MorphoSyntax – Telegram
MorphoSyntax
1.22K subscribers
443 photos
168 videos
165 files
184 links
University of Tehran, Linguistics Dep.

دانشگاه تهران، زبان‌شناسی، صرف و نحو
Download Telegram
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM


🧾 واژه‌گزینی | تراموای تهران: تراهن یا تراستیک؟

▫️قطار درون‌شهری تهران که مراحل آزمایشی خود را پشت سر گذاشته، از نوع تراستیک (ترابر روی لاستیک) یا همان تراموای چرخ‌لاستیکی است و با تراهَن (ترابر روی آهن) که بر روی ریل آهنی حرکت می‌کند، فرق دارد.

✔️Rubber-tyred tram = تراستیک

@MorphoSyntax
👍5🤔2
خانۀ عروسک.pdf
1.4 MB


📔 نمایشنامه | خانۀ عروسک

□ به قلم: هنریک ایبسن (۱۸۲۸ ــ ۱۹۰۶)
□ ترجمهٔ انگلیسی: ر.ف. شارپ
□ ترجمهٔ فارسی: مهدی فروغ
□ ناشر فارسی: انتشارات زوار

@MorphoSyntax
4🙏1
2020 Contrastive Studies in Morphology and Syntax.pdf
6.6 MB


📘 کتاب | پژوهش‌های مقابله‌ای در صرف و نحو


▫️Contrastive Studies in Morphology and Syntax (2020)

▫️Edited by:
Michalis Georgiafentis
Giannoula Giannoulopoulou
Maria Koliopoulou
Angeliki Tsokoglou

@MorphoSyntax
👍4🤩1🙏1
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM


🗓 سوم اسفند | در نکوداشت استاد ثمره

▫️زنده‌یاد دکتر یدالله ثمره (۱۰ اردیبهشت ۱۳۱۱ ــ ۳ اسفند ۱۳۹۷) زبان‌شناس نامدار ایرانی، استاد دانشگاه تهران و عضو پیوستهٔ فرهنگستان زبان و ادب فارسی بود. در میان آثار گران‌سنگ فراوانی که از استاد به یادگار مانده، کتاب پیش‌گام آواشناسی زبان فارسی: آواها و ساخت آوایی هجا (۱۳۶۴) جایگاه ویژه‌ای دارد.

@MorphoSyntax
12👍1🥰1🤔1🙏1😍1
MorphoSyntax
🔍 مسئله (۳۰) پدر آقاسعید در جلسهٔ خواستگاری توضیح داد که پسرش پس از آن‌که از پایان‌نامه‌اش با عنوان «انواع ترکیب در فارسی» دفاع کرد، یک کارگاه تولیدی راه انداخته و خدا را شکر، الآن کسب‌وکارش رونق گرفته است. او گفت که در خط تولید این کارگاه، ابتدا…


🗝 پاسخ مسئله (۳۰)


✖️ ۱. چوب‌پنبه‌بازکن

مرکب ریشه‌ای: چوب + پنبه
مرکب فعلی: باز + کن
مرکب فعلی: چوب‌پنبه + بازکن

✔️ ۲. دستمال‌کاغذی

مرکب فعلی: دست + مال
مرکب ریشه‌ای: دستمال + (کاغذ + ــ‌ی)

✖️ ۳. آبگوشت‌خوری

مرکب ریشه‌ای: آب + گوشت
مرکب فعلی: آبگوشت + (خور + ــ‌ی)

✖️ ۴. تخته‌پاک‌کن

مرکب فعلی: پاک + کن
مرکب فعلی: (تخت + ــه) + پاک‌کن

ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ
★ در درون برخی از ترکیب‌های بالا، فرایند اشتقاق نیز رخ داده است. این موارد میان کمانک آمده‌اند.
ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ

@MorphoSyntax
👍51👌1


🔰 روز زبان مادری | با توجه به مجموعهٔ عوامل زبان‌شناختی، فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و جز آنها، در حوزهٔ آموزش زبان‌ها و گویش‌های اقوام ایرانی در مدارس کشورمان، با کدام‌یک از گزینه‌های زیر موافق‌اید؟
Anonymous Poll
11%
(۱). آموزش به زبان مادری در دورهٔ متوسطه (= آموزش همهٔ درس‌ها فقط به زبان مادری دانش‌آموزان)
59%
(۲). آموزش زبان مادری در دورهٔ متوسطه (= آموزش زبان مادری به دانش‌آموزان در کنار دیگر درس‌ها)
30%
(۳). فقط آموزش زبان فارسی و به زبان فارسی در دورهٔ متوسطه (= آموزش زبان مادری بیرون از محیط مدرسه)
👍8🤔6
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM


👁‍🗨 دیدگاه | جایگاه زبان فارسی

● دکتر اصغر دادبه (۱۸ اسفند ۱۳۲۵، یزد)، استاد فلسفهٔ اسلامی و ادبیات عرفانی دانشگاه علامه طباطبایی، مدیر گروه ادبیات دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، و چهرهٔ ماندگار در ادبیات عرفانی و فلسفهٔ اسلامی.

ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ
🔗 از کانال جرعه، در:
https://news.1rj.ru/str/joreah_journal
ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ

@MorphoSyntax
🤔8👍42
MorphoSyntax


🔰 روز زبان مادری | با توجه به مجموعهٔ عوامل زبان‌شناختی، فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و جز آنها، در حوزهٔ آموزش زبان‌ها و گویش‌های اقوام ایرانی در مدارس کشورمان، با کدام‌یک از گزینه‌های زیر موافق‌اید؟


👁‍🗨 دیدگاه | به مناسبت روز زبان مادری (۱)


ـ1⃣ـ

○ از ملای محل پرسید: بر شیشه‌خرده هم می‌توان تیمم کرد؟ گفت: شما نیتت طهارت نیست؛ می‌خواهی دست و بال مسلمین را خونین کنی! این، حکایت همان اندک‌کسانی است که از «آموزش به زبان اقوام ایرانی» حمایت می‌کنند و معتقدند که دانش‌آموزان ایران‌زمین باید تاریخ و جغرافیا و فیزیک و شیمی و حساب و کتاب را در مدرسه به زبان مادری خود بیاموزند؛ همان‌ها که می‌گویند باید کتاب‌های درسی مازندرانی‌ها به مازندرانی تهیه و تدوین شود، بلوچ‌ها به بلوچی درس بخوانند، زبان‌وران سورانی و کرمانجی و هورامی و گورانی از هم تفکیک شوند و به مدارس ویژۀ خود بروند و برای آذری‌های همدان و تبریز و زنجان و اردبیل نیز به گونه‌ای از زبان ترکی که بدان سخن می‌گویند، کتاب درسی مستقل بنویسند. هرآن‌که چنین ادعایی کرد ــ بدون تعارف ــ عقل و جیبش را بکاوید، که یا آن‌یکی تهی است، یا این‌یکی را پر کرده‌اند و در هر صورت، پیامد مدعایش، جدایی اجتماعی و تجزیۀ سرزمینی است.


ـ2⃣ـ

○ آموزش زبان مادری در مدارس چطور؟ یعنی این‌که دانش‌آموزان درس و مشق‌شان را به فارسی بخوانند و بنویسند، اما در کنارش برای یادگیری زبان مادری خود نیز آموزش رسمی ببینند و هفته‌ای چند ساعت کتاب «زبان و ادبیات» مازندرانی و گیلکی و تالشی و بلوچی و کردی و لری و لکی و ترکمنی و ترکی و غیره را از ته کیف‌شان بیرون بکشند و روخوانی کنند. مثلاً دانش‌آموزان اهل یوش در زنگ اول بپرسند «به کجای این شب تیره بیاویزم قبای ژندهٔ خود را»، و در زنگ دوم بخوانند «روجا اتّه بَسوتِ خانمونِه» و محصلان روستای خشگناب در کتاب درسی‌شان، در کنار «وه که با این عمرهای کوته بی‌اعتبار»، زمزمه کنند «حیدر بابا دنیا یالان دنیا دی». تصویر زیبایی است؟ باشد یا نباشد، تحقق آن نه ممکن است، نه مطلوب. جسارت نباشد؛ این مدعای «مجلسی» بیشتر به درد آن می‌خورد که وقتی در جلسۀ نقد فیلم «ورود»* پا روی پا انداخته‌ایم و فنجان قهوۀمان را می‌نوشیم، گریزی هم به آن بزنیم تا فروغ روشنفکری‌مان چشمان حاضران را خیره کند. البته، این مطالبات برای سخنرانی‌های پرشور دم «مجلس» هم خوب است و در کنار وعدۀ آسفالت دولایه و برق سه‌فاز، می‌تواند چند رأی بیشتر از حوزۀ انتخاباتی جابلسا و جابلقا نصیب گوینده کند. اما . . .


ـ3⃣ـ

○ زبان ملی، رسمی، فرهنگی و تاریخی ما ایرانیان، از هر قوم و قبیله‌ای که آمده باشیم و به هر زبانی که در خانه و خانمان سخن بگوییم، فارسی است. فارسی بخش جدایی‌ناپذیر هویت ما و از مهم‌ترین پایه‌های حفظ وحدت ملی‌مان است. به همین دلیل، آموزش در مدرسه نیز باید به زبان فارسی و فقط با زبان فارسی باشد. هیچ نظام آموزشی موفق و سالمی در جهان، دانش‌آموزان سرزمینش را برپایۀ هوش ریاضی و استعداد تحصیلی، تمکن مالی و توانایی اقتصادی، باورهای مذهبی و تعلقات فرهنگی، یا برمبنای قد و وزن و رنگ چشم، از هم تفکیک نمی‌کند. ما کرده‌ایم؛ عده‌ای را به آموزشکده‌های موسوم به سمپاد فرستاده‌ایم، گروهی را در تجارتخانه‌های انتفاعی نشانده‌ایم، و برخی را برای مدارس مذهبی دست‌چین کرده‌ایم. حتی بپرسید و حتماً خواهید شنید که هنگام ثبت‌نام در دبستان‌های ویژۀ از ما بهتران، پس از باطن والدین، به ظاهر اولاد هم می‌نگرند و برای سیما و قد و بالای دانش‌آموز امتیازی قائل می‌شوند. این تفکیک سفیهانۀ کودکان و نوجوانان یک سرزمین که در مرحلۀ رشد عقلی و جسمی قرار دارند، آثار ویرانگر اجتماعی و فرهنگی در پی می‌آورد و حالا اگر این جدایی‌خواهی به حوزۀ زبان نیز کشیده شود و دانش‌آموز ایرانی عرب و عجم را به دو پیمانه کند، فاجعه می‌آفریند.

ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ
★ ورود (Arrival)، به کارگردانی دنی ویلنوو و نویسندگی اریک هایسرر، فیلمی علمی‌تخیلی و با درون‌مایهٔ زبان‌شناختی است که در ۲۰۱۶ به نمایش درآمد.
ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ

@MorphoSyntax
🤔14👍10🔥1👏1👌1
MorphoSyntax
👁‍🗨 دیدگاه | به مناسبت روز زبان مادری (۱) ـ1⃣ـ ○ از ملای محل پرسید: بر شیشه‌خرده هم می‌توان تیمم کرد؟ گفت: شما نیتت طهارت نیست؛ می‌خواهی دست و بال مسلمین را خونین کنی! این، حکایت همان اندک‌کسانی است که از «آموزش به زبان اقوام ایرانی» حمایت می‌کنند و…


👁‍🗨 دیدگاه | به مناسبت روز زبان مادری (۲)


ـ4⃣ـ

○ نیت آنان که بر طبل توخالی «آموزش به زبان مادری» می‌کوبند و الگویشان را از درون سِفر پیدایش، در روایت «برج بابل» تورات یافته‌اند، کم‌وبیش روشن است. اینها به‌دنبال گسست زبانی و فرهنگی و اجتماعی فرزندان این آب‌وخاک‌اند و نهایتاً تجزیۀ ایران را در سر می‌پرورانند. می‌خواهند کرمانجی‌های خراسان و سورانی‌های کردستان زبان مشترک نداشته باشند، اهالی اردبیل و رشت سخن یکدیگر را نفهمند، بلوچ‌ها و مازنی‌ها در فرهنگ شفاهی سهیم نباشند، پیوند زناشویی میان لک‌ها و عرب‌زبان‌های خوزستان برقرار نشود، دانش‌آموختگان تالشی نتوانند در عسلویه یا تهران شغلی بیابند و دانش‌آموزان‌شان امکان تحصیل در دانشگاه رازی و فردوسی را از دست بدهند؛ و از همه مهم‌تر، می‌خواهند فرهنگی که بر شالودۀ زبان فارسی استوار است، میان اقوام ایرانی به اشتراک گذاشته نشود. ناگفته پیداست که اندک‌مروجان این دیدگاه چه می‌خواهند و در پی چه هستند. اما راستش، مشخص نیست که حامیان دیدگاه دوم چه می‌جویند و چگونه می‌توانند فراگیری زبان مادری را در آموزش و پرورشی که همین حالا هم از گسترش و تثبیت عدالت آموزشی بازمانده است، سامان‌دهی کنند.


ـ5⃣ـ

○ اگر فرض بگیریم همۀ کسانی که از آموزش زبان مادری در مدارس حمایت می‌کنند، دل‌نگران پاسداری از زبان‌ها و گویش‌های اقوام ایرانی‌اند و آموزش رسمی را راهی برای تحقق این هدف می‌دانند، باید پرسید که چگونه می‌خواهند بر این انگارۀ خود جامۀ عمل بپوشانند. نگارنده که خود را گویشور دست‌دوم مازندرانی، گونۀ ساروی، می‌داند، کنجکاو است که بداند: قرار است کدام نسخۀ مازندرانی را در این استان آموزش دهید و برایش کتاب درسی تدوین کنید؟ شاخۀ شرقی، غربی، یا مرکزی؟ اگر قرار است ساروی را معیار بگیریم، حق و حقوق رامسری‌ها چه می‌شود که گونۀ زبانی‌شان تفاوت‌های چشمگیری با ساروی و بابلی و آملی دارد؟ تکلیف کلاردشتی‌های مازندران چیست؟ اگر خواستید برای آنها هم کتاب درسی ویژۀ خودشان را بنویسید، یادتان باشد اهالی رودبارک و کردیچال به گونۀ زبانی همسان سخن نمی‌گویند. در این روند، با مهاجران چه می‌کنید؟ آیا مثلاً برای ترک‌زبان‌های قائم‌شهر کلاس و درس جداگانه برپا می‌کنید و پس از جدایی دانش‌آموزان برپایۀ اقتصاد خانواده، استعداد دانش‌آموز، و علائق فرهنگی والدین، کار را به جدایی نوجوانان ترک و مازنی می‌کشانید که در یک کوچه و محله هم‌بازی و هم‌درس‌اند؟ کمی دورتر، در شهر ارومیه، مدرسه و کلاس جداگانه برای دانش‌آموزان ارمنی و ترک و کرد برپا می‌کنید و به چندقطبی‌های مخرب فرهنگی در میان نونهالان یک شهر دامن می‌زنید؟!


ـ6⃣ـ

○ فرهنگ و زبان اقوام ایرانی پشتوانۀ فرهنگ و زبان ملی ماست و این ادعا، شعار بی‌مایه نیست؛ اما جای آموزش خرده‌فرهنگ‌ها، گویش‌ها و گونه‌های زبانی در مدرسه و مکتب نیست؛ ادبیات شفاهی و مکتوب زبان مادری را وارد نظام آموزشی رسمی نمی‌کنند و برای لالایی‌ها و قصه‌ها و افسانه‌های اقوام مختلف کتاب درسی مستقل نمی‌نویسند. پس جای اینها کجاست؟ روی سر ما، اما نه به بهای گزاف از میان بردن فرهنگ ملی، زبان رسمی، انسجام اجتماعی، و یکپارچگی سرزمینی. سزاوار است که همۀ ما دل‌نگران نگاه‌داشت زبان مادری‌مان باشیم؛ و اگر هستیم، برای رسیدن به این هدف می‌توانیم راه‌های گوناگونی بیابیم. می‌توانیم شعر بگوییم و قصه بنویسیم، روزنامه و مجله راه بیندازیم، از ظرفیت شبکه‌های استانی در برنامه‌سازی به زبان مادری استفاده کنیم، و در رسانه‌های مجازی به زبان و گویش اقوام ایرانی بگوییم و بنویسیم، بی‌آن‌که به حریم مقدس زبان فارسی خدشه‌ای وارد کنیم*. با این تلاش‌های گروهی، هرکدام از گونه‌های زبانی رایج در سرزمین ایران که قابلیت و توانایی ماندن داشته باشد، قطعاً می‌ماند؛ و اگر نماند، جز اندوه چه چاره که ناگزیر سر از موزۀ زبانی درمی‌آورد.

ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ
★ چندی پیش در برخی از رسانه‌های برون‌مرزی، به بهانۀ حمایت از زبان‌ها و گویش‌های ایرانی، برنامه‌هایی در حمله به جایگاه زبان فارسی تولید و پخش کرده بودند. این نمایش تا بدانجا پیش رفت که حتی فارسی را مانع تحقق مردم‌سالاری و توسعه دانستند، اما مضحک آنجا بود که همۀ مجریان و مهمانان این خوش‌سوگ‌نامه که از ستم‌های زبان فارسی و تضییع حقوق‌شان می‌گفتند، ناگزیر بودند به فارسی سخن بگویند تا امکان فهم دوسویه فراهم آید!
ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ

@MorphoSyntax
🤔15👍7👌7💯2🔥1
MorphoSyntax
🔝 شب دانشکدهٔ ادبیات و علوم انسانی @MorphoSyntax
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM


● استاد شفیعی کدکنی
● شب دانشکدهٔ ادبیات و علوم انسانی
● تالار فردوسی، چهارم اسفند ۱۴۰۳

@MorphoSyntax
5👍41🔥1🤔1


📢 کارگاه | از پست و بلند نشانه‌گذاری

@MorphoSyntax
👍411🤓1🎄1


🧾 واژه‌گزینی | زبان‌شناس خجالتی!

▪️Shy Linguist = زبان‌شناس خجالتی

▪️زبان‌شناس خجالتی نوعی زبان‌شناس است که بدون شرم می‌گوید ما نیازمند زبان ملی نیستیم؛ فارسی هم یکی از زبان‌های ایرانی است، در کنار بقیهٔ زبان‌ها و گویش‌های اقوام ایرانی. در هر ایالت ایرانستان باید زبان مادری همان منطقه آموزش داده شود و اهالی باید به همان گونهٔ زبانی، درس و مشق مدرسه و دانشگاه‌شان را بخوانند.

▪️یک زبان میانجی کارراه‌انداز هم به‌عنوان «زبان رسمی» معرفی شود تا در مکاتبات اداری و مراودات تجاری دچار زحمت نشویم؛ فارسی گزینهٔ بدی نیست، اما بهتر از آن، انگلیسی است که زبان بین‌المللی هم هست، مثل همین هندوستان خودمان. زبان‌شناس خجالتی فقط شرم حضور دارد و کمی خجالت می‌کشد که بگوید ما نیازمند ملیت یکپارچه و مفهوم برساختهٔ ایران هم نیستیم؛ شاید هم ضرورتی نمی‌داند که بگوید؛ می‌داند این تالی با آن مقدم حاصل می‌آید!

@MorphoSyntax
👍14🤓5🤔21
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM


🔝ترجمهٔ انگلیسی به انگلیسی در دیدار این «مودی» و آن «مودی»

▪️نارندرا دامودارداس مودی، نخست‌وزیر هند به «زبان رسمی» هندوستان سخن می‌گوید؛ مترجم برای رئیس‌جمهور امریکا به انگلیسی ترجمه می‌کند!

@MorphoSyntax
😁16👍3🤔2


ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ
● توی کلاس به انگلیسی صحبت نمی‌کنیم؟
○ نخیر؛ ما در این گروه افتخار می‌کنیم که به زبان فارسی سخن بگوییم و در خدمت زبان فارسی باشیم.
ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ

🔝این پاسخ استاد است به دانشجوی جدید زبان‌شناسی در پاییز ۱۳۷۸؛ استادی که بی هیچ گزافه‌ای، به زبان بیگانهٔ انگلیسی چونان زبان مادری خود، فارسی، مسلط بود و ای‌بسا در خانه ناگزیر بود گاه به انگلیسی سخن بگوید.

@MorphoSyntax
27👍13🤔2
ارشد زبان‌شناسی ۱۴۰۴.pdf
27.7 MB


📓 دفترچهٔ کنکور | ارشد زبان‌شناسی ۱۴۰۴

@MorphoSyntax
😢31🙏1🎄1
دکتری زبان‌شناسی ۱۴۰۴.pdf
20.8 MB


📓 دفترچهٔ کنکور | دکتری زبان‌شناسی ۱۴۰۴

@MorphoSyntax
🙏5🎄21😢1
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM


📢 سیادت | سیمای اینترنتی دانشگاه تهران

● شب دانشکدهٔ ادبیات و علوم انسانی
● تالار فردوسی، چهارم اسفند ۱۴۰۳

ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ
@ut_internet_tv| شبکه دانشگاه تهران
ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ

@MorphoSyntax
4👍2👏1


☑️ ساختواژه | مقایسهٔ ساختار

❂ پرسش زیر، یکی از سؤالات کنکور دکتری (۱۴۰۴) است که با حوزۀ صرف پیوند دارد:

ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ
۳۵ ــ جفت‌واژه‌های کدام گزینه ساختواژۀ کاملاً همسانی دارند؟
۱. بشقاب‌پرنده ــ پیش‌رونده
۲. فیلم‌بردار ــ فرمان‌بردار
۳. سنگ‌پرانی ــ گل‌افشانی
۴. چرک‌خشک‌کن ــ برف‌پاک‌کن
ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ

✖️ ـ۱ـ
● بشقاب‌پرنده:
ترکیب ریشه‌ای است؛ گروه نحوی «بشقابِ پرنده» از رهگذر انضمام پسانحوی به واژهٔ مرکب تبدیل شده است.
● پیش‌رونده:
ترکیب فعلی است؛ «پیش» در نقش قید به فعل «رو» که پسوند «ــ‌نده» را جذب کرده، متصل شده است.

✖️ ـ۲ـ
● فیلم‌بردار:
«بردار» که «فیلم» در جایگاه موضوع درونی آن قرار گرفته است، محمول پیشوندی «برداشتن» است.
● فرمان‌بردار:
«بردار» متشکل از واژگونه‌ای از «بردن» و پسوند «ــ‌دار» است (در تقطیع سنتی: ستاک گذشته + ــ‌ار).

✖️ ـ۳ـ
● سنگ‌پرانی:
«سنگ» موضوع درونی «پران» است که از ریشهٔ «پر» و پسوند سببی «ــ‌ان» مشتق شده است.
● گل‌افشانی:
«گل» موضوع درونی «افشان» است که در آن پسوند سببی «ــ‌ان» حضور ندارد و ریشهٔ «افشان» در تحلیل هم‌زمانی تقطیع‌پذیر نیست.

✔️ ـ۴ـ
● چرک‌خشک‌کن:
در این ترکیب فعلی، «چرک» موضوع درونی محمول مرکب «خشک کردن» است.
● برف‌پاک‌کن:
در این ترکیب فعلی، «برف» موضوع درونی محمول مرکب «پاک کردن» است.

@MorphoSyntax
👍6🙏21


☑️ نحو | بازبینی مشخصه

❂ پرسش زیر، یکی از سؤالات کنکور دکتری (۱۴۰۴) است که با حوزۀ نحو پیوند دارد:

ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ
۴۶ ــ در چارچوب نظریۀ کمینه‌گرا، عدم بازبینی (Checking) کدام مشخصه (Feature)، عامل بدساختی جملۀ زیر است؟

*It was sent the book to Mary.

۱ ـ بازبینی نشدن مشخصۀ [D] در هستۀ گروه زمان
۲ ـ بازبینی نشدن مشخصۀ [Infl] در فعل اصلی
۳ ـ بازبینی نشدن مشخصۀ [ACC] در مفعول مستقیم
۴ ـ بازبینی نشدن مشخصۀ [NOM] در پوچ‌واژه
ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ

❂ پاسخ تفصیلی هوش مصنوعی دیپ‌سیک:

● در چارچوب نظریهٔ کمینه‌گرا (MP)، بازبینی (Checking) به فرآیندی اشاره دارد که در آن ویژگی‌های دستوری (مانند حالت‌های اسمی) باید در ساختار جمله بررسی و تطبیق داده شوند. اگر این بازبینی به درستی انجام نشود، جمله بدساخت (ungrammatical) خواهد بود.

● جملهٔ بالا بدساخت است، زیرا ساختار مجهول (passive) به‌درستی تشکیل نشده است. در ساختار مجهول، مفعول مستقیم (the book) باید به جایگاه فاعل حرکت کند و حالت فاعلی (NOM) دریافت کند. اما در این جمله، «the book» همچنان در جایگاه مفعول مستقیم باقی مانده و حالت مفعولی (ACC) دارد. این نشان می‌دهد که بازبینی مشخصهٔ [NOM] به درستی انجام نشده است.

❂ بررسی گزینه‌ها:

۱. بازبینی نشدن مشخصۀ [D] در هستۀ گروه زمان:
این گزینه مرتبط با بازبینی مشخصهٔ معرف (Determiner) در گروه زمان (TP) است. این مورد به بدساختی جمله ارتباطی ندارد.

۲. بازبینی نشدن مشخصۀ [Infl] در فعل اصلی:
این گزینه مرتبط با بازبینی ویژگی‌های فعل (مانند زمان و مطابقه) است. این مورد به بدساختی جملهٔ داده‌شده ارتباطی ندارد.

۳. بازبینی نشدن مشخصۀ [ACC] در مفعول مستقیم:
این گزینه مرتبط با بازبینی حالت مفعولی (ACC) در مفعول مستقیم است. در جملهٔ داده‌شده، «the book» به‌عنوان مفعول مستقیم، حالت مفعولی (ACC) دارد، اما مشکل اصلی این است که باید حالت فاعلی (NOM) دریافت کند. بنابراین، این گزینه صحیح نیست.

۴. بازبینی نشدن مشخصۀ [NOM] در پوچ‌واژه:
این گزینه صحیح است. در جملهٔ مجهول، مفعول مستقیم (the book) باید به جایگاه فاعل حرکت کند و حالت فاعلی (NOM) دریافت کند. اما در این جمله، «the book» حالت فاعلی نگرفته و این باعث بدساختی جمله شده است. پوچ‌واژه (expletive) مانند «it» در این جمله، جایگاه فاعل را اشغال کرده است، اما «the book» باید حالت فاعلی (NOM) دریافت کند.

پاسخ نهایی:
گزینهٔ ۴ (بازبینی نشدن مشخصۀ [NOM] در پوچ‌واژه).

ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ

❂ پاسخ صحیح:

● هرچند دیپ‌سیک در توضیحات خود به پاسخ درست نزدیک شده، اما نهایتاً نتوانسته است گزینهٔ صحیح را بیابد.

● ۳. بازبینی نشدن مشخصۀ [ACC] در مفعول مستقیم:

فعل مجهول نمی‌تواند حالت دستوری را بر روی موضوع درونی (مفعول)، ارزش‌گذاری و بازبینی کند. بنابراین، «the book» دارای مشخصهٔ بازبینی‌نشدهٔ [ACC] است. برای خوش‌ساختی، «the book» باید به جایگاه فاعل حرکت کند تا حالت [NOM] بگیرد؛ اما این جایگاه قبلاً با پوچ‌واژهٔ «it» پر شده است.

@MorphoSyntax
👍6🤔1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM


💎 نحو | پردازشگر دستور


□ فاو (Pfau, 2009) در کتاب دستور به مثابۀ پردازشگر، در چارچوب نظریۀ صرف توزیعی به تبیین لغزش‌های گفتار می‌پردازد و این انگارۀ دستوری را از جنبه‌های مختلف بررسی می‌کند. یکی از این نمونه‌ها، جابه‌جایی ریشه‌های واژگانی هنگام درج مؤخر است که در ویدئوی پیوست نیز مشاهده می‌شود. طبق فرضیۀ درج مؤخر، واحدهای دارای جوهر آوایی پس از شکل‌گیری ساختار نحوی و در مسیر صورت آوایی در گره‌های پایانی درج می‌شوند.

□ در لغزش «برقی قطع»، پردازشگر نحویِ گوینده به‌درستی یک گروه اسمی، متشکل از مضاف و مضاف‌الیه ساخته و حتی تشخیص داده است که هستۀ این گروه باید حاصل مصدر باشد و وند مناسب را به هستۀ گروه متصل کرده است. در فرایند درج مؤخر دو واژ «برق» و «قطع» از واژگاه انتخاب شده‌اند تا در گره‌های پایانی بنشینند. بااین‌همه، «برق» در هستۀ پایانی مرکب (متشکل از: اسم + وند ــ‌ی) درج شده و «قطع» در جایگاه وابستۀ اسم حضور یافته است. یعنی، ساختار حاصل مصدر و وابسته‌اش پیش از درج واژها شکل گرفته است، نه هم‌زمان با آن.

✔️Vocabulary = واژگاه
✔️Late insertion = درج مؤخر
✔️ Terminal node = گره پایانی

@MorphoSyntax
👍9👌2😁1