تهران درآمد و عضو هیئت علمی گروه فرهنگ و تمدن اسلامی(تاریخ و تمدن ملل اسلامی) شد. از آن زمان تا چهار دهه بعد بر آموزش و پژوهش در حوزۀ جغرافیای تاریخی سرزمینهای اسلامی متمرکز شد و افزون بر تربیت شاگردان، آثار بسیاری در این زمینه تالیف و ترجمه کرد. وی علاوه بر دانشگاه تهران، در دانشگاه تربیت مدرس، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات و بهویژه واحد شهر ری نیز سالها تدریس میکرد. از آثار تالیفی ایشان میتوان به حرمین شریفین (تاریخ مکه و مدینه)(۱۳۶۲ش)؛ دو جلد تاریخ اسلام برای دانشگاه پیام نور(۱۳۷۵، ۱۳۷۶ش)؛ دو جلد جغرافیای تاریخی کشورهای اسلامی(۱۳۸۰، ۱۳۸۲ش) اشاره کرد. قرچانلو همچنین شماری از متون کهن جغرافیای اسلامی را از عربی به فارسی ترجمه کرده، از آن جمله است: الاعلاق النفیسة ابنرُسته (۱۳۶۵؛ برگزیدۀ دورۀ پنجم جایزۀ کتاب سال جمهوری اسلامی ایران)؛ المسالک و الممالک ابنخُردادبه (۱۳۷۰ش)؛ کتاب الخراج قدامة بن جعفر (۱۳۷۰ش)؛ عجائب الاقاليم السبعة إلی نهاية العمارة سهراب (۱۳۷۳ش)؛ سلسلة التواريخ (اخبار الصين و الهند) ابوزید سیرافی(۱۳۸۱ش)؛ کتاب الجغرافیة زُهری (۱۳۸۲ش)؛ تاریخ میافارقین(دیاربکر) ابنازرق فارقی (۱۳۸۶ش)؛ صفة المغرب و ارض السودان و مصر و الاندلس ادریسی (۱۳۹۱ش)؛ المسالک و الممالک بکری (۱۳۹۲ش)؛ اوضح المسالک الی معرفة البلدان و الممالک برسوی(۱۳۹۴ش). افزون بر جغرافیای تاریخی، وی سالها «تاریخ مغرب و اندلس» و «تاریخ علوم در اسلام» را هم تدریس می.کرد. قرچانلو افزون بر نگارش مقالات علمی در مجلات دانشگاهی، مدخلهایی برای دانشنامه جهان اسلام و مدخلهای پرشماری در حوزۀ جغرافیا، آرامگاهها و امامزادهها برای دایرةالمعارف تشیع به رشتۀ تحریر درآورد.
منابع: ارضی، زکیه و دیگران، «فهرست پایاننامههای کارشناسی ارشد و دکتری به تفکیک گروههای پنجگانه دانشکده الهیات»، مقالات و بررسیها، تابستان ۱۳۷۸، ش ۶۵ ، ۲۹۲؛ جغرافیای تاریخی کشورهای اسلامی(۱)، حسین قرچانلو، ۲».
📚 معصومعلی پنجه «قرچانلو، حسین»، دایرةالمعارف تشیع، ج ۱۶، تهران: حکمت، ۱۴۰۱، صص ۴۶۳-۴۶۴.
🆔 t.me/HistoryandMemory
▫️آنچه در ادامه میآید زندگینامه علمی کوتاهی از ایشان است که چند سال پیش برای درج در جلد پایانی و تکمله دایرةالمعارف تشیع نوشته شد:
«قَرَچانلو، حسين (تهران ۱۳۱۹-همانجا ۱۳۹۷ش)، استاد تاریخ و تمدن ملل اسلامی دانشگاه تهران. دورۀ دبستان و دبیرستان را در تهران به پايان رساند. سپس وارد دانشکده معقول و منقول (الهیات و معارف اسلامی) دانشگاه تهران شد و پس از اخذ مدرک کارشناسی و کارشناسی ارشد، در ۱۳۵۴ش از رسالۀ دکتری خود با عنوان «تطبیق اعلام فتوح البلدان بَلاذُری با جغرافیای ارتش» در رشتۀ فرهنگ و تمدن اسلامی دفاع کرد. بلافاصله پس از اخذ مدرک دکتری به استخدام دانشگاه تهران درآمد و عضو هیئت علمی گروه فرهنگ و تمدن اسلامی(تاریخ و تمدن ملل اسلامی) شد. از آن زمان تا چهار دهه بعد بر آموزش و پژوهش در حوزۀ جغرافیای تاریخی سرزمینهای اسلامی متمرکز شد و افزون بر تربیت شاگردان، آثار بسیاری در این زمینه تالیف و ترجمه کرد. وی علاوه بر دانشگاه تهران، در دانشگاه تربیت مدرس، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات و بهویژه واحد شهر ری نیز سالها تدریس میکرد. از آثار تالیفی ایشان میتوان به حرمین شریفین (تاریخ مکه و مدینه)(۱۳۶۲ش)؛ دو جلد تاریخ اسلام برای دانشگاه پیام نور(۱۳۷۵، ۱۳۷۶ش)؛ دو جلد جغرافیای تاریخی کشورهای اسلامی(۱۳۸۰، ۱۳۸۲ش) اشاره کرد. قرچانلو همچنین شماری از متون کهن جغرافیای اسلامی را از عربی به فارسی ترجمه کرده، از آن جمله است: الاعلاق النفیسة ابنرُسته (۱۳۶۵؛ برگزیدۀ دورۀ پنجم جایزۀ کتاب سال جمهوری اسلامی ایران)؛ المسالک و الممالک ابنخُردادبه (۱۳۷۰ش)؛ کتاب الخراج قدامة بن جعفر (۱۳۷۰ش)؛ عجائب الاقاليم السبعة إلی نهاية العمارة سهراب (۱۳۷۳ش)؛ سلسلة التواريخ (اخبار الصين و الهند) ابوزید سیرافی(۱۳۸۱ش)؛ کتاب الجغرافیة زُهری (۱۳۸۲ش)؛ تاریخ میافارقین(دیاربکر) ابنازرق فارقی (۱۳۸۶ش)؛ صفة المغرب و ارض السودان و مصر و الاندلس ادریسی (۱۳۹۱ش)؛ المسالک و الممالک بکری (۱۳۹۲ش)؛ اوضح المسالک الی معرفة البلدان و الممالک برسوی(۱۳۹۴ش). افزون بر جغرافیای تاریخی، وی سالها «تاریخ مغرب و اندلس» و «تاریخ علوم در اسلام» را هم تدریس می.کرد. قرچانلو افزون بر نگارش مقالات علمی در مجلات دانشگاهی، مدخلهایی برای دانشنامه جهان اسلام و مدخلهای پرشماری در حوزۀ جغرافیا، آرامگاهها و امامزادهها برای دایرةالمعارف تشیع به رشتۀ تحریر درآورد.
منابع: ارضی، زکیه و دیگران، «فهرست پایاننامههای کارشناسی ارشد و دکتری به تفکیک گروههای پنجگانه دانشکده الهیات»، مقالات و بررسیها، تابستان ۱۳۷۸، ش ۶۵ ، ۲۹۲؛ جغرافیای تاریخی کشورهای اسلامی(۱)، حسین قرچانلو، ۲».
📚 معصومعلی پنجه «قرچانلو، حسین»، دایرةالمعارف تشیع، ج ۱۶، تهران: حکمت، ۱۴۰۱، صص ۴۶۳-۴۶۴.
🆔 t.me/HistoryandMemory
❤4👍2🙏2
✍ دکتر موسی اکرمی | استاد فلسفه علم، واحد علوم و تحقیقات
⏪ به یاد دکتر محمود حسابی
◀️ فرهیختهای با دغدغۀ گسترش آموزش و پژوهش عالی که نباید در بارۀ او اغراق کرد
◀️ امروز یا فردا (۳ یا ۴ اسفند ماه / ۲۲ یا ۲۳ فوریه) سالروز تولد زندهیاد دکتر محمود حسابی است.
◀️ درسال ۱۳۹۴ روزنامۀ ایران با من گفتوگوئی داشت که شاید بازنشر آن برای علاقمندان خالی از لطف نباشد:
musaakrami.blogfa.com/post/126
#محمود_حسابی
#دانشگاه_تهران
#موسی_اکرمی
🆔 t.me/musa_akrami
🆔 t.me/HistoryandMemory
⏪ به یاد دکتر محمود حسابی
◀️ فرهیختهای با دغدغۀ گسترش آموزش و پژوهش عالی که نباید در بارۀ او اغراق کرد
◀️ امروز یا فردا (۳ یا ۴ اسفند ماه / ۲۲ یا ۲۳ فوریه) سالروز تولد زندهیاد دکتر محمود حسابی است.
◀️ درسال ۱۳۹۴ روزنامۀ ایران با من گفتوگوئی داشت که شاید بازنشر آن برای علاقمندان خالی از لطف نباشد:
musaakrami.blogfa.com/post/126
#محمود_حسابی
#دانشگاه_تهران
#موسی_اکرمی
🆔 t.me/musa_akrami
🆔 t.me/HistoryandMemory
M.Akrami/موسیاکرمی: ازتعبیرتاتغییرجهان
مصاحبه در بارۀ دکتر محمود حسابی/Interview Concerning Dr. Mahmud Hesabi
اندیشمندی با دغدغه اعتلای آموزش عالی: با واقع بینی، فرهیختگانمان را پاس بداریم دکتر حسابی: فرهیختهای با دغدغۀ گسترش آموزش و پژوهش عالی که نباید در بارۀ
❤2
☑️ آخرین کتاب پاتریشا کرون/ کرونه فقید؛ آخرین ترجمه کاظم فیروزمند فقید
📚 Patricia Crone, The Nativist Prophets of Early Islamic Iran: Rural Revolt and Local Zoroastrianism, Cambridge University Press, 2012.
📚 پاتریشیا کرون، پیامبران بومیگرایی ایران در سده های آغازین اسلام: شورشهای دهقانی و زردشتیگری محلی، ترجمه کاظم فیروزمند، نشر نامک، ۱۴۰۲.
#تازهها
#تاریخ_ایران_در_سدههای_نخستین_اسلامی
🆔t.me/HistoryandMemory
📚 Patricia Crone, The Nativist Prophets of Early Islamic Iran: Rural Revolt and Local Zoroastrianism, Cambridge University Press, 2012.
📚 پاتریشیا کرون، پیامبران بومیگرایی ایران در سده های آغازین اسلام: شورشهای دهقانی و زردشتیگری محلی، ترجمه کاظم فیروزمند، نشر نامک، ۱۴۰۲.
#تازهها
#تاریخ_ایران_در_سدههای_نخستین_اسلامی
🆔t.me/HistoryandMemory
👍3🔥1
| پنجهنامه: تاریخ و خاطره |
Photo
☑️ معرفی پشت جلد کتاب:
«آخرین کتاب پاتریشیا کرون درباره واکنش ایرانیان به رخنه مسلمانان در بوم و بر ایران است و قیامهایی که به دنبال آن پا گرفت و جوامع مذهبی که این قیامها را آشکار ساختند. همچنین این کتاب باورها و آموزههای دینی و مذهبی پیچیده و بغرنجی را مطرح میکند که گرچه از لحاظ مکانی متنوع و در طول زمان متغیراند، اما در طی تاریخی دو هزار ساله در ایران پایداری چشمگیری از خود نشان دادهاند. فرض اصلی کتاب آن است که این باورهای پیچیده مختص مردم کوهنشین ایران بوده و گهگاهی نیز با درپی داشتن عواقب اساسی برای این کشور همهگیر شدهاند. از همه بارزتر در قیامهایی که در این کتاب مورد بررسی قرار گرفتهاند در خیزش صفویان که به غلبه شیعه در ایران انجامید. این کتاب آموزنده و پرکشش نوشته یکی از مطرحترین پژوهشگران تاریخ دورههای آغازین اسلامی، نوری سراسر تازه بر ماهیت دین در ایران پیش از اسلام و بر پایستگی آموزههای دینی ایرانیان چه در بیرون و چه در درون اسلام پس از یورش اعراب به ایران میاندازد».
🆔 t.me/HistoryandMemory
«آخرین کتاب پاتریشیا کرون درباره واکنش ایرانیان به رخنه مسلمانان در بوم و بر ایران است و قیامهایی که به دنبال آن پا گرفت و جوامع مذهبی که این قیامها را آشکار ساختند. همچنین این کتاب باورها و آموزههای دینی و مذهبی پیچیده و بغرنجی را مطرح میکند که گرچه از لحاظ مکانی متنوع و در طول زمان متغیراند، اما در طی تاریخی دو هزار ساله در ایران پایداری چشمگیری از خود نشان دادهاند. فرض اصلی کتاب آن است که این باورهای پیچیده مختص مردم کوهنشین ایران بوده و گهگاهی نیز با درپی داشتن عواقب اساسی برای این کشور همهگیر شدهاند. از همه بارزتر در قیامهایی که در این کتاب مورد بررسی قرار گرفتهاند در خیزش صفویان که به غلبه شیعه در ایران انجامید. این کتاب آموزنده و پرکشش نوشته یکی از مطرحترین پژوهشگران تاریخ دورههای آغازین اسلامی، نوری سراسر تازه بر ماهیت دین در ایران پیش از اسلام و بر پایستگی آموزههای دینی ایرانیان چه در بیرون و چه در درون اسلام پس از یورش اعراب به ایران میاندازد».
🆔 t.me/HistoryandMemory
👍3👏2
✅ چند کتابخانه تلگرامی عربی
📚 مکتبة المتنبی
📚 مکتبة دلدار الرقمیة [ بهویژه برای مطالعات کردی و کردستان]
📚 التاریخ
📚 مصادر و مراجع فی التاریخ الاسلامی
📚 کتب حصریة
📚 کتب تاریخیه
📚 مکتبة نور
🆔 t.me/HistoryandMemory
📚 مکتبة المتنبی
📚 مکتبة دلدار الرقمیة [ بهویژه برای مطالعات کردی و کردستان]
📚 التاریخ
📚 مصادر و مراجع فی التاریخ الاسلامی
📚 کتب حصریة
📚 کتب تاریخیه
📚 مکتبة نور
🆔 t.me/HistoryandMemory
👍3🔥1