Matnook | ﻣﺘﻨﻮک – Telegram
Matnook | ﻣﺘﻨﻮک
10K subscribers
342 photos
210 videos
50 files
795 links
گروه متنوک
مؤسسهٔ تخصصی نگارش و ویرایش کتاب

تلفن: ۰۲۵۳۷۸۳۸۸۹۵

ثبت‌نام دورهٔ جامع «ستارگان ویرایش»
یا سفارش ویرایش کتاب:
@MatnookAdmin3

اینستاگرام:
instagram.com/matnook_com

وبگاه (در حال بروزرسانی):
Matnook.com
Download Telegram
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
چگونه تمام فاصله‌های اضافهٔ متن را فقط با یک دستور به یک فاصله تبدیل کنیم؟
#ورد
سید محمد بصام
@Matnook_com
👍3411👌8👏4
Forwarded from Matnook | ﻣﺘﻨﻮک (سید محمد بصام)
«می‌باشد» غلط نمی‌باشد!

۱) مضارع اِخباری فعل «بودن» سه صورت صرفی دارد:
- -‌َم، -ی، -‌َست، -یم، -ید، -‌َند؛
- هستم، هستی، هست، هستیم،‌ هستید، هستند؛
- می‌باشم، می‌باشی، می‌باشد، می‌باشیم، می‌باشید، می‌باشند.

۲)‌ صورت اول و دوم به‌اصطلاح «بی‌نشان‌»‌اند (یعنی متعارف و رایج‌‌اند و در زبان گفتار و نوشتارِ معیار به‌کار می‌روند)، ولی صورت سوم «نشان‌دار» است (یعنی در گفتار مردم و نوشتار معیار به‌ندرت به‌کار می‌رود). بنابراین هر سه صورتِ صرفی «درست»‌اند و فقط تفاوت «سبکی» و «کاربردی» دارند.

۳) در متون قدیم فارسی، کمابیش فعل «می‌باشد» به‌کار رفته‌است:
- «پیرزنِ درویشی بود و معاش او از آن گاو بودی و آن گاو را ازو بخواستند. گفت: من این گاو را نفروشم، که معاش من و عیالگان ازین گاو می‌باشد.» (ترجمۀ تفسیر طبری، ج ۱، ص ۸۴)
- «در شهر مسجدی می‌باشد.» (غزالی، کیمیای سعادت، ج ۲، ص ۵۴۸)
- «مرا در پایْ فتوری می‌باشد.» (نظامی عروضی، چهار مقاله، ص ۱۳۰)
- «ما آسوده می‌باشیم. ایشان مدتی بر سر دره می‌باشند.» (سمک عیار، ج ۵، ص ۵۳۵)
- «مریدی گفت پیر را: چه کنم کز خلایق به رنج اندرم، از بس که به زیارت من همی‌ آیند و اوقات مرا از تردد ایشان تشویش می‌باشد.» (گلستان)
- موشکافی هنر نمی‌باشد/ چشم از عیب دوختن هنر است (صائب)


۴) گاهی، برای پرهیز از تکرارِ «است» یا رسمیت بیشتر،‌ از «می‌باشد» استفاده می‌شود. از آنجا که تکرار فعل همیشه ناپسند نیست و «می‌باشد» نیز صورت نشان‌دار و نامتعارف فعل «بودن» در فارسی امروز ایران است، بهتر است آن را به‌کار نبریم و همه‌جا «است» بنویسیم. بنابراین،
ننویسیم:
همسر اینجانب کارمند شهرداری بوده و متقاضی یک وام ده‌میلیون‌تومانی می‌باشد.
بنویسیم:
همسر اینجانب کارمند شهرداری‌ و متقاضی‌ یک وام ده‌میلیون‌تومانی است.
ننویسیم:
دانشجویانی که متقاضی حذف نیم‌سال تحصیلی می‌باشند.
بنویسیم:
دانشجویانی که متقاضی حذف نیم‌سال تحصیلی هستند.
نگوییم:
مخاطب در دسترس نمی‌باشد.
بگوییم:
مخاطب در دسترس نیست.

یادآوری:
در فارسیِ تاجیکی و افغانستانی، «می‌باشد» و دیگر صیغه‌های «باشیدن» در زبان مردم رایج است و بنابراین در آنجا و در میان آنان صورتی بی‌نشان (= متعارف) به‌شمار می‌آید و کاربرد آن نیز بی‌اشکال است.
#دستورزبان #ویرایش_زبانی
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com
instagram.com/matnook_com
👍13👌128👏1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
چگونه فقط با یک کلید هر متنی را بدون انتقال لینک‌ها و فرمت‌های آن در ورد کپی کنیم؟
#ورد
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com
instagram.com/matnook_com
👏20👍114🤩2
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
چگونه سریع و بدون به‌هم‌ریختگی به شعر کشیدگی دهیم؟
#ورد
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com
instagram.com/matnook_com
👍219👌1
What a lightly autumn was
Fariborz Lachini
15👍1
با نیم‌فاصله:
هیچ‌کس از دل هیچ‌کس خبر ندارد.
هیچ‌چیز از هیچ‌کس بعید نیست.

بافاصله:
او شبیه هیچ کسِ دیگری نیست.
شعر آن چیزی است که روی می‌دهد وقتی هیچ چیزِ دیگری نمی‌تواند روی دهد.
#فاصله‌گذاری
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com
instagram.com/matnook_com
👍34👌1411👏5
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
چگونه بدون خطا و اتلاف وقت در جدول خود شماره‌ردیف خودکار درج کنیم؟
#ورد
سید محمد بصام
@Matnook_com
23👍2
عدد توزیعی و فاصله‌گذاری آن

«عدد توزیعی» عددی است که یک عدد اصلی در آن تکرار می‌شود و معدود (= اسم) را به بخش‌های برابر تقسیم می‌کند. عدد توزیعی دو ساخت رایج‌ دارد که هردو کاملاً با نیم‌فاصله نوشته می‌شوند.

ساخت اول:
عدد + واحدواژه + همان عدد و واحدواژه:

- «همسایه‌ها هنوز دوتادوتا و سه‌تاسه‌تا گُله‌به‌گُله ایستاده یا نشسته‌ بودند.» (احمد محمود، آدم زنده، ص ۱۴۶)
- «کبوترها تک‌تک یا چندتاچندتا بر بام خانه‌ای دوطبقه در آن‌سوی خیابان می‌نشینند.» (بهنام دیانی، هیچکاک و آغاباجی، ص ۲۴)

ساخت دوم:
عدد + «به» + همان عدد:

- «صفحات چهارگانۀ این ساعت ده‌به‌ده دارای پنجاه علامت است.» (محمدعلی جمال‌زاده، صحرای محشر، ص ۴۶)
- دوبه‌دو با حریف جان بنشین/ یک‌به‌یک غدر آسمان برگیر (خاقانی)

یادآوری:
۱) عدد (یا چند تا عدد) + واحدواژه + معدود بافاصله نوشته می‌شوند:
«جانی هم دو سه‌ تا فحشِ آب‌نکشیده به میان‌دار می‌دهد.» (رضا امیرخانی، بیوتن، ص ۳۴۷)

۲) «دوتایکی» و «دودوتاچهارتا» با نیم‌فاصله نوشته می‌شوند:
- «پله‌ها را دوتایکی آمده‌ بود پایین.» (هوشنگ گلشیری، شازده احتجاب، ص ۶۰)
- «مادرم [...] کاری به طبیعت و حساب دودوتاچهارتا ندارد.» (گلی ترقی، من هم چه‌گوارا هستم، ص ۱۲۱)
- «نشستیم کنار جدولِ خیابان و بین خودمان دودوتاچهارتا کردیم.» (محمدعلی جعفری، کالک‌های خاکی، ص ۱۴۷)
#دستورزبان #فاصله‌گذاری
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com
instagram.com/matnook_com
11👌7👍4
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
چگونه فقط با یک کلیک اعداد متن را در یک راستا و زیر هم قرار دهیم؟
#ورد
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com
instagram.com/matnook_com
👍123🤩3👌2👏1
Matnook | ﻣﺘﻨﻮک
املای نام این نویسندۀ روسی ابتدا از روی تلفظ فرانسویِ آن در فارسی به‌صورت «لئون تولستوی» نویسه‌گردانی شد و رواج یافت (و امروز هم هم‌چنان رواج دارد)، ولی چند سالی است که آن را با املای نزدیک به تلفظ روسی هم می‌نویسند: لِف تالستوی. املای «لف» نزدیک‌ترین صورت…
یک بار برای همیشه:
املا و تلفظ فرانسوی: لئون تولستوی
املا و تلفظ روسی: لِف تالستوی
کدام ترجیح دارد؟ املا و تلفظ روسی.
چرا؟ چون مطابق با ملیت نویسنده است.
پس «لئون تالستوی»، که نیمی فرانسوی و نیمی روسی است، درست نیست.
#املا_رسم‌الخط
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com
instagram.com/matnook_com
👍3518👏5
«هکسره» چیست؟

اگر در خط به‌جای کسره «ـه/ ه» بنویسیم یا به‌جای «ـه/ ه» کسره بگذاریم، غلط است. به این غلط‌کاری «هکسره» می‌گوییم. برای نمونه، «ویژه‌نامۀ *نوجوانانه اربعین» غلط است، چون «نوجوانان» به «اربعین» اضافه شده‌است و «ـه» نمی‌خواهد. پس هرگاه واژه‌ای را به واژۀ دیگری اضافه کردیم، چیزی به پایان واژۀ اول (یا همان مضاف) اضافه نمی‌کنیم. همچنین در سه جا باید به‌جای صدای e، که کاربردی گفتاری و غیررسمی دارد، «ه» بنویسیم و اگر ننویسیم یا به‌جای آن کسره بگذاریم، غلط است (ستاره‌دارها غلط‌اند):
- در پایانِ سو‌م‌شخصِ مفردِ حال و گذشتۀ التزامی: ببینه، نه *ببینِ؛ رفته باشه، نه رفته *باشِ.
- در پایانِ مُسند به‌جای فعل ربطی «است»: این کتابه، نه این *کتابِ.
- در پایانِ اسم برای معرفه کردن آن: بازم دختره اومد (یعنی آن دختری که برای مخاطب آشناست)، نه بازم *دخترِ اومد.
#املا_رسم‌الخط
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com
instagram.com/matnook_com
👍398👌6
لطفاً در این نظرسنجی شرکت بفرمایید: آیا موافقید گاهی داستانک، متن‌های کوتاه ادبی و کهن، سخنان بزرگان، یا بیت‌های ناب را هم در این کانال بگذاریم؟
Anonymous Poll
66%
بله. موافقم و کانال را جذاب‌تر می‌کند.
34%
نه. فقط نکته‌های ویرایش و درست‌نویسی بگذارید.
👏19👍8
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
نکتۀ سوم:
در مجموعه‌فرهنگ‌های سخن، به‌اشتباه واژۀ «پیشخان» در هر دو معنا آمده (۱. ورودی سرپوشیدۀ ساختمان و ۲. میز یا فضایی که از پشت آن به مشتری کالا یا خدمتی عرضه می‌شود) و «پیشخوان» نیز به «پیشخان» ارجاع داده شده‌است؛ درصورتی‌که هریک باید در مدخل جداگانه‌ای بیایند، زیرا دو واژه با معنا و کاربرد متفاوت‌اند.
همچنین فرهنگستان زبان و ادب فارسی «پیشخان» را برای عبارت‌های front office و front desk تصویب کرده‌است که معادل درست آن «پیشخوان» است.
#املا_رسم‌الخط #واژه‌شناسی
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com
instagram.com/matnook_com
👍9👌54
✍️نکاتی در این کارگاه آموختم که به هیچ وجه حتی در دانشگاه هم آموزش داده نشد!

🔰سجاد کاشی‌پور، از مشهد، کارشناسی زبان و ادبیات فارسی، از ویرایش‌آموزان کارگاه‌های متنوک
📣نظرات و نتایج شما: 👇
@Matnook_01
3👏2
هرچه پول درآورد، کتاب خرید.
پدر پرسید: دنبال چه می‌گردی؟
گفت: خودم...
(عباس معروفی)

نکته: همیشه پس از جمله‌های پیرو قیدی ویرگول می‌گذاریم، مانند جملهٔ اول.
#ادبیات #نشانه‌گذاری
سید محمد بصام
@Matnook_com
👌35👍1910👏7
۷ کاربرد کلیدی و مهم نقطه‌ویرگول که باید بدانید! 👇
https://www.instagram.com/reel/C_V91n2tK5w/?igsh=MWJ3czl1cXhzZzVqcw==
#نشانه‌گذاری
سید محمد بصام
@Matnook_com
👍103
تمرین گفتاری‌نویسی

ویراسته: قدیما یه بچه که یه‌هو از در می‌دوید بیرون، یه دمپایی هم پشت‌ِسرش پرت می‌شد بیرون.

دو نکتۀ مهم:
۱) «یه‌هو» صورت گفتاری «یک‌هو» است. املای *یهو نادرست است.
این دو فرسته را ببینید:
- فاصله‌گذاری ۲۴ واژۀ پرکاربرد در گفتاری‌نویسی؛
- فاصله‌گذاری ۳۳۵ واژۀ «یک»دار.

۲) «پشت سر» یعنی «پشت صورت و بالای گردن»: پشت سرم زخم شده. «پشتِ‌سر» یعنی «فضای پشت انسان که دیده نمی‌شود»: از پشت‌ِسر خنجر زد.
این دو فرسته را ببینید:
- کسرۀ خفیف در فاصله‌گذاری؛
- فاصله‌گذاری ۴۸ واژۀ «پشت»دار.
#تمرین_ویرایش #گفتاری‌نویسی
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com
👍238
سه نکته دربارۀ «تاکنون»

۱) واژۀ «تاکنون»، به معنی «هنوز»، قید است و بی‌فاصله نوشته می‌شود.
۲) ساخت «از ... تا کنون» کاملاً بافاصله نوشته می‌شود: از دیروز تا کنون (/ تا حالا/ تا امروز/ تا الآن) چیزی نخورده‌ام.
۳) «تاکنون» با ماضی ساده به‌کار نمی‌رود.
نادرست: تاکنون با کشتی سفر نکردم.
درست: تاکنون با کشتی سفر نکرده‌ام/ نکرده بودم/ می‌کردم.
#فاصله‌گذاری #دستورزبان
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com
👍7115👏7👌5
و گفت: هر‌که سخن مردمان پیش تو آرد سخن تو پیش دیگران برد؛ او را نه لایق صحبت باشد.
(عطار نیشابوری)

سه نکته:
۱) پس از نهاد، حتی اگر جمله باشد، ویرگول نمی‌گذاریم.
۲) میان دو جمله‌ای که دومی با اولی معنا می‌یابد نقطه‌ویرگول می‌گذاریم.
۳) صحبت: همنشینی؛ نشست‌وبرخاست.
#ادبیات #نشانه‌گذاری #واژه‌شناسی
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com
👌50👍14👏63
#فارسی_چه_بدی_داشت_که_یک_بار_نگفتی!

partner
یار، معشوق، معشوقه، شریک عاطفی

date
دیدار، قرار (مصوّب فرهنگستان)

دیدار یار غایب دانی چه ذوق دارد؟
ابری که در بیابان بر تشنه‌ای ببارد!
(سعدی)
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com
👏5626👍22👌9
شعر آن چیزی است که روی می‌دهد وقتی هیچ چیز دیگری نمی‌تواند روی دهد.
(چارلز بوکوفسکی)

نکته: جمله‌ای که با «وقتی (که)»، «هنگامی که»، «همین‌که»، یا آنچه بر زمان دلالت می‌کند آغاز شود جملۀ پیرو قیدیِ زمانی است که قبل یا بعد از آن نیز یک جملۀ پایه می‌آید. اگر جملۀ پیرو قیدیِ زمانی (مانند جملۀ بالا) بعد از جملۀ پایه بیاید، قبل از آن هیچ نشانه‌ای نمی‌گذاریم.
#دستورزبان #نشانه‌گذاری
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com
13👌10👍1