کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران – Telegram
کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
23.7K subscribers
7.65K photos
300 videos
3.31K files
4.79K links
وب سايت کتابخانه مرکزی:
Library.ut.ac.ir

آدرس:
خیابان انقلاب، خیابان ۱۶ آذر، داخل پردیس مرکزی دانشگاه تهران، کتابخانه مرکزی، مرکز اسناد و تامین منابع علمی.
Download Telegram
تصویر حسینیه بازار نو اردکان در مجموعه عکسهای تاریخی کتابخانه مرکزی در سال 1315 خورشیدی
https://news.1rj.ru/str/UT_Central_Library
تصویری از برج کبوترخانه گَوَرت در مجموعه عکس‌های کتابخانه مرکزی، متعلق به حدود ۹۰ سال پیش.
این برج در شرق اصفهان یکی از بزرگ‌ترین و شگفت‌انگیزترین کبوترخانه‌های ایران است. با شکل استوانه‌ای و دو پوسته داخلی و خارجی، نمونه‌ای برجسته از معماری سنتی برای جمع‌آوری کود کبوتران و استفاده در کشاورزی به شمار می‌رود. قدمت آن به دوران ایلخانی، صفوی و قاجار بازمی‌گردد و امروزه تنها چند برج بازسازی‌شده از حدود سی برج باقی مانده است.
علاقه‌مندان می‌توانند برای مطالعه بیشتر به کتاب «برج‌های کبوتر اصفهان» که پیش‌تر در همین کانال منتشر شده، مراجعه کنند.
https://news.1rj.ru/str/UT_Central_Library
UT_CEN_PF_1313K_v.1_n.1_0119081_0001.pdf
927.6 KB
مجله «نامه ری» که توسط علی جواهرکلام در تهران از 1313 با موضوع ادبیات منتشر شد، در 6 فایل آپلود شد. پی دی اف اولین شماره آن تقدیم می شود.
@UT_Central_Library
UT_CEN_PF_1319K_v.1_n.1_0056076P6_0001.pdf
5.6 MB
مجله «نامه راه» که از خرداد 1319توسط محمد سعیدی و حسین حجاری در وزارت راه منتشر شد و دارای تصویر، نقشه، جدول، نمودار است و در رابطه با طرح و برنامه ریزی راههای ایران است، در 63 فایل آپلود شد. پی دی اف اولین شماره تقدیم می شود.
@UT_Central_Library
تصویری از مسجد جامع شهر قائن در خراسان جنوبی در سال 1315 خورشیدی از مجموعه عکسهای قدیمی کتابخانه مرکزی
مسجد جامع قائن از کهن‌ترین و باشکوه‌ترین مساجد ایران در مرکز شهر تاریخی قائن است. این بنا بر پایه‌های نیایشگاهی ساسانی بنا شده و در دوره ایلخانی بازسازی گردیده است.
ایوان رفیع، طاق‌های استوار و تزیینات نفیس آن جلوه‌ای از شکوه معماری ایرانی را نمایان می‌سازد. مسجد دارای دو محراب است؛ یکی رو به قبله و دیگری رو به نیایشگاه کهن، که نشانه‌ای از دگرگونی کاربری یا اختلاف در قبله‌یابی روزگار گذشته است.
@UT_Central_Library
آمار فروش کتاب در ۸ ماه نخست ۲۰۲۵

گزارش پابلیشینگ پرسپکتیوز از تحلیل داده‌های شرکت نیلسن بوک‌دیتا در دورۀ ۸ ماهه ژانویه تا اوت ۲۰۲۵ نشان می‌دهد که ۱۱ کشور (از ۱۹ منطقۀ پایش‌شده) رشد فروش کتاب داشته‌اند و بقیه با کاهش جزئی روبه‌رو بوده‌اند

فرانسه: ۱۸۵.۹ میلیون نسخه (کاهش ۲.۲ ٪)
انگلستان: ۱۱۵.۳ میلیون نسخه (کاهش ۲.۶ ٪)
ایتالیا: ۶۱.۲ میلیون نسخه (کاهش ۳.۰ ٪)
اسپانیا: ۴۸.۶ میلیون نسخه (بدون تغییر)

استرالیا: ۴۳.۲ میلیون نسخه (افزایش ۲.۰ ٪)
برزیل: ۴۰.۱ میلیون نسخه (افزایش ۱۰.۰ ٪)
هند: ۳۵.۴ میلیون نسخه (افزایش ۲۷.۱ ٪)
لهستان: ۲۷.۳ میلیون نسخه (کاهش ۱.۶ ٪)

هلند: ۲۴.۰ میلیون نسخه (کاهش ۴.۵ ٪)
مکزیک: ۱۵.۵ میلیون نسخه (افزایش ۲.۶ ٪)
بلژیک فرانسوی‌زبان: ۱۰.۱ میلیون نسخه (کاهش ۲.۲ ٪)
پرتغال: ۸.۹ میلیون نسخه (افزایش ۷.۰ ٪)

بلژیک هلندی‌زبان: ۷.۸ میلیون نسخه (کاهش ۲.۰ ٪)
ایرلند: ۷.۲ میلیون نسخه (کاهش ۰.۵ ٪)
آفریقای جنوبی: ۴.۶ میلیون نسخه (افزایش ۳.۹ ٪)
کلمبیا: ۴.۴ میلیون نسخه (افزایش ۷.۰ ٪)

نیوزیلند: ۳.۹ میلیون نسخه (افزایش ۸.۴ ٪)
سوئیس آلمانی‌زبان: ۳.۳ میلیون نسخه (کاهش ۲.۲ ٪)
سوئیس فرانسوی‌زبان: ۳.۳ میلیون نسخه (کاهش ۴.۷ ٪)

📚 کاغذک
یان لِکون: مدل‌های زبانی، هوش مصنوعی واقعی نیستند
گزارشی از دیدگاه یکی از بنیان‌گذاران هوش مصنوعی مدرن

یان لکون، از پیشگامان یادگیری عمیق و دانشمند ارشد هوش مصنوعی در شرکت متا (Meta AI)، در گفت‌وگوها و سخنرانی‌های اخیر خود هشدار داده است که مدل‌های زبانی بزرگ (LLMs) — مانند ChatGPT یا Gemini — با وجود توانایی‌های خیره‌کننده در تولید متن، فاقد درک واقعی از جهان‌اند و نمی‌توانند مسیر رسیدن به «هوش مصنوعی عمومی» یا همان AI انسانی‌گونه را هموار کنند.

🔹 متن‌محوری کافی نیست
به گفته‌ی لکون، این مدل‌ها تنها از روی حجم عظیمی از متون انسانی آموزش دیده‌اند و اساس کارشان پیش‌بینی «کلمه‌ی بعدی» است.
اما درک واقعی جهان نیازمند چیزی فراتر از متن است — نیازمند تجربه‌ی حسی، مشاهده، و تعامل با محیط.
او در گفت‌وگو با روزنامه‌ی Financial Times گفت:
«این مدل‌ها جهان را نمی‌فهمند، فقط آماره‌ی زبان را بازتولید می‌کنند.»
به باور او، LLMها نمی‌توانند پدیده‌هایی مانند علیت، زمان، فیزیک، یا احساسات را بفهمند؛ زیرا در جهان واقعی زندگی نکرده‌اند، بلکه فقط از روی توصیف‌های زبانی درباره‌ی آن یاد گرفته‌اند.

🔹 مسیر آینده: یادگیری از مشاهده
یان لکون مسیر رسیدن به هوش مصنوعی واقعی را در یادگیری از داده‌های حسی و تصویری می‌داند — همان‌طور که انسان از دوران نوزادی، با دیدن، شنیدن و تجربه‌کردن محیط اطراف، درک خود را از جهان می‌سازد.

او می‌گوید:
«هوش مصنوعی باید از طریق دیدن، شنیدن و تجربه‌کردن یاد بگیرد، نه فقط از طریق خواندن متن.»
به اعتقاد او، بینایی رایانه‌ای (computer vision)، تحلیل ویدئو و داده‌های چندحسی (multi-modal data) کلید دستیابی به «مدل‌های جهان» (world models) هستند؛ مدل‌هایی که به سیستم اجازه می‌دهند پیش‌بینی کند «اگر این کار را انجام دهد، چه اتفاقی می‌افتد». این همان چیزی است که مغز انسان در هر لحظه انجام می‌دهد.

🔹 نقد بر مسیر فعلی صنعت AI
یان لکون برخلاف برخی از همکاران خود (مانند جفری هینتون یا سم آلتمن)، اعتقاد دارد که افزایش اندازه و پارامترهای LLMها به‌تنهایی آینده‌ی هوش مصنوعی را تضمین نمی‌کند.
او در یکی از سخنرانی‌هایش گفت:
«ما با مدل‌های زبانی بزرگ فقط به نسخه‌های بزرگ‌تری از همان محدودیت‌ها می‌رسیم.»
او معتقد است که مدل‌های آینده باید بتوانند «بر اساس ادراک و تجربه، خودشان مدل ذهنی از جهان بسازند»؛ چیزی که او از آن با عنوان “objective-driven AI” یاد می‌کند.

🔹 پیام آموزشی و پژوهشی
سخنان لکون، بازتابی از شکاف فکری مهم در جامعه‌ی هوش مصنوعی امروز است:
آیا باید راه کنونی را ادامه داد و مدل‌های زبانی را هرچه بیشتر بزرگ کرد؟
یا باید به سمت ترکیب زبان با حس، بینایی و تعامل با محیط رفت؟
برای پژوهشگران و دانشجویان، این دیدگاه‌ها یادآور آن است که درک، تعامل و تجربه — نه فقط متن — اجزای اصلی مسیر واقعی درک هوشمندانه‌ی جهان‌اند.

🔸 منابع خبری معتبر
Financial Times: Meta AI chief says large language models will not reach human intelligence
Business Insider: World-Model AI Explained
Northeastern University News: Yann LeCun on limits of large language models

@UT_Central_Library
نقشه‌ای با عنوان مسیر فتوحات اسکندر مقدونی در مجموعه نقشه های تاریخی کتابخانه مرکزی
نقشه‌ای از آبراهام اورتلیوس، جغرافی‌دان و نقشه‌نگار برجسته سده شانزدهم میلادی، مسیر فتوحات اسکندر مقدونی را از مقدونیه تا شرق هند به‌تصویر می‌کشد. این اثر بر پایه پژوهش‌های تاریخی و جغرافیایی دقیق ترسیم شده است.
@UT_Central_Library
تصویر حسینیه بازار نو اردکان در مجموعه عکسهای تاریخی کتابخانه مرکزی در سال 1315 خورشیدی
@UT_Central_Library
پایان_نامه_با_عنوان_جغرافیای_اهواز.pdf
7.2 MB
این پایان‌نامه از مجموعه پایان نامه‌های قدیمی کتابخانه مرکزی است و در سال ۱۳۲۸ خورشیدی درباره جغرافیای تاریخی، سیاسی، طبیعی، انسانی و اقتصادی شهر اهواز نگارش شده است.
@UT_Central_Library
پایان_نامه_با_عنوان_تحولات_اجتماعی_ایران_در_اواخر_دوره_قاجاریه.pdf
9.7 MB
این پایان‌نامه اثری دستنویس از احسان اشراقی است که در سال ۱۳۲۸ خورشیدی از مجموعه پایان‌نامه‌های کتابخانه مرکزی منتشر شده است. احسان اشراقی (1307-1398) تاریخ‌پژوه ایرانی، استاد دانشگاه تهران، مورخ و صفوی‌شناس برجسته، مصحح متون تاریخی و مترجم آثار مهم و عضو پیوستهٔ فرهنگستان علوم ایران بود.
@UT_Central_Library
پایان_نامه_دکتری_استاد_محمد_رضا_شفعیی_کدکنی_با_عنوان_صور_خیال_در.pdf
32.2 MB
پایان نامه دکتری استاد محمد‌رضا شفیعی کدکنی با عنوان صور خیال در شعر فارسی با راهنمایی دکتر ناتل خانلری سال 1348
@UT_Central_Library
دستنوشته سید محمدعلی جمالزاده به مناسبت درگذشت یان ریبکا

خبر وفات دوست جلیل القدر من ایرانشناس بزرگ استان یان ریپگا موجب تألم عمیق این بنده گردید. مستدعی است تعزیات صادقانۀ مرا پذیرفته و لطفا به خانواده آن شادروان نیز ابلاغ فرمایید. من اطمینان کامل دارم که این ضایعه بزرگ مایۀ تأثر دردناک قاطبۀ هموطنانم خواهد بود، و اصحاب کمال و ارباب ادب فارسی با جان و دل در این سوگواری شرکت خواهند داشت، و همه نسبت به این شخص شخیص که سرآمد خاورشناسان چکواسلواکی بشمار می رود، و در سرتاسر عمر طولانی آثار و تألیفات گرانقدرش خدمات شایان به زبان و ادبیات و فرهنگ فارسی نموده است قدرشناس خواهند بود و این قدرشناسی نیز مانند افتخارات آن فقید نامدار، ابدی و زوال ناپذیر خواهد بود. «محل امضا» جمالزاده

[درگذشت یان ریبکا در 29 دسامبر 1968 رخ داد]
@UT_Central_Library
تو عکسهای قدیمی از ایران که رو سایت دانشگاه هاروارد منتشر شده این برج زیبا تو کهنه شهر سلماس تو آذربایجان غربی که در دوره مغول ساخته شده نظرم رو جلب کرد ولی ظاهراً تو زلزله سال ۱۳۰۹ سلماس به طور کامل تخریب شده و الان دیگه وجود نداره
لینک سایت
https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:6665026$42i

🔗 🌳 Hadi

@BetweenDichotomies
زادروز ولادت حضرت زینب کبری (س) [5 جمادی الاولی = دوشنبه 5 آبان] مبارک
https://news.1rj.ru/str/UT_Central_Library
Audio
▶️ فایل صوتی

هوش مصنوعی و ‌علوم انسانی


با حضور:
علی قدسی

Oct 25, 2025
شنبه ۳ ابان ماه ۱۴۰
حتما گوش بدهید
روزنامه‌ی گاردین به‌تازگی و در شماره‌ی ۲۵ آگوست خود، مقاله‌ای درباره‌ی زبان فارسی منتشر کرده است. نویسنده می‌گوید: از میان تمام زبان‌هایی که می‌شناسم، فارسی تنها زبانی است که روح‌ام را لمس می‌کند؛ آرام و در عین حال شورانگیز. وقتی اولین بار واژه‌ی ساده‌ای مانند «دل‌تنگ» را شنیدم، قلب‌ام به لرزه افتاد؛ نه به‌خاطر معنای آن، بلکه به این خاطر که دیدم یک کلمه چگونه می‌تواند تمام پیچیدگی‌های درون‌ام را به نمایش درآورد. فارسی هم‌چون آینه‌ای است که روح را انعکاس می‌دهد، و در همان انعکاس، جهانی تازه از احساس و زیبایی پدید می‌آورد.

هر واژه در فارسی، دنیایی دارد. «نوش جان» فقط یک جمله‌ی ساده نیست؛ همزمان لذتِ خوردن و شادی روحی را به دیگری منتقل می‌کند و حسی از محبت و توجه را در خود نهفته است. وقتی کسی می‌گوید «صبح‌ات بخیر»، حس می‌کنم نه تنها زمان را بیان می‌کند، بلکه امید و آرامش را نیز هدیه می‌دهد. در این زبان، هر جمله حتی کوتاه‌ترین عبارت‌هایش، می‌توانند سکوت را تبدیل به شعر کنند، درد را تبدیل به موسیقی، و لحظه‌ها را به خاطره‌ای جاودان بدل سازند.

شُعرای فارسی، از حافظ تا مولانا، برای من نه فقط شاعر بلکه راهنمای روح هستند. هر بیت و هر مصرع آن‌ها، دریچه‌ای است به جهانی دیگر؛ جایی که احساس و معنای زندگی به هم پیوند می‌خورند. وقتی شعری را می‌خوانم، حس می‌کنم با خود شاعر هم‌قدم شده‌ام؛ در کوچه‌ها و باغ‌های دوران گذشته قدم می‌زنم و درک تازه‌ای از انسان بودن پیدا می‌کنم. گاهی واژگان فارسی آن‌قدر لطیف و دقیق هستند که گویی می‌توانند سکوت‌ها را معنی کنند، نگاه‌ها را بخوانند و حس‌ها را ملموس کنند.

وقتی با دوستان فارسی‌زبان صحبت می‌کنم، متوجه می‌شوم که حتی گفتگوهای روزمره‌ی آن‌ها پر از حس‌اند. فارسی به من یادآوری می‌کند که زبان می‌تواند چیزی بیش از ابزار ارتباط باشد؛ می‌تواند خود زندگی باشد، با تمام شور، لطافت و پیچیدگی‌هایش. فارسی به من نشان می‌دهد که در پس هر واژه و هر جمله، یک تجربه‌ی انسانی نهفته است؛ تجربه‌ای که روح را بیدار می‌کند و قلب را به تپش درمی‌آورد.

Persian: The Language That Speaks to My Soul (2025)

https://www.theguardian.com/commentisfree/2025/aug/26/out-of-all-the-languages-i-know-persian-is-the-one-that-speaks-directly-to-my-soul-and-offers-a-new-way-of-being
قابل توجه پژوهشگران گرامی

با سلام و احترام

کارگاه آموزشی استفاده از دسترسی رایگان به مجلات بنتهام و استفاده از رایگان بودن هزینة انتشار مقاله در مجلات این ناشر تا پایان سال میلادی، و دسترسی آزمایشی به پایگاهZendy ، و استفاده از پلتفرم هوش مصنوعىZAIA برگزار می شود.




زمان: سه‌شنبه 6 آبان 1404

ساعت: 10 تا 12



آدرس لینک برگزاری کارگاه:

https://meeting.irandoc.ac.ir/neshast
الان
کتابخانه مرکزی
رونمایی از اسناد اهدایی خاندان قیصری به کتابخانه مرکزی
سخنرانی سرکار خانم اتحادیه