گزارش سفر تاگور از راه جنوب به کازرون و از آنجا به شیراز و سپس تهران
از اسناد کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران
@UT_Central_Library

#اطلاعیه

🔰 دعوت بنیاد ملی علم ایران از اعضای هیئت‌علمی برای همکاری در فرآیند داوری طرح‌های پژوهشی؛ همراهی دانشگاهیان در ارزیابی پژوهش‌ها

🔻بنیاد ملی علم ایران با هدف تقویت کیفیت ارزیابی طرح‌های پژوهشی و به‌روزرسانی پایگاه اطلاعاتی داوران و ناظران، از اعضای هیئت‌علمی دانشگاه‌ها و مراکز علمی کشور برای همکاری در فرآیند داوری و نظارت بر طرح‌های پژوهشی دعوت کرد.

🔸 با توجه به اهمیت نقش داوران و ناظران در ارتقای کیفیت تصمیم‌گیری‌های پژوهشی، بنیاد ملی علم ایران از اعضای هیئت‌علمی علاقه‌مند دعوت کرده است تا با ثبت‌نام و تکمیل پروفایل داوری در سامانه مربوطه، آمادگی خود را برای همکاری در این فرآیند اعلام کنند.

🔹علاقه‌مندان می‌توانندبا مراجعه به سامانه مدیریت پژوهش (کایپر) و با کلیک روی گزینه داور جهت ثبت ‌نام اقدام نمایند یا از طریق لینک ثبت نام در پایگاه اطلاعاتی داوران و ناظران بنیاد ملی علم ایران با ما همکاری داشته باشند.

📎 متن کامل خبر👇

🌐 https://insf.org/fa/news/1308

🆔@insf_pr

غرب زدگی جلال آل احمد، به عربی
@UT_Central_Library

این هم ترجمه نون و قلم جلال آل احمد به عربی
@UT_Central_Library

مراحل مرمت یک نسخه خطی در بخش مرمت کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
https://news.1rj.ru/str/UT_Central_Library

ساعات کار کتابخانه مرکزی
افزایش ساعات مطالعه در دوره امتحانات

اسکندر و درخت سخنگو (واق‌واق)

هنرمند: ناشناس
برگی از شاهنامۀ فردوسی، ایران، شیراز
حـ . ۷۹۹ تا ۸۰۴ ش. ۸۲۳ تا ۸۲۸ ق. ۱۴۲۰-۱۴۲۵ م.
کتابخانه‌های بودلیان
دانشگاه آکسفورد

@Iranian_modernists
@rezamahdavi51.

🎓 کانال تلگرام کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران در سال ۲۰۲۵

🔸مطالب: ۶٬۸۵۱ پست منتشر شده (روزانه ۱۹ پست) که ۳۲ ٪ آن بازنشر شده است.
🔹اعضا: ۲۳٬۶۷۴ عضو دارد که ۹٬۲۳۹ نفرشان (۳۹ ٪) در سال اخیر جذب شده‌اند.
🔸بازدید: ۱۴٬۱۰۰٬۰۰۰ بازدید داشته (میانگین ۲٬۰۵۸ بازدید برای هر پست).
🔹تعامل: کاربران ۱۹۴٬۵۳۰ بار مطالب را در پیام‌های خصوصی فوروارد کرده‌اند، اما امکان ری‌اکشن در این کانال باز نیست.

این کانال بالاترین تعداد پست، عضو، بازدید و فوروارد را در سال گذشته داشته است.
حجم قابل‌توجهی از مطالب این کانال گردآوری و بازنشر (گاهی با منبع و گاهی بدون منبع) برای افزایش دسترسی مخاطب به محتوا است.
کنار اطلاعیه‌های کتابخانه و ساعات کار، معرفی کانال‌ها و منابع تخصصی، معرفی کتاب و مقاله، متن‌های کوتاه مناسبتی، آموزش ابزارهای هوش مصنوعی، و معرفی نسخ خطی پررنگ است. در بعضی پست‌ها فایل قابل دانلود نیز ارائه می‌شود.

▫️ پربازدیدترین مطلب: فیلمی با کیفیت بالا از ۱۳۲۰ تهران (با ۳۵.۲ هزار بازدید)

شرعیات برای دوره اول با عنوان «هدایة الاطفال» از حاجی اعتضاد الاسلام. این کتابچه برای بچه های اهل سنت در کردستان در سال 1329ق / 1289 ـ 1290 ش) تألیف شده است.
@UT_Central_Library

🎙 این پادکست خلاصه‌ای تحلیلی از مقاله‌ای در کتاب تازه‌منتشرشده «محمّد مورخان» با عنوان «تصویر پیامبر در تشیع دوازده‌امامی کهن»، اثر روی ویلوزنی، ارائه می‌دهد.
این مقاله به بررسی تصویر پیامبر (ص) در آثار کهن شیعه دوازده‌امامی، به‌ویژه در کتاب الکافی کلینی، می‌پردازد. نویسنده توضیح می‌دهد که در احادیث امامیه، پیامبر حضوری آماری کمتری دارد. بخش قابل‌توجهی از این پژوهش بر مفاهیم وجود پیشینی (خلقت نوری) و پیوند ناگسستنی میان پیامبر و اهل بیت او، تمرکز دارد. در این دیدگاه، وقایع زندگی پیامبر از تولد تا وفات با نگاهی فراتاریخی بازخوانی شده تا جایگاه الهی جانشینان او تثبیت شود. کلینی با گردآوری این روایات، چارچوبی اعتقادی ارائه می‌دهد که در آن علم و قداست پیامبر مستقیماً به امامان شیعه منتقل شده است. در نهایت، این منبع نشان می‌دهد که چگونه هویت مذهبی شیعه از طریق بازتعریف نقش پیامبر در تقابل با دیگران شکل گرفته است.
هدف نهایی متن، تبیین این نکته است که در نگاه امامیه، شخصیت پیامبر تنها از طریق نهاد امامت و در قالب یک تاریخ قدسی فراتر از وقایع صرفاً بیوگرافیک معنا می‌یابد.
https://news.1rj.ru/str/rasullib

کناره‌گیری یکی از استادان برجسته دانشگاه هنگ‌کنگ (HKU) به دلیل رسوایی مربوط به استفاده از هوش مصنوعی در مقالات علمی.
داستان از این قرار است:

۱. اصل ماجرا
پروفسور «شن گوجون» (Shen Guojun)، که به عنوان معاون دانشکده (Associate Dean) در دانشکده بازرگانی و اقتصاد دانشگاه هنگ‌کنگ فعالیت می‌کرد، پس از فاش شدن استفاده از منابع و رفرنس‌های جعلی ساخته شده توسط هوش مصنوعی در کارهای پژوهشی‌اش، از سمت اداری خود استعفا داد.

۲. نحوه کشف تخلف
این موضوع زمانی فاش شد که بررسی‌ها نشان داد در برخی از مقالات یا گزارش‌های علمی او، منابعی ذکر شده است که در واقعیت وجود خارجی ندارند. این پدیده که در اصطلاح هوش مصنوعی به آن «توهم» (Hallucination) گفته می‌شود، زمانی رخ می‌دهد که ابزارهایی مانند ChatGPT منابعی را ابداع می‌کنند که کاملاً معتبر به نظر می‌رسند اما ساختگی هستند.

۳. اقدامات دانشگاه
استعفا: پس از بالا گرفتن انتقادات و بررسی‌های داخلی، این استاد از سمت معاونت دانشکده کناره‌گیری کرد.

بیانیه دانشگاه: دانشگاه هنگ‌کنگ اعلام کرده است که به استانداردهای بالای اخلاق پژوهشی پایبند است و هرگونه تخلف در این زمینه را با جدیت بررسی می‌کند. با این حال، هنوز مشخص نیست که آیا او کرسی استادی خود را حفظ خواهد کرد یا خیر.

۴. اهمیت موضوع
این اتفاق به عنوان یکی از نمونه‌های جدی از چالش‌های اخلاقی استفاده از هوش مصنوعی در محیط‌های دانشگاهی شناخته شده است. این رسوایی نشان می‌دهد که حتی اساتید باسابقه نیز در صورت عدم بازبینی دقیق خروجی‌های هوش مصنوعی، ممکن است اعتبار علمی خود را به خطر بیندازند.

۵. واکنش‌ها
این خبر در جامعه علمی هنگ‌کنگ بازتاب گسترده‌ای داشته و بحث‌هایی را درباره لزوم تدوین قوانین سخت‌گیرانه‌تر برای استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی مولد در نگارش مقالات علمی برانگیخته است.
https://hongkongfp.com/2025/12/18/university-of-hong-kong-professor-steps-down-from-associate-deanship-after-ai-generated-references-scandal/
@UT_Central_Library

صفحه ای از یک قرآن به خط کوفی در پرینستون
أَفَمَنْ أَسَّسَ بُنْيَانَهُ عَلَى تَقْوَى مِنَ اللَّهِ وَرِضْوَانٍ خَيْرٌ أَمْ مَنْ أَسَّسَ بُنْيَانَهُ عَلَى شَفَا جُرُفٍ هَارٍ فَانْهَارَ بِهِ فِي نَارِ جَهَنَّمَ وَاللَّهُ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ .
لَا يَزَالُ بُنْيَانُهُمُ الَّذِي بَنَوْا رِيبَةً فِي قُلُوبِهِمْ إِلَّا أَنْ تَقَطَّعَ قُلُوبُهُمْ وَاللَّهُ \عَلِيمٌ حَكِيمٌ] (توبه، 109 و 110).
@UT_Central_Library

منقبت مولای متقیان (ع) از زبان فیاض لاهیجی

ای لعل گرفته ز تکلم به گهر بر
وی کان نمک را ز تبسم به شکر بر

دارم چو دلت دوستر از جان و ندارم
آن بخت که چونت بکشم تنگ به بر بر

هرگاه که بی‌روی تو در آینه دیدم
آیینه گرفتیم چو خورشید به‌زر بر

در زمره عشاق پریشان سر و سامان
جز زلف ترا دست که داده به کمر بر؟

عشق تو ز افسون خرد باک ندارد
کس رد نکند تیر قضا را به سپر بر

درگاه شهنشاه دو عالم که به رفعت
گردون نتواند که درآید به نظر بر

آن شاه قضا حکم که تمثال نظیرش
صورت ننمودست به مرآت قدر بر

شاهی که بود حاجت ملت به وجودش
چون ماده محتاج به تقویم صور بر

گر تخت شهنشاهی او درنظر آید
در زیر بود نه فلک و او به ز بربر

سلطان هدا شیر خدا شاه ولایت
کز انفس و آفاق به فضل و به هنر بر

مداح پیمبر چه در احوال و چه اقوال
ممدوح خداوند به آیات و سور بر

آن خیر خلایق که چو او بعد نبی نیست
یک مرد خدا در ملک و جن و بشر بر

در طینت شمشیر وی آن شعله نهانست
کش جان عدو هیمه فرستد به سقر بر

در نعل سبک سیر وی آن آب نهفتست
کش پیکر دشمن نکشد جز به جگر بر

آن شوخ پریچهره که آرام ندارد
تا تنگ کشد مردم چشمش به نظر بر

جز در صف هیجا نتوان دید غبارش
تا سرمه کند شاهد فتحش به بصر بر

هرجا که رود چشم ظفر بر اثر اوست
تا آنکه چو معشوق کشد تنگ به بربر

از کوفتن آهن نعلش بدر آید
در سنگ اگر خصم کند جا چو شرر بر

در کر و فر حمله او پای که دارد؟
گر کوه بود خصم که آید به کمر بر

من سرعت سیرش نتوانم که نگارم
از بس که درآید ز رقم خامه به سر بر

با تیغ دو سر یکسره آفاق بگیرد
عالم همه گر تیغ و سنانست و سپر بر

از خار بن کفر رگ و ریشه برآرد
بالفرض اگر ریشه دواند به حجر بر

گر بانگ زند بر ازل از دور نهیبش
جز با ابدش دست نبینی به کمر بر

با حمله او کوه چه باشد که نبندد
کس سلسله موی به کوه و به کمر بر

گر رستم دستان و اگر سام نریمان
باشند پر کاهی و صرصر به گذر بر

اسلام قوی بازو از آن شد که نگه داشت
این بیضه به یک قبضه شمشیر دوسر بر

این جلوه که در دست در خیبر ازو دید
مشکل که به کف جلوه کند جرم سپر بر

داماد و پسر عم و برادر بجز او کیست
سالار رسل را به کمالات و هنر بر

بر جای نبی او ننشیند که نشیند!
لایق نبود مسند خور جز به قمر بر

ذاتی که پسر عم نبی بود و برادر
نه ملک به نفسیت وی بسته کمر بر

پیش از همه گردیده به اسلام مشرف
بیش از همه در جنب کمالات بشر بر

هم خویشی و هم پیشی و بیشی به کمالات
با آنهمه منصوص به قرآن و خبر بر...

شاها تویی آن سرور عالم که دو عالم
در عرصه جاهت چو به دریاست شمر بر

گر عقل به پیمودن جاه تو برآید
بر کنگره عرش بماند به سفر بر

بال و پر اندیشه بسوزد چو بپرد
بر اوج جلال تو به پرواز نظر بر..

عشاق درت ناز بر افلاک فروشند
با اینهمه افتادگی از دور قمر بر

این رتبه به خورشید برابر ننماید
کی زردی رخسار فروشند به زر بر؟

با بندگیت از ستم چرخ چه نالم
از جور رقیبان نتوان شد به حذر بر

عمریست که از فیض تو فیاض جهانم
زآنگونه که لعل و گهر از تابش خور بر

من بنده آن بنده که مولاش تو باشی
من خاک در آن کو که سگت راست گذر بر

قنبر نبرد صرفه ز من روز قیامت
سیراب کجا؟ تشنه کجا؟ ناله خبر بر

فرقی نکند مهر ترا کس ز وجودم
چون شیر که آمیخته باشد به شکر بر

با آنکه تنک‌تر بود از آینه‌ام دل
مهر تو در او هست چو نقشی به حجر بر

چشمم ز فراق درت افتد چو به دریا
گویی که مگر بحر فتادست به بربر

تا مجمع ممکن بری از نفع و ضرر نیست
تا مرجع موجود به خیرست و به شر بر

بدخواه ترا خیر به شر باد مبدل
خواهان تو جز نفع نبیند ز ضرر بر
@UT_Central_Library

علم در ۲۰۵۰؛ چشم‌انداز تحولات علمی آینده

نشریه Nature در مقاله‌ای تحلیلی با عنوان Science in 2050 پیش‌بینی می‌کند که تا میانه‌ی قرن بیست‌ویکم علوم و فناوری با دستاوردهای چشمگیر و تحول‌آفرینی روبه‌رو خواهد شد که می‌تواند زندگی انسان و دانش علمی را به‌طور بنیادین تغییر دهد. این تحلیل علمی – آموزشی نشان می‌دهد که حوزه‌هایی مانند انرژی هم‌جوشی هسته‌ای، توسعه هوش مصنوعی پیشرفته و کشفات بین‌ستاره‌ای و مریخ‌نشینی در آینده نزدیک از اهمیت بالایی برخوردار خواهند بود. مقاله تأکید دارد که تکنولوژی‌های نوین نه تنها در علم محض، بلکه در پاسخ به چالش‌های جهانی مانند تغییرات اقلیمی و انرژی پایدار نقش اصلی خواهند داشت.
هوش مصنوعی به‌عنوان یکی از محورهای پیشرفت علمی مطرح شده و انتظار می‌رود تصمیم‌گیری پژوهشی، طراحی دارو، و تحلیل داده‌های پیچیده را متحول سازد. دستاوردهایی مانند پیشرفت در فیزیک ذرات، زیست‌فناوری و مهندسی مواد نیز بخش دیگری از چشم‌انداز علمی هستند که می‌توانند کاربردهای پزشکی و صنعتی گسترده‌ای داشته باشند. محور دیگر بحث، تقویت زیرساخت‌های تحقیقاتی جهانی و همکاری‌های بین‌المللی است، زیرا مسائل بزرگ علمی نیازمند مشارکت علمی فرامرزی هستند.
نویسنده همچنین بر اهمیت آموزش و پرورش نسل‌های آینده پژوهشگران تأکید می‌کند تا بتوانند با پیچیدگی‌های فناوری و داده‌های حجیم مواجه شوند. این چشم‌انداز نشان می‌دهد که علم آینده باید فراتر از مرزهای سنتی رشته‌ها حرکت کند و برای حل مسایل چندبعدی اجتماعی و علمی آماده باشد.
در مجموع، مقاله Nature یک چارچوب آموزشی و الهام‌بخش برای دانشجویان، پژوهشگران و سیاست‌گذاران علمی فراهم می‌آورد درباره اینکه چگونه تحولات علمی تا ۲۰۵۰ می‌تواند به نفع جوامع بشری هدایت شود. این نگاه به آینده علم قابل‌استفاده در برنامه‌ریزی پژوهشی، آموزش عالی و تدوین سیاست‌های نوآوری است.

منبع: Nature، منتشر شده در ۳۰ دسامبر ۲۰۲۵

https://www.nature.com/articles/d41586-025-04100-6

@UT_Central_Library

گزارشی از تهران تا یزد
موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی
@UT_Central_Library

موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی
@UT_Central_Library

جلسه گروه تاریخ دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران
در کرونا
تالار اقبال
نحوه نشستن استادان جالب است
@UT_Central_Library

کسایی مروزی (درگذشته 391 ـ 394ق)

مدحت کن و بستای کسی را که پیمبر
بستود و ثنا کرد و بدو داد همه کار
آن کیست بدین حال و که بوده است و که باشد ؟
جز شیر خداوند جهان ، حیدر کرّار
این دین هدی را به مثل دایره‌ای دان
پیغمبر ما مرکز و حیدر خط پرگار
علم همه عالم به علی داد پیمبر
چون ابر بهاری که دهد سیل به گلزار
@UT_Central_Library

مجموعه از درسهای ابوالحسن فروغی، در جایی از آن به عنوان تقریرات آمده است. بحث هایی در تاریخ و فلسفه و تمدن .... این اوراق، در ضمن شماره های اسناد فهرست شده است. اسنادی به همین ترتیب، یعنی یادداشت ها و دستنوشته ها، در شماره های پس از این هم در کتابخانه مرکزی هست.
@UT_Central_Library

وزارت امور خارجه
اداره مدرسه علوم سیاسی

قصیده ذیل از مرحوم اسکندرخان قاجار اعمی متخلص به بهجت و ملقب به بهجت خاقان است که در اول بهار 1336 مقارن با جنگ عظیم بین المللی و سختی قحطی در داخله ایران در حال پریشان وفات کرد. رحمة الله علیه. اما قصیده از شاهکارهای دوره جدید است چنان که ملاحظه می شود. ابوالحسن فروغی 1336
[شعر را خودتان بخوانید]
@UT_Central_Library