《ایجاد خودبخودی ذرات در میدانهای کوانتومی و نقض علیت》

اغلب این سوال برایمان مطرح می شود که ایا یافته علمی ایجاد خودبخودی ذرات زیراتمی در نوسانات میدان های کوانتومی می تواند با پاسخ به این سوال که ایا جهان نیز می تواند بدون علت و از هیچ بوجود امده باشد ارتباطی داشته باشد.

#کوئنتین_اسمیت فیلسوف تحلیلی نام آشنایی است و از جمله در فلسفه فیزیک، کیهان شناسی و زمان دارای تالیفاتی بوده است. اسمیت در رد دیدگاه خداباوری مقالات متعدد بحث برانگیزی داشته و از جمله دو مقاله او با عنوان "آغاز بی علت جهان" و "علیت، و ناممکن بودن یک علت الهی برای جهان" توسط اقای امیر غلامی به فارسی ترجمه شده که اولی بیشتر مورد توجه بوده و دومی احتمالا به علت دیرفهم بودن و فنی بودن استدلالهای ان کمتر شناخته شده است.

اسمیت در مقاله ای با عنوان:
Can Everything Come to Be Without a Cause?
در صفحه اخر ( صفحه ۳۲۰ ) به همین مسئله اشاره می کند و نکته قابل تاملی را بیان می کند؛ از نظر اسمیت یافته علمی مورد اشاره علیت به معنای #شرط_کافی را نقض می کند و نه علیت به معنای #شرط_لازم را و در واقع انچه در این بحث دارای اهمیت است نشان دادن امکان نقض علیت به معنای شرط لازم است. در واقع میدانهای مورد اشاره شرط لازم برای ایجاد خودبخودی ان ذرات هستند که وجودشان ضرورت دارد.

It has been suggested by a reader of an earlier version of this paper that the thesis that each thing (other than the big-bang singularity) has a cause, in the sense of a necessary condition, is implausible in the light of virtual particles spontaneously coming into existence in quantum mechanical vacuums and real particles popping into existence in strong electromagnetic or gravitational fields. I think, however, that such events refute the sufficient-condition theory of causality, not the necessary-condition theory of causality that is adopted in this paper. The presence of a field of a certain strength in a certain space-time region r is not sufficient to produce a particle in r, since it is only probable to a greater or lesser degree that a particle will come to be in r. However, the region r is a necessary condition of the coming to be of the particle, since the particle comes into being only by virtue of borrowing energy from the field in r. If it is objected that the precise strength of the field is not fixed (due to quantum indeterminacy), and therefore that a precise strength of the field is not a necessary condition of the particle's coming to be, this objection may be accommodated by pointing out that the necessary condition of the particle's coming to be is that the fields in r exist with a strength that falls within a certain range of values, rather than some given precise value.

@ReligionandScience2021

فایل مقاله مورد اشاره کوئنتین اسمیت: ⬇️ ⬇️ ⬇️

Can Everything Come to Be Without a Cause?

Quentin Smith

Dialogue / Volume 33 / Issue 02 / March 1994, pp 313 - 324 DOI: 10.1017/S0012217300010568, Published online: 13 April 2010

@ReligionandScience2021

مقاله:
۱- آغاز بی علت جهان
۲- آغاز دارای علت جهان
۳ - The Uncaused Beginning of the Universe
۴ - The Caused Beginning of the Universe


نویسندگان: کوئنتین اسمیت - ویلیام لین کریگ

مترجمان: امیر غلامی - محمد.م.ک

معرفی: مقاله اول این فایل نوشته فیلسوف اتئیست کوئنتین اسمیت و مقاله دوم نوشته فیلسوف خداباور کریگ در نقد مقاله اول می باشد، در ادامه فایل متن اصلی دو مقاله به زبان انگلیسی ارائه شده است.

دوستان عزیز به احتمال زیاد با مقاله اول به دفعات در سایتها، وبلاگها و کانالهای تلگرامی روبرو شده اند، گاهی هم این مقاله را نظر قطعی علم از زبان یک فیزیکدان معرفی کرده اند. این در حالی است که در موارد زیادی این مقالات جزئی از مجوعه ای از مقالات در یک گفتگوی انتقادی دو یا چندطرفه هستند.

#اسمیت #کریگ #غلامی #جهان #علیت


@ReligionandScience2021

The Scientist as Philosopher

نویسنده: Friedel Weinert

در پست روز قبل به علیت به معنای شرط لازم و علیت به معنای شرط کافی اشاره شده بود که ممکن است برای بعضی از دوستان ناآشنا باشد، از جمله ممکن است دوستان شرط لازم و کافی در علیت را با علت ناقصه و علت تامه معادل بدانند که چنین نیست.

در این کتاب ( به زبان انگلیسی ) در فصل اخر بحث مبسوطی در موضوع علیت، موجبیت ( دترمینیسم )، رابطه علیت و موجبیت، نقض علیت در کوانتوم با رویکرد تاریخی ارائه شده است و از جمله مدل علیت به عنوان شرط لازم و کافی را معرفی کرده است.

#کوانتوم #علیت #فیزیک #موجبیت #Weinert


@ReligionandScience2021

《طرد علیت، الزامی فیزیکی یا واکنشی اجتماعی》

فایل حاضر تصویر صفحاتی از کتاب دکتر #مقدم_حیدری با موضوع معرفی فلسفه علم توماس کوهن است.
توماس کوهن در کتاب ساختار انقلابهای علمی، علم را به مثابه یک ساختار اجتماعی توصیف کرده است. در ادامه محققانی در مکتب ادینبورا علم را به کل یک برساخته اجتماعی دانسته اند که توسط دانشمندان ساخته شده و نه اینکه کشف شده باشد.
البته هدف ان نیست که کسی به پذیرش این دیدگاه افراطی ترغیب شود اما علیرغم افراطی بودن نمی توان اموزه های این مکاتب را به کل عاری از هر نکته اموختنی ای دانست.

در کتاب معرفی شده پست قبلی روند تاریخی ایجاد باور نقض علیت در مکانیک کوانتوم در نیمه اول قرن بیستم تشریح شده است ولی ایا چنین روندی فقط نتیجه عوامل معرفتی صرف، مشاهده و ازمایش است یا حداقل بطور نسبی می تواند تحت تاثیر دیدگاههای غالب فلسفی اجتماعی جامعه دانشمند هم قرار گرفته باشد؟

@ReligionandScience2021

نام پروفسور مهدی گلشنی در میان 100 فیزیکدانِ مطرح جهان.

📚کتاب: فیزیکدانان کوانتومی.
📖 فهرست اسامی و گزیدۀ فعالیت فیزیکدانان مطرحِ کوانتومی در طول تاریخ.

@ReligionandScience2021

چرا تأسیس انجمن علم و دین ضروری است ؟


✍دکتر مهدی گلشنی
( دکتری فیزیک ذرات بنیادی از دانشگاه برکلی آمریکا، استاد بازنشسته فیزیک دانشگاه صنعتی شریف تهران و پژوهشگر فلسفه علم )

مقدمه:
فعالیت علمی در جوامع اسلامی و ایران اسلامی به دلایل متعددی از علوم طبیعی فاصله گرفت و این علوم سیر تحول خویش را در جوامع غربی طی نمود. اگر چه علوم طبیعی در غرب در ابتدا با دین تعارضی نداشت و کار علمی یک «عبادت» تلقی می‌شد ، لیکن به‌مرور زمان به دلایل اجتماعی-فرهنگی و به علت ظهور مکاتب فلسفی مادی و پوزیتیویستی از ادیان توحیدی فاصله گرفت ...

@ReligionandScience2021

در پست قبلی به تاثیر مسائل اجتماعی فرهنگی بر مواضع علمی دانشمندان اشاره ای شده بود. این مسئله بطور مبسوطتری در کتاب:
The Golem: What You Should Know about Science
نوشته Harry M Collins و Trevor Pinch مورد بررسی قرار گرفته است
این کتاب با عنوان "چگونگی علم، انچه باید درباره علم بدانید" توسط اقای مرتضی هادی جابری مقدم به فارسی برگردانده شده است.

اما آقای سعید زیباکلام خلاصه ای از کتاب را در مقاله ای با عنوان "از چیستی علم بسوی چگونگی علم" در اختیار عموم قرار داده اند. ( جناب زیباکلام به مکتب ادینبورا معرفی شده در پست قبل و آموزه های نسبی گرایانه ان تعلق خاطری دارد ).

متن کتاب اصلی و متن مقاله اقای زیباکلام در ادامه به اشتراک گذاشته خواهد شد.

مهمترین مسائل طرح شده عبارت است از:
۱ - ازمايش سنجش سرعت زمين نسبت به اتر كه بنا بر اين بود كه سرعت نور در جهت باد اتري حاصل از حركت زمين تغيير كند.
۲ - بررسي تجربی نسبيت انيشتين در كسوف ١٩١٩ در برزيل و افريقاي جنوبي به سرپرستی ادينگتون.
۳ - ايده فيوژن سرد و تاثیر دیدگاهها و منافع صنفی فيزيكدانان در رد آن.
۴ - اختلاف پاستور و پوشه در مورد ايجاد حيات از مواد بيجان و تاثیر دیدگاههای مذهبی اكادمي علوم فرانسه در داوری شان به نفع پاستور.
۵ - بررسي وجود امواج گرانشي.
۶ - بررسي رفتار توليد مثلي نوعي مارمولك بكرزا.
۷ - يافت نشدن نوترينوهاي خورشيدي.

نتیجه:
《مجموع این موارد نشان مي دهد جريان تحقيقات و روشهاي علمي كاملا شسته رفته نيست و نتايج ازمونهاي علمي كاملا مبين انتخاب يك نتيجه واحد نيست، اختلافات دانشمندان فقط با ازمايشات دقيق تر يا بيشتر رفع نمي شود و عوامل بسيار ديگر در ان دخيل است.
اناني كه احساس يقيني از درك روش علمي دارند بندرت خود در خط مقدم تحقيقات علمي قرار دارند.
در یک مناقشه‏ علمى هیچ برهان صرفا منطقى و مبتنى بر شواهد تجربى وجود ندارد که برترى یک نظریه را بر دیگرى ثابت کند و ، درنتیجه، دانشمند را به قبول یا رد نظریه سوق دهد.》

همانطور که مشاهده می شود در گزاره های نتیجه گیری کلیتی وجود دارد که بیانگر دیدگاه نسبی گرایانه ای است که قصد نداریم مبلغ ان باشیم ولی به هر حال مطالب ارائه شده تامل برانگیز و آموزنده است.


@ReligionandScience2021

از چیستی علم بسوی چگونگی علم
دکتر سعید #زیباکلام

@ReligionandScience2021

Collins, Harry M.; Pinch, Trevor (1998) [1993]. The Golem: What You Should Know about Science (2nd ed.). Cambridge, UK; New York, NY: Cambridge University Press

@ReligionandScience2021

آن کس که به کار پژوهش در علم عادی اشتغال دارد، یک حل کننده معما است، نه آزمایندهٔ پارادایم‌ها. هر چند ممکن است ضمن جستجو برای یافتن راه حل معمایی خاص، برخی رویکردهای جایگزین را مورد آزمایش قرار دهد و آنهایی را که به نتیجهٔ مطلوب او نمی‌انجامند، کنار نهد، اما در این کار آزمایندهٔ پارادایم نیست.


👤توماس کوهن

@ReligionandScience2021

درباره تنظیم شدگی دقیق جهان.

@ReligionandScience2021

💠 تجربه نزدیک به مرگ و دی‌إِم‌تی.

چرا دی‌ام‌تی (DMT) نمی‌تواند تجارب نزدیک به مرگ را توضیح دهد ؟
نویسنده: دکتر استیو تیلور؛ استاد روان شناسی دانشگاه لیدزبکت انگلستان.
ترجمه: احمد ب.
@near_death
@ReligionandScience2021

عنوان مقاله:
On the Plausibility of Idealism Refuting Criticisms.
May 2017.

نویسنده : Dr. Bernardo Kastrup


معرفی: توضیح ایده آلیسمِ تحلیلی یا ایدئالیسم علمی در فیزیک مدرن.

دکتر برناردو کستروپ


@ReligionandScience2021

#طبیعت_گرایی روش شناختی در علم

نیما #نریمانی

@ReligionandScience2021

#چکیده

طبیعت گرایی روش شناختی یکی از پیش فرضهای محوری کنونی علوم تجربی است. نه تنها طبیعت باوران که بسیاری از خداباوران علم گرا نیز حامی طبیعت گرایی روش شناختی در علم و در رابطه با جهان طبیعی هستند. اما اگر چه در بدو امر دفاع از طبیعت گرایی روش شناختی در علم متين و موجه به نظر می رسد، اما خصوصا در مواردی که امکان ارائه ی تبیین های غير طبیعت گرایانه متکی بر شواهد تجربی وجود دارد، اصرار بر طبیعت گرایی روش شناختی حالت ایدئولوژیک به خود می گیرد و اصولا نزاع بر سر طبیعت گرایی روش شناختی در این موارد است. در این مقاله پس از تبیین چیستی و اهمیت طبیعت گرایی روش شناختی، مسئلهی فراروی طبیعت گرایی روش شناختی و لزوم تعیین محدودهی آن تبیین شده و در ادامه ارتباط آن با طبیعت گرایی هستی شناختی بیان می گردد. سپس طبیعت گرایی روش شناختی مورد بررسی قرار گرفته و نشان داده می شود که طبیعت گرایی روش شناختی نه تنها از لحاظ الهیاتی در تعارض با امکان فاعلیت خداوند و علیت غیر مادی است که به لحاظ علمی و فلسفی هم محل سوال است و نباید آن را به صورت پیشینی پذیرفت. بر این اساس علم چنانچه به دنبال کشف حقیقت عالم است، نباید به طور پیشینی امکان بررسی نظریاتی را در مورد جهان سلب نماید که تنها متکی بر مکانیزم های مادی نیستند و در پیدایش و پیشرفت جهان از مفاهیم فرامادی سخن می گویند.

@ReligionandScience2021

طبیعت گرایی روش شناختی با عبارات نیلز #الدرج و یوجین #اسکات می توان اینگونه تعریف کرد:
"اگر تنها یک قاعده باشد که ایده ای را علمی نماید، این است که در تبیین یک پدیده، تنها باید تبیین های طبیعت گرایانه را به کار گرفت و این تبیین ها باید تنها بر مبنای حواس پنجگانه قابل آزمون باشند.

سه نوع تلقی از رابطه طبیعت گرایی روش شناختی و طبیعت گرایی هستی شناختی:
🔹۱- بی ارتباطی: این موضع مایکل #روس و طبیعت گرایان خداباور است.
اما به زعم نویسنده اگر طبیعت گرایی هستی شناسی موفق باشد به صدق طبیعت گرایی وجود شناختی دلالت خواهد کرد مگر اینکه برای علم شان واقع نمایانه قائل نباشیم. دیدگاه قبول طبیعت گرایی روش شناختی بدون قبول طبیعت گرایی وجود شناختی دیدگاهی دلبخواهی و نامنسجم است.

🔹۲- پیش فرض بودن طبیعت گرایی وجود شناختی برای علم و طبیعت گرایی روش شناختی.

این دو دیدگاه در واقع رویکردی #پیشینی به طبیعت گرایی دارند، دکتر #نریمانی به نقل از مارتین #بادری و #فیشمن ( Maarten Boudry ) اشکالاتی بر رویکرد پیشینی وارد می داند:

اگر واقعا علتی فوق طبیعی وجود داشته باشد، انگاه وضع یک تعهد پیشینی برای علم مانع از رسیدن به واقعیت نخواهد بود؟
از نظر مارتین بادری در نبود دلایل رضایت بخش برای کنار گذاشتن علل فراطبیعی از جهان، دیکته کردن طبیعت گرایی روش شناختی با این عنوان که انچنان باید رفتار کرد که تنها علل طبیعی وجود دارند کاملا مصنوعی بنظر می رسد.

او می گوید تنها کافی است جهانی را تصور کنیم که قوای فراطبیعی در ان وجود داشته باشد، در چنین جهانی طبیعت گرایی یک دستگاه شناختی بسیار ناکارامد خواهد بود.

او می گوید برای مثال پژوهش هایی برای بررسی تاثیر دعا روی بیماران انجام شده است که تاثیری نشان داده نشد اما بطور کلی اساسا امکان چنین پژوهش هایی در طبیعت گرایی روش شناختی وجود ندارد.

فارست ( مانند دیگرانی چون لونتین، اسکات، استرالر ) در رد امکان عاملیت علت فراطبیعی می گویند: ورود تبیین های غیرطبیعی به علم قدرت تبیین گری انرا از بین می برد زیرا در اینصورت هر امکان منطقی ای ( توسط خدا ) ممکن است محقق شود و بنابراین پایداری علم از بین خواهد رفت.

بادری که خود طبیعت گرایی سرسخت است پاسخ می دهد که ۱ - این ایراد اولا نمی گوید چرا دخالت عامل فرا طبیعی در حوزه طبیعی ضرورتا باید فعالیت تجربی و پایداری علم را از بین ببرد.
۲- اگر هم چنین باشد این دلیل خوبی برای دیکته کردن و تحمیل طبیعت گرایی نیست.
می گوید به فرض اگر مطالعه تاثیر دعا در بهبودی نتایج مثبت به همراه داشت کشف ان می توانست موجب پیشرفت علم شود.

از نظر بادری دفاع پیشینی از طبیعت گرایی کاملا نادرست است. کمااینکه #پلنتیگا گفته است: باورمند به خدا بر خلاف مخالف طبیعت گرایش ازاد است که از شواهد هر کجا که رفتند پیروی کند و نظریه کلان تکاملی را اگر شواهد کافی برای ان نبود کنار بگذارد

فیشمن هم می گوید قرار دادن پیشینی چنین محدودیتی موجب تایید شکوائیه طرفداران طراحی هوشمند خواهد بود که مدعی اند علم بطور جزم گرایانه به طبیعت گرایی تعهد دارد. از طرف دیگر قرار دادن چنین مرزی مصنوعی علم را از تعهد خود برای زدودن غبار جهل دور می کند.

دکتر نریمانی در این مورد از جان #جونز قاضی دادگاه که در ان آموزش ایده طراحی هوشمند در مدارس منع شده است چنین نقل قول می کند که تامل برانگیز است:
"ممکن است مدعای طراحی هوشمند صحیح باشد، در اینباره دادگاه هیچ حکمی ندارد، اما طراحی هوشمند علم نیست، چرا که از قواعد بنیادین علم که قدمت چندین قرن دارد و طبق آن بکارگیری و اجازه ورود به علیت فراطبیعی را دادن، ممنوع است تخطی می نماید."

یک دفاع از طبیعت گرایی روش شناختی بر این اساس است که چون فعل و اراده خدا قابل پیش بینی نیست، در نتیجه هر امر ممکنی را توجیه می کند و ابطال پذیر نیست پس لازم است از علم کنار گذاشته شود.

از نظر گروهی از خداباوران طبیعت گرا هم خدا اساسا فعل خاصی بر خلاف قوانین طبیعت انجام نمی دهد و قائل شدن به چنین جایگاهی برای خدا در عرض طبیعت قرار دادن خداست که دور شان اوست ( allen )

هاوارد ون تیل Howard van till مفهوم تمامیت کارکردی functional integrity را طرح می کند یعنی در فعل خدا رخنه ای نیست که لازم باشد بعد خلقت در ان دخالت کند.

در اینجا لازم است #فاعلیت_عام_الهی و #فاعلیت_خاص_الهی تفکیک شوند.
(General and Special Divine Action)
فاعلیت عام به مرحله اولیه خلقت بر می گردد و فاعلیت خاص به تدبیر امور در جریان جهان مربوط است، اشکال فوق اگر وارد باشد به فاعلیت خاص باز می گردد و به بهانه ان نمی توان فاعلیت عام را منکر شد.

@ReligionandScience2021

فیشمن و بادری در این رابطه می گویند اگر فاعلیت خاص الهی رخ دادنی باشد انگاه لزومی ندارد که چنین رخ دادنی همیشگی باشد بلکه باورمندان نیز چنین فاعلیتهایی را اموری نادر می دانند. لذا این مسئله با علم یا قانونمندی جهان در تقابل نخواهد بود.

🔹️۳- دلالت پسینی طبیعت گرایی روش شناختی به طبیعت گرایی وجود شناختی:

از دید باربارا #فارست ( barbara forrest ) طبیعت گرایی هستی شناسی پیش فرض علم نیست و همچنین می گوید طبیعت گرایی روش شناختی بطور مستقیم دلالت بر طبیعت گرایی هستی شناسی ندارد اما انچه در عمل واقع شده است ان است که طبیعت گرایی هستی شناسی تنها نتیجه مدلل و موجه بکارگیری موفق طبیعت گرایی روش شناختی است.

از نظر نویسنده لازم است مخالفان نتیجه گیری فوق بتوانند شواهد و دلایل خود را ارائه کنند و تحمیل و دیکته کردن طبیعت گرایی روش شناختی مانعی در این راه می باشد.

@ReligionandScience2021