جایگاه تاب‌آوری در سیاستگذاری اجتماعی ایران: فرصت‌ها و چالش‌ها

🔹در دنیای امروز، مواجهه با شوک‌ها و بحران‌های گوناگون اعم از طبیعی (مانند سیل و زلزله)، اقتصادی (مانند تورم و تحریم) و اجتماعی (مانند همه‌گیری‌ها و مهاجرت) به یک واقعیت اجتناب‌ناپذیر تبدیل شده است.

🔹در این میان، مفهوم تاب‌آ‌وری به عنوان یک چارچوب فکری و عملیاتی، جایگاه ویژه‌ای در سیاستگذاری عمومی و به خصوص سیاستگذاری اجتماعی پیدا کرده است. تاب‌آوری، صرفاً به معنای مقاومت در برابر بحران نیست، بلکه به توانایی یک جامعه برای جذب شوک‌ها، بازیابی و حتی رشد پس از آن‌ها اشاره دارد.
در ایران، با توجه به تنوع چالش‌ها و آسیب‌پذیری‌های موجود، پرداختن به جایگاه تاب‌آوری در سیاستگذاری اجتماعی از اهمیت بالایی برخوردار است.

تاب‌آوری اجتماعی: مفهومی کلیدی در سیاستگذاری
تاب‌آوری اجتماعی به ظرفیت افراد، خانواده‌ها، جوامع و نهادها برای مدیریت استرس، انطباق با تغییرات و بهبود وضعیت پس از مواجهه با ناملایمات اشاره دارد.

🔹این مفهوم فراتر از کمک‌های اضطراری صرف است و بر تقویت ظرفیت‌های درونی جامعه برای پیشگیری، آمادگی، پاسخگویی و بازسازی تأکید می‌کند.
در سیاستگذاری اجتماعی، تاب‌آوری به معنای طراحی و اجرای برنامه‌هایی است که به کاهش آسیب‌پذیری گروه‌های مختلف، به‌ویژه اقشار آسیب‌پذیر، و افزایش توانمندی آن‌ها برای مقابله با بحران‌ها کمک کند.

🔹چرا تاب‌آوری در سیاستگذاری اجتماعی ایران اهمیت دارد؟
ایران به دلایل متعددی نیازمند توجه ویژه به تاب‌آوری در سیاستگذاری اجتماعی است:

موقعیت جغرافیایی و آسیب‌پذیری در برابر بلایای طبیعی: ایران روی کمربند زلزله‌خیز آلپ-هیمالیا قرار دارد و در معرض حوادث طبیعی مانند سیل، خشکسالی، زلزله و طوفان‌های گرد و غبار است. این بلایا مستقیماً بر زندگی و معیشت مردم، به‌ویژه در مناطق روستایی و حاشیه‌ای، تأثیر می‌گذارند.

چالش‌های اقتصادی و اجتماعی: نوسانات اقتصادی، تورم، بیکاری، تحریم‌ها و مسائل مرتبط با فقر و نابرابری، آسیب‌پذیری اجتماعی را تشدید می‌کنند و توانایی جامعه برای مقابله با بحران‌ها را کاهش می‌دهند.
تغییرات اقلیمی: خشکسالی‌های پی‌درپی و کاهش منابع آب، معیشت بسیاری از جوامع محلی را تهدید می‌کند و نیازمند رویکردهای تاب‌آورانه است.

افزایش مهاجرت و حاشیه‌نشینی: این پدیده‌ها می‌توانند به فروپاشی شبکه‌های اجتماعی و کاهش تاب‌آوری در مناطق مبدأ و مقصد منجر شوند.

همه‌گیری‌ها و بحران‌های سلامت: تجربه همه‌گیری کووید-۱۹ نشان داد که تاب‌آوری نظام سلامت و زیرساخت‌های اجتماعی تا چه حد برای مقابله با بحران‌های بزرگ ضروری است.

🔹ادامه متن: https://B2n.ir/mg8285


❇️ روابط عمومی شبکه کمک
@KomakNetwork

❇️ همزمان با بیست و دومین سال‌گشت فاجعه بم؛ شبکه کمک با همکاری مجتمع نیکوکاری رعد برگزار می‌کند:

اگر از گذشته نیاموزیم …
(مستندسازی برای مدیریت مخاطرات)

🔹روایتگران:
عباس سبزواری (بم)
کبری محمدی (سرپل ذهاب)
یحیی محمدی (منجیل)

🔹صاحب‌نظران:
محمد ایرانمنش (مدرس و پژوهشگر مدیریت مخاطرات)
علی بیت‌الهی (رئیس بخش زلزله‌شناسی مهندسی و خطرپذیری مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی)
مهدی زارع (استاد و عضو هیئت علمی پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی)
علی ساکت (مدیر گروه پژوهشی مخاطرات پژوهشکده بلایای طبیعی دانشگاه خوارزمی)

🔹زمان: پنج‌شنبه، ۴ دی ماه (ساعت ۹ تا ۱۳)
🔹مکان: سالن کنفرانس موسسه نیکوکاری رعد
🔹لینک حضور به صورت مجازی: https://meet.google.com/jix-wntn-vrn

❇️ روابط عمومی شبکه کمک
@KomakNetwork

❇️کارگاه تخصصی «تعیین حرائم گسل فعال در ایران»

🔹تعیین حریم گسیختگیهای سطحی گسل ،فروچاله، زمین لغزش و فرونشست تعیین حریم گسل در یک منطقه واقعی

🔹ارائه دهنده کارگاه: دکتر مهدی زارع (رئیس مرکز پیش بینی پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله)

🔹مکان: سالن اندیشکده دانشکده مهندسی نقشه برداری سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح

زمان: سه شنبه ۲ دی ۱۴۰۴
۰۹:۰۰ الی ۱۲:۰۰


❇️ روابط عمومی شبکه کمک
@KomakNetwork

✅ تاب‌آوری انجمن‌ها و سازمان‌های جامعه مدنی؛ چارچوب‌ها و ابزارهای عملی

✍🏻 سهراب رزاقی

🔰دوره آموزش آنلاین «تاب‌آوری انجمن‌ها و سازمان‌های جامعه مدنی» با هدف ارتقای توانمندی کنشگران و نهادهای مدنی برای مواجهه مؤثر با شرایط پرمخاطره، عدم‌قطعیت‌ها و تحولات سریع محیطی طراحی شده است. این دوره بر این پیش‌فرض استوار است که تاب‌آوری یک مهارت اکتسابی و یک فرایند سازمانی است که می‌توان آن را آموخت، تقویت کرد و به فرهنگ سازمانی تبدیل نمود.

🔰در این مجموعه آموزشی، ضمن بررسی تحولات پارادایمی جامعه مدنی و گذار از رویکردهای سنتی توسعه سازمانی به رویکرد تاب‌آوری، مفاهیم کلیدی تاب‌آوری در سطوح فردی، سازمانی و سیستمیک تبیین می‌شود. همچنین ابزارها و روش‌های کاربردی از جمله تحلیل موقعیت، پیش‌بینی و سناریواندیشی، ارزیابی تهدید و ریسک، آمادگی سازمانی، مدیریت بحران، رهبری سازگار و تدوین نقشه‌راه تاب‌آوری به‌صورت مرحله‌به‌مرحله معرفی و تمرین می‌شوند.

🔰هدف نهایی این دوره، کمک به انجمن‌ها و سازمان‌های جامعه مدنی برای افزایش پایداری، حفظ اثربخشی و تقویت ظرفیت ایجاد تغییر معنادار در شرایط پیچیده و ناپایدار امروز است.

📄 این محتوا در سایت «حامیان جامعه مدنی (حجم)» منتشر شده و فایل کامل محتوای دوره جهت مطالعه و استفاده مخاطبان در دسترس قرار دارد:

جهت دانلود کلیک کنید.

@Haajm

❇️ كارشناس پزشكي قانوني مي‌گويد به دليل افزايش مصرف مواد توهم‌زا در آينده نزديك با سونامي اسكيزوفرني در ايران مواجه مي‌شويم.

موج جديد روانپريشی با مصرف مواد

✍🏻 بنفشه سام‌گيس

🔹روانپزشکان در بیمارستان‌های دولتی، خصوصی و مطب‌ها تأکید می‌کنند که در سال‌های اخیر با موجی از مراجعان مواجه شده‌اند که سابقه اختلال روانی نداشته‌اند اما پس از مصرف مواد مخدر و روان‌گردان، دچار علائم حاد روانپزشکی شده‌اند. این علائم در موارد زیادی به بستری اورژانسی انجامیده و گاه به اختلالات روانی پایدار و مزمن منتهی شده است. افزایش این موارد نسبت به سال‌های گذشته بی‌سابقه توصیف می‌شود.

🔹در بیمارستان‌های روانپزشکی، بخش قابل توجهی از تخت‌های بستری به بیمارانی اختصاص دارد که پس از مصرف مواد دچار روان‌پریشی حاد، توهم، هذیان، پرخاشگری، تمایل به خودزنی یا دیگرزنی شده‌اند. مصرف همزمان چند ماده، به‌ویژه شیشه، ماری‌جوانا، حشیش و مواد صنعتی، عامل اصلی تشدید علائم است. بسیاری از این بیماران در وضعیت تهاجمی و خطرناک به اورژانس منتقل می‌شوند و نیاز به کنترل فوری دارند.

🔹اکثر این بیماران از مناطق محروم و خانواده‌های آسیب‌دیده اجتماعی می‌آیند؛ جایی که فقر، دسترسی آسان به مواد و نبود حمایت درمانی، شرایط را بحرانی‌تر کرده است. هزینه‌های بالای بستری و نبود پوشش بیمه‌ای برای درمان روان‌پریشی ناشی از مصرف مواد، فشار مضاعفی بر خانواده‌ها وارد می‌کند و باعث می‌شود چرخه عود مصرف و بستری‌های مکرر ادامه پیدا کند.

🔹پزشکان بیماران را به سه گروه اصلی تقسیم می‌کنند: افرادی که بدون سابقه روانی، پس از مصرف مواد دچار علائم حاد می‌شوند؛ کسانی که با اختلالات خفیف روانی برای «درمان» به مواد پناه برده‌اند و دچار وضعیت شدیدتر شده‌اند؛ و بیماران مبتلا به اختلالات جدی مانند دوقطبی یا اسکیزوفرنیا که در دوره درمان با مصرف مواد دچار عود شدید علائم شده‌اند. در مواردی، مصرف مواد باعث ایجاد کامل یک بیماری روانی مزمن در افرادی شده که پیش‌تر سالم بوده‌اند.

🔹یکی از نگران‌کننده‌ترین روندها، افزایش چشمگیر مراجعات نوجوانان است. مصرف موادی مانند گل، شربت‌های ترکیبی و روان‌گردان‌ها باعث بروز توهم، پرخاشگری، سندروم بی‌انگیزگی و اختلالات شدید شناختی در نوجوانان شده است. پزشکان هشدار می‌دهند که مصرف گل به‌ویژه در سنین پایین، می‌تواند تخریب مغزی و الگوی مشابه اسکیزوفرنی ایجاد کند و زمینه‌ساز یک بحران گسترده در آینده باشد.

🔹متخصصان تأکید می‌کنند آنچه در اورژانس‌های روانپزشکی دیده می‌شود، تنها «قله کوه یخ» است. شمار زیادی از مصرف‌کنندگان مواد در جامعه دچار علائم خفیف یا پنهان روان‌پریشی هستند اما هرگز به مراکز درمانی مراجعه نمی‌کنند. با خطرناک‌تر شدن ترکیبات مواد در بازار و کاهش سن مصرف، کارشناسان و نهادهای تخصصی نسبت به افزایش بیماری‌های روانی شدید، به‌ویژه اسکیزوفرنی، در سال‌های آینده هشدار جدی می‌دهند.

👈🏻 متن کامل را در Instant View بخوانید.

@Haajm


❇️ روابط عمومی شبکه کمک
@KomakNetwork

بنیاد حقوقی بهمن کشاورز برگزار می‌کند:

❇️ نگاهی حقوقی به آتش‌سوزی جنگل‌های ایران

🎙 با سخنرانی:

▫️دکتر کیا دلیری، معاون آموزش و مشارکت‌های مردمی سازمان محیط‌ زیست
▫️دکتر مصطفی نوری، مشاور حقوقی سازمان منابع طبیعی
▫️دکتر حسن محسنی، وکیل دادگستری و عضو هیئت علمی دانشگاه تهران
▫️دکتر حسین بدری‌پور، عضو شورای جنگل سازمان منابع طبیعی
▫️دکتر صالح نقره‌کار، وکیل دادگستری و فعال حوزه حقوق محیط‌ زیست
▫️حنیف رضا گلزار، کارشناس ارشد خاک و آب و فعال حوزه محیط‌ زیست
▫️امید سجادیان، کارشناس ارشد برنامه‌ریزی شهری و فعال حوزه محیط‌ زیست

🎤 با اجرای گل‌خانم باقری‌نیا

⏰ زمان: دوشنبه ۸ دی ۱۴۰۴، ساعت ۱۷
🏢 مکان: تهران، خیابان کریم‌خان، خیابان عضدی جنوبی (آبان)، نبش کوچه کیوان، پلاک ۲

❇️ حضور برای عموم آزاد است

https://news.1rj.ru/str/keshavarzbahman

❇️ روابط عمومی شبکه کمک
@KomakNetwork

❇️ نشریه شماره ۳۰ شبکه کمک منتشر شد

در این شماره می‌خوانید:

۱. یک دهان فغان از جهان «بی‌حقوق بشر»
۲. گسترش بحران آب به دومین شهر بزرگ ایران؛ مرثیه‌ای برای فلات مرکزی
۳. تاب‌آوری جوامع در بحران‌ها و نقش نهادهای مدنی
۴. تنفس ویروس مرگبار
۵. اراک، پرچم‌دار اعتراض به آلودگی هوا و مازوت‌سوزی
۶. بیانیه نظام پزشکی اراک درباره لزوم توقف مصرف مازوت در نیروگاه
۷. نامه سرگشاده ۸۰ مطالبه‌گر به دولت و مجلس: اجرای قانون هوای پاک را به تعویق نیندازید
۸. انسجام اجتماعی در خطر است / تنها ۲۵ درصد مردم از اوضاع کشور رضایت دارند! (رئیس سازمان امور اجتماعی کشور)
۹. کار داوطلبانه؛ پلی به‌سوی سلامت جسمی، روانی و اجتماعی
۱۰. پیام جامعه معلولان ایران به مناسبت روز جهانی افراد دارای معلولیت (۱۲ آذر ۱۴۰۴)
۱۱. برنامه گرامی‌داشت روز جهانی افراد دارای معلولیت، مصادف با ۳ دسامبر؛ برگزارشده در مجتمع آموزشی نیکوکاری رعد / رعد ۴۰ ساله شد
۱۲. روز جهانی زنان مدافع حقوق بشر (۲۹ نوامبر)
۱۳. در روز داوطلب چه گذشت؟
قدم‌های کوچک، اثرهای بزرگ

❇️ روابط عمومی شبکه کمک

@KomakNetwork

❇️احمد قویدل؛ فعال اجتماعی و مشاور هیئت مدیره کانون هموفیلی ایران در دومین نشست تخصصی «حکمرانی امور خیر در ایران»:

🔹در شرایط فعلی با تعدد مراجع صدور مجوز خیریه موافقم چون از تجمیع قدرت و احتمال خودرأیی و برخورد سلیقه‌ای جلوگیری می‌کند.

🔹 در شرایط ایده‌آل باید برای صدور مجوز و نظارت بر خیریه‌ها، «نظام مشارکتی خیریه‌ها» داشته باشیم.

این گزارش را اینجا بخوانیم‌:

https://kheiriran.ir/fa/news/4603

@kheiriran


❇️ روابط عمومی شبکه کمک
@KomakNetwork

📢چهارمین نشست از سلسله نشست‌های «بایسته‌های توسعه محلی در ایران»
به ایضاح مفهومی و نظری مفهوم توسعه اجتماع‌محور می‌پردازد.

🖊️در سالهای اخیر بسیاری از مداخلات محله‌محور در ایران، فارغ از میزان مشارکت جامعه‌ی محلی با پسوند اجتماع‌محور معرفی شده‌اند. این مداخلات با آن که از حیث مسئله‌شناسی، رویکرد و ملاحظات اجرایی تفاوت‌های بسیاری با یکدیگر دارند اما عموما خود را ذیل یک چتر مفهومی تعریف می‌کنند.

در این نشست درباره انواع مختلف مداخلات محلی و گونه‌بندی آنها و نتایج و تبعات محتمل هر یک از آنها گفتگو خواهیم کرد و تلاش می‌کنیم به سوالات زیر بپردازیم:
   🔸توسعه اجتماع‌محور چیست و حامل چه ارزش‌هایی است؟
   🔹الزامات توسعه اجتماع‌محور کدامند؟
   🔸آیا توسعه اجتماع‌محور انواع مختلفی دارد؟
   🔹تفاوت این نوع اقدام با سایر مداخلات معطوف به توسعه محلی بیرونی چیست؟
   🔸نسبت توسعه اجتماع‌محور با وظایف نهادهای رسمی چیست؟

📌این سلسله نشست‌ها با همکاری انجمن جامعه‌شناسی ایران (گروه‌های جامعه‌شناسی توسعه و جامعه‌شناسی مردم‌مدار) و مشارکت وزارت تعاون، کار و و رفاه اجتماعی برگزار می‌شود.
@iran_sociology
#انجمن_جامعه_شناسی_ایران

❇️ روایت دو جامعه‌شناس از فروپاشی طبقه متوسط:
۸میلیون راننده اینترنتی؛ این بود سرنوشت طبقه متوسط؟/ فراستخواه:حکمرانی خوب در ایران شکل نگرفته و عقلانیت کنار رفته است/ فرزانه:ستون فقرات جامعه شکسته

✍🏻 مظاهر گودرزی

🔹طبقه متوسط در ایران امروز زیر فشار هم‌زمان بحران‌های اقتصادی، سیاست‌گذاری‌های ناپایدار و فرسایش نهادی به‌شدت نحیف شده است؛ طبقه‌ای که از «کنشگر اجتماعی» به «بازیگر در حال بقا» تنزل یافته و مسیرهای تحرک اجتماعی، پس‌انداز و کنشگری مدنی را از دست داده است.

🔹به‌گفته مقصود فراستخواه، طبقه متوسط ایران در حال نوعی فرسایش و زوال است، هرچند هنوز نشانه‌هایی از مقاومت در آن دیده می‌شود؛ زوالی که ریشه در دولت‌گرایی ایدئولوژیک، لمپنیسم، پوپولیسم، تخریب سامان اجتماعی و آسیب‌دیدن حیات بین‌المللی کشور دارد.

🔹احسان فرزانه معتقد است طی حدود سه دهه سیاست‌گذاری، نیروهای مولد و ستون فقرات جامعه به‌طور سیستماتیک تضعیف شده‌اند و هم‌زمان گروه‌های نامولدِ دارای نفوذ تقویت شده‌اند؛ روندی غیرتصادفی که تحرک اجتماعی را مسدود کرده است.

🔹فراستخواه تأکید می‌کند جامعه مستعمره دولت شده و سازمان اجتماعی خود را از دست داده است؛ انحصارها نفس جامعه را گرفته‌اند و طبقه متوسط به‌جای کنشگری، به درخودماندگی و تلاش صرف برای حفظ بقا سوق داده شده است.

🔹فرزانه می‌گوید طبقه متوسط خلع ید شده و به مشاغل ناپایدار رانده شده است؛ معلمان، استادان دانشگاه و نیروهای تخصصی به راننده‌های تاکسی اینترنتی تبدیل شده‌اند و با نابودی فراغت، منابع و منزلت، افق کنشگری و دموکراتیک این طبقه فروپاشیده است.

🔹با وجود این وضعیت بحرانی، فراستخواه بر این باور است که جامعه ایران همچنان حامل یک ایده تمدنی و پویایی تاریخی است؛ جامعه‌ای که علی‌رغم همه زخم‌ها، با اصرار به زندگی، بقا و تولید فرهنگی، ظرفیت‌هایی برای ادامه و بازسازی در خود حفظ کرده است.

👈🏻 متن کامل را در Instant View بخوانید.

❇️ روابط عمومی شبکه کمک
@KomakNetwork

❇️فاکتور ۷ هموفیلی؛ گروگان تأمین اجتماعی

🔹بیش از ۱۵ روز از ابلاغ افزایش قیمت داروهای حیاتی از جمله فاکتور ۷ هموفیلی گذشته، اما سازمان تأمین اجتماعی برخلاف بیمه سلامت، از اعمال قیمت‌های جدید خودداری کرده است. نتیجه این تصمیم، محرومیت بیماران از دارو یا تحمیل هزینه‌های سنگین به آن‌هاست.

🔹با افزایش حدود ۲ میلیون تومانی قیمت فاکتور ۷ و نیاز بیماران به چندین ویال، این داروی حیاتی عملاً از دسترس خارج شده؛ آن هم در شرایطی که چند داروی مهم دیگر هموفیلی به‌دلیل تحریم‌ها در دسترس نیست.

✍️ امضاکنندگان این کارزار خواستار پایان دادن به این وضعیت و اولویت دادن به سلامت بیماران هستند.

🔗 لینک امضای کارزار:
https://www.karzar.net/281998


❇️ روابط عمومی شبکه کمک
@KomakNetwork