مطالعه جدید ارتباط معناداری بین استفاده زیاد از شبکه های اجتماعی و اختلالات هذیانی نشان میدهد.

تحقیقات جدید دانشگاه سایمون فریزر کانادا نشان میدهد استفاده گسترده از شبکه های اجتماعی با افزایش خطر ابتلا به اختلالات روانپزشکی همراه با ویژگی های توهمی، مانند اختلال شخصیت خودشیفته (نارسیسیسم) و اختلال بدشکلی بدن (BDD)، ارتباط قابل توجهی دارد. این مطالعه که به صورت یک مرور سیستماتیک بر بیش از ۲۵۰۰ پژوهش علمی در پایگاه داده BMC Psychiatry منتشر شده است، تأکید میکند که اختلالات توهمی و هذیانی شایع ترین دسته از مشکلات روانپزشکی مرتبط با استفاده افراطی از پلتفرم های دیجیتال هستند.

یافته های کلیدی:

1.توهم به عنوان محور اصلی: پژوهشگران دریافتند افرادی که زمان زیادی را در فضای مجازی سپری میکنند، بیشتر در معرض تجربه تحریف واقعیت، باورهای غیرمنطقی درباره خود (مانند بزرگنمایی اهمیت فردی) یا تمرکز وسواسی بر نقص های ظاهری قرار میگیرند.

2.خودشیفتگی و اختلال بدشکلی بدن: این دو اختلال به طور ویژه با رفتارهایی مانند انتشار مداوم سلفی ها، جستجوی تأیید بیرونی، و مقایسه های مکرر با دیگران در شبکه های اجتماعی تشدید میشوند.

3.تأثیر الگوریتم ها: محتوای فیلترشده، تصاویر ایده آل گرایانه، و بازخوردهای سریع (لایک ها و کامنت ها) میتوانند ادراک فرد از واقعیت را مخدوش کرده و به تقویت باورهای غیرواقعی کمک کنند.

توصیه های پژوهشی:

- کاهش مصرف رسانه های اجتماعی: پژوهشگران پیشنهاد می کنند افراد با علائم توهمی، استفاده از این پلتفرم ها را محدود کنند تا ارتباط بهتری با واقعیت برقرار نمایند.

- توسعه فناوری های تعاملی واقع گرایانه: ادغام فناوریهایی مانند تماس چشمی دیجیتال، آواتارهای سه بعدی، و محیط های مجازی با پرسپکتیو واقعی میتواند تعاملات آنلاین را به تجربیات انسانی نزدیک تر کند و از تحریف های شناختی بکاهد.

- نیاز به پژوهش های عمیق تر: محققان خواستار بررسی دقیق تر مکانیسم های خاصی شده اند که در پلتفرم های اجتماعی به شکل گیری یا تشدید توهم کمک میکنند، از جمله نقش انگیزه های روانی کاربران و طراحی رابطه ای کاربری.

این مطالعه گامی مهم در درک پیامدهای روانشناختی عصر دیجیتال است و لزوم بازنگری در طراحی شبکه های اجتماعی برای حفظ سلامت روان جامعه را پررنگ می کند.

Neuroscience World - دنیای علوم اعصاب Channel / Group

آغازی نو با رقص شکوفه‌ها

دنیای علوم اعصاب در این نوروز فرخنده، آرزو می‌کند سالی سبزتر از سبزه‌های هفت‌سین و پربرکت‌تر از شکوفه‌های بهاری پیشِ رویتان باشد.

فرارسیدن نوروز باستانی مبارک!

Neuroscience World - دنیای علوم اعصاب Channel / Group

یک مطالعه جدید نشان می‌دهد که دور نگه داشتن گوشی هوشمند تأثیر قابل توجهی بر کاهش حواس‌پرتی یا افزایش بهره‌وری ندارد. این رفتار، ناشی از عادت و اعلان‌ها است که تمرکز و بهره‌وری را کاهش می‌دهد.

دکتر هایتمایر می‌گوید: «مشکل اصلی خود گوشی نیست، بلکه نحوه استفاده و اپلیکیشن‌هایی است که این عادات را تقویت می‌کنند.»

او توضیح می‌دهد: «شرکت‌های بزرگ عمداً گوشی‌ها را طوری طراحی کرده‌اند که بیشترین توجه ما را جلب کنند.» و بر اهمیت حفاظت از کاربران، به‌ویژه جوانان، تأکید می کند: «این دستگاه‌ها مفیدند، اما مدیریت آن‌ها چالش‌برانگیز است و نباید نادیده گرفته شود.»

🔗منبع
Neuroscience World - دنیای علوم اعصاب Channel / Group

مغز ما یک سیستم مکانیکی بر پایه شیمی است که تمایل زیادی به صرفه جویی در مصرف انرژی دارد.
مسیرهای عصبی که راهکارهای ساده‌تر دارند بیشتر مورد استفاده قرار میگیرند و به مرور امکان خلاقیت، نوآوری و دانایی از مغز گرفته می شود.

مادامی که چشم بر قدرتهای ماورایی داریم تا مسائل ما را حل کنند، مادامی که به دنبال آرزوهای خود در داستان های خیالی هستیم، مادامی که از قدرتهای برتر آسمانی طلب قدرت می کنیم، مغز ما مسیرهای عصبی ساده‌ی تقلید و باور به قدرت های‌ برتر‌ ماورایی را برای حل مسائل، بیشتر و بیشتر مورد استفاده قرار می‌دهد و یاد میگیرد که نیاز به مصرف انرژی برای چالشها ندارد در نتیجه روز به روز توانایی خلاقیت، حل مسائل، نوآوری، صلح‌جویی و دانایی را از ما سلب می‌کند.

مراقب سلامت مکانیک شیمیایی مغز خود باشیم تا به عنوان بستر پیشرفت ایدئولوژی‌ها قرار نگیریم.

Neuroscience World - دنیای علوم اعصاب Channel / Group

چاقی و تأثیر آن بر مغز نوجوانان

پژوهش جدیدی نشان می‌دهد چاقی، به‌ویژه چاقی شکمی، می‌تواند باعث تغییراتی در ساختار مغز نوجوانان شود. این تغییرات در نواحی مهمی مثل حافظه، یادگیری و احساسات دیده شده است.

بررسی اسکن مغزی بیش از ۳۳۰۰ نوجوان نشان داد که هیپوکامپوس و آمیگدالا در نوجوانان چاق بزرگ‌تر از حد معمول هستند. به گفته دکتر مورائس، این تغییرات ممکن است بر عملکرد ذهنی نوجوانان تأثیر منفی بگذارد و خطر مشکلاتی مانند زوال عقل را در آینده افزایش دهد.

همچنین نوجوانان مناطق کم‌برخوردار رشد مغزی کمتری نسبت به دیگران دارند. محققان بر اهمیت پیشگیری از چاقی در سنین پایین برای حفظ سلامت مغز تأکید دارند.

🔗منبع

Neuroscience World - دنیای علوم اعصاب Channel / Group

اولین پیوند قلب تمام‌رباتیک در آمریکا انجام شد!

جراحان در آمریکا برای اولین‌بار موفق شدند پیوند قلب را به‌صورت کاملاً رباتیک انجام دهند؛ بدون اینکه قفسه سینه بیمار را باز کنند. در این روش نوین، با استفاده از ابزارهای پیشرفته رباتیک، برش‌های دقیقی روی بدن ایجاد شد و جراحان از مسیر خاصی به نام فضای پیش‌صفاقی به قلب دسترسی پیدا کردند. این کار باعث شد قفسه سینه دست‌نخورده باقی بماند.

از مزایای این روش می‌توان به بهبود سریع‌تر، کاهش خطر عفونت و کم شدن میزان خون‌ریزی اشاره کرد؛ مسائلی که برای بیماران دریافت‌کننده پیوند که معمولاً داروهای تضعیف‌کننده سیستم ایمنی مصرف می‌کنند بسیار حیاتی است.

بیمار ۴۵ ساله‌ای که این عمل روی او انجام شد، بدون هیچ مشکلی بهبود پیدا کرد و یک ماه بعد از بیمارستان مرخص شد.

🔗منبع
Neuroscience World - دنیای علوم اعصاب Channel / Group

مغز چگونه از تجربه‌های غیرمستقیم تصمیم‌گیری می‌کند؟

پژوهشی جدید نشان داده است که مغز انسان نه‌تنها بر پایه تجربه‌های مستقیم، بلکه از طریق ارتباط‌های غیرمستقیم میان محرک‌های ظاهراً نامرتبط نیز می‌تواند تصمیم‌گیری کند.

در این مطالعه، پژوهشگران با انجام آزمایش‌هایی روی موش‌ها دریافتند که مزه‌ای شیرین ممکن است پس زده شود، اگر پیش‌تر از طریق یک بوی مشترک با تجربه‌ای ناخوشایند در ذهن ثبت شده باشد. این یافته نشان می‌دهد که مغز قادر است بین رویدادهایی که به‌طور مستقیم با یکدیگر در ارتباط نیستند، پیوند برقرار کرده و واکنش‌های رفتاری بر آن اساس شکل دهد.

این نوع یادگیری پیچیده، وابسته به فعالیت بخشی از مغز به نام آمیگدالا (بادامه مغز) و تعامل آن با سایر نواحی مغزی است. درک سازوکار این فرایند می‌تواند به فهم عمیق‌تری از تصمیم‌گیری در مغز انسان منجر شود و در آینده، راهکارهای تازه‌ای برای درمان اختلالاتی مانند استرس پس از سانحه (PTSD) و روان‌پریشی ارائه دهد.

🔗منبع
Neuroscience World - دنیای علوم اعصاب Channel / Group

وقتی مغز دنبال پاداش می‌گردد، چه اتفاقی می‌افتد؟

حیوانات همیشه رسیده‌ترین میوه‌ها را انتخاب می‌کنند چون مغزشان به دنبال بیشترین پاداش است. حالا پژوهش جدیدی نشان داده مغز انسان هم همین‌طور عمل می‌کند، اما به دو شکل متفاوت:

انتظار پاداش باعث می‌شود دقت ما در دیدن جزئیات افزایش یابد (حساسیت بیشتر شود).
گاهی هم فقط به‌خاطر اینکه گزینه‌ای پاداش بیشتری دارد، بی‌مهابا آن را انتخاب می‌کنیم (سوگیری در تصمیم‌گیری).

درنتیجه، شناخت این موضوع می‌تواند به درمان اعتیاد، قمار و رفتارهای پرخطر کمک کند؛ چرا که می‌توان تمرکز بیش از حد روی پاداش و تصمیم‌گیری‌های اشتباه را اصلاح کرد.
#مغز #نوروساینس #پژوهش #تصمیم_گیری
🔗منبع
Neuroscience World - دنیای علوم اعصاب Channel / Group

🎵 آهنگ‌های نوجوانی، ماندگارترین خاطرات زندگی

پژوهش تازه دانشگاه دورام انگلستان نشان می‌دهد موسیقی‌هایی که در دوران نوجوانی می‌شنویم، اثری عمیق و ماندگار بر ما دارند.
این پدیده «برآمدگی خاطرات موسیقایی» نام دارد و اوج آن معمولاً حوالی ۱۴ سالگی رخ می‌دهد.

🔹 علت چیست؟
در این سن، مغز ما تجربه‌های تازه و هویت‌ساز زیادی ثبت می‌کند. به همین دلیل، آهنگ‌های آن دوره نه‌تنها آشناتر به نظر می‌رسند، بلکه با خاطرات و احساسات شخصی ما پیوند می‌خورند.

پس اگر هنوز هم آهنگ‌های نوجوانی‌تان حال و هوایتان را عوض می‌کنند، بدانید پشت این موضوع یک دلیل علمی نهفته است!

🔗منبع
Neuroscience World - دنیای علوم اعصاب Channel / Group

🎧 #هایده - راوی

در نگاه نخست، “راوی” قصه‌ای عاشقانه روایت می‌کند؛ اما با دقت می‌بینیم این عشق تنها به یک فرد نیست، بلکه عشقی به آرمان، خاطره و حتی خودِ احساس عشق است. جستجوی راوی برای معشوق، آرام‌آرام به سفری درونی و یافتن خویشتن بدل می‌شود؛ سفری آمیخته با تنهایی و حسرت.

این ترانه‌ی خاطره انگیز، نمونه‌ای درخشان از موسیقی پاپ سنتی ایرانی است که با نوای تار، سنتور و نی جان می‌گیرد؛ اما بیش از هر چیز، عظمتش را مدیون صدای جاودان هایده است؛ آوازی سرشار از تکنیک و احساس که اندوه ترانه را مستقیم به دل شنونده می‌نشاند.

@NeuroscienceWorld

موسیقی؛ داروی جوانی مغز 🧠🎵

پژوهش‌ها نشان می‌دهند نواختن و گوش دادن به موسیقی حتی در سنین بالا می‌تواند روند پیری مغز را معکوس کند و از بروز زوال عقل جلوگیری نماید.

مطالعات نشان داده‌اند موسیقی‌دانان بالای ۶۰ سال هنگام پردازش گفتار در محیط‌های شلوغ، واکنش‌های مغزی مشابه جوانان ۲۰ ساله دارند؛ این به دلیل تقویت ارتباطات عصبی در نیمکره راست مغز است.

تحقیقات دیگر نشان می‌دهند حتی شروع یادگیری یا گوش دادن فعال موسیقی در سنین بالا می‌تواند اثرات محافظتی داشته باشد و ذهن را تیز نگه دارد. موسیقی علاوه بر سلامت مغز، شادی و تعامل اجتماعی را نیز تقویت می‌کند.

🔗منبع
Neuroscience World - دنیای علوم اعصاب Channel / Group

‌برخی از ما فکر می‌کنيم، دوام آوردن قوی ترمان
می‌کند، اما گاهی قدرت در رها کردن است!

#هرمان_هسه

Neuroscience World - دنیای علوم اعصاب Channel / Group

وقتی تحصیل کرده هستید که بتوانید تقریبا هر حرفی را بشنوید بدون آنکه عصبانی شوید یا اعتماد به نفستان را از دست بدهید!

#رابرت_فراست

رابرت فراست از شعرای معروف قرن بیستم آمریکاست. طبق گفته‌ی خود او، “شعر با خیال و زیبایی آغاز می شود و با حکمت پایان می گیرد.

Neuroscience World - دنیای علوم اعصاب Channel / Group

اکسپوزوم اجتماعی؛ رد نابرابری‌ها بر مغز

پژوهشی تازه در Nature Communications نشان می‌دهد که سختی‌ها و نابرابری‌های اجتماعی در طول زندگی، چیزی که دانشمندان آن را «اِکسپوزوم اجتماعی» می‌نامند، می‌تواند ردّی عمیق بر مغز بگذارد و نابرابری‌های اجتماعی مثل آموزش ضعیف، کمبود غذا و فشار و استرس مالی و نبود دسترسی کافی به خدمات درمانی می‌توانند مغز را تحت تأثیر قرار دهند و باعث ضعف حافظه، مشکلات ذهنی و حتی تغییر شکل مغز شوند.

این اثرات هم در سالمندی و هم در بیماری‌هایی مثل دمانس (فراموشی شدید و کاهش توانایی فکر کردن) دیده می‌شوند؛ نابرابری‌ها کم‌کم در مغز حک می‌شوند.

راهکار: پیشگیری از مشکلات مغزی باید از کودکی شروع شود. آموزش خوب، تغذیه سالم و مراقبت برابر از سلامت، مغز آینده را می‌سازند. والدین با انتخاب‌های امروز، سلامت فردای کودکشان را شکل می‌دهند.

🔗منبع
Neuroscience World - دنیای علوم اعصاب Channel / Group

پاییز اما، چیزی نیست جز خلوتی
برای تعمق‌ در آن‌چه از عمرمان فرو افتاد...

#محمود_درویش

Neuroscience World - دنیای علوم اعصاب Channel / Group

🎧 سلام بر غم - ویگن دِردِریان
به همراه ارکستر اسپانیولی

شعر: ناصر رستگار نژاد

با آمدن پاییز، صدای ویگن رنگی تازه می‌گیرد؛ غم و زیبایی را در هم می‌آمیزد و فصل برگ‌ریزان را دلنشین‌تر می‌کند.
«سلام بر غم» حکایتی است از دلتنگی‌های پاییزی که در دل موسیقی، به خاطره‌ای ماندگار بدل می‌شود...

#پاییز #موزیک #ویگن

@NeuroscienceWorld

شباهت شگفت‌انگیز مغز و بیضه

در ظاهر، مغز مرکز فکر، احساس و هماهنگی عصبی و بیضه، غدهٔ تولید اسپرم و تستوسترون هیچ وجه تشابهی ندارند. اما پژوهش‌های چهار دهه اخیر، به‌ویژه مطالعهٔ چشمگیر سال ۲۰۲۱ در Royal Society، نشان داده‌اند که این دو اندام بیشترین تعداد پروتئین مشترک را در بدن انسان دارند: حدود ۱۳,۴۴۲ پروتئین.

این هم‌خوانی تنها در سطح ژنتیکی نیست. نورون‌ها و اسپرم‌ها در فرآیندهایی مانند (اگزوسیتوز) برون‌رانی سلولی، مسیرهای سیگنالینگ و رشد بافت رفتارهای مولکولی مشابهی از خود نشان می‌دهند. جالب‌تر اینکه بسیاری از این پروتئین‌های مشترک، نقش اصلی‌تری در توسعهٔ مغز دارند تا در عملکرد بیضه.

دانشمندان این شباهت را نتیجهٔ همگرایی تکاملی می‌دانند: هر دو اندام در بقای و گونه‌زایی انسان نقشی حیاتی ایفا می‌کنند؛ مغز از طریق رفتارهای پیچیده، و بیضه از طریق تولید گامت. این ارتباط مولکولی ممکن است پیامدهای بالینی مهمی نیز داشته باشد، از جمله در درک ارتباط میان اختلالات عصبی و ناباروری.

#علم #مغز #علوم_اعصاب #ژنتیک

Neuroscience World - دنیای علوم اعصاب Channel / Group

ای بر تارک روزگاران، ای جشن مهر و پیروزی!
تو را، مهرگان، شکوه‌بخش آیین کهن این سرزمین.

این آیین سترگ، همتای پرشکوه نوروز، نماد گذر از گرمای سوزان به خنکای پربار پاییز است.

مهرگان از روز مهر تا روز رام، شانزدهمین تا بيست و یکمین روز مهر(۱۰ - ۱۶ مهر خورشیدی) ادامه دارد، ایرانیان باستان، «مهرگان همگانی» و «مهرگان ویژه» را به پاسداشت «میترا» فرشتهٔ خورشید(مهر و پیمان) را گرامی می‌داشتند.

بازتاب این شکوه در تاروپود فرهنگ ما جاودانه است.

Neuroscience World - دنیای علوم اعصاب Channel / Group

فکرهای بی‌زبان
《آیا اندیشیدن بدون واژه ممکن است؟》

فیلسوفانی چون راسل، هایدگر و ویتگنشتاین باور داشتند تفکر بدون زبان ممکن نیست. ویتگنشتاین حتی گفت: «مرزهای زبان من، مرزهای دنیای من است.»
اما پژوهش‌های عصب‌شناسی نشان می‌دهد ما می‌توانیم بدون زبان هم فکر کنیم.
مدل‌های مغزی بروکا و ورنیکه از قرن نوزدهم تا امروز نشان داده‌اند که زبان و تفکر در مغز به‌هم متصل‌اند، اما یکی نیستند.
اسکن‌های fMRI نیز ثابت کرده‌اند هنگام حل مسائل ریاضی یا تصمیم‌گیری، بخش‌های زبانی مغز غیرفعال می‌مانند.
حتی افرادی که بر اثر سکته توانایی سخن گفتن را از دست داده‌اند، هنوز می‌توانند فکر کنند، منطق‌ورزی کنند و احساسات دیگران را درک نمایند.
بنابراین، تفکر فراتر از زبان است؛ زبان ابزار بیان اندیشه است، نه شرط وجود آن.

Neuroscience World - دنیای علوم اعصاب Channel / Group

فرگشت همیشه پیش نمی‌رود؛ گاهی عقب می‌نشیند

شایعهٔ رایج این است که فرگشت به سوی پیچیدگی پیش می‌رود. اما داده‌ها نشان می‌دهند: اگر یک ساختار دیگر مفید نباشد، طبیعت آن را کنار می‌زند حتی اگر این یعنی بازگشت به شکلی ساده‌تر.

نمونهٔ بارز، یک کرم از دوران کامبرین (۵۱۸ میلیون سال پیش) این اصل را به‌خوبی نشان می‌دهد: این جاندار، که اجدادی با اندام‌های حرکتی داشت، به‌دلیل عدم استفاده، پاهایش را از دست داد و به موجودی بدون پا تبدیل شد. ساختار بدنی‌اش شامل بدنی بلند، پیاز گیرنده در انتها، قلاب‌های مقعدی و پنج جفت برآمدگی پَر‌مانند نزدیک سر ترکیبی منحصربه‌فرد از ویژگی‌های اولیه و ثانویه است.

این نخستین شاهد مستند از «فرگشت معکوس» در تاریخ حیات است: مدرکی روشن که فرگشت مسیری خطی نیست، بلکه بر اساس کارایی و سازگاری شکل می‌گیرد حتی اگر یعنی ساده‌تر شدن.

🔗منبع
Neuroscience World - دنیای علوم اعصاب Channel / Group

رام‌روز و مهر‌ماه، مهرگان بزرگ

روایت است که بیست‌ویکمین روز مهر (۱۶ مهر خورشیدی) فریدون در این روز به رهبری کاوه آهنگر بر ضحاک ماردوش چیره شد و او را در کوه دماوند، به بند کشید، پس فریدون تاج پادشاهی بر سر نهاد.

مهرگان بر ایرانیان میهن پَرست فرخنده باد!
فریدون زمانه باشید...

📷 عکس از وحید عباسی

Neuroscience World - دنیای علوم اعصاب Channel / Group