«وانشان
از خوانسار به وانشان که ده کیلومتر فاصله از آن جاست آمدیم برای دیدن خرابه پل ساسون (ساسان)، نوع مصالح این پل نشان می‌دهد که دست دور اواخر عصر صفوی ساخته شده است. آقای میراحمدی در کتاب خود عکس کتیبه سنگی مربوط به آن‌جا را چاپ کرده است و آن نصّ دعایی است به خط نستعلیق مانند. تلفظ وانشان مثل ماه نشان است.
وانشان امامزاده‌ای دارد با گنبد مخروطی دوازده ترک، بنایی کشیده قامت است. آجری است. چنار کهنسالی کنار بنای امامزاده سایه انداز است. افسوس که رو به اضمحلال می‌رود.
رفتیم عکس برداریم مرد فضولی مانع شد. حتی به [منوچهر] ستوده نارواها گفت. ادعا می‌کرد دستورست که کسی نباید عکس بردارد من گفتم کجاست آن دستور رسمی که چنین حرفی می‌گویی.
گفت همین است که هست نام میراث فرهنگی را بردم که هر روز مردم را تشویق به دیدن آثار کهن می‌کنند. یک ناسزای درشت هم دربارۀ میراث فرهنگی گفت. امامزاده را ملک خودش می‌دانست این ماجرا در جاهای دیگر هم در طول سالهای درازی که به تفرج و تجسس رفته ایم بر سرمان آمده است میباید تحمل کرد. از آنجا دلزده به سوی گلپایگان راهی شدیم».

📚 ایرج افشار، گلگشت در وطن، ۲۹.

#ایران
🆔 t.me/HistoryandMemory

«سجاس
آمدیم به سجاس و با بنای سلجوقی منش که مسجد جمعه شده و یک چهارضلعی آجری است تجدید دیدار شد هنوز برجاست و بر سر پاست.
از سجاس به در آمدیم و از کنار سلطانیه گذشتیم و به اهر رسیدیم. راه نورین را پیش گرفتیم و به مزرعه مهربان عزیز منوچهر قشقایی وارد شدیم تا سلامی بکنیم و از وضع و حال او آگاه شویم. در خانه بود. نشستیم و گفتیم و برخاستیم و به نیاوران بازگشتیم قصه ما به سر رسید چهار هزار کیلومتر رفتیم و آمدیم. باز هم می‌نویسم: هر گوشه ایران که بروید زیباست».

📚ایرج افشار، گلگشت در وطن، ۳۸.

* درباره مسجد سُجاس این گزارش، خواندنی و دیدنی است.عکس‌ها را هم از همین‌جا برداشت‌ام.

#ایران

🆔 t.me/HistoryandMemory

«ابرقو [زمستان ۱۳۷۷]

منزل بعدی ما ابرقو شد. کوبیدیم تا تاریک نشده است برسیم. باز نشد. ساعت شش بود که در خانه حسن کارگر دوست قدیم خود را زدم. معلوم شد به باغ رفته است. رفتیم به سراغش و به خانه‌اش آمدیم نشستیم و در گفت‌وگو باز شد. مثل همیشه، شعرها خواند، لطیفه‌ها پرداخت، قصه‌ها گفت. شب را دراز کرد یا کوتاه کرد، نمی‌دانم کدام درست است. بامداد کمی در شهر گشتیم. سرو کذایی در این سرمای زمستان تیرگی و درخشندگی خاص داشت. طنازی است یکتا در میان اقران خود.
رفتیم به محلهٔ دروازهٔ میدان که ده بیست خانهٔ مجلل اعیانی و اشرافی از آن خوانین ابرقو در آن محله است. افسوس مقداری را باد و باران گزند رسانیده، ولی لعنت حق باد آن مأموران دولتی که قسمتی دیگر را خراب کرده‌اند تا راسته خیابان بسازند. حضرات خیال میکنند نوسازی می‌کنند ولی نمی‌دانند که کهنه‌های بلعجب را خراب می‌سازند».

📚ایرج افشار، گلگشت در وطن، ۶۱.

* عکس‌ها را از اینجا و اینجا برداشته‌ام.

#ایران

🆔 t.me/HistoryandMemory

«خواف [پاییز ۱۳۶۷]

از سلامه تا خواف راه درازی نیست. خواف مظهری است از زندگی سنتی خراسان. هنوز جایی است قدیمی. هنوز شهرکی است که دستار به سرها و تحت‌الحنکدارها با پیراهن‌های بلند و سفید بیننده را با هوای خراسان کهن همساز می‌کنند و به یاد می‌آورند مردمان روزگار فردوسی را که به همین شکل‌ها لباس می‌پوشیده‌اند، با این تفاوت که پیراهن و دستار آنها از کرباس و کتانی بود که در همان خراسان بافته می‌شد و امروز از پارچه‌هایی است که بسیاری از آنها را از چین و پاکستان و مالزی وارد می‌کنند».
↓

#ایران

🆔 t.me/HistoryandMemory

↑
«در پهنۀ خواف مزارهای زیادی است. اکثر از مشایخ صوفیه و خواجه‌ها و اعیان و وزرا که اغلب حنفی مذهب بوده‌اند. محمدرضا خسروی در کتاب نفیس خود به آوردن نام آنها اکتفا و فهرست‌وار نام سی و سه تا را ذکر کرده است. من خود مزار شاه سنجان و پیر احمد خوافی، چهار طاق و پیر قوام‌الدین را دیده‌ام. قبرستان‌هایی است که حال روحانی دارد. سنت و قداست از سر و روی آنها می‌بارد. درخت‌های کهن سال بنه که بر سر اغلب قبرها توسط معتقدین و خویشان متوفی کاشته شده، میله‌های سنگی کتیبه‌داری که بر کنار آنها نصب شده وضع مزارهای خراسان را با بسیاری از شهرهای دیگر متفاوت ساخته است».

📚 ایرج افشار، گلگشت در وطن، ۳۱۷-۳۱۸.

* عکس‌ها را از اینجا و اینجا و اینجا برداشته‌ام.

#ایران

🆔 t.me/HistoryandMemory