دنیای علوم اعصاب – Telegram
دنیای علوم اعصاب
235 subscribers
104 photos
4 videos
4 files
160 links
مغز، شاهکار تکامل و هنر تفکر
Download Telegram
ای بر تارک روزگاران، ای جشن مهر و پیروزی!
تو را، مهرگان، شکوه‌بخش آیین کهن این سرزمین.


این آیین سترگ، همتای پرشکوه نوروز، نماد گذر از گرمای سوزان به خنکای پربار پاییز است.

مهرگان از روز مهر تا روز رام، شانزدهمین تا بيست و یکمین روز مهر(۱۰ - ۱۶ مهر خورشیدی) ادامه دارد، ایرانیان باستان، «مهرگان همگانی» و «مهرگان ویژه» را به پاسداشت «میترا» فرشتهٔ خورشید(مهر و پیمان) را گرامی می‌داشتند.

بازتاب این شکوه در تاروپود فرهنگ ما جاودانه است.

Neuroscience World - دنیای علوم اعصاب Channel / Group
1
فکرهای بی‌زبان
《آیا اندیشیدن بدون واژه ممکن است؟》


فیلسوفانی چون راسل، هایدگر و ویتگنشتاین باور داشتند تفکر بدون زبان ممکن نیست. ویتگنشتاین حتی گفت: «مرزهای زبان من، مرزهای دنیای من است.»
اما پژوهش‌های عصب‌شناسی نشان می‌دهد ما می‌توانیم بدون زبان هم فکر کنیم.
مدل‌های مغزی بروکا و ورنیکه از قرن نوزدهم تا امروز نشان داده‌اند که زبان و تفکر در مغز به‌هم متصل‌اند، اما یکی نیستند.
اسکن‌های fMRI نیز ثابت کرده‌اند هنگام حل مسائل ریاضی یا تصمیم‌گیری، بخش‌های زبانی مغز غیرفعال می‌مانند.
حتی افرادی که بر اثر سکته توانایی سخن گفتن را از دست داده‌اند، هنوز می‌توانند فکر کنند، منطق‌ورزی کنند و احساسات دیگران را درک نمایند.
بنابراین، تفکر فراتر از زبان است؛ زبان ابزار بیان اندیشه است، نه شرط وجود آن.

Neuroscience World - دنیای علوم اعصاب Channel / Group
2
فرگشت همیشه پیش نمی‌رود؛ گاهی عقب می‌نشیند

شایعهٔ رایج این است که فرگشت به سوی پیچیدگی پیش می‌رود. اما داده‌ها نشان می‌دهند: اگر یک ساختار دیگر مفید نباشد، طبیعت آن را کنار می‌زند حتی اگر این یعنی بازگشت به شکلی ساده‌تر.

نمونهٔ بارز، یک کرم از دوران کامبرین (۵۱۸ میلیون سال پیش) این اصل را به‌خوبی نشان می‌دهد: این جاندار، که اجدادی با اندام‌های حرکتی داشت، به‌دلیل عدم استفاده، پاهایش را از دست داد و به موجودی بدون پا تبدیل شد. ساختار بدنی‌اش شامل بدنی بلند، پیاز گیرنده در انتها، قلاب‌های مقعدی و پنج جفت برآمدگی پَر‌مانند نزدیک سر ترکیبی منحصربه‌فرد از ویژگی‌های اولیه و ثانویه است.

این نخستین شاهد مستند از «فرگشت معکوس» در تاریخ حیات است: مدرکی روشن که فرگشت مسیری خطی نیست، بلکه بر اساس کارایی و سازگاری شکل می‌گیرد حتی اگر یعنی ساده‌تر شدن.

🔗منبع
Neuroscience World - دنیای علوم اعصاب Channel / Group
رام‌روز و مهر‌ماه، مهرگان بزرگ

روایت است که بیست‌ویکمین روز مهر (۱۶ مهر خورشیدی) فریدون در این روز به رهبری کاوه آهنگر بر ضحاک ماردوش چیره شد و او را در کوه دماوند، به بند کشید، پس فریدون تاج پادشاهی بر سر نهاد.

مهرگان بر ایرانیان میهن پَرست فرخنده باد!
فریدون زمانه باشید...
📷 عکس از وحید عباسی

Neuroscience World - دنیای علوم اعصاب Channel / Group
1
هیچ حمله‌ی قلبی ناگهانی نیست!

پشت هر سکته‌ی قلبی، هر نارسایی و هر ایست ناگهانی، سال‌ها علامت خاموش پنهان بوده است.
پژوهشی جهانی روی بیش از ۹ میلیون نفر در کره جنوبی و هزاران نفر در آمریکا نشان داد که بیش از ۹۹ درصد از افرادی که دچار بیماری‌های قلبی شدند، سال‌ها پیش از آن، حداقل یک عامل خطر در بدنشان فعال بوده است؛ از فشار خون و کلسترول گرفته تا قند خون بالا یا مصرف دخانیات.
در میان همه‌ی عوامل، فشار خون بالا چهره‌ی اصلی بود در ۹۳ درصد از بیماران دیده شد.
نتیجه ساده اما عمیق است:
بیماری قلبی ناگهان به سراغ‌مان نمی‌آید؛ ما سال‌ها آرام‌آرام به استقبالش می‌رویم.
اگر از همین امروز تصمیم بگیریم فشار، قند و عادت‌هایمان را جدی بگیریم، شاید روزی برسد که «سکته» دیگر خبر ناگهانی زندگی هیچ‌کس نباشد.

🔗منبع
Neuroscience World - دنیای علوم اعصاب Channel / Group
1
۱۰ اکتبر، #روز_جهانی_سلامت_روان

امسال بر یک موضوع حیاتی تمرکز دارد:
«دسترسی به سلامت روان در فجایع و فوریت‌ها»

در زمانی که جوامع با بلایای طبیعی و درگیری‌ها روبرو می‌شوند، نیاز به حمایت روانی-اجتماعی نه یک انتخاب، که یک ضرورت است.

از دیدگاه شما چه اقداماتی برای حمایت از سلامت روان در بحران‌ها ضروری است؟
نظراتتان را در گروه دنیای علوم اعصاب قرار دهید.

Neuroscience World - دنیای علوم اعصاب Channel / Group
2
همیشه می‌گن مسئله پوله، ولی نیست!
اونا فقط نیاز به «دیده‌شدن» دارن...


وایت لوتوس | The White Lotus
مایک وایت

Neuroscience World - دنیای علوم اعصاب Channel / Group
آیا می‌دانستید اخیراً شیئی از خارج منظومه شمسی وارد شده که ماهیتش هنوز ناشناخته است؟

این جرم بین‌ستاره‌ای در آوریل ۲۰۲۵ شناسایی شد؛ سریع‌تر از هر دنباله‌داری که تاکنون دیده‌ایم، با مسیری دقیق و هدف‌دار. سرعتش آن‌قدر بالاست که حتی خورشید هم نمی‌تواند متوقفش کند. منشأ و مقصدش نامعلوم است.

چرا برخی آن را سفینه می‌دانند؟

نه بخار دارد، نه دنباله‌ی یخ؛ فقط سطحی براق و فلزی. داده‌ها نشان می‌دهند که 3i Atlas بدون دلیل مشخص مسیرش را تغییر داده، درست مثل یک شیء کنترل‌شده. بازتاب نور سطحش نیز با هیچ دنباله‌داری مشابه نیست.

دانشمندان می‌گویند «اتفاقی نادر» است؛ اما برخی آن را «نشانه‌ای» می‌دانند.
#علم #فضا #ستاره #سیاره #منظومه_شمسی

Neuroscience World - دنیای علوم اعصاب Channel / Group
دانش‌آموزان به یک معلم بی‌نقص نیاز ندارند! دانش‌آموزان به یک معلم شاد نیاز دارند، معلمی که آنها را برای آمدن به مدرسه و پرورش عشق به یادگیری مشتاق کند.

#ریچارد_فاینمن
15 اکتبر #روز_جهانی_دانش‌آموز و #دانشجو است. معلم واقعی کسی است که اصولی درس می‌دهد و هم علم را منتقل می‌کند، هم شوق یادگیری را.
دانش‌آموزان ما سزاوار معلمانی هستند که روش تدریس دارند، نه فقط مدرک...

Neuroscience World - دنیای علوم اعصاب Channel / Group
کلید بهبود خلق‌وخو و انرژی روزانه

مطالعه‌ای جدید از دانشگاه تگزاس در آرلینگتون نشان می‌دهد که جایگزین کردن فقط ۳۰ دقیقه نشستن با فعالیت سبک مانند راه رفتن یا انجام کارهای روزمره می‌تواند باعث بهبود خلق‌وخو و افزایش انرژی در روز بعد شود.

🔹 فعالیت سبک، حتی بدون ورزش سنگین یا رفتن به باشگاه، تأثیر قابل‌توجهی بر حال روحی دارد.
🔹 نشستن طولانی‌مدت با خلق‌وخوی منفی مرتبط است، در حالی که تحرک سبک بیشترین تأثیر مثبت را دارد.
🔹 حتی تغییرات کوچک در برنامه روزانه، مانند کمتر نشستن و کمی بیشتر حرکت کردن، می‌تواند سلامت روان را بهبود بخشد.
🔹 مقایسه با دیگران مهم نیست؛ آنچه اهمیت دارد، تغییرات کوچک در سبک زندگی خود فرد است.

Neuroscience World - دنیای علوم اعصاب Channel / Group
1👌1
هنوز بعد از هزاران سال…
صدای #کورش_بزرگ در تاریخ می‌پیچد، اما در زندگی امروز چندان شنیده نمی‌شود. او گفت:
«زنان را گرامی بدارید»؛ اما هنوز تبعیض، نگاه‌های سنگین و محدودیت‌ها سایه انداخته.
«فرودستان را دریابید»؛ اما هنوز فقر و نابرابری نفس جامعه را تنگ کرده.
«بگذارید هرکس به آیین خویش باشد»؛ هنوز تعصب و تنگ‌نظری مانع احترام به باورهای متفاوت می‌شود.

این جملات، میراثی بودند که اگر به آن‌ها عمل می‌کردیم،
شاید جهان‌مان شکلی دیگر داشت…
اما متأسفانه، هنوز هم نادیده گرفته می‌شوند.
هفتم آبان سالگرد گشایش بابل و نکوداشت کورش بزرگ، باید این‌روز را نقطه عطفی در تاریخ بشر دانست.

Neuroscience World - دنیای علوم اعصاب Channel / Group
1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
خواب یک‌پارچه عادتی مدرن است، نه قاعده‌ای تکاملی!

برای قرن‌ها، انسان‌ها شب را در دو نوبت مجزا می‌خوابیدند: «خواب اول» و «خواب دوم» با فاصله‌ای بیداری در میانه‌ی شب که برای عبادت، مطالعه یا گفت‌وگو سپری می‌شد.
ظهور نور مصنوعی و برنامه‌های صنعتی، این ریتم دیرینه را محو کرد. مطالعات خواب در محیط‌های عاری از نور مصنوعی نشان می‌دهد که بدن انسان به‌طور طبیعی تمایل به بازگشت به الگوی دوخوابه دارد.
بیداری نیمه‌شب، برخلاف تصور رایج، لزوماً نشانه بی‌خوابی نیست، بلکه می‌تواند بازگشتی به الگوی کهن خواب ما باشد. پذیرش این بیداری به‌عنوان پدیده‌ای طبیعی، به جای نگرانی برای بازگشت به خواب، می‌تواند از کشمکش بی‌ثمر با زمان بکاهد.
کلید آرامش، درک این موضوع است که بیداری شبانه بخشی از تاریخ زیستی ماست، نه اختلالی نوظهور.

🔗منبع
Neuroscience World - دنیای علوم اعصاب Channel / Group
۴ نوامبر: روز جهانی استفاده از عقل

در جهانی انباشته از اطلاعات و شایعات، استفاده از عقل همچون چراغی است در تاریکی؛ این موهبت ساده اما قدرتمند، که ریشه در خرد کهن دارد، به ما کمک می‌کند تا در میان چالش‌های پیچیده، راه درست را تشخیص دهیم و از انجام کارهای عجیب و غیرمنطقی پرهیز کنیم.

روز استفاده از عقل بهانه‌ای است برای مکث کردن، اندیشیدن و انتخاب‌های خردمندانه. کافی است پیش از عمل، لحظه‌ای درنگ کنید، نفس عمیقی بکشید و از خود بپرسید: «آیا این کار واقعاً منطقی است؟»

با پرورش استفاده از عقل، نه تنها از اشتباهات خود می‌کاهیم، بلکه قادر خواهیم بود تا با الهام از اشتباهات دیگران، مسیری روشن‌تر و عاقلانه‌تر در زندگی پیش بگیریم.

Neuroscience World - دنیای علوم اعصاب Channel / Group
Geleh
Siavash Ghomayshi
🎧 گِله - سیاوش قمیشی

دَردا و دریغا
که در این بازی خونین
بازیچه‌ی ایام،
دلِ آدمیان است

#هوشنگ_ابتهاج
واسه کسی که کیفش کوک‌ نیست
حالش خوش نیست...

@NeuroscienceWorld
2
مغز شما چگونه شما را به سمت لذت هدایت می‌کند؟

انگیزه و پاداش، نیروی محرکه‌ی پشت رفتارهای ما هستند. مغز ما یک سیستم فوق‌العاده دارد که لذت را مانند یک «پول مشترک» اندازه‌گیری می‌کند. هر کاری که انجام می‌دهیم، ارزش آن با این واحد سنجیده می‌شود.

چیزهایی مانند غذای خوشمزه، روابط معنادار و حتی فعالیت‌های لذت‌بخش، سیستم پاداش مغز را فعال و دوپامین ترشح می‌کنند. این پیام به ما می‌گوید: «این کار را تکرار کن!»

جالب است که همین مسیر توسط مواد مخدر نیز فعال می‌شود. درک این مکانیسم، راز قدرت انگیزه و میل درونی ما را فاش می‌کند.

مغز شما، جادوگر انگیزه‌های شماست...

Neuroscience World - دنیای علوم اعصاب Channel / Group
معمای بیضه‌ها: فرگشت، کارایی یا مصونیت؟

بیضه‌ها روزانه ۲۰۰ میلیون اسپرم تولید می‌کنند، اما چرا این عضو حیاتی بیرون از بدن و در معرض آسیب قرار دارد؟

پاسخ سنتی: خنک‌تر ماندن برای تولید بهتر اسپرم.
اما این توضیح کافی نیست؛ چون در آب‌وهوای گرم، بیرون بودن بیضه حتی باعث گرم‌تر شدن آن می‌شود!

راه‌حل فرگشت چیست؟
نظریه "تصادم" می‌گوید: فعالیت‌های شدید مانند دویدن، شکار یا پاروزنی باعث فشارهای ناگهانی به شکم می‌شود. اگر بیضه داخل بدن بود، این فشارها به اسپرم‌ها آسیب می‌زد. بنابراین، بیرون بودن بیضه، اسپرم‌ها را از فشارهای ناگهانی محافظت می‌کند.
فرگشت، بهترین راه‌حل را برای بقا انتخاب می‌کند!

Neuroscience World - دنیای علوم اعصاب Channel / Group
👌2
هفتم نوامبر، زادروز #ماری_کوری، بانوی نور علم 🌟

امروز را به عنوان #روز_جهانی_فیزیک_پزشکی گرامی می‌داریم؛ رشته‌ای که در آن، ذرات و امواج، قهرمانان نامرئیِ نبرد با بیماری‌ها می‌شوند. از پرتودرمانی تا تصویربرداری‌های پیشرفته، این علم هر روز در مسیر تشخیص و درمان، جان‌های بسیاری را نجات می‌دهد.

یاد و تلاش‌های ماری کوری جاودان،
و راهش پررهرو باد!

Neuroscience World - دنیای علوم اعصاب Channel / Group
🏆4
🧠 دو سیستم تفکر در مغز انسان

#دنیل_کانمن در کتاب تفکر، سریع و آهسته می‌گوید ذهن ما با دو سیستم کار می‌کند:

سیستم ۱ سریع، خودکار و شهودی است همان بخشی که چهره‌ها را می‌شناسد، تصمیم‌های فوری می‌گیرد و بدون تلاش زیاد عمل می‌کند.
🧩 سیستم ۲ کندتر اما دقیق‌تر است برای حل مسائل، تصمیم‌های منطقی و محاسبات نیاز به تمرکز و حافظه کاری دارد.

وقتی ذهن خسته است، به‌طور طبیعی دوباره به سیستم ۱ برمی‌گردیم تا انرژی ذخیره کنیم.
اما باید مراقب باشیم؛ چون سرعت سیستم ۱ گاهی ما را فریب می‌دهد مثلاً وقتی فکر می‌کنیم جنس گران‌تر حتماً بهتر است.

تعادل بین این دو سیستم، کلید تفکر هوشمندانه است.

Neuroscience World - دنیای علوم اعصاب Channel / Group
#روز جهانی علم درخدمت صلح و توسعه
موضوع امسال، «اعتماد، دگرگونی و فردا»

هر سال در ۱۰ نوامبر، جهان روزی را گرامی می‌دارد که به نام روز جهانی علم برای صلح و توسعه شناخته می‌شود؛ روزی برای یادآوری نقش حیاتی علم در ساخت جهانی صلح‌آمیز، عادلانه و پایدار.

علم، از آغاز تاریخ تا امروز، نیرویی بوده که انسان را از تاریکی نادانی به روشنایی پیشرفت رسانده است از آتش نخستین تا فناوری‌های فضایی و هوش مصنوعی. اما در دنیای امروز، علم تنها ابزار کشف نیست؛ پلی است میان ملت‌ها و فرهنگی جهانی که می‌تواند اعتماد، درک متقابل و همکاری را میان انسان‌ها تقویت کند.

🔬 بیایید در این روز، به نقش دانشمندان، پژوهشگران و همه‌ی کسانی که با تلاش خود مسیر آینده را روشن‌تر می‌سازند، ادای احترام کنیم زیرا علم، نه تنها راهی برای دانستن، بلکه پلی است برای زیستن در جهانی بهتر.

Neuroscience World - دنیای علوم اعصاب Channel / Group
Ghoroor
Moein
🎧 #معین - غرور

مرا اين گونه گر خواهی
دلت را آشيانم کن!
من آن نشکستنی هستم
بيا و امتحانم کن...

#جهانبخش_پازوکی
برای تمام شب های پاییزی🌖🍂

@NeuroscienceWorld
1
مغز، شاهکار تکامل و هنر تفکر

راز هوش خارق‌العاده انسان در مغز سه‌برابری او نهفته است؛ اندامی پُرهزینه که زبان و ریاضیات را ممکن ساخته است.

اما چه چیزی این موتور شناختی را روشن کرد؟

زندگی اجتماعی - نیاز به درک دیگران، پیش‌بینی رفتارها و حفظ پیوندها در گروه‌های بزرگ، مغزهای ما را به تکامل واداشت. هوش ما، در حقیقت، برای ارتباط با همنوعانمان شکل گرفت.

ما هوشمند شدیم، چون با هم بودیم.

Neuroscience World - دنیای علوم اعصاب Channel / Group