የተማሪዎቹ ጥያቄ ምንድነው ?

" ውሳኔው ተቀባይነት የሌለው ነው " - ተማሪዎች

የዩኒቨርሲቲ ተማሪዎች የ3ኛ ዓመት ትምህርታቸውን ሲያጠናቅቁ ለ1 ዓመት የማስተማር አገልግሎት እንዲሰጡ የሚያስገድደው መመሪያ በ2019 የትምህርት ዘመን ተግባራዊ መሆን ይጀምራል መባሉን መዘገቡ ይታወቃል።

ውሳኔው በሚመለከት ለምክር ቤት አባላት ቀርበው ያብራሩት የትምህርት ሚኒስትሩ ብርሃኑ ነጋ (ፕ/ር)  " ለመምህራን የሚቀርበው ጥቅማጥቅምና ደመወዝ በቂ አለመሆን ለመምህራን እጥረት ምክንያት እንደሆነ " አስረድተዋል።

ይህም አዲስ መምህራንን በበቂ ሁኔታ ለማፍራት አስቸጋሪ እንዳረገው ተገልጿል።

ይህንንም ለመቅረፍ የዩኒቨርሲቲ ተማሪዎች ለአንድ ዓመት የማስተማር አገልግሎት ሲሰጡ፣ የበለጠ የመምህርነት ሙያ ፍቅር ሊያጎለብቱ እንደሚችሉም መገለጹን ተከትሎ ጉዳዩ የሚመለከታቸው የዩኒቨርሲቲ ተማሪዎች ዘንድ ውሳኔው ከፍተኛ ቅሬታ ፈጥሯል።

ጉዳዩ ከተሰማበት ቀን አንስቶ በተለያዩ የሃገሪቱ ዩንቨርስቲዎች መነጋገሪያ የሆነው ይህ ውሳኔ በአንዳንድ ዩኒቨርሲቲዎች ተማሪዎች ተቃውሞ ለማሰማት ሰልፍ ማድረጋቸውን ቲክቫህ ኢትዮጵያ ከተማሪዎች ሰምቷል።

ቲክቫህ ኢትዮጵያ ከበርካታ ዩኒቨርሲቲ ተማሪዎች ስለጉዳዩ በማነጋገር እንደተረዳው ጉዳዩን በሚዲያ ላይ ከመስማት በቀር በአሁኑ ሰዓት የሦስተኛ ዓመት ትምህርታቸውን በመከታተል ላይ የሚገኙ ተማሪዎች የሚቀጥለው አመት የማስተማር አገልግሎት ስለመስጠታቸው ከዩኒቨርሲቲያቸው በኩል የተገለጸላቸው ነገር የለም።

ከሃዋሳ ፣ ባህርዳር፣ ወለጋ፣ አምቦ፣ ደምቢ ዶሎ፣ መደወላቡ፣ ወላይታ ሶዶ፣ ድሬዳዋ፣ ሐዋሳ ፣ ደብረ ብርሃን እንዲሁም ከአርባምንጭ ዩንቨርሲቲዎች ያነጋገርናቸው ተማሪዎች ጉዳዩን በመደናገጥ መስማታቸውን ገልጸው ውሳኔውን ግራ አጋቢ ሲሉ ገልጸውታል።

ተማሪዎቹ በሰጡን ቃል " በጉዳዩ ላይ ጥርት ያለ የሰማነው ነገር የለም እንዴት እንደምንሄድ፣ ሰርቪሱን በምን አይነት መንገድ እንደምንሰጥ ያወቅነው ነገር የለም ጉዳዩ ግራ አጋቢ ሆኖብናል " ነው ያሉት።

ቃላቸውን የሰጡን የዩኒቨርሲቲ ተማሪዎች ውሳኔውን እንዲሰሙበት ከተደረገበት ጊዜ፣ በተለያዩ አካባቢዎች ያለውን የሰላም ሁኔታ እንዲሁም ከትምህርት ቆይታቸው ርዝመት አንጻር በማቅረብ ጉዳዩን " ተቀባይነት የሌለው " ሲሉ ገልጸውታል።

ቲክቫህ ያነጋገራቸው የዩኒቨርሲቲ ተማሪዎች በዝርዝር ምን አሉ ?

" መሃል ላይ ገብተን ነው የተነገረን /ይህ ሃሳብ የመጣው ፣አማራጭ እንኳን ማየት የማንችልበት ሁኔታ ላይ ነው ውሳኔውን የሰማነው አንድ አመት ቀልድ አይደለም ለእኛ።

በጣም ቅሬታ አለን ካለው ሃገራዊ ሁኔታ አንጻር ክልል ላይ ሄዳቹ ታስተምራላቹ የተባለው ነገር ተቀባይነት የለውም ሰላም የሰፈነበት ሁኔታ ላይ አይደለም ያለነው።

ማህበረሰብ አቀፍ አገልግሎት መስጠቱ ግዴታ ነው ከተባለም እንደ አማራጭ የትምህርት ቆይታችንን ጨርሰን ካጠናቀቅን በኋላ ቢሆን የተሻለ ነበር ፣የግዴታ ሦስተኛ አመት ላይ ከተባለ አንድ አመት ሙሉ ሌላ ቦታ ውለን ድጋሚ ወደ ትምህርት ልንመለስ ነው ይህ ደግሞ አግባብ አይደለም።

በጉዳዩ ላይ ጥርት ያለ የሰማነው ነገር የለም እንዴት እንደምንሄድ፣ ሰርቪሱን በምን አይነት መንገድ እንደምንሰጥ ያወቅነው ነገር የለም ጉዳዩ ግራ አጋቢ ሆኖብናል።

ለመቀበል ትንሽ ከብዶናል የእኛ ባች በርካታ ለውጦችን ያየ ነው ፣ ሬሚዲያል የተጀመረበት ነው ከሦስት እና ከአራት አመት በፊት ፍሬሽማን ኮርስ ተጀምሮ የሦስት አመት ዲግሪ ወደ አራት ከፍ አለ አሁን ደግሞ አገልግሎት ይጀምራል ከተባለ አምስት እና ስድስት አመት ልንቆይ ነው ማለት ነው።

ከትምህርት አለም ርቀን ድጋሚ ወደ ትምህርት አለም መመለስ ማለት ከባድ ነው የዲፓርትመንት ኮርሶች ተያያዥ ኮርሶች ስለሆኑ አንድ አመት መስክ ላይ ቆይቶ በድጋሚ ወደ ትምህርት መመለስ የዩኒቨርሲቲ ቆይታችንን ከባድ ያደርግብናል።

መውጫ ፈተና ያለብን ከመሆኑም አኳያ የንባብ ጊዜያችንን የሚያጣብብ በመሆኑ ለመቀበል ከብዶናል።

አገልግሎቱን ብንቀበለው እንኳን ለምሳሌ የህክምና ተማሪዎች ኢንተርንሺፕ እየወጡ ነገር ግን የሚመረቁበት አመት አይገፋም የእኛም ቢሆን ደስ የሚለን ተመሳሳዩን መንገድ ነው።

' ታስተምራላቹ ' ከተባለ እንኳን የትኞቹ ተማሪዎች እና ምን አይነት የአቅም ደረጃ ላይ ያሉት ያስተምራሉ የሚለው ግልጽ አይደለም።

ሁሉም ዩኒቨርሲቲ ተማሪዎች ለክረምት እረፍት ሦስት ወር ከሰኔ ጀምሮ እስከ ነሐሴ እናርፋለን ይህንን ሦስት ወር አገልግሉ በተባልንበት ቦታ ሁሉ አገልግለን በቀጣይ አመት ወደ ትምህርታችን መመለስ ነው የምንፈልገው።

ካለቀ በኋላ አስተምሩ ብንባል በበጎ ፈቃድ ወጥተን በደስታ እናገለግላለን ነገር ግን አንድ አመት ተገፍቶ ከሆነ ግን ከትምህርቱ መንፈስ እንወጣለን።

ዛሬ ነገ ይመረቅልኛል ብሎ የሚጠብቅ ወላጅ አንድ አመት ተጨምሯል ስትላቸው ተስፋቸው እያጠረ ይመጣል አብዛኛው የዩኒቨርሲቲ ተማሪ የደሃ ልጅ ነው በደሃ ቤተሰብ ላይ አንድ አመት መጨመር በጣም ይከብዳል።

በምን አይነት መንገድ ተገምግሞ እዚህ ሃሳብ ላይ እንደተደረሰ ባይገባንም በውሳኔው ደስተኞ አይደለንም የምደባ ቦታችንም አሳስቢ ነው "ሲሉ ገልጸዋል ።

በጉዳዩ ዙሪያ እስካሁን ከትምህርት ሚኒስቴር የተሰጠ ተጨማሪ ማብራሪያ የለም።

ቲክቫህ ኢትዮጵያ
አዲስ አበባ

@tikvahethiopia

የተማሪዎች የሥነ ምግባር ረቂቅ መመሪያ በውስጡ ምን ምን አካቷል?

⚫ "Crazy day፣ olds day፣ Valentine day " እና ሌሎችም አላስፈላጊ የሆኑ ባህልን የማይገልፁ ድርጊቶችን ማክበር ይከለክላል።

መመሪያው በመንግስት፣ መንግስታዊ ባልሆኑ፣ የግል፣ በኃይማኖት ተቋማት የሚተዳደሩ ትምህርት ቤቶችና ከኢትዮጵያ ውጪ ባሉ ኮሚዩኒቲ ትምህርት ቤት በሚማሩ ተማሪዎች ላይ ተፈፃሚ ይሆናል።

በመመሪያው የተማሪዎች መብትና ግዴታዎች ሲቀመጡ በተማሪዎች ግዴታ ስር ፀጉርን በአግባቡ መሰራት/ማሳጠር፣ ከተፈጥሯዊ ጸጉራቸው ውጪ እንዳይጠቀሙ ተቀምጧል።

የሴቶቾ የትምህርት ቤት የደንብ ልብስ ቀሚስ ቁመት ከባት በታች መሆን ያለበት ሲሆን ከአካባቢው ባህል ጋር የማይቃረን ልብስ መልበስ የሚለውም ተካቷል።

በመመሪያው ከተከለከሉ ተግባራት መካከል ሲጋራ ማጨስ፣ አልኮል መጠጣት፣ ጫት መቃም፣ ዕፆችን መጠቀም/ማዘዋወር እንደዚሁም ሞባይልና የሙዚቃ ማዳመጫዎችን ወደ ትምህርት ቤት ይዞ መምጣት ይገኙበታል።

በትምህርት ቤት ግቢ ውስጥ ኃይማኖታዊ አምልኮ ስርዓትና የፖለቲካ እንቅስቃሴዎችን ማከናወንም በመመሪያው ተከልክሏል።

በመመሪያው ሀገራዊ እሴት ያልሆኑ መጤ ነገሮችን በሰውነት ላይ መነቀስ ሲከለከል፤ ሴት ተማሪዎች የጥፍር፣ የፀጉርና የከንፈር ቀለም ከመቀባትና ከመኳኳል እንደዚሁም አላስፈላጊ ጌጥ ከማድረግ ይከለክላል።

በተጨማሪም በረቂቁ  በትምህርት ቤት ውስጥ አላስፈላጊ የሆኑ የኢትዮጵያዊነት ባህልን የማይገልፁ ያላቸውን ድርጊቶች (Crazy Day, Gentle Day, Olds Day, Baby Day, Fruit Day, Tomato 
Day, Valentine Day, April the full, Color Day, Pyjama Day…etc) መፈጸም፤ እና ሌሎችም አላስፈላጊ የሆኑ ባህልን የማይገልፁ ድርጊቶችን ማክበር እንደማይቻል ተገልጿል።

የተከለከሉ ተግባራትን በሚፈፅመት ላይ የተለያያ የእርምት እርምጃዎች ሲቀመጡ ቀላል እርምጃ ሊያስወስዱ በሚችሉ ጥፋቶች ስር ከፀጉር ጋር የተያያዙ እና ሌሎች ቀላል ጥፋቶች ተካተዋል።

የትምህርት ቤት ፕላዝማና ኮምፒውተር ለሌላ አላማ መጠቀም፣ በአጥር መዝልና መሽሎክ፣ ከላይ የተጠቀሱ አላስፈላጊ ባህሎችን ማክበር፣ አሉታዊ ምልክቶችን መነቀስ፣ ድብድብ እንደዚሁም ኃይማኖታዊ ስርዓት መፈፀምና ፖለቲካዊ እንቅስቃሴ ማድረግ በከባድ ጥፋት ውስጥ ተካተዋል።

የቅጣት እርከኑ እንደ ተማሪዎች የትምህርት ደረጃና ጥፋቱ ሲለያይ ለከባድ የስነ ምግባር ግድፈት  በመደበኛ ህግ መሰረት የህግ ተጠያቂነት ይኖራል።

መመሪያው የዲሲፕሊን ክስ አመሰራረት፣ የዲስፕሊን ኮሚቴ ስብጥር እንደዚሁም ተግባርና ኃላፊነትን በዝርዝር አስቀምጧል።

በተጨማሪ መመሪያው በየደረጃው ያሉ የባለድርሻ አካላትን ተግባርያ ኃላፊነትም ዘርዝሮ ሲያስቀምጥ ማንኛውም ትምህርት ቤት ያለ መሸኛ ተማሪዎችን ተቀብሎ መመዝገብንም ከልክሏል።

ትምህርት ሚኒስቴር በመመሪያው ላይ ምክረ ሃሳብ ያላቸው ሰዎች በ  https://forms.gle/R72ai6EiMnzZtGsC6 እንዲያቀርቡ ጠይቋል።

@TikvahethMagazine

A heartfelt thank you to all our first-round and semi-final judges for dedicating their time, expertise, and passion to the Hult Prize OnCampus Program at AAU 2025.

Hult prize AAU 2026 is now open for registration. Bring forward your brilliant start up ideas for a chance to win $1Million in seed funding.

Join the biggest student entrepreneurship challenge globally and take the first step into bringing your dreams to life.

[Click here] to register.

[Click here] to find innovator team members through our “Tinder for Entrepreneurs”:

Check out Hult Prize- AAU telegram channel [Clickhere]

⭐️Dream it. Build it. Pitch it. Win it.