علم، فناوری، جامعه – Telegram
علم، فناوری، جامعه
199 subscribers
24 photos
4 videos
4 files
36 links
مطالعات اجتماعی علم، فناوری و نوآوری
@AliChaparak
Download Telegram
انسان، انسان را می‌کشد یا اسلحه انسان را می‌کشد؟

📚تحلیلی بر ماجرای آقای نجفی از منظر مطالعات علم و فناوری و ضرورت اتخاذ رویکردی انتقادی به فناوری

ماجرای قتل انجام شده توسط آقای نجفی جامعه را در بهت و حیرت فرو برده است. بعد از شوک اولیه، در رویارویی با چنین حوادث شگرفی باید تلاش کنیم که آن را  فهم‌پذیر کرده و با یادگیری از روی دادن اتفاقاتی مشابه در آینده جلوگیری کنیم. این یادداشت به دنبال نگاه به این موضوع از منظر مطالعات فناوری است (طبعا این نگاه نافی سایر رویکردها –کیفری، سیاسی، حقوقی، امنیتی، اجتماعی و روانشناختی- نیست و شاید بتواند مکملی برای آنها باشد)

⁉️سوال این است: نقش فناوری و به طور مشخص اسلحه در این ماجرا چه بوده است؟ آیا بخشی از فاجعه متوجه اسلحه است یا همه مسئولیت آن به انسان کاربر اسلحه برمی‌گردد؟

در پاسخ به این سوال در مطالعات فناوری دو دیدگاه رقیب وجود دارد:

1. ابزارگرایی: که مدعی است فناوری‌ها ابزاری بیش نیستند و لذا دارای ماهیتی خوب یا بند نبوده بلکه می‌توانند خوب یا بد بکار برده شوند و لذا همه مسئولیت در حوادث متوجه کاربران فناوری یا همان انسان است. طرفداران این رویکرد می‌گویند؛ اسلحه انسان را نمی‌کشد، انسان انسان را می‌کشد!

2. برساختگرایی:  که می‌گوید، درست است که فناوری‌ها دارای اختیار و ارزش‌ساز نیستند، اما ارزش‌های ساختاری که در آن ایجاد شده و رشد یافته‌اند را تبلور بخشیده و به اصطلاح ارزش‌بار (value-ladden) و دارای ماهیت هستند. به این معنا که هرچند فناوری به تنهایی عامل انجام قتل نیست اما نقشی سازنده در زنجیره علل منتهی به قتل را بر عهده دارد.  مبتنی بر این نگاه انسان بعلاوه فناوری مساوی انسان قبل بعلاوه فناوری نیست بلکه مساوی انسانی "جدید" بعلاوه فناوری است که ویژگی‌هایی متفاوت از انسان قبل از فناوری دارد. مبتنی بر این رویکرد اخیر، اسلحه از سه منظر می‌تواند در ماجرای قتل نقش ایفا کند:

⬅️1. از طریق دستگاری نگرش ما نسبت به جهان و دیگران و تغییر پرسپکتیو ما:  به قول ضرب‌المثل انگلیسی؛ کسی که چکش در دست دارد دنیا را میخ می‌بیند. در این مورد خاص شاید بتوان گفت که کسی که اسلحه دارد فکر کشتن دیگران راحتر به ذهنش خطور می‌کند.

⬅️2. از طریق تکمیل کردن زنجیره علیت ساختاری: به عبارت دیگر اسلحه یکی از شروط لازم  در زنجیره علیت ساختاری وقوع قتل است. علیت ساختاری در مقابل علیت فردی قرار دارد که مسئولیت همه جرم و جنایات و ناهنجارهای اجتماعی را به گردن فرد می‌اندازد و نقش جامعه و ساختار را در آن نادیده می‌گیرد. در این مورد خاص، شاید اگر اسلحه‌ای در کار نمی‌بود مجموعه علل دیگر که به جنون لحظه‌ای فکر کشتن رسیده بود در نبود یکی از شروط لازم (اسلحه) منجر به قتل نمی‌شد.

⬅️3. از طریق تبلور ماهیت وجودی خود (کشتن انسان): فناوری همچون اژدهایی خفته  هر لحظه امکان بروز ماهیت وجودی خود را دارد حتی زمانی که کاربر آن قصدی برای استفاده از آن ندارد. قتل‌های ناخواسته از جمله توسط کودکان به وسیله اسلحه در منزل مثالی از این مورد است. در همین ماجرای اخیر هم، به گفته خود آقای نجفی، ایشان به دنبال تهدید و ترساندن بوده و نه قتل اما با خارج از کنترل شدن شرایط اسلحه ماهیت وجودی خود را افشا و شلیک می‌کند.

نتیجه‌گیری: کنترل شیفتگی جنون‌آمیز به فناوری با اتخاذ رویکردی نقادانه به آن

ما شیفتگی عجیبی به فناوری داریم که باید آن را مهار کنیم و لذا دفعه بعد اگر به شما سلاحی پیشنهاد شد که حتی دارای مجوز حمل است قبل از پذیرش آن خوب فکر کنید: اگر در فناوری‌های مجازی امکان جدیدی به وجود آمد قبل از انجام مشتاقانه آن اندکی درنگ کنید: دفعه بعد اگر امکان فناوری نظامی خاصی مطرح شد قبل از شوق دستیابی، آن را خوب بررسی کنید: اگر فناوری حمل و نقل جدیدی برای شهر مطرح شد، اگر فناوری جدیدی برای کنترل جرایم اختراع گردید، اگر با فناوری پزشکی جدیدی برای ارتقا ظرفیت جسمانی انسان‌ها روبرو شدید، اگر با فناوری جدیدی برای تولید انرژی آشنا شدیم و.... جنون و شیفتگی بی حد خود را کنترل کرده و ابتدا با رویکردی انتقادی آن را بررسی کنیم و همواره آری‌گویی مشتاق برای هر فناوری ممکن نباشیم و اگر هم بعد از برخورد انتقادی خواستیم آن را بپذیریم به زمینه‌های فرهنگی و اخلاقی استفاده درست از آن نیز بیاندیشیم تا به موقعیت شمشیر در دست زنگی مست یا نابودی جامعه به دست فناوری نرسیم! چرا که معلوم نیست که در رویارویی ما با هر فناوری خاص نهایتا ارباب چه کسی خواهد بود! و همواره ندای هیولای فرانکشتاین (هیولای ساخته شده توسط دانشمندی به نام فرانکشتیان در رمان نوشته مری شلی) را در درون خود بشنویم که به دانشمند مخترع خود می‌گوید: تو خالق منی، اما من ارباب توام، اطاعت کن!

علی چاپرک

این متن را اگر می‌پسندید برای دیگران هم ارسال کنید.

https://news.1rj.ru/str/ScienceandTechnologyStudies
🔰🔰🔰

🔸مدارس میان رشته ای شریف با همکاری گروه فلسفه علم دانشگاه صنعتی شریف و گروه نوروساینس دانشگاه علوم پزشکی تهران برگزار می کند:
🔸 مدرسه تابستانی «نوروساینس، علوم شناختی و فلسفه: از حافظه تا آگاهی»
🔸ثبت نام و کسب اطلاعات بیشتر:
@SharifSchools
📚 باشگاه سیاست پژوهان علم و فناوری برگزار می کند:

اولین مدرسه تابستانه سیاستگذاری علم و فناوری

🔵 از کلیه دانشجویان دکتری مدیریت فناوری و سیاستگذاری علم و فناوری کشور دعوت می شود برای حضور رایگان در این مدرسه آخرین رزومه علمی و اجرایی و یک توصیه نامه از استاد راهنمای خود را به آدرس زیر ایمیل نمایند:

Stipolicynetwork@gmail.com

🔴 باشگاه سیاست پژوهان علم و فناوری:

@policychallenge
📚باشگاه سیاست پژوهان علم و فناوری با همکاری انجمن مدیریت فناوری و نوآوری ایران و مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور برگزار می کند:

🔵 اولین مدرسه تابستانه سیاستگذاری علم، فناوری و نوآوری

🌐 برنامه زمانی مدرسه تابستانه سیاستگذاری علم، فناوری و نوآوری شامل موضوعات و اساتید و صاحب نظران به شرح جدول فوق می باشد.

از کلیه دانشجویان دکتری مدیریت فناوری و سیاستگذاری علم و فناوری کشور دعوت می شود برای حضور رایگان در این مدرسه آخرین رزومه علمی و اجرایی خود را تا تاریخ ۵ مرداد ماه به ایمیل زیر ارسال نمایید:

Stipolicynetwork@gmail.com

🔴 باشگاه سیاست پژوهان علم و فناوری:

@policychallenge
📚باشگاه سیاست پژوهان علم و فناوری با همکاری انجمن مدیریت فناوری و نوآوری ایران و مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور برگزار می کند:

🔵 اولین مدرسه تابستانه سیاستگذاری علم، فناوری و نوآوری

🌐 برنامه زمانی مدرسه تابستانه سیاستگذاری علم، فناوری و نوآوری شامل موضوعات و اساتید و صاحب نظران به شرح جدول فوق می باشد.
📚 بخش چهارم روز اول مدرسه تابستانه سیاستگذاری علم و فناوری

دکتر علی چاپرک

🌐 موضوع: کاربرد آینده نگاری در سیاستگذاری علم و فناوری

🔴 باشگاه سیاست پژوهان علم و فناوری:

@policychallenge
📚 ارائه دکتر علی چاپرک در اولین روز مدرسه تابستانه سیاستگذاری علم و فناوری

موضوع: آینده نگاری (مبانی نظری، مدل های طراحی، اجرا، پایش و ارزیابی)

🌐 باشگاه سیاست پژوهان علم و فناوری:

@policychallenge
📚 باشگاه سیاست پژوهان علم و فناوری

یازدهمین اینوتک تاک (گفتگوهای سیاستی در زمینه توسعه علمی و فناورانه)

🌐 با موضوع: دوگانه های سیاستگذاری علم، فناوری و نوآوری

🔴 باشگاه سیاست پژوهان علم و فناوری:

@policychallenge
Forwarded from اخلاق مهندسی
اولین سمینار اخلاق مهندسی با موضوع «ارزشها در طراحی» روز پنجشنبه 7 آذرماه 1398 از ساعت 10:30 تا 12:30 در تالار بهمن دانشگاه صنعتی امیرکبیر (پلی‌تکنیک تهران) برگزار خواهد شد. سخنران این سمینار آقای دکتر بهنام تائبی، دانشیار اخلاق فناوری و رییس علمی موسسه امنیت و ایمنی دانشگاه صنعتی دلفت هلند، است.
ثبت نام از طریق ارسال نام، نام خانوادگی، شماره تلفن همراه و ایمیل به آدرس engineeringethics@aut.ac.ir امکانپذیر است.
Forwarded from مجمع اقتصاد فناوری نانو | Nanotechnology Economy Forum (nanoecoforum)
#مجمع_هفتم
#مجمع_اقتصاد_فناوری_نانو
#نشست‌ها
معرفی نشست‌های هفتمین مجمع اقتصاد فناوری نانو
🔸 صندلی داغ: ستاد نانو در مقام پاسخگویی

👈🏻لینک ثبت‌نام👇
🌐 nanoecoforum.ir/register

👈🏻تماس با دبیرخانه و دریافت کد تخفیف:
📱داخلی ۱۰۴-۰۲۱۶۶۱۲۷۶۴۲

🆔 @NanoEcoForum
📚 باشگاه سیاست پژوهان علم و فناوری برگزار می کند:

🌐 دوازدهمین اینوتک تاک با موضوع "نوآوری فراگیر: ضرورت ها و راهکارها"

حضور برای علاقه مندان آزاد است.

🔴 باشگاه سیاست پژوهان علم و فناوری:

@policychallenge
پیشگویی کرونا در یک رمان (!)

احتمالا در روزهای اخیر در شبکه‌های اجتماعی دو صفحه از رمان the eyes of darkness نوشته دین کونتز را دیده‌اید؛ کتابی  که در 1981 به نگارش درآمده است. مطابق آنچه در شبکه‌های اجتماعی در حال انتشار است در کتاب از سلاحی میکروبی به نام ووهان400 نام برده می‌شود که توسط چینی‌ها ساخته شده و در سال 2020 جهان را آلوده می‌کند. (‌دو صفحه‌ی مورد اشاره را در بالا مشاهده می‌کنید.)

چطور چنین چیزی ممکن است؟ چطور نویسنده‌ای حدود 40 سال پیش چنین پیش‌بینی عجیبی کرده است؟

پاسخ شما چیست؟

در چنین مواردی باید در اصل ماجرا تردید کرد و نه آنکه به سادگی تسلیم خرافه‌ها شد. شک کردن اساسی‌ترین مؤلفه‌ی رویکرد علمی است. جامعه‌شناس علم، رابرت مرتون، «شک‌گرایی سازمان‌یافته» را  یکی از چهار ویژگی اصلی علم می‌داند. این مهمترین گام برای نزدیک شدن به حقیقت است. پس از آن باید سراغ ابطال دعوی برویم. چگونه؟ نخست آنکه ببینیم واقعا چنین کتابی وجود دارد؟ و اگر وجود دارد آیا چنین اطلاعاتی در آن مندرج است؟ کتاب واقعا وجود دارد. اما آیا اطلاعات مورد ادعا هم در کتاب هستند؟ بله و خیر. صفحه‌ی سمت راست صفحه‌ی شماره 181 (نسخه‌ی نرم‌افزاری) کتاب است اما صفحه سمت چپ جعلی است. (شما نیز به این دعوی اعتماد نکنید. خودتان کتاب را باز کنید و جست‌وجو کنید.)

لینک دانلود کتاب:

http://93.174.95.29/_ads/A3F425A6EC64F165846B9CE81CC77CF9

دعوی رد شد! به همین سادگی!
شارلاتانی برای ترویج روح‌ خرافی در جامعه صفحه‌ی سمت چپ را جعل کرده است و دو پیام هم برایمان داشته است. پیام فرعی: انسان‌هایی با نیرو‌های فوق طبیعی وجود دارند که سرنوشت ما را از پیش تعیین کرده‌اند. پیام اصلی: در مقابل چنین افراد قدرتمندی ناچار به تسلیم هستیم.

اما حالتی را درنظر آورید که دعوی رد نمی‌شد و هر دوصفحه در کتاب بود. دراینصورت با اتخاذ رویکردی علمی چه باید کنیم؟

باید برای پدیده‌ای عجیب، تبیینی ارائه دهیم.

تبیین نخست: ۴۰ سال پیش نویسنده‌ای، با توانایی‌های مافوق طبیعی، امروز را با دقتی شگفت‌آور پیش‌بینی کرده است.

اگر هیچ تبیین دیگری در دسترس نباشد معقول است که این تبیین را بپذیریم. اما اجازه دهید با اندکی زحمت به خود تبیین جایگزینی ارائه دهیم.

تبیین جایگزین: ویروس‌شناسی  که بر روی خانواده‌ی کروناویروس کار می‌کند از عاشقان کتاب یاد شده است‌‌، به نحوی که از چند سال پیش تصمیم می‌گیرد کووید 19 را تعمدا، برای تحقق بخشیدن به پیشگویی کتاب، از محیط آزمایشگاهی خارج کرده و در جامعه منتشر کند. این کار را در اواخر 2019 انجام می‌دهد تا در 2020 شاهد همه‌گیری جهانی کرونا باشیم و پیش‌بینی کتاب محقق شود.

تبیین جایگزین محتمل‌تر است یا تبیین اولیه که به نیروهای مافوق طبیعی یک نویسنده متوسل می‌شد؟!

تا اینجای کار تبیین دوم مقبول‌تر به نظر می‌رسد. اما ممکن است شما تبیین بهتری ارائه دهید و تبیین جایگزین را نیز رد کنید.

علم اینگونه به جلو می‌رود: مواجهه با پدیده‌ای عجیب، ارائه‌ی تبیین‌هایی طبیعی برای آن، و آنگاه حذف تبیین‌های ضعیف‌تر.

بسیاری از پدیده‌ها علل بسیار ساده‌تری دارند. کرونا با اقدامات تخریب‌گر انسان در محیط زیست شایع شده است. وقتی با افزایش جمعیت و مصرف بی رویه انرژی گرمایش زمین را دامن زدیم، زیست‌گاه‌های طبیعی خفاش‌ها از بین رفت و آنها در مجاورت بیشتری با انسان‌ها قرار گرفتند و احتمال انتقال ویروس‌هایشان به انسان نیز افزایش یافت. اما پذیرش چنین تبیین ساده‌ای مسؤولیت همه‌گیری‌هایی از این دست را متوجه خود ما می‌کند. بنابراین راحت‌تریم که مسؤولیت آن را به گردن دیگران اندازیم ولو با پذیرش تبیین‌های خرافی بسیار عجیب. (سارس و مرس و ایبولا هم به خفاش‌ها مربوط بوده‌اند.)

ما هستیم که برای خفاش‌ها دردسر درست کرده‌ایم و نه برعکس!

@evophilosophy

هادی صمدی