جنگلداری اجتماعی روستاییان، راه نجات درخت‌ها



شهروند| درباره مدیریت جنگل‌های کشور، انتقادات بسیاری مطرح است و در این میان، مهم‌ترین انتقاد استفاده بیش از اندازه از ظرفیت این جنگل‌هاست؛ استفاده‌ای که بیشتر به برداشت چوب مربوط است و فرصت تنفس و تجدید حیات را از جنگل‌ها می‌گیرد. فقط در ٤دهه اخیر نزدیک به یک‌ونیم ‌میلیون هکتار از جنگل‌های شمال کشور که بازمانده‌های دوران سوم زمین‌شناسی‌اند، از دست رفته و جنگل‌های زاگرس هم با خشکیدگی، آفت و بیماری رو به زوال‌اند. در این میان در کنار طرح‌های توسعه‌ای که جنگل‌های هیرکانی را چندتکه کرده و از بین رفتن‌شان را سرعت بخشیده، شهرها و روستاهای همجوار یا داخل بافت‌های جنگلی هم برای استفاده حیاتی و اقتصادی، به بهره‌برداری بی‌رویه از درختان جنگل روی آورده‌اند. استفاده آنها از جنگل‌ها تنها به برداشت مجاز یا غیرمجاز چوب منحصر نمی‌شود و حتی چرای بی‌رویه دام‌ها به حیات جنگل‌ها آسیب‌زده است. اکنون مدتی است زمزمه شیوه‌ای نو در جنگلداری بر سر زبان‌ها افتاده؛ روشی که تلاش می‌کند اقتصاد نواحی حاشیه جنگل‌ها را با تمرکز به توانایی‌هایشان تقویت کند تا برداشت بی‌رویه از جنگل‌ها کمتر شود؛ روش مفصلی که به «جنگلداری اجتماعی» معروف است. تلاش برای جلب همکاری روستاییان برای حفاظت از جنگل‌ها بخشی از این نوع مدیریت است و در کشور ما هم مدتی است بحث جنگلداری اجتماعی مطرح شده و در این میان جنگل‌های هیرکانی یکی از مقصدهای این شیوه جدید مدیریت‌اند. با داریوش بیات، مدیر ملی پروژه مدیریت چندمنظوره جنگل‌های هیرکانی که مدتی است مستقیما درحال اجرای ابعاد این شیوه مدیریت است، صحبت و این شیوه جنگلداری را بررسی کردیم.

چه شد که روش‌های سابق جنگلداری بر پایه استفاده اقتصادی از جنگل، از دستور کار خارج و رویکرد تازه‌ای در پیش گرفته شد؟
سازمان جنگل‌ها از آغاز فعالیتش، بهره‌برداری‌ها را در قالب طرح‌های ١٠ ساله انجام می‌داد که زمان آغاز و پایان فعالیتش مشخص بود. طرح‌ها اغلب توجیه اقتصادی داشت و هر جا که چوب قابل بهره‌برداری نداشت، طرح کنار گذاشته می‌شد. شاید ٦ دهه است که این طرح‌ها اجرا می‌شود، اما درنهایت متوجه شدند مدیریت جنگل‌ها به همان راحتی نیست. در دهه ٦٠ به این نتیجه رسیدندکه جوامع محلی را در بهره‌برداری دخالت دهند و شروع به تهیه طرح‌های تعاونی‌های جنگلی کردند تا مشارکت مردم در اجرای طرح‌ها لحاظ شود. نخست در گیلان شروع کردند و موفق هم بود، اما به مشکل برخوردند. طرح‌های اولیه خوب بود. اعضای تعاونی‌ها از مردم محلی بودند و نیروهای باسابقه سازمان جنگل‌ها نیز حضور داشتند. به‌مرور زمان، بهره‌برداری در برخی مناطق به مردم واگذار شد، اما پس از مدتی آنها منحرف شدند و تعاونی هم جمع شد. کم‌کم در سازمان به این نتیجه رسیدند که بهره‌برداری فقط چوب نیست.
فشار بهره‌برداری چوب به جنگل‌ها باعث شد که تغییر مدیریتی اتفاق بیفتد؟
در دهه ٨٠ به این نتیجه رسیدند که جدا از موضوع مشارکت مردم در مدیریت پروژه‌ها، موضوع بهره‌برداری را گسترده و در حد توان اکولوژیک از پتانسیل‌های دیگر استفاده کنند تا از مدیریت مبتنی بر اقتصاد چوب به مدیریت چندمنظوره برسند. موضوع مشارکت مردمی و بهره‌برداری اقتصادی مطرح شده بود، اما جنگلداری اجتماعی مبتنی بر اقتصاد وجود نداشت. از ‌سال ٨٥ سازمان به این فکر افتاد که نوع مدیریت را تغییر دهد و به همین دلیل تصمیم گرفت از دانش بین‌المللی استفاده کند و اکنون پروژه مدیریت چندمنظوره هیرکانی یک پروژه بین‌المللی است.
آیا پروژه به این سمت می‌رود که امکانات اقتصادی جدیدی در اختیار جوانان محلی بگذارد تا برداشت از منابع طبیعی کمتر شود؟
دقیقا، اما به این افراد خیلی راهکار نمی‌دهیم؛ چون معتقدیم اقتصاد باید ریشه محلی داشته باشد و براساس پتانسیل هر منطقه شکل بگیرد و می‌تواند از محل صنایع دستی، غذایی، دارویی، گردشگری و ظرفیت‌های دیگر تولید درآمد داشته باشد.
این مدل نگرش به جنگل آیا در همه نقاط به‌راحتی مورد پذیرش قرار می‌گیرد؟
خیلی مواقع با مقاومت مردم محلی روبه‌رو هستیم و در پنج‌سال که طول پروژه ما است، نمی‌توان امید به نتیجه داشت، چون اگر واقعا دستاوردی نداشته باشید، تعمیم آن به کل هم غیرمنطقی است. در یکی از حوزه‌های ما در شهر آمل کل حوزه در دست دامداران است. از پایین تا بالا همگی دامدار هستند و هر کدام برای خود سامانه عرفی دارند. در این مورد، برای این موضوع هم دوبار تهیه طرح انجام گرفته اما به دلیل مشکلات اجتماعی که وجود دارد، هیچ‌کس حاضر نشده اجرای طرح را دست بگیرد. مجریان طرح آگاه بودند که برای اجرا با دامدارها درگیر خواهند شد.
این نهادها درنهایت به‌سوی بهره‌برداری از جنگل‌ها نمی‌روند؟ https://telegram.me/RuralDevelopment

الزاما فقط بهره‌برداری مطرح نیست. در مناطق مختلف، گروه‌هایی را تشکیل داده‌ایم. فرض کنید، گروه بانوان تشکیل داده‌ایم که مشارکت‌پذیرترند و وقت آزاد بیشتری دارند. از طرفی بار اقتصادی کمتری از خانواده بر دوش‌شان است و می‌توانند با همسران یا پدرانشان صحبت و به مرور آنان را جذب کنند؛ مثلا در بخش «چهل چای» مینو دشت، در روستاهای مربوط، ٩ گروه فعال خانم داریم که در بخش صنایع دستی مشغول به‌کارند. این گروه‌ها، سرمایه اقتصادی ایجاد کرده‌اند. با گردش مالی‌ که از یک‌سال و نیم گذشته شروع شده، در این مدت نزدیک به ٥٠‌میلیون تومان کسب درآمد کرده‌اند.
برای پایداری این جریانات، بحث آموزش هم در نظر گرفته شده است؟
تمرکز ما روی آموزش بر این اساس است که درآمد حاصل از کار گروه‌های مشترک، فقط برای اداره امور جاری زندگی نیست و باید برای ایجاد معیشت پس‌انداز شود. اکنون صندوق‌های مختلفی شکل گرفته است، برای نمونه در مینو دشت و بریران. درحال حاضر در فریرود، یک گروه گردشگری وجود دارد که با توجه به صحبت‌ها و آموزش‌ها به این نتیجه رسیده که خانه‌های روستایی را در جهت استفاده گردشگری تجهیز کند. درون‌زا بودن این طرح‌ها باعث پایداری‌شان می‌شود. از سوی دیگر، در راستای رشد سرمایه‌های اجتماع، در روستاها انجمن‌ها، شرکت‌های تعاونی و سازمان‌های مردم‌نهادی شکل گرفته است. سازمان‌های مردم‌نهاد، به‌عنوان گروه هدف ما، برای آموزش، ظرفیت‌سازی و اطلاع‌رسانی فعالیت می‌کنند. مدرسه طبیعتا یکی از ظرفیت‌های آموزشی است. برای نمونه می‌خواهیم تنکابن را در بحث جنگلداری اجتماعی چندمنظوره و گردشگری فعال کنیم. در کنار این، گروه‌های خودجوشی هستند که گردشگری و طبیعت‌گردی را شروع کرده‌اند و گردش مالی قابل توجهی داشته‌اند. با گروه‌های این‌چنینی صحبت کرده‌ایم تا گروه‌های هدف ما را آموزش دهند که چطور تورگردانی و با چه امکاناتی شروع کنند.
صنایع دستی و غذایی چطور می‌تواند به کاهش برداشت از جنگل‌ها کمک کند؟
کرت‌چال نمونه‌ای از بهره‌گیری صنایع دستی است. این منطقه صنایع چوبی خوبی دارد و تحت نظارت است. در کرت‌چال صنایع چوبی هست، اما برای تولیدش چوب زیادی مصرف می‌شود و گاهی به صورت غیرقانونی از جنگل بهره‌برداری می‌کنند. در بنیران جنگلداری اجتماعی را به جای خوبی رسانده‌ایم و الان دارند طرحش را تهیه می‌کنند. این‌جا می‌توانیم تولید نهال یا ساختن کلبه‌های بوم‌گردی و تولید قارچ را در نظر بگیریم. روی ظرفیت‌های گردشگری مناطق و صنایع لبنی هم کار می‌کنیم. برای نمونه در بنیران، زمانی فقط خام‌فروشی می‌کردند اما الان همان را تبدیل به ماست و پنیر می‌کنند و در خود روستا می‌فروشند. دیگر به شهر هم نمی‌فرستند، چون آن‌جا زیر قیمت می‌خریدند، مشتری هم دارند و درآمدشان خیلی بیشتر شده است.
اینها شغل‌های قبلی‌شان چه بوده که برای جنگل آسیب‌زا بوده است؟
در مدت فعالیت سه قاچاقچی، چوب را وارد تعاونی‌ها کردیم تا فعالیت مخرب‌شان را ترک کنند. شکارچی قهاری داریم که قرار است به عضویت در شرکت تعاونی دربیاید. به او گفته‌ایم که در صورت تأمین باید تفنگش را بشکند. از آن‌جا که زندگی افرادی که با آنها مشغول کاریم، عمدتا بر پایه دامداری است و خود شرکت‌های تعاونی هم شرکت دامداری هستند، در تلاشیم درآمدشان را از جنگلداری چندمنظوره تأمین کنیم تا دام‌های‌شان را کاهش دهند و اثر مخرب دامداری بر جنگل‌ها هم کم شود.https://telegram.me/RuralDevelopment

پایان کسری بودجه خانوار؟

آمارهای بانک مرکزی از گزارش بودجه خانوار شهری کشور در سال 1394 نشان می‌دهد که برای اولین بار شکاف میان هزینه و درآمد خانوار پر شده است. در سال 1393 کسری بودجه خانوار معادل با یک میلیون و 382 هزار تومان بوده که این رقم در سال 1394 تنها 7 هزار تومان ثبت شده است. دلیل این امر، رشد درآمدها بیشتر از رقم تورم و رشد هزینه‌ها کمتر از سطح تورم در سال گذشته بوده است. به‌نظر می‌رسد چند عامل، «پایان کسری بودجه خانوار» را توجیه می‌کند: تعویق تقاضای مصرفی جامعه به‌دلیل انتظار حاصل از عملی شدن آثار لغو تحریم‌ها، تحت‌تاثیر قرار دادن رکود در هزینه‌های مصرفی خانوار و مثبت شدن نرخ سود واقعی بانک‌ها که انگیزه پس‌انداز خانوار را افزایش می‌دهد. حال این سوال مهم مطرح است که در سال‌های آتی این تعادل در منابع و مصارف خانوارها به چه سمتی خواهد رفت؟

کانال رسمی روزنامه دنیای اقتصاد
@den_ir

http://donya-e-eqtesad.com/news/1069649

طرح «سلامت»قابل دوام است؟

طرح تحول سلامت با یک استدلال منطقی مبنی‌بر کاهش هزینه‌های مردم در بهداشت و درمان کلید خورد؛ اما در ادامه با دو تهدید پایدار نبودن منابع مالی از سوی دولت و افزایش هزینه‌های درمانی ناشی از نیازهای واقعی یا القایی روبه‌رو شده است. در نتیجه این موضوع باعث شده که حجم مطالبات بیمارستان‌ها و مراکز درمانی وزارت بهداشت از سازمان تامین اجتماعی و سازمان بیمه سلامت، رشد قابل‌توجهی داشته باشد. «دنیای اقتصاد» در یک گزارش تحلیلی به قلم دکتر فرخ قبادی به آسیب‌شناسی این طرح پرداخته است.

کانال رسمی روزنامه دنیای اقتصاد
@den_ir

http://donya-e-eqtesad.com/news/1069799

فرسایش خاک در ایران هزینه‌ای بیش از درآمد نفتی آن دارد

سالانه بین دو تا چهار میلیارد تن خاک در ایران فرسوده می‌شود. اگر این ارقام درست باشند، نرخ فرسایش خاک در ایران 20 برابر بیشتر از متوسط جهانی است. با قیمت تخمینی 28 دلار برای هر تن، هزینه‌های فرسایش خاک بین 56 میلیارد تا 112 میلیارد دلار است. ایران در سال 2014 بالغ‌بر 6/ 53 میلیارد دلار از صادرات نفت به‌دست آورده است. استفاده بی‌رویه از منابع آبی زیرزمینی به‌عنوان عامل اصلی وضع نامساعد آب شناخته می‌شود.

کانال رسمی روزنامه دنیای اقتصاد
@den_ir

https://goo.gl/6EnNhI

مستند مادرکشی؛ روایتی از زخم های انسانی بر زمین
bit.ly/1RDPSFA
@Tavaana_TavaanaTech

مستند مادرکشی؛ روایتی از زخم های انسانی بر زمین
bit.ly/1RDPSFA
سد سازی گسترده و مهار آب‌هاي طبيعي بیش از حد مجاز باعث شده چيزي به نام محيط زيست باقي نماند و مردم به خاطر خشك شدن رودها و درياچه‌ها با طوفان‌هاي شن، هواي غبارآلود و ترك محل سكونت‌شان به خاطر بي‌آبي دست و پنجه نرم كنند.
مستند مادرکشی با رویکردی پژوهشی می‌کوشد ضمن به تصویر کشیدن مظاهر و نتایج بحران آب، علل مختلف بوجود آمدن این بحران در ایران را بررسی کند.
کارگردان : کمیل سوهانی
ویدیوی کامل را اینجا ببینید:
bit.ly/1RDPSFA

وبینارهای بحران های محیط زیست ایران را ببینید:
https://tavaana.org/fa/3content/EnvironmentCrisis

@Tavaana_TavaanaTech

✅هستی شناسی و آسیب شناسی NGO ها

mazand ۰۳/۰۷/۱۳۹۵ هستی شناسی و آسیب شناسی NGO ها
هستی شناسی و آسیب شناسی NGO ها مقاله ای از (مسعود مولانا ) دبیر شبکه سمن های محیط زیستی و منابع طبیعی مازندران مقدمه: فعالیت جمعی در قالب نهادهای مدنی به مثابه یکی از دست آوردهای مدرنیته... ادامه مطلب »http://ngos-mazand.ir/

⭕️ سرشماری اینترنتی نفوس و مسکن ۹۵ شروع شد

🔹مرحله اول سرشماری سال ۹۵، از امروز آغاز شد و افراد می‌توانند با شرکت در این مرحله از سرشماری که به صورت الکترونیکی انجام می‌شود در قرعه‌کشی ۱۰۰۰ جایزه یک میلیونی نیز شرکت کنند.

🔹کسانی که تمایل به شرکت اینترنتی در سرشماری دارند تا تاریخ ۲۴ مهر به سایت سرشماری الکترونیکی www.sarshomari95.ir مراجعه کنند.

روز جهانی صلح
21 سپتامبر 2016 برابر با 31 شهریورماه 1395
موضوع: "آرمان‌های توسعه پایدار، عناصر سازنده صلح"
چالش‌های جدید از جمله فقر، گرسنگی، کاهش منابع طبیعی، کمبود آب، نابرابری اجتماعی، بیماری‌ها، نژادپرستی، و بیگانه‌ستیزی چالش‌هایی را برای صلح موجب می‌شوند و زمینه‌های مساعدی برای درگیری ایجاد می‌کنند. توسعه پایدار به گونه‌ای تعیین‌کننده در رفع و ریشه‌کن ساختن علل درگیری مشارکت دارند و بنیادی برای صلحی بادوام فراهم می‌آورند. در عین حال صلح، شرایط را برای توسعه پایدار تقویت و منابع مورد نیاز جوامع برای توسعه و رونق را آزاد می‌کند. هر یک از 17 آرمان توسعه پایدار عنصری سازنده در معماری جهانی صلح است.
بان کی مون، دبیرکل سازمان ملل متحد، در پیامی به مناسبت روزجهانی صلح گفت توسعه پایدار برای صلح با دوام حیاتی است و این دو بستگی به احترام به حقوق بشر دارند. متن کامل پیام ایشان را در پیوند زیر مطالعه فرمایید:
http://tinyurl.com/j7t88nd
#peaceday

سازمان جنگلها،مراتع وآبخیزداری کشور:
‍ توسط اداره منابع طبیعی و آبخیزداری استهبان انجام گرفت :
آغاز پروژه شناسنامه دار کردن درختان جنگلی در باغات و اراضی کشاورزی
**پروژه شناسنامه دار کردن درختان جنگلی در باغات و اراضی زراعی به منظور حفاظت از این منبع خدادادی با ماهیت مدیریت مبتنی بر مشارکت مردم در حال انجام است .لازم به ذکر است اطلاعات مکانی قطر تاج ، ارتفاع درخت و .. در سیستم جی آی اس جهت بررسی های بعدی ثبت می گردد.

روابط عمومی اداره کل منابع طبیعی استان فارس

ورمزیاری عضو هیئت علمی دانشگاه تهران :تحلیل رفتن جمعیت روستایی کشور نشان می دهد که بی عدالتی ها میان شهر و روستا همچنان به قوت خود باقی است، اظهار داشت: بر اساس آمار سازمان ملل جمعیت روستایی کشور تا سال 2025 به 22 درصد و در سال 2050 به 16 درصد جمعیت کشور خواهد رسید که این آمارها نگران کننده است و باید در برنامه ها و سیاستهای خود تجدیدنظر جدی کنیم.
وی متولی توسعه و عمران روستایی را وزارت جهاد کشاورزی خواند و گفت: طبق ماده یک قانون تشکیل وزارت جهاد کشاورزی، عمران و توسعه روستایی و مناطق عشایری پس از ادغام دو وزارت کشاورزی و جهاد سازندگی با کلیه وظایف این وزارتخانه ها به وزارت جهاد کشاورزی منتقل شده است.
ورمزیاری همچنین اظهار داشت: متاسفانه دستگاه های اجرایی برنامه هایی که برای توسعه روستایی تدوین می کنند بدون توجه به نیازها و اولویت های کلی روستاها است. «گفتگوی ویژه خبری صدا وسیما» متن کامل را درسایت روبرو ببینید http://www.monazereh.ir/vb-5828.htm

🔸First day of school
📷 navedasaudade
➖ ➖ ➖ ➖ ➖
MB @kafiha

#شاگردپروری

در آلمان ( یا شاید هم هرکشور دیگری...)
یک مدیر مدرسه در آغاز هر سال تحصیلی برای معلمان مدرسه این نامه را میفرستاده است:
کسی هستم که اردوگاه اسیران را دیده ام.
در آنجا چشم هایم چیز هایی دیده که هرگز نباید چشم هیچ انسانی میدید.

اطاق های گازی دیدم که توسط مهندسینی بسیار متبحر طراحی شده بود .
کودکانی دیدم که توسط پزشکانی دانشمند مسموم می شدند .
و نوزادانی که توسط آمپولهای پرستارانی مردند که به خوبی کارشان را بلد بودند .

من انسانهایی را دیدم که توسط فارغ‌ التحصیلان دبیرستانها و دانشگاه ها سوزانده شدند.

به آموزش به این دلیل مشکوکم.

چیزی که از شما می خواهم این است که برای انسان شدن دانش آموزان تلاش کنید و مراقب باشید تا تلاش شما موجب تربیت جانوران دانشمند و بیماران روانی ماهر و تحصیل کرده نشود.

خواندن و نوشتن ریاضیات و ... زمانی اهمیت پیدا میکنند که به انسان شدن کودکانمان کمک کنند...💢

⭕️ سامانه اینترنتی سرشماری فعال است/استقبال خوب خانوارها از نخستین ساعات بامداد

🔹 سرشماری سال 1395 به دو شکل اینترنتی و حضوری انجام می شود.

🔹 سرپرستان و یا فرد مطلع می تواند از طریق سایت سرشماری اینترنتی به آدرس www.sarshomari95.ir با در دست داشتن اطلاعات خانوار (کدملی و اطلاعات شناسنامه ای) وارد سامانه شوند.

🔹 همچنین افرادی که از طریق سامانه یاد شده اطلاعات خود را وارد می کنند در پایان کدی به آنها داده خواهد شد؛ این کد باید از سوی خانوار نگهداری شود تا زمانی که ماموران سرشماری به درب منزل آنها مراجعه کردند با رویت این کد دیگر سرشماری حضوری نشوند.

🔹 سرشماری اینترنتی از امروز تا 24 مهرماه و سرشماری حضوری نیز از 25 مهر تا 25 آبان به مدت یک ماه برگزار می شود.
@dolat11

معرفی مقاله علمی:
"مفهوم توسعه"
نویسنده: آمارتیا سن
اقتصاد دان هندی برنده جایزه نوبل اقتصاد.

نویسنده در این مقاله به تحلیل مفاهیم زیر پرداخته است:
- ارتباط توسعه اقتصادی و رشد اقتصادی,
- اهداف توسعه (رفاه و سیدن به زندگی بهتر و..)
- طول عمر و ارتباط آن با سطح زندگی,
- آزادی و توانایی,
- ارزش ها, ابزارها و اهداف توسعه.

علاقه مندان می توانند متن کامل مقاله را در سایت زیر دریافت کنند:

http://www.ensani.ir/storage/Files/20101211083647-159.pdf